«Τρέχουν» τα δοκιμαστικά για την ψηφιακή εφαρμογή των ογκολογικών ασθενών – Η διασύνδεση με το μητρώο και τον ηλεκτρονικό φάκελο

Σε πιλοτική φάση έχει μπει η ψηφιακή εφαρμογή των ογκολογικών ασθενών που δημιούργησε το υπουργείο υγείας σε συνεργασία με την ΗΔΥΚΑ και αναμένεται να αποτελέσει έναν πλοηγό για όσους πάσχουν από καρκίνο.

Ήδη έχουν δρομολογηθεί οι πρώτες δοκιμές της νέας ψηφιακής πλατφόρμας από την ΗΔΥΚΑ, αλλά απομένει η διασύνδεσή της με το μητρώο ογκολογικών ασθενών αλλά και με τον ηλεκτρονικό φάκελο που θα διαθέτουν όσοι πάσχουν από καρκίνο.

Για τον λόγο αυτό πραγματοποιούνται συνεχείς συναντήσεις μεταξύ στελεχών της ΗΔΥΚΑ, του υπουργείου υγείας αλλά και της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) που αποτελεί και τον σύνδεσμο μεταξύ των ασθενών με τις επίσημες υπηρεσίες του υπουργείου υγείας.

Σε ό,τι αφορά στον ειδικό ηλεκτρονικό φάκελο που θα δημιουργηθεί για όλους τους ογκολογικούς ασθενείς, θα πρέπει να τον διαθέτουν 12 νοσοκομεία τα οποία είτε είναι ογκολογικά, είτε διαθέτουν εξειδικευμένες ογκολογικές κλινικές.

Σε πρώτη φάση ο ηλεκτρικός φάκελος έχει ξεκινήσει να δοκιμάζεται στον Άγιο Σάββα και στο Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης. Μόλις ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες, τόσο για τον ψηφιακό φάκελο όσο και για το μητρώο των ογκολογικών ασθενών, θα μπορέσει να λειτουργήσει πλήρως και η εφαρμογή για τους πάσχοντες που θα είναι ένας σύγχρονος πλοηγός.
Πώς θα λειτουργεί η ψηφιακή εφαρμογή των ογκολογικών ασθενών

Το app για τα κινητά που θα δημιουργηθεί για τους ογκολογικούς ασθενείς θα περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία τους και θα είναι προσβάσιμα μόνο από τους ίδιους τους ασθενείς με ειδικούς κωδικούς μέσω του gov.gr, αλλά και τον δεδομένων του taxisnet.

Μέσω της εφαρμογής, οι ασθενείς θα έχουν πρόσβαση στον προσωπικό τους ιατρικό φάκελο, θα μπορούν να παρακολουθούν την πορεία της θεραπείας τους, να καταγράφουν την καθημερινή τους κατάσταση, να ενημερώνονται για την πάθησή τους, αλλά και να επικοινωνούν άμεσα με τον θεράποντα ιατρό τους.

Παράλληλα, το σύστημα θα επιτρέπει τη συγκέντρωση και αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, συμβάλλοντας τόσο στη βελτίωση της παρακολούθησης των ασθενών όσο και στον καλύτερο σχεδιασμό των υπηρεσιών υγείας, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα διαχείρισης στοιχείων και για προστατευόμενα μέλη της οικογένειας.
Το μητρώο των ογκολογικών ασθενών

Στο μεταξύ σε πιλοτική εφαρμογή έχει τεθεί και το μητρώο των ογκολογικών ασθενών στο οποίο έχουν τη δυνατότητα να ενσωματώνουν τα ιατρικά στοιχεία των πασχόντων, οι γιατροί όλων των ειδικοτήτων με κάποιες εξαιρέσεις.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου υγείας, ήδη έχουν εγγραφεί 25.000 ασθενείς. Στο μητρώο καταγράφονται όλες οι θεραπείες τους, οι νοσηλείες τους αλλά και οι ιατρικές υπηρεσίες που λαμβάνουν.
Στην πλήρη ανάπτυξη του, στο μητρώο αναμένεται να εγγράφονται περί τους 60.000 ασθενείς ετησίως, όσες είναι και οι νέες διαγνώσεις καρκίνου όλων των μορφών κάθε χρόνο στη χώρα μας.

Ωστόσο το πρόβλημα φαίνεται πως αυτή τη στιγμή εστιάζεται στο γεγονός ότι δεν είναι υποχρεωτική για την ιατρική κοινότητα η εισαγωγή των δεδομένων των ασθενών. Στο μέλλον αναμένεται να είναι υποχρεωτικό με ρύθμιση που θα προωθηθεί, γι΄αυτό και όλοι οι γιατροί τόσο του δημοσίου συστήματος υγείας, όσο και του ιδιωτικού τομέα, θα πρέπει να εγγράφουν όλα τα ιατρικά δεδομένα των ασθενών τους στο μητρώο.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Εγκύκλιος ΕΟΠΥΥ για τη συνταγογράφηση και εκτέλεση συνταγών φαρμάκων για διακινούμενους πολίτες

Ο ΕΟΠΥΥ εξέδωσε νέα εγκύκλιο που διευκρινίζει τις διαδικασίες αναγνώρισης, εκτέλεσης και αποζημίωσης συνταγών φαρμάκων για τους διακινούμενους πολίτες, συμπληρώνοντας την προηγούμενη ενημέρωση του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου σχετικά με τις διασυνοριακές συνταγές. Η εγκύκλιος καθορίζει τέσσερις διαφορετικούς τύπους συνταγών και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις των φαρμακοποιών, με στόχο την ομοιόμορφη εφαρμογή των διαδικασιών σε όλη τη χώρα.

Η εγκύκλιος περιγράφει αναλυτικά τους τέσσερις τύπους συνταγών που μπορούν να εκτελεστούν στην Ελλάδα για Ευρωπαίους ασφαλισμένους και πολίτες τρίτων χωρών. Η πρώτη κατηγορία αφορά Ευρωπαίους ασφαλισμένους που διαθέτουν έγγραφα περίθαλψης στην Ελλάδα, όπως ΕΚΑΑ, ΠΠΑ ή EU ΑΜΚΑ (S1/S2). Για τους πολίτες αυτούς, οι συνταγές εκτελούνται μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, με διαδικασίες ταυτόσημες με εκείνες των Ελλήνων ασφαλισμένων και με καταβολή της προβλεπόμενης συμμετοχής.

Έγχαρτες διασυνοριακές συνταγές: Όροι αναγνώρισης και εκτέλεσης

Η δεύτερη κατηγορία αφορά τις έντυπες διασυνοριακές συνταγές που εκδίδονται σε κράτη‑μέλη της ΕΕ/ΕΟΧ. Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι οι συνταγές αυτές μπορούν να εκτελεστούν στην Ελλάδα, εφόσον περιλαμβάνουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία: πλήρη στοιχεία ασθενούς, ημερομηνία έκδοσης, στοιχεία και υπογραφή του συνταγογράφου, καθώς και ακριβή περιγραφή του φαρμάκου με κοινή ονομασία, μορφή, ποσότητα και δοσολογία. Ο ασφαλισμένος καταβάλλει το 100% της αξίας του φαρμάκου και δύναται να αιτηθεί αποζημίωση από τον φορέα της χώρας του. Ο φαρμακοποιός οφείλει να ελέγχει την αυθεντικότητα της συνταγής και να μπορεί να κατανοήσει το περιεχόμενό της. Υπενθυμίζεται ότι αντιβιοτικά και ναρκωτικά δεν χορηγούνται με έγχαρτες διασυνοριακές συνταγές.

