Νέα γονιδιακή θεραπεία δίνει ισχυρή ελπίδα σε ανθρώπους που γεννήθηκαν με κώφωση ή πολύ σοβαρή βαρηκοΐα λόγω μετάλλαξης στο γονίδιο OTOF.
Σε μικρή αλλά εξαιρετικά σημαντική μελέτη, όλοι οι ασθενείς εμφάνισαν βελτίωση της ακοής μετά από μία μόνο έγχυση στο έσω ους, με ορισμένους να ανταποκρίνονται ήδη από τον πρώτο μήνα.
Μια νέα μελέτη δείχνει ότι η γονιδιακή θεραπεία μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ακοή σε ανθρώπους με συγγενή κώφωση ή σοβαρή απώλεια ακοής. Ερευνητές του Karolinska Institutet, σε συνεργασία με νοσοκομεία και πανεπιστήμια της Κίνας, θεράπευσαν δέκα ασθενείς και κατέγραψαν βελτίωση της ακοής σε όλους. Παράλληλα, η θεραπεία φάνηκε να είναι καλά ανεκτή. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο Nature Medicine.
Όπως δήλωσε ο Maoli Duan, ιατρός και docent στο Τμήμα Κλινικής Επιστήμης, Παρέμβασης και Τεχνολογίας του Karolinska Institutet και ένας από τους συγγραφείς αλληλογραφίας της μελέτης, πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό βήμα στην γενετική θεραπεία της κώφωσης, το οποίο θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστικό τόσο για παιδιά όσο και για ενήλικες.
Ο στόχος ήταν το γονίδιο OTOF
Η κλινική δοκιμή περιέλαβε δέκα ασθενείς ηλικίας από 1 έως 24 ετών, οι οποίοι έλαβαν τη θεραπεία σε πέντε νοσοκομεία της Κίνας. Όλοι έπασχαν από γενετική μορφή κώφωσης που σχετίζεται με μεταλλάξεις στο γονίδιο OTOF.
Οι μεταλλάξεις αυτές εμποδίζουν τον οργανισμό να παράγει επαρκείς ποσότητες της πρωτεΐνης otoferlin, η οποία είναι απαραίτητη για τη μετάδοση των ηχητικών σημάτων από το έσω ους προς τον εγκέφαλο. Χωρίς αυτή την πρωτεΐνη, το σύστημα ακοής δεν μπορεί να μεταφέρει σωστά την πληροφορία του ήχου.
Μία μόνο έγχυση στο έσω ους
Για να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν έναν συνθετικό αδενοσχετιζόμενο ιό, γνωστό ως AAV, προκειμένου να μεταφέρουν ένα λειτουργικό αντίγραφο του γονιδίου OTOF απευθείας στο έσω ους.
Η θεραπεία χορηγήθηκε με μία μόνο ένεση, μέσω της μεμβράνης στη βάση του κοχλία που είναι γνωστή ως στρογγύλο παράθυρο. Η προσέγγιση αυτή επέτρεψε στους ερευνητές να στοχεύσουν με ακρίβεια το σημείο όπου χρειαζόταν να αποκατασταθεί η βιολογική λειτουργία.
Τα πρώτα αποτελέσματα ήρθαν γρήγορα
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της μελέτης είναι η ταχύτητα με την οποία άρχισαν να εμφανίζονται τα οφέλη. Οι περισσότεροι ασθενείς άρχισαν να ανακτούν ένα μέρος της ακοής τους μέσα σε μόλις έναν μήνα από τη θεραπεία.
Έξι μήνες αργότερα, όλοι οι συμμετέχοντες εμφάνιζαν σαφή βελτίωση. Κατά μέσο όρο, το επίπεδο του ήχου που μπορούσαν να ανιχνεύσουν βελτιώθηκε από τα 106 ντεσιμπέλ στα 52 ντεσιμπέλ.
Η διαφορά αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς υποδηλώνει ότι η γονιδιακή θεραπεία δεν προσέφερε μόνο μικρές μεταβολές σε εργαστηριακές μετρήσεις, αλλά ουσιαστική λειτουργική αποκατάσταση της ακοής.
Η πιο εντυπωσιακή ανταπόκριση στα παιδιά
Οι ισχυρότερες βελτιώσεις καταγράφηκαν στα παιδιά, ιδιαίτερα σε ηλικίες από 5 έως 8 ετών. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένα κορίτσι επτά ετών ανέκτησε σχεδόν πλήρως την ακοή του και ήταν σε θέση να συνομιλεί κανονικά με τη μητέρα του μόλις τέσσερις μήνες μετά τη θεραπεία.
Παρότι τα παιδιά ανταποκρίθηκαν πιο εντυπωσιακά, η θεραπεία δεν περιορίστηκε μόνο στις μικρές ηλικίες. Η μελέτη είχε ξεχωριστή σημασία επειδή ήταν η πρώτη φορά που η συγκεκριμένη μέθοδος δοκιμάστηκε και σε εφήβους και ενήλικες, όχι μόνο σε παιδιά. Και σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες, οι ερευνητές κατέγραψαν ουσιαστικές βελτιώσεις.
