Η αξία της πρόληψης και της ενημέρωσης του κοινού για τους γυναικολογικούς καρκίνους, είναι ο στόχος της εκστρατείας που ξεκίνησε από την φαρμακευτική εταιρεία GSK Ελλάδος, με τίτλο «Έχεις Μήνυμα».
Στην ιστοσελίδα exeis-minima.gr, κάθε γυναίκα μπορεί να βρει πολύτιμες πληροφορίες όπως, μεταξύ άλλων, για την έγκυρη ενημέρωση σχετικά με τις μορφές των γυναικολογικών καρκίνων, τα σημάδια που αξίζει να προσέξει και προληπτικά μέτρα, καθώς και τα προγράμματα έγκαιρου ελέγχου — γιατί η γνώση είναι δύναμη.
Η εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τους γυναικολογικούς καρκίνους, «Έχεις Μήνυμα», παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου την Δευτέρα 13 Οκτωβρίου, ενώ η εκστρατεία είναι ενεργή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συγκεκριμένα στα Instagram, Facebook και Tik Tok. Επίσης, περιλαμβάνει videos, στο πλαίσιο των οποίων διακεκριμένοι Ογκολόγοι – Παθολόγοι παρέχουν πληροφορίες και συμβουλές, μεταξύ άλλων, σχετικά με τα βήματα προς τη διάγνωση, απαντώντας σε ειδικές ερωτήσεις ανά γυναικολογική κακοήθεια.
Εξατομικευμένη φροντίδα
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, οι ομιλητές ανέδειξαν με έμφαση την υψηλή επίπτωση των γυναικολογικών καρκίνων τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε τοπικό επίπεδο, ενώ υπογράμμισαν την επιτακτική ανάγκη για συνέργειες μεταξύ της Πολιτείας, βιομηχανίας και συλλόγων ασθενών με κοινό στόχο την ενίσχυση της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης, και της ολοκληρωμένης και εξατομικευμένης φροντίδας κάθε γυναίκας μετά τη διάγνωση.
Ο Καθηγητής Μιχαήλ Λιόντος, Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής Ογκολογίας του ΕΚΠΑ και Γενικός Γραμματέας της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος (ΕΟΠΕ), δήλωσε: «Οι γυναικολογικοί καρκίνοι, συμπεριλαμβανομένων του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, του ενδομητρίου, των ωοθηκών, του αιδοίου και του κόλπου, αποτελούν σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία, με τους τρεις πρώτους να είναι οι πιο συχνοί και να επηρεάζουν περισσότερες από 1.4 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως κάθε χρόνο. Η πρόληψη μέσω του εμβολιασμού κατά του HPV και τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση της επίπτωσης, ενώ η έγκαιρη διάγνωση και η πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες συμβάλλουν καθοριστικά στη βελτίωση των ποσοστών επιβίωσης και της ποιότητας ζωής των ασθενών.»
Καινοτόμες θεραπείες
Αντίστοιχα, ο κ. Εμμανουήλ Σαλούστρος, Αναπληρωτής Καθηγητής Ογκολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Πρόεδρος του Δ.Σ. της ΕΟΠΕ, ανέφερε: «Η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ) επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της στην αντιμετώπιση του γυναικολογικού καρκίνου, επενδύοντας στην εκπαίδευση των νέων παθολόγων ογκολόγων, την προώθηση της έρευνας και την ανάπτυξη και διεξαγωγή προγραμμάτων βιοδεικτών που ανοίγουν τον δρόμο για πρόληψη και πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες. Στόχος μας είναι κάθε γυναίκα στη χώρα μας να έχει τη δυνατότητα να ωφεληθεί από τις πιο σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις, με ισότητα και υψηλή ποιότητα φροντίδας.»
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν επίσης νέα δεδομένα από την έρευνα Your Cancer Is Our Challenge της GSK (2024), που φώτισαν τις πραγματικές δυσκολίες που βιώνουν οι ασθενείς στη θεραπευτική τους πορεία από τη γραφειοκρατία και την περιορισμένη διαθεσιμότητα ραντεβού, έως τις πρακτικές δυσκολίες πρόσβασης στη φροντίδα. Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν με σαφήνεια την ανάγκη για ένα πιο υποστηρικτικό, ανθρώπινο και ευέλικτο σύστημα υγείας, που θα διευκολύνει τους ασθενείς και θα τους ενδυναμώνει να συνεχίσουν τη μάχη τους με αξιοπρέπεια και ελπίδα.