Ηλεκτρονικές διασυνοριακές συνταγές μέσω NCPeHealth

Η τρίτη κατηγορία αφορά τις ηλεκτρονικές διασυνοριακές συνταγές που εκτελούνται μέσω της Διασυνοριακής Πύλης Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Υγείας. Η διαδικασία επιτρέπει την online άντληση και εκτέλεση συνταγών για πολίτες χωρών που έχουν συνδεθεί με τον ελληνικό εθνικό κόμβο, όπως είναι η Ισπανία, η Πολωνία, η Εσθονία, η Λιθουανία, η Τσεχία, η Κύπρος και η Πορτογαλία. Για χώρες που δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στο σύστημα, η εκτέλεση γίνεται χειρόγραφα. Ο ασθενής καταβάλλει το πλήρες κόστος του φαρμάκου και μπορεί να αιτηθεί αποζημίωση στη χώρα του.

Συνταγογράφηση μέσω Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης για Ευρωπαίους και πολίτες τρίτων χωρών
Η τέταρτη κατηγορία αφορά συνταγές που εκδίδονται από Έλληνες ιατρούς για Ευρωπαίους πολίτες και πολίτες τρίτων χωρών. Οι συνταγές αυτές εκδίδονται με συμμετοχή 100%, ενώ παραμένει υποχρεωτική η αποκλειστική ηλεκτρονική συνταγογράφηση για φάρμακα ειδικού καθεστώτος, όπως είναι αντιβιοτικά, ναρκωτικά και σκευάσματα με περιορισμούς εξαγωγών. Η εγκύκλιος υπενθυμίζει τις διαδικασίες ταυτοποίησης των ασθενών και τις εξαιρέσεις που προβλέπονται από προηγούμενες υπουργικές αποφάσεις.

Υποχρεωτική ταυτοποίηση και ενημέρωση φαρμακοποιών

Σε όλες τις περιπτώσεις, η ταυτοποίηση του προσώπου που παραλαμβάνει το φάρμακο είναι υποχρεωτική. Η εγκύκλιος παραθέτει στοιχεία επικοινωνίας του ΕΟΠΥΥ και της ΗΔΥΚΑ για υποστήριξη και ζητά την άμεση προώθηση της ενημέρωσης στα φαρμακεία‑μέλη, ώστε να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή των διαδικασιών για την εξυπηρέτηση των διακινούμενων πολιτών.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Ελληνική μελέτη με προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση της χρόνιας νοσηρότητας στη χώρα μας

Στο επίκεντρο του νέου οδικού χάρτη που δόθηκε στη δημοσιότητα από την διεθνή πρωτοβουλία PHSSR βρίσκονται η πρόληψη, η καινοτομία, η βιωσιμότητα και η ανθεκτικότητα του ΕΣΥ

 

Την ανάγκη μετάβασης από την επιστημονική τεκμηρίωση στην εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών για την πρόληψη και τη διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων αναδεικνύει η δεύτερη ελληνική μελέτη της διεθνούς πρωτοβουλίας Partnership for Health System Sustainability and Resilience (PHSSR), η οποία παρουσιάστηκε στην Αθήνα. Η μελέτη προτείνει έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη με 35 προτάσεις πολιτικής, με στόχο την ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας του ελληνικού συστήματος υγείας.

Η μελέτη με τίτλο «Policy Roadmaps for Acting Early on NCDs» επικεντρώνεται στην έγκαιρη αντιμετώπιση των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων (NCDs), τα οποία αποτελούν τη βασική αιτία νοσηρότητας, θνησιμότητας και δαπανών υγείας στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τους συντελεστές της, δεν περιορίζεται στην καταγραφή των υφιστάμενων προκλήσεων, αλλά προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις που μπορούν να βελτιώσουν την υγεία του πληθυσμού και να ενισχύσουν τη λειτουργία του συστήματος υγείας.

Κατά την παρουσίαση της μελέτης επισημάνθηκε ότι η δημοσίευσή της σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας φάσης, με έμφαση στη μετατροπή των επιστημονικά τεκμηριωμένων προτάσεων σε εφαρμόσιμες μεταρρυθμίσεις μέσα από τη συνεργασία της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, των επαγγελματιών υγείας και των οργανώσεων ασθενών.

Η πρωτοβουλία PHSSR δημιουργήθηκε μετά την πανδημία της COVID-19 με στόχο την ανάπτυξη πολιτικών που θα καταστήσουν τα συστήματα υγείας περισσότερο βιώσιμα και ανθεκτικά απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις. Σήμερα συμμετέχουν σε αυτήν 30 χώρες, ενώ η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που συμμετείχαν τόσο στον πρώτο όσο και στον δεύτερο κύκλο των εθνικών μελετών. Η πρώτη ελληνική μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2022, αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τον δημόσιο διάλογο, με αρκετές από τις προτάσεις της να αναγνωρίζονται ως καλές πρακτικές.

Η νέα μελέτη εκπονήθηκε από τους Κώστα ΑθανασάκηΗλία ΚυριόπουλοΓιάννη Αγοραστό και Γιώτα Ναούμ, σε συνεργασία με ευρύ δίκτυο επιστημόνων, θεσμικών φορέων, επαγγελματιών υγείας και εκπροσώπων των ασθενών, μέσα από διαδικασία συναίνεσης (Delphi).

Μεταρρυθμιστικές προτεραιότητες

Οι συνολικά 35 προτάσεις οργανώνονται σε επτά βασικούς πυλώνες πολιτικής: διακυβέρνηση, χρηματοδότηση, ανθρώπινο δυναμικό, υπηρεσίες υγείας, φάρμακα και τεχνολογίες υγείας, πληθυσμιακή υγεία και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Κάθε πρόταση αξιολογήθηκε ως προς την αποτελεσματικότητα και τη δυνατότητα εφαρμογής της.

Μεταξύ των δέκα βασικών μεταρρυθμιστικών προτεραιοτήτων που αναδεικνύει η μελέτη περιλαμβάνονται η ενίσχυση της πρόληψης ήδη από την παιδική ηλικία, η μείωση των ανισοτήτων στην υγεία, η διεύρυνση των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, η ανάπτυξη ασθενοκεντρικών και διεπιστημονικών μοντέλων φροντίδας για τα χρόνια νοσήματα, η μεταρρύθμιση της χρηματοδότησης του συστήματος με βάση τα αποτελέσματα, η διασφάλιση της πρόσβασης στην καινοτομία, η εκπόνηση ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τα μη μεταδιδόμενα νοσήματα, η ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών στη χάραξη πολιτικής, η αξιοποίηση των δεδομένων υγείας και της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και η ενσωμάτωση της αρχής «Health in All Policies» σε όλες τις δημόσιες πολιτικές.

Επόμενο βήμα η εξειδίκευση των προτάσεων

Οι συμμετέχοντες στην εκδήλωση συμφώνησαν ότι το επόμενο βήμα είναι η ιεράρχηση και επιχειρησιακή εξειδίκευση των προτάσεων, ώστε να μετατραπούν σε εφαρμόσιμες πολιτικές. Παράλληλα, προτάθηκε η δημιουργία θεματικών ομάδων εργασίας ανά πυλώνα πολιτικής, οι οποίες θα παρακολουθούν την πρόοδο, θα επικαιροποιούν την επιστημονική τεκμηρίωση και θα υποστηρίζουν την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων.

Ο επικεφαλής της πρωτοβουλίας PHSSR για την Ελλάδα και αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Κώστας Αθανασάκης, υπογράμμισε ότι η ολοκλήρωση της δεύτερης ελληνικής μελέτης αποτελεί την αφετηρία μιας νέας φάσης συνεργασίας, με στόχο οι τεκμηριωμένες προτάσεις να αξιοποιηθούν από όσους σχεδιάζουν και υλοποιούν πολιτικές υγείας. Όπως ανέφερε, «η πραγματική αξία της επιστημονικής τεκμηρίωσης αποτυπώνεται όταν οδηγεί σε καλύτερες αποφάσεις, αποτελεσματικότερες παρεμβάσεις και ουσιαστική βελτίωση της υγείας των πολιτών».

