Επιπτώσεις από την υποβάθμιση των υδάτινων συστημάτων

Στην υγεία των υδρόβιων ζώων και των ανθρώπινων
πληθυσμών
Τις σοβαρές επιπτώσεις της υποβάθμισης των υδάτινων συστημάτων στην υγεία
των υδρόβιων ζώων και των ανθρώπινων πληθυσμών, τονίζει ο Επίκουρος
Καθηγητής του Τμήματος Βιολογίας της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΕΚΠΑ
Σάββας Γενίτσαρης, με αφορμή τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Νερού. Όπως
αναφέρει, ένας από τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης της Ατζέντας για το 2030
που υιοθετήθηκαν στο πλαίσιο της 70ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων
Εθνών ορίζει τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της βιώσιμης διαχείρισης
του νερού για όλους. Παρόλο που η απρόσκοπτη και άμεση πρόσβαση στον
ανεκτίμητο αυτό φυσικό πόρο θεωρείται αναμφισβήτητη από την πλειονότητα του
ανεπτυγμένου δυτικού κόσμου, αυτή δεν δύναται να χαρακτηριστεί αυτονόητη
για τουλάχιστον το 1/5 των ανθρώπων στον πλανήτη. Δεν είναι τυχαίο που
συχνά φημισμένοι αναλυτές γεωπολιτικών εξελίξεων διακήρυτταν ότι ο επόμενος
παγκόσμιος πόλεμος θα γίνει για το νερό. Έστω και αν οι πρόσφατες εξελίξεις
στην Ουκρανία ίσως να τους διαψεύδουν, είναι γεγονός ότι οι ανθρωπογενείς
δραστηριότητες, η συνεχιζόμενη αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού και των
αναγκών του, η μη βιώσιμη υπεράντληση του νερού για αγροτικές, βιομηχανικές
και κτηνοτροφικές δραστηριότητες και η κλιματική αλλαγή συμβάλλουν στη
μείωση των αποθεμάτων νερού και στην ραγδαία υποβάθμιση των υδατικών
συστημάτων. Η κυριότερη έκφανση της υποβάθμισης αυτής είναι ο ευτροφισμός,
ο οποίος μπορεί να οδηγήσει στην ταχύτατη γήρανση των υδατικών συστημάτων
σε μερικές δεκαετίες. Αποτέλεσμα του ευτροφισμού είναι η εμφάνιση συχνών και
έντονων φαινομένων «άνθισης», υπέρμετρης αύξησης του φυτοπλαγκτού, που
συνοδεύονται από χρωματισμό των νερών και διαταραχές του οικοσυστήματος
που μπορεί να επηρεάσουν την τροφική αλυσίδα και να έχουν επιβλαβείς
συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία και οικονομία. Συστηματικές έρευνες
έδειξαν ότι περισσότερες από τις μισές λίμνες στην Ασία, Ευρώπη και Αμερική
παρουσιάζουν χαρακτηριστικά ευτροφισμού, ενώ περισσότερο από το 60 % των
ταμιευτήρων νερού στη Νότια Αφρική είναι εύτροφοι.
Χαρακτηριστικές περιπτώσεις ευτροφισμού έχουν παρατηρηθεί τα τελευταία
χρόνια και σε ελληνικά εσωτερικά και παράκτια ύδατα. Οι βιολόγοι διατήρησης
και οι επιστήμονες συναφών ειδικοτήτων διαθέτουν σύγχρονα εργαλεία και
στρατηγικές διαχείρισης που μπορούν να εφαρμόσουν για την αποκατάσταση
υποβαθμισμένων συστημάτων. Κάθε σύστημα είναι μοναδικό και η
ολοκληρωμένη γνώση των βιοτικών αλληλεπιδράσεων και των περιβαλλοντικών
παραγόντων που το χαρακτηρίζουν είναι ουσιαστική. Ωστόσο, μέγιστης σημασίας
κρίνεται η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών: Ίσως ο μοναδικός
τρόπος για να επιτευχθεί ο σχετικός στόχος βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ είναι
η μεταβίβαση της επιστημονικής πληροφορίας στους πολίτες με κατανοητό
τρόπο ώστε να συνειδητοποιήσουν την αναντικατάστατη αξία του νερού, την
κρίσιμη σύγχρονη κατάσταση της ποιότητας των νερών παγκοσμίως, τη σημασία
της συμμετοχής τους στη λελογισμένη χρήση των υδατικών πόρων και στην
προστασία των υδατικών συστημάτων και την ανάγκη για πίεση στους εθνικούς
φορείς και στα διεθνή κέντρα λήψης αποφάσεων για την ανάπτυξη δράσεων
προστασίας αυτού του πολύτιμου αγαθού.

 

 

Πηγη: HealthDaily