Η σημασία της πρόληψης
Η κα Μοσχούλα Μπέστα, Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Καρκινοπαθών Εθελοντών – Φίλων – Ιατρών (Κ.Ε.Φ.Ι.), μοιράστηκε την προσωπική της εμπειρία με τον γυναικολογικό καρκίνο, επισημαίνοντας τη σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της πρόσβασης στη σωστή φροντίδα: «Όταν νόσησα από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, συνειδητοποίησα στην πράξη πόσο καθοριστική είναι η έγκαιρη διάγνωση και η πρόσβαση στη σωστή φροντίδα. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί ασθενείς – όπως οι καθυστερήσεις στα ραντεβού, τα προβλήματα μετακίνησης και η γραφειοκρατία – κάνουν τη διαδρομή ακόμη πιο απαιτητική. Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η έγκυρη ενημέρωση μπορούν να κάνουν τη διαφορά και να βοηθήσουν περισσότερες γυναίκες να έχουν την υποστήριξη και τη φροντίδα που χρειάζονται.»
O κ. Σταύρος Οικονόμου, Εμπορικός Διευθυντής Ογκολογίας – Αιματολογίας και Ειδικών Νοσημάτων της GSK Ελλάδος, τόνισε: «Είμαστε περήφανοι για τη συνεισφορά της GSK στη θεραπευτική κατηγορία της Ογκολογίας, μέσα από ένα στοχευμένο θεραπευτικό χαρτοφυλάκιο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ασθενών, καθώς και με ένα εξειδικευμένο τμήμα στελεχωμένο από εξαιρετικά ταλαντούχους συναδέλφους που εργάζονται για τη βελτίωση της φροντίδας και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Με την εκστρατεία ενημέρωσης “Έχεις Μήνυμα”, ενισχύουμε την ευαισθητοποίηση για τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης».
Ερευνητικό δυναμικό
Ο κ. Ανδρέας Ρουσσίδης, Ιατρικός Διευθυντής της GSK Ελλάδος, πρόσθεσε: «Την τελευταία οκταετία, η GSK έχει επενδύσει περισσότερα από 20 εκατ. ευρώ στην έρευνα και την καινοτομία, μέσω 47 κλινικών μελετών, 22 εκ των οποίων αφορούν στην ογκολογία και 3 στους γυναικολογικούς καρκίνους. Οι μελέτες αυτές αναδεικνύουν τη δέσμευσή μας για παροχή καινοτόμων λύσεων στους Έλληνες ασθενείς και ενίσχυση του εγχώριου ερευνητικού δυναμικού. Μέσω της εκστρατείας ‘Έχεις Μήνυμα’, ενδυναμώνουμε περαιτέρω την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κοινού για τη σημασία της πρόληψης».
Τέλος, η κα Βασίλεια Παπαγιαννοπούλου, Government Affairs & Market Access Director της GSK Ελλάδος, ανέφερε: «Στην GSK Ελλάδος παραμένουμε αφοσιωμένοι στην ενίσχυση της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης, καθώς και στην υποστήριξη και ενημέρωση των ασθενών με γυναικολογικούς καρκίνους. Στο πλαίσιο αυτής της δέσμευσης, η εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης “Έχεις Μήνυμα” στοχεύει στην συμβολή της ανάπτυξης μιας νοοτροπίας πρόληψης, ενθαρρύνοντας τις γυναίκες να ακούσουν το σώμα τους και να αναγνωρίσουν έγκαιρα τα συμπτώματα.»
Σημαντική μείωση του παγκόσμιου ποσοστού θνησιμότητας, αλλά όχι στους έφηβους και τους νεαρούς ενήλικες, διαπιστώνει η πιο πρόσφατη μελέτη για την Παγκόσμια Επιβάρυνση των Ασθενειών (Global Burden of Disease) με επικεφαλής το Ινστιτούτο Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας (IHME) της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
Τα ευρήματα για την Ελλάδα είναι βέβαια διαφορετικά, καθώς η θνησιμότητα σε όλες τις ηλικίες σημείωσε αύξηση την τελευταία εικοσαετία, ενώ αντίθετα η θνησιμότητα των έφηβων και νέων είχε αξιοσημείωτη μείωση.
Συγκεκριμένα, στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο «The Lancet» και παρουσιάστηκε στην Παγκόσμια Σύνοδο Υγείας στο Βερολίνο, εντοπίστηκε ότι το παγκόσμιο ποσοστό θνησιμότητας μειώθηκε κατά 67% το 2023 σε σχέση με το 1950.