Στόχος της ελληνικής πρωτοβουλίας PHSSR είναι να εξελιχθεί σε έναν μόνιμο μηχανισμό παραγωγής και επικαιροποίησης προτάσεων πολιτικής, γεφυρώνοντας την επιστημονική γνώση με τη λήψη αποφάσεων και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός περισσότερο βιώσιμου, ανθεκτικού και ανθρωποκεντρικού συστήματος υγείας.

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

 

10 προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση της χρόνιας νοσηρότητας

Η ολοκλήρωση της δεύτερης ελληνικής μελέτης της διεθνούς πρωτοβουλίας PHSSR για την έγκαιρη αντιμετώπιση των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας φάσης διαλόγου για τη διαμόρφωση εφαρμόσιμων πολιτικών υγείας. Η μελέτη καταθέτει έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη για τη βιώσιμη διαχείριση της χρόνιας νοσηρότητας, αναδεικνύοντας προτεραιότητες που μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα του ελληνικού συστήματος υγείας.

Η δεύτερη ελληνική μελέτη «Policy Roadmaps for Acting Early on NCDs», που παρουσιάστηκε σε ειδική εκδήλωση στην Αθήνα, αποτελεί συνέχεια της πρώτης εθνικής μελέτης του 2022 και εντάσσεται στο πλαίσιο της διεθνούς πρωτοβουλίας Partnership for Health System Sustainability and Resilience. Η PHSSR δημιουργήθηκε μετά την πανδημία COVID‑19 με στόχο να ενισχύσει τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας μέσα από τεκμηριωμένες πολιτικές. Σήμερα, η πρωτοβουλία συγκεντρώνει φορείς από 30 χώρες, προωθώντας μια νέα προσέγγιση στη λήψη αποφάσεων που βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και αξιολογείται συστηματικά.

Η ελληνική συμβολή στη διεθνή πρωτοβουλία PHSSR

Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην πρωτοβουλία από τον πρώτο κύκλο των εθνικών μελετών και συνεχίζει στον δεύτερο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στον διεθνή διάλογο για τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας. Η νέα μελέτη αξιοποιεί την εμπειρία της προηγούμενης και εστιάζει στην έγκαιρη αντιμετώπιση των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων, τα οποία αποτελούν τη μεγαλύτερη πρόκληση για τη δημόσια υγεία, τη νοσηρότητα και τις δαπάνες υγείας στη χώρα.

Ολοκληρωμένος οδικός χάρτης για την έγκαιρη παρέμβαση στα NCDs

Η ομάδα εργασίας, αποτελούμενη από τους Κώστα Αθανασάκη, Ηλία Κυριόπουλο, Γιάννη Αγοραστό και Γιώτα Ναούμ, σε συνεργασία με ένα ευρύ δίκτυο εμπειρογνωμόνων και μέσα από μια δομημένη διαδικασία ομοφωνίας, διαμόρφωσε έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη πολιτικής για την αντιμετώπιση της χρόνιας νοσηρότητας.

Οι 35 προτάσεις πολιτικής οργανώνονται σε επτά πυλώνες:

  • διακυβέρνηση,
  • χρηματοδότηση,
  • ανθρώπινο δυναμικό,
  • υπηρεσίες υγείας,
  • φάρμακα και τεχνολογίες υγείας,
  • πληθυσμιακή υγεία και περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

Κάθε πρόταση αξιολογήθηκε ως προς την εφικτότητα και την αποτελεσματικότητά της, προσφέροντας ένα σαφές πλαίσιο προτεραιοτήτων.

Οι δέκα μεταρρυθμιστικές προτεραιότητες για το ελληνικό σύστημα υγείας

Η μελέτη αναδεικνύει δέκα βασικές προτεραιότητες που αποτυπώνουν το όραμα για ένα πιο βιώσιμο και ανθρωποκεντρικό σύστημα υγείας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταιQ

  • η επένδυση στην πρόληψη από την παιδική ηλικία,
  • η μείωση των ανισοτήτων στην υγεία,
  • η αξιολόγηση και διεύρυνση των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου,
  • η μετάβαση σε διεπιστημονικά μοντέλα διαχείρισης χρόνιων νοσημάτων,
  • η μεταρρύθμιση της χρηματοδότησης με βάση τα αποτελέσματα,
  • η διασφάλιση πρόσβασης στην καινοτομία,
  • η θέσπιση Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τα NCDs,
  • η ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών,
  • η αξιοποίηση δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης και
  • η ενσωμάτωση της αρχής «Health in All Policies».

Από την τεκμηρίωση στην εφαρμογή: τα επόμενα βήματα

Η παρουσίαση της μελέτης αποτέλεσε την αφετηρία ενός νέου κύκλου εργασίας, με στόχο τη μετατροπή των προτάσεων σε εφαρμόσιμες πολιτικές. Αναδείχθηκε η ανάγκη για ιεράρχηση, επιχειρησιακή εξειδίκευση και ανάπτυξη μηχανισμών παρακολούθησης της εφαρμογής τους. Προτάθηκε η δημιουργία θεματικών ομάδων εργασίας ανά πυλώνα πολιτικής, ώστε να παρακολουθούν τις εξελίξεις, να επικαιροποιούν την τεκμηρίωση και να υποστηρίζουν τη συνεχή εξέλιξη των προτάσεων.

Ένα μόνιμο εργαλείο πολιτικής υγείας για το μέλλον

Η ελληνική πρωτοβουλία PHSSR φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε έναν μόνιμο μηχανισμό παραγωγής και αξιοποίησης τεκμηριωμένων προτάσεων πολιτικής, γεφυρώνοντας την επιστημονική γνώση με τη λήψη αποφάσεων. Στόχος είναι η ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας του συστήματος υγείας, με παρεμβάσεις που θα έχουν μετρήσιμο αντίκτυπο στην υγεία των πολιτών.

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Πρόσκληση συμμετοχής νέων ενηλίκων με ογκολογική νόσο στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα MELODIC από το Κάπα3

Το Κάπα3 – Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών απευθύνει πρόσκληση συμμετοχής σε νέους ενήλικες με ογκολογική νόσο, στο πλαίσιο της ελληνικής υλοποίησης του ευρωπαϊκού προγράμματος MELODIC. Η πρωτοβουλία στοχεύει στην ενίσχυση της ψυχικής υγείας και της ευεξίας των νέων ασθενών μέσα από δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον και την εφαρμογή της κοινωνικής συνταγογράφησης.

Το Κάπα3 συμμετέχει ως εταίρος στο πρόγραμμα MELODIC (Mental Health Support for Young Adults with Cancer), μια ευρωπαϊκή δράση που υλοποιείται από 13 οργανισμούς σε έξι χώρες και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η παρέμβαση αξιοποιεί τη δύναμη της φύσης, της κίνησης και της κοινωνικής συνταγογράφησης, προτείνοντας ένα νέο μοντέλο ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για νέους ανθρώπους που βιώνουν την εμπειρία της ογκολογικής νόσου.

Με την έναρξη της ελληνικής υλοποίησης τον Σεπτέμβριο 2026, το Κάπα3 αναζητά νέους ασθενείς ηλικίας 18–35 ετών, με διάγνωση εντός των τελευταίων 24 μηνών, καθώς και τα κοντινά τους πρόσωπα ή φροντιστές, οι οποίοι θα συμμετάσχουν σε ξεχωριστές ομάδες.

ΑΦΙΣΑ MELODIC.pdf – 1

Σε ποιους απευθύνεται το πρόγραμμα

Η πρόσκληση αφορά νέους ενήλικες που έχουν πρόσφατη εμπειρία ογκολογικής νόσου και επιθυμούν να ενισχύσουν την ψυχική τους ανθεκτικότητα μέσα από δομημένες δραστηριότητες. Παράλληλα, το πρόγραμμα απευθύνεται στους φροντιστές τους, αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν στην καθημερινή υποστήριξη των ασθενών. Η συμμετοχή είναι εθελοντική και χωρίς οικονομική επιβάρυνση, ενώ με την ολοκλήρωση της παρέμβασης θα χορηγηθεί βεβαίωση συμμετοχής.

Δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον και ψηφιακή υποστήριξη

Η παρέμβαση έχει διάρκεια 12 εβδομάδων και περιλαμβάνει εβδομαδιαίους ομαδικούς περιπάτους σε χώρους πρασίνου και παραθαλάσσιες διαδρομές. Οι περίπατοι πραγματοποιούνται σε ήπιο ρυθμό και προσαρμόζονται στις δυνατότητες των συμμετεχόντων, ενισχύοντας τη σωματική και ψυχική ευεξία.

Παράλληλα, οι συμμετέχοντες θα έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικό εκπαιδευτικό υλικό και ασκήσεις ψυχικής υγείας, σχεδιασμένες για να υποστηρίξουν την αυτοφροντίδα, την ενσυνειδητότητα και την ενδυνάμωση των νέων ασθενών. Το υλικό αυτό λειτουργεί συμπληρωματικά προς τη βιωματική εμπειρία των περιπάτων, ενισχύοντας την ολιστική προσέγγιση του προγράμματος.

Αξιολόγηση και επιστημονική τεκμηρίωση

Η παρέμβαση θα αξιολογηθεί με ερωτηματολόγια πριν την έναρξη, μετά την ολοκλήρωση και τρεις μήνες αργότερα, ώστε να καταγραφεί ο αντίκτυπος της στην ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής των συμμετεχόντων. Η αξιολόγηση αυτή συμβάλλει στην επιστημονική τεκμηρίωση του MELODIC και στην ανάπτυξη νέων πρακτικών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για νέους ογκολογικούς ασθενείς σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Συμμετοχή επαγγελματιών υγείας και τελική εκδήλωση

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν επαγγελματίες υγείας, όπως νοσηλευτές, κοινωνικοί επιστήμονες, ψυχολόγοι και ειδικοί φυσικής αγωγής, οι οποίοι υποστηρίζουν τους συμμετέχοντες σε κάθε στάδιο. Μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης θα πραγματοποιηθεί η τελική εκδήλωση MELODIC Closing Event, με στόχο την ανάδειξη της εμπειρίας και της κοινότητας που θα δημιουργηθεί.

Πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής
Ιστοσελίδα: www.kapa3.gr/melodic
Πρόγραμμα MELODIC: https://melodic.turkuamk.fi/
E-mail: [email protected], [email protected], [email protected]

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Η γενετική επηρεάζει την ευπάθεια στις διαταραχές του βιολογικού ρολογιού

Μελέτη του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης αποκαλύπτει τον σύνθετο γενετικό μηχανισμό πίσω από τη διαταραχή του κιρκαδικού ρυθμού.

Η ευαισθησία ενός ανθρώπου στις διαταραχές του βιολογικού του ρολογιού δεν εξαρτάται από ένα μόνο γονίδιο, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης πολλών γενετικών παραγόντων που επηρεάζουν τη συμπεριφορά, την ψυχολογία και τη βιολογία του οργανισμού.

Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει νέα μελέτη του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό eBioMedicine.

Η ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση των Εύα Σέρνχαμερ και Μαγδαληνής Ζεμπρόβσκα από το Κέντρο Δημόσιας Υγείας του πανεπιστημίου, ανέλυσε γενετικά δεδομένα από 312.935 συμμετέχοντες της βρετανικής βιοτράπεζας, μιας από τις μεγαλύτερες βιοϊατρικές βάσεις δεδομένων παγκοσμίως.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκε ένας νέος δείκτης, ο Circadian Imbalance Index (Δείκτης Κιρκαδικής Ανισορροπίας), ο οποίος συγκεντρώνει χαρακτηριστικά που σχετίζονται με αυξημένη προδιάθεση για διαταραχές του κιρκαδικού ρυθμού.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η προτίμηση για νυχτερινή δραστηριότητα (βραδινός χρονότυπος), η ασυνήθιστα μικρή ή μεγάλη διάρκεια ύπνου, η αυξημένη τάση προς νευρωτισμό, η άτυπη κατανάλωση καφεΐνης και τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D.

Οι ερευνητές εντόπισαν 27 περιοχές του ανθρώπινου γονιδιώματος που συνδέονται με τον συγκεκριμένο δείκτη. Αρκετά από τα γονίδια αυτά είχαν ήδη συσχετιστεί σε προηγούμενες μελέτες με τη ρύθμιση του βιολογικού ρολογιού και των βιολογικών μηχανισμών που το ελέγχουν.

“Για πρώτη φορά καταφέραμε να χαρτογραφήσουμε τη γενετική αρχιτεκτονική του Δείκτη Κιρκαδικής Ανισορροπίας”, δήλωσε η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, Μαγδαληνή Ζεμπρόβσκα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτούνται περαιτέρω έρευνες προτού τα ευρήματα αξιοποιηθούν για την πρόβλεψη ατομικού κινδύνου στην κλινική πράξη.

Από την πλευρά της, η επικεφαλής της μελέτης Εύα Σέρνχαμερ υπογράμμισε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πως η προδιάθεση για διαταραχές του κιρκαδικού ρυθμού δεν οφείλεται σε έναν μόνο βιολογικό μηχανισμό, αλλά στην αλληλεπίδραση πολλών γενετικών επιδράσεων, οι οποίες αντανακλώνται σε διαφορετικά συμπεριφορικά, ψυχολογικά και βιολογικά χαρακτηριστικά.

Όπως σημείωσε, ο νέος δείκτης επιτρέπει την ταυτόχρονη μελέτη όλων αυτών των παραμέτρων και των γενετικών τους συσχετίσεων.

Ο κιρκαδικός ρυθμός αποτελεί τον βασικό βιολογικό “χρονοδιακόπτη” του ανθρώπινου οργανισμού.

Ρυθμίζεται από τον υπερχιασματικό πυρήνα του υποθαλάμου στον εγκέφαλο, συγχρονίζεται κυρίως μέσω των ερεθισμάτων του φωτός από το περιβάλλον και διασφαλίζει ότι βασικές λειτουργίες του οργανισμού πραγματοποιούνται στον κατάλληλο χρόνο μέσα στο 24ωρο.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τα αιμοφόρα αγγεία καθοδηγούν τα ανοσοκύτταρα στις μεταστάσεις – Νέα ελπίδα για πιο αποτελεσματικές θεραπείες κατά του καρκίνου

Η νέα γνώση μπορεί να οδηγήσει σε καινοτόμες συνδυαστικές θεραπείες, όπου η ανοσοθεραπεία θα ενισχύεται όχι μόνο με την ενεργοποίηση των ανοσοκυττάρων, αλλά και με την «εκπαίδευση» των ίδιων των αγγείων του όγκου να τα καθοδηγούν στον σωστό στόχο.

Για πολλά χρόνια τα αιμοφόρα αγγεία μέσα στους όγκους θεωρούνταν κυρίως «δρόμοι μεταφοράς» που παρέχουν οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά στα καρκινικά κύτταρα. Νέα επιστημονικά δεδομένα όμως αλλάζουν αυτή την εικόνα. Ερευνητές από το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (DKFZ) και την Ιατρική Σχολή του Μάνχαϊμ του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης ανακάλυψαν ότι ορισμένα αιμοφόρα αγγεία μπορούν να λειτουργούν ως «οδηγοί» του ανοσοποιητικού συστήματος, βοηθώντας τα Τ κύτταρα να εντοπίζουν και να επιτίθενται στις μεταστάσεις.

