Μια πρωτοβουλία των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας (NIH) των ΗΠΑ επιχειρεί να χαρτογραφήσει πώς το νευρικό σύστημα παρακολουθεί και ρυθμίζει τα εσωτερικά όργανα του σώματος με την έκτη αίσθηση.
Πώς γνωρίζει ο εγκέφαλός μας πότε πρέπει να πάρουμε ανάσα, πότε πέφτει η αρτηριακή πίεση ή πότε το σώμα μας παλεύει με μια λοίμωξη; Το κλειδί βρίσκεται στην ενδοαισθητικότητα (interoception) — μια σχεδόν «αόρατη» λειτουργία του νευρικού συστήματος που επιτηρεί συνεχώς τα εσωτερικά σήματα του οργανισμού, διατηρώντας την ομοιόσταση.
Μια ομάδα ερευνητών από το Scripps Research και το Allen Institute έλαβε το Transformative Research Award του NIH, αξίας 14,2 εκατομμυρίων δολαρίων, για τη δημιουργία του πρώτου ανατομικού και μοριακού άτλαντα του εσωτερικού αισθητικού δικτύου του ανθρώπινου σώματος.
Η έρευνα θα καθοδηγηθεί από τον βραβευμένο με Νόμπελ νευροεπιστήμονα Ardem Patapoutian, σε συνεργασία με τους Li Ye και Bosiljka Tasic, ενώ επικεφαλής της γονιδιωματικής ανάλυσης θα είναι ο Xin Jin.
“Η ενδοαισθητικότητα είναι θεμελιώδης για σχεδόν κάθε πτυχή της υγείας, αλλά παραμένει ένα ανεξερεύνητο πεδίο της νευροεπιστήμης,” τονίζει ο Jin.
Χαρτογραφώντας τον «εσωτερικό αισθητικό κόσμο»
Η ομάδα θα αναλύσει πώς τα αισθητικά νεύρα συνδέονται με όργανα όπως η καρδιά, οι πνεύμονες, το στομάχι και το έντερο.
Ανατομικό σκέλος: Θα χρησιμοποιηθούν τεχνικές τρισδιάστατης απεικόνισης για να εντοπιστούν οι διαδρομές των αισθητικών νευρώνων από το νωτιαίο μυελό έως τα όργανα.
Μοριακό σκέλος: Η γονιδιωματική ανάλυση θα αναγνωρίσει διαφορετικούς τύπους αισθητικών κυττάρων, αποκαλύπτοντας πώς, π.χ., οι νευρώνες που λαμβάνουν σήματα από το έντερο διαφέρουν από εκείνους που συνδέονται με το λίπος ή την ουροδόχο κύστη.
Ο τελικός στόχος είναι η δημιουργία του πρώτου πλήρους «άτλαντα ενδοαισθητικότητας», ενός εργαλείου που θα βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πώς ο εγκέφαλος και το σώμα διατηρούν την ισορροπία — και πώς αυτή διαταράσσεται σε παθήσεις όπως:
- χρόνιο πόνο,
- αυτοάνοσα νοσήματα,
- υπέρταση,
- νευροεκφυλιστικές ασθένειες.
Ένα νέο παράθυρο στη βιολογία του ανθρώπου
Η ενδοαισθητικότητα θεωρείται από πολλούς ερευνητές η «έκτη αίσθηση» του σώματος, καθώς λειτουργεί αθόρυβα, χωρίς συνειδητή επίγνωση. Η μελέτη της, ωστόσο, υπήρξε μέχρι σήμερα δύσκολη λόγω της πολυπλοκότητας και της αλληλοεπικάλυψης των σημάτων των εσωτερικών οργάνων.
Ο Patapoutian, που το 2021 τιμήθηκε με Νόμπελ Ιατρικής για την ανακάλυψη των κυτταρικών αισθητήρων της αφής, δήλωσε:
“Ελπίζουμε τα αποτελέσματά μας να εμπνεύσουν νέες ερωτήσεις για το πώς τα εσωτερικά όργανα και το νευρικό σύστημα παραμένουν σε συγχρονισμό.”
Προς μια νέα εποχή στη νευροεπιστήμη
Η έρευνα του προγράμματος Transformative Research Award εντάσσεται στο πλαίσιο του High-Risk, High-Reward Research του NIH, που υποστηρίζει πρωτοποριακές ιδέες πέρα από τα όρια της κλασικής επιστημονικής σκέψης.
Η χαρτογράφηση αυτής της «κρυφής έκτης αίσθησης» θα μπορούσε να ανοίξει νέους δρόμους για την κατανόηση — και τη θεραπεία — πλήθους παθήσεων που σχετίζονται με την επικοινωνία εγκεφάλου και σώματος.
Πηγη:https://healthpharma.gr