Το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής το 2023 αυξήθηκε κατά περισσότερα από 20 χρόνια σε σύγκριση με το 1950 (στα 76,3 έτη για τις γυναίκες και 71,5 έτη για τους άνδρες), επιστρέφοντας στα προ πανδημίας επίπεδα.
Ωστόσο, εντοπίζονται έντονες γεωγραφικές ανισότητες, με το προσδόκιμο ζωής να κυμαίνεται από 83 έτη σε περιοχές υψηλού εισοδήματος έως 62 έτη στην υποσαχάρια Αφρική.
Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι η χαμηλότερη μέση ηλικία θανάτου καταγράφηκε στην υποσαχάρια Αφρική, με 37,1 έτη στις γυναίκες και 34,8 έτη στους άνδρες.
Αυξημένα ποσοστά θνησιμότητας
Παρά τις βελτιώσεις, ο κόσμος αντιμετωπίζει μια αναδυόμενη κρίση αυξημένων ποσοστών θνησιμότητας σε παιδιά, έφηβους και νεαρούς ενήλικες σε ορισμένες περιοχές.
Συγκεκριμένα, στους νέους ηλικίας 20 έως 39 ετών στη Βόρεια Αμερική καταγράφηκε η μεγαλύτερη αύξηση θανάτων, από το 2011 έως το 2023, κυρίως λόγω αυτοκτονιών και υπερβολικής δόσης ναρκωτικών και αλκοόλ.
Κατά την ίδια περίοδο, οι θάνατοι σε παιδιά και νέους 5-19 ετών αυξήθηκαν στην ανατολική Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Καραϊβική.
Επιπλέον, η θνησιμότητα σε παιδιά ηλικίας 5-14 ετών στην υποσαχάρια Αφρική από το 1950 ως το 2021 ήταν υψηλότερη από ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως και η αύξηση οφείλεται στα υψηλά ποσοστά αναπνευστικών λοιμώξεων και φυματίωσης, άλλων μολυσματικών ασθενειών και ακούσιων τραυματισμών.
Αντίθετα, ο αριθμός των θανάτων βρεφών και μικρών παιδιών κάτω των πέντε ετών μειώθηκε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ηλικιακή ομάδα.
Από το 2011 ως το 2023, η ανατολική Ασία κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση (68%) στο ποσοστό θνησιμότητας λόγω διατροφής, εμβολίων και ισχυρότερων συστημάτων υγείας.
Στα παιδιά κάτω των πέντε ετών οι κύριοι παράγοντες κινδύνου για το 2023 ήταν ο υποσιτισμός παιδιών και μητέρων, η ατμοσφαιρική ρύπανση και τα μη ασφαλή νερό-αποχέτευση-υγιεινή. Στα παιδιά 5-14 ετών η έλλειψη σιδήρου ήταν ο κύριος παράγοντας κινδύνου και ακολουθούν τα μη ασφαλή νερό-αποχέτευση-υγιεινή και ο υποσιτισμός παιδιών και μητέρων.
Αιτίες θανάτων και αναπηριών
Οι μη μεταδοτικές ασθένειες αντιπροσωπεύουν σχεδόν τα δύο τρίτα των συνολικών θανάτων και αναπηριών παγκοσμίως. Oι κυριότερες ήταν η ισχαιμική καρδιοπάθεια, το εγκεφαλικό επεισόδιο και ο διαβήτης.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι σχεδόν οι μισοί θάνατοι και αναπηρίες θα μπορούσαν να προληφθούν τροποποιώντας ορισμένους από τους κύριους παράγοντες κινδύνου, όπως η μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης, των υψηλών επιπέδων σακχάρου στο αίμα, του υψηλού δείκτη μάζας σώματος, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και του καπνίσματος. Σημειώνεται ότι ο Covid-19 είχε ανέβει στην κορυφή της λίστας των αιτίων θανάτου το 2021, ωστόσο έπεσε στην 20η θέση το 2023.
Δέκατος κορυφαίος παράγοντας κινδύνου αναδείχθηκε η έκθεση σε μόλυβδο και οι νέες μέθοδοι μοντελοποίησης που ακολούθησαν οι ερευνητές αποκάλυψαν άμεση σύνδεση με καρδιαγγειακές παθήσεις.