Ο Maoli Duan τόνισε ότι προηγούμενες μικρότερες μελέτες στην Κίνα είχαν ήδη δείξει θετικά αποτελέσματα σε παιδιά, αλλά αυτή είναι η πρώτη φορά που η μέθοδος ελέγχεται και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Όπως σημείωσε, η βελτίωση της ακοής σε αρκετούς από τους συμμετέχοντες μπορεί να έχει πολύ βαθιά επίδραση στην ποιότητα ζωής τους. Οι ερευνητές σκοπεύουν πλέον να παρακολουθούν αυτούς τους ασθενείς για να διαπιστώσουν πόσο διαρκές θα είναι το αποτέλεσμα.
Η θεραπεία φάνηκε ασφαλής
Η γονιδιακή θεραπεία αξιολογήθηκε επίσης ως ασφαλής και καλά ανεκτή. Η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια που αναφέρθηκε ήταν η μείωση των ουδετερόφιλων, ενός τύπου λευκών αιμοσφαιρίων.
Ωστόσο, κατά την περίοδο παρακολούθησης, που κυμάνθηκε από 6 έως 12 μήνες, δεν καταγράφηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς η ασφάλεια παραμένει θεμελιώδης παράμετρος για κάθε νέα γονιδιακή θεραπεία, ιδίως όταν αφορά παιδιά και νεαρούς ενήλικες.
Το OTOF είναι μόνο η αρχή
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η επιτυχία αυτή δεν αφορά μόνο μία εξαιρετικά σπάνια γενετική μορφή κώφωσης, αλλά μπορεί να ανοίξει τον δρόμο και για άλλες, πιο συχνές μορφές γενετικής απώλειας ακοής.
Όπως ανέφερε ο Duan, το OTOF είναι απλώς η αρχή. Η ερευνητική ομάδα, μαζί με άλλους επιστήμονες διεθνώς, επεκτείνει ήδη τη δουλειά της σε άλλα γονίδια που προκαλούν κώφωση, όπως τα GJB2 και TMC1. Αυτές οι περιπτώσεις είναι πιο περίπλοκες θεραπευτικά, ωστόσο οι μελέτες σε ζώα έχουν μέχρι στιγμής δώσει ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Η ερευνητική ομάδα εκφράζει αισιοδοξία ότι στο μέλλον ασθενείς με διαφορετικά είδη γενετικής κώφωσης θα μπορούν επίσης να λάβουν στοχευμένη θεραπεία.
Μικρή μελέτη, αλλά μεγάλο σήμα για το μέλλον
Παρότι η μελέτη παραμένει μικρή, καθώς περιλαμβάνει μόλις δέκα ασθενείς, το εύρος και η συνέπεια των αποτελεσμάτων της την καθιστούν ιδιαίτερα σημαντική. Όταν όλοι οι συμμετέχοντες εμφανίζουν όφελος μετά από μία μόνο παρέμβαση, το μήνυμα προς την επιστημονική κοινότητα είναι ισχυρό.
Ταυτόχρονα, χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία. Το επόμενο βήμα είναι να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα σε μεγαλύτερους πληθυσμούς και να αξιολογηθεί η διάρκεια του οφέλους σε βάθος χρόνου. Μόνο έτσι θα φανεί αν πρόκειται για μία προσωρινή βελτίωση ή για θεραπεία με μακρόχρονη κλινική αξία.
Η προοπτική για τη γονιδιακή θεραπεία στην ωτολογία
Η μελέτη αυτή αποτελεί ένα από τα πιο ελπιδοφόρα παραδείγματα για το πώς η γονιδιακή θεραπεία μπορεί να περάσει από τη θεωρία στην πράξη σε αισθητηριακές παθήσεις. Η ακοή, όπως και η όραση, θεωρείται πεδίο με μεγάλη προοπτική για στοχευμένες γονιδιακές παρεμβάσεις, ακριβώς επειδή ορισμένες μορφές βλάβης σχετίζονται με συγκεκριμένα γονίδια και σαφείς βιολογικούς μηχανισμούς.
Αν τα σημερινά αποτελέσματα επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες μελέτες, τότε η συγκεκριμένη θεραπεία δεν θα αποτελεί απλώς ένα επιστημονικό επίτευγμα. Θα μπορούσε να αλλάξει τη φυσική ιστορία μιας μορφής συγγενούς κώφωσης και να προσφέρει σε παιδιά και ενήλικες κάτι που μέχρι σήμερα έμοιαζε αδύνατο: πραγματική αποκατάσταση της ακοής με μία μόνο παρέμβαση.
Πηγη: https://healthpharma.gr