Η ανακάλυψη αυτή μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για την ενίσχυση της ανοσοθεραπείας, ιδιαίτερα σε όγκους που μέχρι σήμερα αντιδρούν ελάχιστα στις διαθέσιμες θεραπείες.

Γιατί η ανοσοθεραπεία δεν λειτουργεί σε όλους τους ασθενείς;

Η ανοσοθεραπεία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην ογκολογία. Στόχος της είναι να «ενεργοποιήσει» το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε τα ίδια τα ανοσοκύτταρα του οργανισμού να αναγνωρίζουν και να καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα.

Παρόλα αυτά, αρκετοί ασθενείς δεν ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στις θεραπείες αυτές. Ένας βασικός λόγος είναι ότι τα ανοσοκύτταρα, ιδιαίτερα τα Τ λεμφοκύτταρα, συχνά δεν καταφέρνουν να φτάσουν μέσα στον όγκο σε επαρκείς αριθμούς.

Ακόμη και όταν το ανοσοποιητικό σύστημα είναι θεωρητικά ικανό να επιτεθεί στον καρκίνο, η πρόσβαση στον όγκο μπορεί να αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο.

Τα αιμοφόρα αγγεία δεν είναι απλοί «σωλήνες»

Η νέα μελέτη εστιάζει στα ενδοθηλιακά κύτταρα, δηλαδή τα εξειδικευμένα κύτταρα που επενδύουν το εσωτερικό των αιμοφόρων αγγείων.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι μια συγκεκριμένη ομάδα αυτών των κυττάρων, μέσα στις ηπατικές μεταστάσεις, έχει έναν ιδιαίτερο ρόλο: δεν μεταφέρει απλώς αίμα, αλλά επικοινωνεί ενεργά με το ανοσοποιητικό σύστημα.

Τα κύτταρα αυτά παράγουν ένα ένζυμο που ονομάζεται λιποπρωτεϊνική λιπάση (LPL), το οποίο μέχρι σήμερα ήταν γνωστό κυρίως για τη συμμετοχή του στον μεταβολισμό των λιπών.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η LPL έχει έναν επιπλέον ρόλο: βοηθά τα αιμοφόρα αγγεία να προσελκύουν και να καθοδηγούν τα Τ κύτταρα προς τον καρκινικό ιστό.

Τα αγγεία λειτουργούν σαν «σήματα αναζήτησης» του όγκου

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ήταν ότι τα συγκεκριμένα ενδοθηλιακά κύτταρα μπορούν να παρουσιάζουν τμήματα του όγκου στην επιφάνειά τους.

Η διαδικασία αυτή ονομάζεται παρουσίαση αντιγόνου και συνήθως πραγματοποιείται από εξειδικευμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού.

Με απλά λόγια, τα αιμοφόρα αγγεία δημιουργούν ένα είδος «πινακίδας αναζήτησης» που ενημερώνει τα Τ κύτταρα:

«Υπάρχει καρκινικός ιστός εδώ – κατευθυνθείτε προς αυτό το σημείο».

Χάρη σε αυτόν τον μηχανισμό, τα Τ κύτταρα μπορούν να αναγνωρίζουν ευκολότερα τη θέση των μεταστάσεων και να εισέρχονται στον όγκο για να δράσουν.

Η αύξηση της LPL ενίσχυσε την άμυνα κατά του καρκίνου

Σε πειράματα με ποντίκια που είχαν μεταστάσεις μελανώματος στο ήπαρ, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η αύξηση της δραστηριότητας της LPL στα ενδοθηλιακά κύτταρα είχε σημαντικά αποτελέσματα.

Περισσότερα Τ κύτταρα εισέρχονταν στους όγκους και η ανοσολογική επίθεση γινόταν ισχυρότερη, οδηγώντας σε μεγαλύτερη υποχώρηση των καρκινικών εστιών.

Αντίθετα, όταν η LPL απενεργοποιήθηκε, η ανοσολογική απόκριση εξασθένησε και τα καρκινικά κύτταρα μπορούσαν να αναπτυχθούν ευκολότερα.

Τι σημαίνει αυτό για τους «ψυχρούς» όγκους;

Στην ογκολογία, ορισμένοι όγκοι χαρακτηρίζονται ως «ανοσολογικά ψυχροί». Αυτό σημαίνει ότι διαθέτουν ελάχιστη παρουσία ανοσοκυττάρων και συνήθως ανταποκρίνονται δύσκολα στην ανοσοθεραπεία.

Η νέα ανακάλυψη δημιουργεί την πιθανότητα να αλλάξει το μικροπεριβάλλον αυτών των όγκων, ώστε να γίνει πιο «φιλικό» προς τα ανοσοκύτταρα.

Αν οι επιστήμονες μπορέσουν να ενεργοποιήσουν ή να ενισχύσουν αυτόν τον μηχανισμό, τα αιμοφόρα αγγεία θα μπορούσαν να μετατραπούν από εμπόδιο σε σύμμαχο της αντικαρκινικής θεραπείας.

Επιβεβαίωση σε ανθρώπινα δείγματα

Η σημασία των ευρημάτων δεν περιορίστηκε στα πειράματα με ζώα. Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης ανθρώπινες ηπατικές μεταστάσεις από διαφορετικούς τύπους καρκίνου.

Διαπιστώθηκε ότι οι όγκοι που περιείχαν περισσότερα αιμοφόρα αγγεία με θετική παρουσία LPL είχαν επίσης μεγαλύτερο αριθμό Τ κυττάρων μέσα στον καρκινικό ιστό.

Αυτό υποδηλώνει ότι ο μηχανισμός μπορεί να έχει πραγματική κλινική σημασία και στον άνθρωπο.

Νέες προοπτικές στην ιατρική ακριβείας

Η μελέτη αποκαλύπτει μια νέα διάσταση στη μάχη κατά του καρκίνου: τα αγγεία του όγκου δεν είναι απλώς μέρος του προβλήματος, αλλά μπορούν να αποτελέσουν μέρος της λύσης.

Η μελλοντική έρευνα θα εξετάσει αν είναι δυνατό να «επαναπρογραμματιστούν» τα αιμοφόρα αγγεία ώστε να προσελκύουν περισσότερα ανοσοκύτταρα και να κάνουν τους δύσκολους όγκους πιο ευάλωτους στις θεραπείες.

Η ανακάλυψη του ρόλου των LPL-θετικών ενδοθηλιακών κυττάρων αλλάζει την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα αντιμετωπίζει τις μεταστάσεις. Τα αιμοφόρα αγγεία φαίνεται ότι δεν είναι παθητικοί αγωγοί, αλλά ενεργοί ρυθμιστές της αντικαρκινικής άμυνας.

Η νέα γνώση μπορεί να οδηγήσει σε καινοτόμες συνδυαστικές θεραπείες, όπου η ανοσοθεραπεία θα ενισχύεται όχι μόνο με την ενεργοποίηση των ανοσοκυττάρων, αλλά και με την «εκπαίδευση» των ίδιων των αγγείων του όγκου να τα καθοδηγούν στον σωστό στόχο.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Η μεγαλύτερη γενετική ανάλυση της οριακής διαταραχής προσωπικότητας αποκαλύπτει 11 περιοχές κινδύνου και νέα γονίδια

Η έρευνα αυτή δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε την οριακή διαταραχή, αλλά συμβάλλει και στην απομάκρυνση του στίγματος, δείχνοντας ότι οι ψυχικές διαταραχές δεν αποτελούν απλώς θέμα «χαρακτήρα» ή προσωπικής αδυναμίας, αλλά αποτέλεσμα σύνθετων βιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Η οριακή διαταραχή προσωπικότητας (ΟΔΠ) αποτελεί μία από τις πιο σύνθετες και δύσκολες στην αντιμετώπιση ψυχικές διαταραχές. Χαρακτηρίζεται από έντονες συναισθηματικές μεταβολές, δυσκολίες στις σχέσεις, παρορμητικές συμπεριφορές, ασταθή εικόνα του εαυτού και συχνά μεγάλη ψυχική οδύνη. Για πολλά χρόνια οι επιστήμονες προσπαθούσαν να κατανοήσουν τους βιολογικούς μηχανισμούς που βρίσκονται πίσω από τη διαταραχή. Μια νέα, μεγάλης κλίμακας γενετική μελέτη έρχεται να προσφέρει σημαντικές απαντήσεις. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα μελέτη συσχέτισης σε επίπεδο γονιδιώματος (GWAS) για την οριακή διαταραχή προσωπικότητας, η οποία εντόπισε 11 γενετικές περιοχές κινδύνου και εννέα γονίδια που πιθανώς σχετίζονται με την εμφάνισή της. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ΟΔΠ δεν είναι αποτέλεσμα ενός μόνο παράγοντα, αλλά μιας πολύπλοκης αλληλεπίδρασης πολλών γονιδίων και περιβαλλοντικών εμπειριών.