Στη μελέτη σημειώνεται ότι η αφαίρεση του μόλυβδου από τα καύσιμα έχει συμβάλει σε σημαντικές μειώσεις στην έκθεση με την πάροδο των ετών, αλλά εξακολουθεί να είναι ένας κοινός περιβαλλοντικός ρύπος που μπορεί να βρεθεί στο χρώμα των παλαιότερων κτιρίων, μολυσμένο έδαφος, νερό, μπαχαρικά και πολλά μαγειρικά σκεύη.
Καρδιοπάθειες και εγκεφαλικό
Από το 1990 τα ποσοστά θνησιμότητας για ισχαιμική καρδιοπάθεια και εγκεφαλικό επεισόδιο έχουν μειωθεί, όπως και οι διαρροϊκές ασθένειες, η φυματίωση, ο καρκίνος του στομάχου και η ιλαρά. Αντίθετα, κατά την ίδια περίοδο το ποσοστό θνησιμότητας αυξήθηκε για τον διαβήτη, τη χρόνια νεφρική νόσο, τη νόσο Αλτσχάιμερ και τον HIV/AIDS.
Το βάρος των ψυχικών διαταραχών συνεχίζει να αυξάνεται παγκοσμίως, με τις αγχώδεις διαταραχές και την κατάθλιψη να αυξάνουν κατά 63% και 26% αντίστοιχα τη θνησιμότητα και την αναπηρία.
Τα στοιχεία για την Ελλάδα
Παρουσιάζοντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τα στοιχεία για την Ελλάδα, η Hmwe Hmwe Kyu, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο IHME και στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, επισημαίνει ότι η θνησιμότητα έχει αυξηθεί στην Ελλάδα για όλες τις ηλικίες την τελευταία εικοσαετία, από 938 ανά 100.000 το 2000 σε σχεδόν 1.237 το 2023, «πιθανώς επηρεασμένη από τη γήρανση του πληθυσμού».
Αντίθετα, τα στοιχεία της έρευνας καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει αξιοσημείωτες μειώσεις στη θνησιμότητα των νέων: οι θάνατοι στις ηλικίες 10-24 ετών μειώθηκαν από 47 ανά 100.000 το 2000 σε 30 το 2023. Βασικός παράγοντας αυτής της βελτίωσης, σύμφωνα με την αναπληρώτρια καθηγήτρια του IHME, ήταν η μεγάλη μείωση της θνησιμότητας από τροχαία ατυχήματα (από 21 ανά 100.000 το 2000 σε 7,6 το 2023), που αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου για τους νέους στην Ελλάδα.
Τροχαία δυστυχήματα
Ωστόσο, συμπληρώνει ότι παρά την πρόοδο αυτή, τα ποσοστά θανάτων από τροχαία δυστυχήματα στους νέους στην Ελλάδα παραμένουν υψηλότερα από τον μέσο όρο στη Δυτική Ευρώπη, «γεγονός που υποδηλώνει ότι απαιτείται περαιτέρω πρόοδος στην οδική ασφάλεια και την πρόληψη των τραυματισμών».
Υψηλότερα σε σχέση με τα ποσοστά στη Δυτική Ευρώπη είναι και τα γενικότερα ποσοστά θνησιμότητας των νέων στην Ελλάδα, αν και χαμηλότερα σε σύγκριση με τους παγκόσμιους μέσους όρους. «Αυτή η σύγκριση κατατάσσει την Ελλάδα ως χώρα με καλύτερες επιδόσεις από τον παγκόσμιο μέσο όρο, αλλά θα μπορούσε να σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος στη μείωση της θνησιμότητας», σχολιάζει η Hmwe Hmwe Kyu.
Παράλληλα, διευκρινίζει ότι η παρούσα ανάλυση επικεντρώνεται στις τάσεις θνησιμότητας σε εθνικό επίπεδο, ωστόσο κρίσιμη κατεύθυνση για μελλοντική έρευνα παραμένει η διερεύνηση ανισοτήτων στον τομέα της υγείας, ανά περιοχή, κοινωνικοοικονομική κατάσταση ή πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.
Παράγοντες κινδύνου
Η επιστημονική ομάδα που έκανε την παγκόσμια έρευνα αποτελείται από 16.500 επιστήμονες σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι συνέλεξαν και ανέλυσαν δεδομένα και έκαναν εκτιμήσεις για 375 ασθένειες και τραυματισμούς και 88 παράγοντες κινδύνου ανά ηλικία και φύλο σε παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο για 204 χώρες και εδάφη και 660 τοποθεσίες, από το 1990 ως το 2023. Από την Ελλάδα στη μελέτη συνεργάστηκαν το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και το Αμερικανικό Κολέγιο Ελλάδας.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης σε σχετική ανακοίνωση, η Ελληνίδα ερευνήτρια Εμμανουέλα Γακίδου, επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, καθηγήτρια και συνιδρύτρια IHME, σημειώνει σε σχετική ανακοίνωση ότι «δεκαετίες εργασίας για τη γεφύρωση του χάσματος σε περιοχές χαμηλού εισοδήματος που έχουν επίμονες ανισότητες στον τομέα της υγείας κινδυνεύουν να καταρρεύσουν λόγω των πρόσφατων περικοπών στη διεθνή βοήθεια. Αυτές οι χώρες βασίζονται στην παγκόσμια χρηματοδότηση για την υγεία για την πρωτοβάθμια περίθαλψη, τα φάρμακα και τα εμβόλια που σώζουν ζωές. Χωρίς αυτήν, το χάσμα είναι βέβαιο ότι θα διευρυνθεί».
Απλήρωτοι από πέρσι είναι όλοι οι γιατροί στα Κέντρα Υγείας της 1ης και 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΥΠΕ), αλλά και το υγειονομικό προσωπικό για τον προληπτικό ιατρικό έλεγχο του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» που είναι σε εξέλιξη από το υπουργείο υγείας.
Πρόκειται για το πρόγραμμα των δωρεάν εξετάσεων στον πληθυσμό που πραγματοποιείται με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και το οποίο έχει διαφημίσει δεόντως η κυβέρνηση ως παροχή στους πολίτες.
Δεκάδες γιατροί διαφόρων ειδικοτήτων που πραγματοποιούν από πέρσι γυναικολογικές εξετάσεις, αλλά και φέτος τους καρδιολογικούς ελέγχους δεν έχουν λάβει ούτε ευρώ καθώς η διαδικασία έχει κολλήσει.
Σύμφωνα με πληροφορίες του HealthReport.gr, η μεγάλη αυτή καθυστέρηση στην εξόφληση των υγειονομικών, οφείλεται σε γραφειοκρατικούς λόγους των Υγειονομικών Περιφερειών (ΥΠΕ).
Το γεγονός αυτό όμως έχει προκαλέσει αναστάτωση στους γιατρούς των μονάδων της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, αλλά και τους υγειονομικούς που επίσης συμμετέχουν και πρέπει να αμειφθούν, καθώς μέχρι και σήμερα είναι άγνωστο πότε θα εισπράξουν τα δεδουλευμένα τους.
Ο Σύλλογος Εργαζομένων της 1ης & 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας επιβεβαιώνει τις καταγγελίες που έφθασαν στο HealthReport.gr για το ιατρικό και υγειονομικό προσωπικό που δεν έχει αποζημιωθεί για τις ιατρικές εξετάσεις που έχει πραγματοποιήσει από πέρσι.
«Οι γιατροί όλων των ειδικοτήτων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα αλλά και το υγειονομικό προσωπικό δεν έχει αποζημιωθεί για καμία διαδικασία μέχρι σήμερα. Τον περασμένο Μάιο είχε εκδοθεί σε ΦΕΚ η σχετική διάταξη μέσω της οποίας μας ζητούσαν να αποστείλουμε τις λίστες με τα ονόματα όσων ασχολούνται στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω», προκειμένου να μπορούν να εκδοθούν οι σχετικές αμοιβές.
Ωστόσο μέχρι και σήμερα δεν έχουμε απολύτως καμία ενημέρωση για το τι πρέπει να εισπράξουν οι υγειονομικοί και πότε θα καταβληθούν τα δεδουλευμένα» αναφέρει στο HealthReport.gr ο Πρόεδρος του Συλλόγου των Εργαζομένων 1ης & 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας Τρύφωνας Τρυφουλτσάνης.
Σημειώνει πάντως ότι από τη διαδικασία της αμοιβής έχει εξαιρεθεί το διοικητικό προσωπικό των Κέντρων Υγείας, παρότι εμπλέκεται στη διαδικασία και συμβάλλει καθοριστικά στην υλοποίηση των προληπτικών εξετάσεων.