Τι είναι η οριακή διαταραχή προσωπικότητας;

Η οριακή διαταραχή προσωπικότητας είναι μια σοβαρή ψυχική κατάσταση που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο βιώνει τα συναισθήματά του, αντιλαμβάνεται τον εαυτό του και συνδέεται με τους άλλους.

Τα βασικά χαρακτηριστικά της περιλαμβάνουν:

  • έντονη συναισθηματική αστάθεια,
  • γρήγορες αλλαγές στη διάθεση,
  • έντονο φόβο εγκατάλειψης,
  • δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις,
  • παρορμητικές αποφάσεις,
  • ασταθή αυτοεικόνα,
  • αυτοτραυματικές συμπεριφορές ή αυτοκτονικές σκέψεις σε ορισμένες περιπτώσεις.

Η διαταραχή συχνά εμφανίζεται κατά την εφηβεία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή και εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου το 1% του πληθυσμού, αν και τα ποσοστά μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τις μεθόδους διάγνωσης.

Παρά τη σημαντική επίδρασή της στη ζωή των ανθρώπων, οι βιολογικές αιτίες της παρέμεναν μέχρι σήμερα σχετικά άγνωστες.

Η μεγαλύτερη γενετική μελέτη μέχρι σήμερα

Η διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Κεντρικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας (CIMH) στο Μάνχαϊμ της Γερμανίας, ανέλυσε γενετικά δεδομένα από:

  • περίπου 13.000 άτομα με οριακή διαταραχή προσωπικότητας,
  • περισσότερα από 1,1 εκατομμύρια άτομα χωρίς τη διαταραχή,
  • συμμετέχοντες από 14 χώρες.

Οι επιστήμονες εξέτασαν εκατομμύρια μικρές γενετικές διαφοροποιήσεις, γνωστές ως SNPs (single nucleotide polymorphisms), αναζητώντας σημεία στο DNA που εμφανίζονται συχνότερα σε ανθρώπους με ΟΔΠ.

Η ανάλυση αποκάλυψε 11 ανεξάρτητες περιοχές του γονιδιώματος που συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης της διαταραχής.

Ο ρόλος των γονιδίων

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης εννέα γονίδια που φαίνεται ότι μπορεί να συμβάλλουν άμεσα στην ανάπτυξη της ΟΔΠ.

Τα γονίδια αυτά δεν σημαίνουν ότι κάποιος «θα εμφανίσει σίγουρα» τη διαταραχή. Αντίθετα, αποτελούν παράγοντες ευαισθησίας που, σε συνδυασμό με άλλους βιολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο.

Η μελέτη υπολόγισε ότι περίπου το 17,3% της ευαισθησίας στην οριακή διαταραχή μπορεί να αποδοθεί στους γενετικούς παράγοντες που εξετάστηκαν.

Αυτό επιβεβαιώνει ότι η ΟΔΠ έχει πολυγονιδιακή βάση, όπως συμβαίνει και με πολλές άλλες ψυχικές διαταραχές.

Η γενετική σύνδεση με άλλες ασθένειες

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας ήταν ότι οι γενετικοί παράγοντες κινδύνου της ΟΔΠ παρουσιάζουν σημαντικές επικαλύψεις με άλλες ψυχικές και σωματικές παθήσεις.

Ιδιαίτερα ισχυρές γενετικές σχέσεις βρέθηκαν με:

  • τη διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD),
  • την κατάθλιψη,
  • τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ),
  • την αντικοινωνική συμπεριφορά,
  • την αυτοτραυματική και αυτοκτονική συμπεριφορά.

Ενδιαφέρον είναι ότι εντοπίστηκαν επίσης γενετικές συσχετίσεις με σωματικές ασθένειες, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και ο διαβήτης.

Αυτό δείχνει ότι η ψυχική και σωματική υγεία δεν είναι ανεξάρτητα συστήματα, αλλά επηρεάζονται από κοινούς βιολογικούς μηχανισμούς.

Ο ρόλος του περιβάλλοντος και των εμπειριών ζωής

Παρότι η γενετική παίζει σημαντικό ρόλο, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα γονίδια δεν καθορίζουν από μόνα τους την εμφάνιση της διαταραχής.

Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως:

  • τραυματικές εμπειρίες,
  • κακοποίηση ή παραμέληση,
  • χρόνιο στρες,
  • οικογενειακές και κοινωνικές συνθήκες,

μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο εκφράζονται οι γενετικές ευαισθησίες.

Η σύγχρονη επιστήμη πλέον εξετάζει όχι μόνο τα γονίδια αλλά και την αλληλεπίδραση ανάμεσα στη βιολογία και στις εμπειρίες ζωής.

Νέες προοπτικές για διάγνωση και θεραπεία

Η καλύτερη κατανόηση της γενετικής βάσης της ΟΔΠ μπορεί να βοηθήσει στο μέλλον στην ανάπτυξη πιο εξατομικευμένων θεραπευτικών προσεγγίσεων.

Σήμερα η βασική αντιμετώπιση της διαταραχής βασίζεται κυρίως σε ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις, όπως η διαλεκτική συμπεριφορική θεραπεία, ενώ τα φάρμακα χρησιμοποιούνται κυρίως για συγκεκριμένα συμπτώματα ή συνυπάρχουσες διαταραχές.

Τα νέα γενετικά δεδομένα μπορεί να βοηθήσουν τους επιστήμονες να εντοπίσουν νέους βιολογικούς στόχους και να κατανοήσουν γιατί ορισμένοι άνθρωποι ανταποκρίνονται καλύτερα σε συγκεκριμένες θεραπείες.

Η μεγαλύτερη γενετική ανάλυση της οριακής διαταραχής προσωπικότητας προσφέρει μια νέα εικόνα για μια διαταραχή που μέχρι σήμερα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό δύσκολα κατανοητή.

Τα ευρήματα αποδεικνύουν ότι η ΟΔΠ έχει ισχυρή αλλά πολύπλοκη βιολογική βάση, η οποία περιλαμβάνει πολλαπλά γονίδια και αλληλεπιδρά με τις εμπειρίες ζωής.

Η έρευνα αυτή δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε την οριακή διαταραχή, αλλά συμβάλλει και στην απομάκρυνση του στίγματος, δείχνοντας ότι οι ψυχικές διαταραχές δεν αποτελούν απλώς θέμα «χαρακτήρα» ή προσωπικής αδυναμίας, αλλά αποτέλεσμα σύνθετων βιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Η τεχνολογία οργανοειδών όγκων ανοίγει τον δρόμο για εξατομικευμένες θεραπείες στον καρκίνο

Η επιστημονική φαντασία όπου οι γιατροί μπορούν να γνωρίζουν εκ των προτέρων ποια θεραπεία θα λειτουργήσει καλύτερα πλησιάζει σταδιακά την πραγματικότητα. Τα οργανοειδή μπορεί να αποτελέσουν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της ιατρικής ακριβείας των επόμενων δεκαετιών.