Οι αμοιβές για τους γιατρούς στα Κέντρα Υγείας
Με βάση το ΦΕΚ που εκδόθηκε τον περασμένο Μάιο, οι γιατροί στα Κέντρα Υγείας που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω» εισπράττουν το 90% της αμοιβής που λαμβάνουν οι ιδιώτες γιατροί.
Να σημειωθεί ότι το 10% της αμοιβής τους κατευθύνεται προς τις δημόσιες δομές.
Έτσι για μια ιατρική εξέταση ένας ιδιώτης ιατρός λαμβάνει 20€ μεικτά το οποίο σημαίνει ότι εισπράττει καθαρά 16€ για κάθε προληπτικό ιατρικό έλεγχο, ενώ οι γιατροί των δημοσίων μονάδων υγείας εισπράττουν 18€ μεικτά δηλαδή 14€ καθαρά για κάθε ιατρική εξέταση.
Η ΕΕΕΙ συνεχίζει και φέτος τον κύκλο των μετεκπαιδευτικών μαθημάτων της (2025-2026). Τα μαθήματα καλύπτουν σε μεγάλο βαθμό την ύλη στην οποία αναφέρεται το curriculum της Επείγουσας Ιατρικής, με σκοπό να προετοιμάσουν με τον καλύτερο τρόπο τα μέλη της εταιρείας για την καθ’ ημέρα κλινική πράξη και τις εξετάσεις για την κτήση του τίτλου της εξειδίκευσης.
Tα μέλη της εταιρείας μπορούν να παρακολουθούν τα μαθήματα και ασύγχρονα (on-demand) μέσω της ιστοσελίδας της Εταιρείας μας, στον σύνδεσμο: https://www.hesem.gr/category/education/
Πρόγραμμα μαθήματος 16/10/2025
“Η διαχείριση της έμφυλης ,οικογενειακής και σεξουαλικής βίας στο ΤΕΠ”
Δρ.Χαραλάμπους Γεώργιος, Γενικός Χειρουργός – Επειγοντολόγος, Πρόεδρος της ΕΕΕΙ, Πρόεδρος του ΕΚΑΒ, Αν.Καθηγητής Πανεπιστημίου Frederick-Κύπρου.
Στον στρατηγικό ρόλο του Ιατρικού Τουρισμού, ως μοχλού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και της υγειονομικής εξωστρέφειας, αναφέρθηκε ο Πρόεδρος του ΙΣΑ Γ. Πατούλης, στο 13ο Διεθνές Συνέδριο για τις Πρόσφατες Εξελίξεις στις Επιστήμες Υγείας και Ιατρικής που πραγματοποιήθηκε στην Πάφο της Κύπρου.
Πρόκειται για μια σημαντική διοργάνωση που συγκέντρωσε πλήθος διακεκριμένων ακαδημαϊκών, ερευνητών, επαγγελματιών υγείας και εκπροσώπων θεσμών από την Κύπρο και πολλές χώρες του εξωτερικού.
Μάλιστα, στο περιθώριο του συνεδρίου πραγματοποιήθηκε συζήτηση σχετικά με την αδελφοποίηση του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών με τον ιστορικό Ιατρικό Σύλλογο Πάφου, με στόχο τη γεφύρωση κοινών δράσεων και την αντιμετώπιση ζητημάτων αμοιβαίου ενδιαφέροντος.
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με σημαντικά συμπεράσματα για το μέλλον των επιστημών υγείας, αναδεικνύοντας την ανάγκη για διεθνή συνεργασία, καινοτομία και ανταλλαγή τεχνογνωσίας.
Στο πλαίσιο της ομιλίας του, ο Πρόεδρος του ΙΣΑ και του Ελληνικού Συμβουλίου Τουρισμού Υγείας – Ελιτούρ, Δρ. Γιώργος Πατούλης, αναφέρθηκε στον αναπτυσσόμενο κλάδο του ιατρικού τουρισμού, ο οποίος συνδυάζει δύο από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της χώρας μας: την υψηλή ποιότητα ιατρικών υπηρεσιών και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη ελληνική φιλοξενία.
Όπως επεσήμανε, η Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι σήμερα κατέχει ένα μικρό ποσοστό της παγκόσμιας αγοράς τουρισμού υγείας και ευεξίας, διαθέτει όλα τα εχέγγυα, τις υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό για να αναδειχθεί σε πρότυπο χώρα στον παγκόσμιο χάρτη του Ιατρικού Τουρισμού.
Ο Πρόεδρος του ΙΣΑ τόνισε ότι η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, η ανάδειξη των περιφερειακών κέντρων υγείας, καθώς και η πιστοποίηση των υπηρεσιών και των ιατρικών υποδομών, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη βιώσιμη ανάπτυξη του τομέα. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες του ΙΣΑ, της ΕΛΙΤΟΥΡ και του Παγκόσμιου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών, για την προώθηση της Ελλάδας, ως διεθνούς προορισμού υγείας, μέσα από στρατηγικές συνέργειες με τουριστικούς φορείς, πανεπιστημιακά ιδρύματα και οργανισμούς του εξωτερικού. Ο κ. Πατούλης υπογράμμισε, επίσης, ότι η προσέλκυση ασθενών και επισκεπτών από το εξωτερικό για ιατρικές, διαγνωστικές ή υπηρεσίες ευεξίας και μακροζωίας, μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ανάπτυξης, ενισχύοντας την τοπική οικονομία, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και αναβαθμίζοντας τη συνολική εικόνα της χώρας ως προορισμού που συνδυάζει επιστημονική αριστεία και ποιοτική φροντίδα.
Στο πλαίσιο του συνεδρίου, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση και στο μείζον ζήτημα του δημογραφικού προβλήματος, το οποίο αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες για τη βιώσιμη ανάπτυξη των κοινωνιών της Νότιας Ευρώπης. Τονίστηκε η ανάγκη για πολιτικές στήριξης της γονιμότητας και της οικογένειας, καθώς και για ενίσχυση της πρόσβασης σε υπηρεσίες αναπαραγωγικής υγείας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη στρατηγική συνεργασία μεταξύ της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής και της αντίστοιχης Κυπριακής Εταιρείας, η οποία τελεί υπό την εποπτεία και τον συντονισμό του Εθνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων (ΕΔΔΥΠΠΥ). Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα πρότυπο παράδειγμα διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα της αναπαραγωγικής υγείας, με σκοπό την ανταλλαγή επιστημονικής γνώσης, εμπειρίας και βέλτιστων πρακτικών ανάμεσα στις δύο χώρες.
Το παρόν έδωσαν με ομιλίες, ο Αντιπρόεδρος της Ελιτούρ και Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής Δρ. Κωνσταντίνος Πάντος και ο Γενικός Γραμματέας του Παγκόσμιου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών Δρ. Αντώνιος Πολυδώρου, η δικηγόρος Ευαγγελία Σφακιανούδη, ο Καθηγητής Ιωάννης Κοντογεώργης, ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Πάφου, κ. Χρήστος Γεωργιάδης και ο Ειδικός Αναπαραγωγικής Ιατρικής, Δρ. Κρίνος Τροκούδης.
Εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως έχουν νοσήσει από COVID-19, πράγμα που σημαίνει ότι τα παιδιά που θα συλληφθούν μετά τη νόσηση των γονιών ενδέχεται να επηρεαστούν.
Μια νέα μελέτη από το Ινστιτούτο Νευροεπιστημών και Ψυχικής Υγείας Florey αποκαλύπτει ανησυχητικά δεδομένα: η μόλυνση από τον ιό SARS-CoV-2 πριν από τη σύλληψη μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά και την ανάπτυξη του εγκεφάλου των απογόνων. Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications, δείχνει ότι τα μικρά που γεννιούνται από αρσενικά με ιστορικό COVID-19 παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα άγχους, γεγονός που υποδηλώνει πιθανές διαγενεακές επιπτώσεις της πανδημίας.
Οι αλλαγές στο σπέρμα και ο ρόλος του RNA
Η μελέτη επικεντρώθηκε στη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο ο COVID-19 μπορεί να αλλάξει τη γενετική πληροφορία που μεταφέρεται μέσω του σπέρματος. Οι ερευνητές εντόπισαν μεταβολές στα λεγόμενα μη κωδικοποιητικά RNA, τα οποία δεν παράγουν πρωτεΐνες, αλλά παίζουν κρίσιμο ρόλο στη ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής ερευνητή καθηγητή Anthony Hannan, οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο εκφράζονται συγκεκριμένα γονίδια στον εγκέφαλο των απογόνων, οδηγώντας σε διαφοροποιήσεις στη συμπεριφορά. «Ξέρουμε ήδη ότι παράγοντες όπως η κακή διατροφή ή το στρες πριν τη σύλληψη μπορούν να επηρεάσουν το σπέρμα και κατ’ επέκταση την ανάπτυξη των απογόνων. Φαίνεται ότι η λοίμωξη από SARS-CoV-2 έχει παρόμοια δράση», δήλωσε ο καθηγητής.