Η αντιμετώπιση του καρκίνου βρίσκεται σε μια νέα εποχή με την τεχνολογία, όπου η θεραπεία δεν βασίζεται πλέον μόνο στον τύπο του όγκου ή σε γενικά πρωτόκολλα, αλλά όλο και περισσότερο στα μοναδικά χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς. Μια από τις πιο υποσχόμενες τεχνολογίες που ενισχύουν αυτή την αλλαγή είναι τα οργανοειδή όγκων που προέρχονται από ασθενείς.

Τα οργανοειδή είναι μικροσκοπικές τρισδιάστατες δομές κυττάρων που δημιουργούνται στο εργαστήριο και μιμούνται τη λειτουργία και τη συμπεριφορά ενός πραγματικού ιστού ή οργάνου. Στην περίπτωση του καρκίνου, οι επιστήμονες μπορούν να δημιουργήσουν «μικροσκοπικά αντίγραφα» όγκων ενός συγκεκριμένου ασθενούς και να δοκιμάσουν πάνω τους διαφορετικές θεραπείες.

Νέες μελέτες από ερευνητές του Weill Cornell Medicine δείχνουν ότι αυτή η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο για την ογκολογία ακριβείας, βοηθώντας τους γιατρούς να επιλέγουν πιο αποτελεσματικές θεραπείες και να αποφεύγουν θεραπείες που πιθανώς δεν θα λειτουργήσουν.

Τι είναι τα οργανοειδή όγκων;

Τα οργανοειδή δημιουργούνται από κύτταρα που λαμβάνονται από έναν πραγματικό όγκο ασθενούς. Στο εργαστήριο, τα κύτταρα αυτά αναπτύσσονται σε ειδικές συνθήκες ώστε να σχηματίσουν τρισδιάστατες δομές που διατηρούν πολλά από τα χαρακτηριστικά του αρχικού καρκίνου.

Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές κυτταρικές καλλιέργειες, οι οποίες συχνά αποτελούνται από επίπεδα στρώματα κυττάρων, τα οργανοειδή μοιάζουν περισσότερο με τον πραγματικό όγκο.

Μπορούν να διατηρήσουν:

  • τις γενετικές μεταλλάξεις του καρκίνου,
  • τα πρότυπα γονιδιακής έκφρασης,
  • τη μορφολογία των κυττάρων,
  • τις ιδιότητες που επηρεάζουν την ανταπόκριση στα φάρμακα.

Αυτό τα καθιστά ένα είδος «ζωντανού μοντέλου» του καρκίνου κάθε ασθενούς.

Μια μεγάλη βιβλιοθήκη καρκινικών οργανοειδών

Στην πρώτη μελέτη, οι ερευνητές δημιούργησαν μια βιβλιοθήκη με 220 οργανοειδή όγκων, τα οποία προέρχονταν από δείγματα 190 ασθενών.

Η συλλογή περιλάμβανε 15 διαφορετικούς τύπους καρκίνου, γεγονός που την καθιστά μία από τις πιο εκτεταμένες πλατφόρμες αυτού του είδους.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα οργανοειδή παρέμεναν σταθερά για μεγάλο χρονικό διάστημα και διατηρούσαν τα βασικά χαρακτηριστικά των αρχικών όγκων.

Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για σύντομες εργαστηριακές δοκιμές, αλλά και για μακροχρόνιες μελέτες νέων θεραπειών.

Ανακάλυψη νέων πιθανών θεραπειών

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα αφορούσε μια κατηγορία αντικαρκινικών φαρμάκων που ονομάζονται αναστολείς PARP.

Οι αναστολείς PARP χρησιμοποιούνται σε ορισμένους τύπους καρκίνου, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν συγκεκριμένες γενετικές αλλαγές που κάνουν τα καρκινικά κύτταρα πιο ευάλωτα.

Οι ερευνητές εξέτασαν οργανοειδή από ασθενείς οι οποίοι, σύμφωνα με τα υπάρχοντα κλινικά κριτήρια, δεν θεωρούνταν κατάλληλοι για θεραπεία με αυτά τα φάρμακα.

Όταν όμως δοκίμασαν τον αναστολέα PARP ταλαζοπαρίμπη, διαπίστωσαν ότι περίπου το 58% των οργανοειδών παρουσίασε σημαντική ευαισθησία στη θεραπεία.

Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι ορισμένοι ασθενείς που σήμερα αποκλείονται από συγκεκριμένες θεραπείες ίσως στο μέλλον μπορούν να επωφεληθούν, εφόσον οι επιλογές βασίζονται σε πιο ακριβείς βιολογικές πληροφορίες.

Ο ρόλος του ανοσοποιητικού συστήματος

Μια δεύτερη μελέτη επικεντρώθηκε σε ένα ακόμη πιο σύνθετο ζήτημα: στη σχέση του όγκου με το ανοσοποιητικό σύστημα.

Οι επιστήμονες δημιούργησαν οργανοειδή καρκίνου του πνεύμονα που περιείχαν όχι μόνο καρκινικά κύτταρα, αλλά και Τ κύτταρα και άλλα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος.

Αυτό είναι σημαντικό, επειδή η επιτυχία πολλών σύγχρονων θεραπειών, όπως οι ανοσοθεραπείες με αναστολείς σημείων ελέγχου (checkpoint inhibitors), εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα αλληλεπιδρά με τον όγκο.

Η δυνατότητα δοκιμής θεραπειών σε ένα μοντέλο που περιλαμβάνει αυτό το «μικροπεριβάλλον» μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν γιατί κάποιοι ασθενείς ανταποκρίνονται και άλλοι όχι.

Τα οργανοειδή ως «άβαταρ» ασθενών

Μία από τις πιο εντυπωσιακές μελλοντικές εφαρμογές αυτής της τεχνολογίας είναι η δημιουργία εξατομικευμένων «άβαταρ» καρκίνου.

Η ιδέα είναι απλή:

  1. Λαμβάνεται δείγμα από τον όγκο ενός ασθενούς.
  2. Δημιουργείται ένα οργανοειδές στο εργαστήριο.
  3. Δοκιμάζονται διαφορετικές θεραπείες πάνω σε αυτό.
  4. Επιλέγεται η θεραπεία που φαίνεται πιο αποτελεσματική.

Με αυτόν τον τρόπο, η επιλογή θεραπείας θα μπορούσε να γίνει περισσότερο εξατομικευμένη και λιγότερο βασισμένη στη δοκιμή και το λάθος.

Προκλήσεις και επόμενα βήματα

Παρά τις μεγάλες δυνατότητες, η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης. Οι επιστήμονες πρέπει να βελτιώσουν την ταχύτητα δημιουργίας των οργανοειδών, να μειώσουν το κόστος και να εξασφαλίσουν ότι τα αποτελέσματα των εργαστηριακών δοκιμών προβλέπουν με ακρίβεια την αντίδραση του ασθενούς.

Επίσης, δεν είναι όλοι οι όγκοι ίδιοι και ορισμένοι τύποι καρκίνου είναι πιο δύσκολο να αναπαραχθούν σε μορφή οργανοειδών.

Η τεχνολογία των οργανοειδών όγκων αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση του καρκίνου. Αντί οι ασθενείς να λαμβάνουν θεραπείες που βασίζονται μόνο σε γενικά χαρακτηριστικά του όγκου τους, στο μέλλον μπορεί να δοκιμάζονται εξατομικευμένες επιλογές πάνω σε ένα «αντίγραφο» του δικού τους καρκίνου.

Η επιστημονική φαντασία όπου οι γιατροί μπορούν να γνωρίζουν εκ των προτέρων ποια θεραπεία θα λειτουργήσει καλύτερα πλησιάζει σταδιακά την πραγματικότητα. Τα οργανοειδή μπορεί να αποτελέσουν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της ιατρικής ακριβείας των επόμενων δεκαετιών.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Η CPME ζητά από την ελληνική κυβέρνηση να ανακαλέσει τη ρύθμιση για τον διορισμό διοίκησης στον ΠΙΣ

Την έντονη αντίθεσή της στη νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει τον διορισμό Διοίκησης στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο εκφράζει η CPME, η Συνομοσπονδία των Ευρωπαϊκών Ιατρικών Συλλόγων, που εκπροσωπεί τους εθνικούς ιατρικούς φορείς σε όλη την Ευρώπη. Με επιστολή προς τον υπουργό Υγείας, η CPME τονίζει ότι η ανεξαρτησία του ιατρικού επαγγέλματος αποτελεί θεμέλιο της δημοκρατίας και καλεί την κυβέρνηση να ανακαλέσει άμεσα το μέτρο.

Στην επιστολή της, η CPME επισημαίνει ότι η ανεξάρτητη και δημοκρατική εκπροσώπηση του ιατρικού επαγγέλματος είναι κρίσιμη όχι μόνο για τους γιατρούς, αλλά και για την ποιότητα της φροντίδας των ασθενών και τη συνολική λειτουργία του συστήματος υγείας.  Στην ανακοινωσή της τονίζει ότι οι γιατροί στην Ευρώπη πρέπει να μπορούν να ασκούν το έργο τους χωρίς αδικαιολόγητες παρεμβάσεις από την πολιτική, τη διοίκηση, την οικονομία ή τις ασφαλιστικές εταιρείες, θέση που αφορά και τους εθνικούς ιατρικούς συλλόγους.

«Η ύπαρξη ισχυρών ιατρικών οργανώσεων ενισχύει τη δημοκρατία»

Η CPME επισημαίνει ότι οι ισχυροί και ανεξάρτητοι ιατρικοί φορείς αποτελούν πυλώνα δημοκρατίας, καθώς διασφαλίζουν την αυτονομία του επαγγέλματος και την προστασία της δημόσιας υγείας. Στο πλαίσιο αυτό, η Συνομοσπονδία δηλώνει ότι τάσσεται στο πλευρό των Ελλήνων γιατρών στις προσπάθειές τους να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία του ΠΙΣ.

Κάλεσμα για άμεση ανάκληση της ρύθμισης και διάλογο με τον ΠΙΣ

Η CPME αντιτίθεται «σθεναρά» στις προτεινόμενες νομοθετικές αλλαγές και καλεί την ελληνική κυβέρνηση να ανακαλέσει το μέτρο, ώστε να αποκατασταθεί η ανεξαρτησία του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου. Παράλληλα, εκφράζει την πεποίθηση ότι πρέπει να επιδιωχθεί άμεσος διάλογος με τον ΠΙΣ για την εξεύρεση λύσης και δηλώνει ότι θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, προσφέροντας την υποστήριξή της στη διαδικασία.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Καλοκαιρινές δοκιμές στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση του ΕΣΥ – Πότε ξεκινά η πλήρης λειτουργία

Στην τελική ευθεία βρίσκεται η εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης στα δημόσια νοσοκομεία της χώρας. Το σημαντικό αυτό έργο, που υλοποιείται με κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ολοκληρώνεται και παραδίδεται στις 31 Ιουλίου όπως προβλέπεται στη σχετική σύμβαση, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στη λειτουργία του ΕΣΥ αναφορικά με τη φαρμακευτική πολιτική. Για πρώτη φορά, το Υπουργείο Υγείας θα μπορεί να παρακολουθεί τη χορήγηση κάθε νοσοκομειακού φαρμάκου, ανά νοσοκομείο, κλινική, διάγνωση και θεράποντα ιατρό.

Ο επόμενος μήνας θα είναι μήνας δοκιμαστικής λειτουργίας της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και σύμφωνα με τους σχεδιασμούς του υπουργείου Υγείας και της ΗΔΥΚΑ, από τον Σεπτέμβριο αναμένεται το σύστημα να τεθεί σε πλήρη λειτουργία, με φίλτρα και κανόνες όπως ακριβώς ισχύει για τη συνταγογράφηση φαρμάκων στα ιδιωτικά ιατρεία.

Η διαχείριση των φαρμάκων εντός των νοσοκομείων γίνεται -προφανώς-  με βάση τους κανόνες ιατρικής δεοντολογίας που διέπουν τη διάθεση και τη χορήγηση όλων των φαρμάκων, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν είχε καταστεί εφικτή η εφαρμογή ενός ενιαίου, κεντρικού συστήματος καταγραφής και ελέγχου, όπως εφαρμόζεται για τα φάρμακα υψηλού κόστους (ΦΥΚ) και για τα φάρμακα που διατίθενται στην κοινότητα, μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης των ιδιωτών γιατρών.

Κάθε νοσοκομείο διατηρούσε το δικό του σύστημα, διαφορετικές δηλαδή βάσεις δεδομένων για τα φάρμακα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει μια συνολική εικόνα στο Υπουργείο Υγείας. Στατιστικά στοιχεία για τη διάθεση των φαρμάκων διαθέτει ο ΕΟΠΥΥ ο οποίος έχει κεντρικό ρόλο στη διαχείριση του κλειστού προϋπολογισμού και του μηχανισμού clawback της νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης.

Πλέον όμως κάθε φαρμακευτική αγωγή που θα χορηγείται σε νοσηλευόμενο, θα συνταγογραφείται ηλεκτρονικά από τους θεράποντες γιατρούς, οπότε τα ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία για τη διάθεση των φαρμάκων θα συλλέγονται από την ΗΔΥΚΑ. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρχει πλήρης εικόνα της κατανάλωσης ανά νοσοκομείο, ανά κλινική και ανά θεραπευτική κατηγορία, και θα είναι πλέον εφικτή η εφαρμογή θεραπευτικών πρωτοκόλλων και ελέγχων όπως στην εξωνοσοκομειακή διάθεση φαρμάκων.

«Μέσω του νέου συστήματος θα έχουμε τη δυνατότητα να ελέγχουμε με ακρίβεια ποιες θεραπείες χορηγούνται, για ποιους λόγους συνταγογραφούνται, καθώς και γιατί ορισμένες από αυτές χρησιμοποιούνται συχνότερα σε σχέση με άλλες», είχε αναφέρει ο υπουργός Υγείας, κ. Άδωνις Γεωργιάδης, πρόσφατα στις εργασίες του 3ου ΣΦΕΕ Summit.

Η λειτουργία του συστήματος θα βασίζεται στους κανόνες και τους «κόφτες» που ισχύουν ήδη στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Για παράδειγμα, θα αποτυπώνεται πόσες φορές συνταγογραφείται και άρα χορηγείται ένα φάρμακο αλλά και σε ποιες ποσότητες και θα ελέγχεται η συσχέτιση της θεραπείας με τη διάγνωση που έχει τεθεί για τον νοσηλευόμενο. Οι εξετάσεις που συνοδεύουν τον ασθενή στον ηλεκτρονικό του φάκελο θα λειτουργούν ομοίως ως φίλτρα για την ηλεκτρονική συνταγογράφηση της αγωγής του, δίνοντας ή όχι το πράσινο φως για τη συνταγή.

Η εφαρμογή συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης στα νοσοκομεία, όπου ο κλειστός προϋπολογισμός της φαρμακευτικής δαπάνης παρουσιάζει συστηματικά σημαντικές υπερβάσεις, αναμένεται με ενδιαφέρον από τις φαρμακευτικές εταιρίες. Όλοι όσοι κινούνται στον φαρμακευτικό χώρο αξιολογούν θετικά την εφαρμογή ηλεκτρονικής συνταγογράφησης στο ΕΣΥ καθώς προσβλέπουν στη συμβολή της και στη συγκράτηση της νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/