Πώς έγινε η μελέτη
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τους Dr. Elizabeth Kleeman και Dr. Carolina Gubert, μόλυναν αρσενικά ποντίκια με τον ιό SARS-CoV-2 και τα άφησαν να αναρρώσουν πλήρως πριν τα ζευγαρώσουν με υγιή θηλυκά.
Μετά τη γέννηση των μικρών, οι επιστήμονες παρακολούθησαν τη συμπεριφορά τους και διαπίστωσαν ότι όλα τα ποντίκια που προέρχονταν από πατέρες που είχαν νοσήσει με COVID-19 παρουσίαζαν εντονότερα συμπτώματα άγχους σε σχέση με τα υπόλοιπα.
Ιδιαίτερα στις θηλυκές απογόνους παρατηρήθηκαν μεταβολές στη γονιδιακή δραστηριότητα του ιππόκαμπου — μιας περιοχής του εγκεφάλου που σχετίζεται στενά με τη ρύθμιση του συναισθήματος, του άγχους και της κατάθλιψης.
Η Dr. Gubert εξηγεί: «Οι αλλαγές αυτές στον ιππόκαμπο και σε άλλες περιοχές του εγκεφάλου φαίνεται να συμβάλλουν στην αυξημένη αγχώδη συμπεριφορά των απογόνων. Πρόκειται για μια μορφή επιγενετικής κληρονομικότητας, όπου τα βιώματα των γονιών μεταφέρονται στις επόμενες γενιές μέσω βιολογικών μηχανισμών και όχι μέσω μεταλλάξεων DNA».
Οι βιολογικοί μηχανισμοί πίσω από το φαινόμενο
Η ανάλυση του RNA από το σπέρμα των αρσενικών ποντικών που είχαν μολυνθεί έδειξε ότι ο COVID-19 μεταβάλλει συγκεκριμένα μόρια RNA που σχετίζονται με την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τη ρύθμιση των συναισθημάτων. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτές οι αλλαγές στο προφίλ του RNA επηρεάζουν την εμβρυϊκή ανάπτυξη του εγκεφάλου, οδηγώντας σε διαφοροποιήσεις στη λειτουργία νευρικών κυκλωμάτων που σχετίζονται με το άγχος.
Ο καθηγητής Hannan τόνισε: «Η μελέτη μας είναι η πρώτη που αποδεικνύει ότι η λοίμωξη από SARS-CoV-2 στους πατέρες μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά και την ανάπτυξη του εγκεφάλου των απογόνων τους. Οι επιπτώσεις αυτές φαίνεται να διαμεσολαβούνται από αλλαγές στο RNA του σπέρματος».
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τον άνθρωπο
Αν και τα αποτελέσματα προέρχονται από πειράματα σε ποντίκια, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι τα ευρήματα ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο και στους ανθρώπους. Περαιτέρω μελέτες σε δείγματα ανθρώπινου σπέρματος και σε παιδιά που έχουν συλληφθεί μετά τη λοίμωξη του πατέρα με COVID-19 θα είναι κρίσιμες για να διαπιστωθεί αν το φαινόμενο ισχύει και στο ανθρώπινο είδος.
«Αν τα ευρήματά μας επιβεβαιωθούν στους ανθρώπους, αυτό σημαίνει ότι η πανδημία COVID-19 θα μπορούσε να έχει μακροχρόνιες συνέπειες σε μελλοντικές γενιές», ανέφερε ο Hannan. Η ομάδα του Florey τονίζει ότι η πανδημία δεν πρέπει να θεωρηθεί μόνο ως υγειονομικό γεγονός του παρελθόντος, αλλά και ως πιθανός παράγοντας επιγενετικών αλλαγών που ίσως επηρεάσουν την ψυχική υγεία των επόμενων γενεών.
Επιπτώσεις για τη δημόσια υγεία
Αν η θεωρία αυτή επιβεβαιωθεί, οι συνέπειες για τη δημόσια υγεία θα είναι σημαντικές. Εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως έχουν νοσήσει από COVID-19, πράγμα που σημαίνει ότι τα παιδιά που θα συλληφθούν μετά τη νόσηση των γονιών ενδέχεται να επηρεαστούν. Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν την ανάγκη για μακροχρόνια παρακολούθηση και προγράμματα πρόληψης και υποστήριξης ψυχικής υγείας, ειδικά για παιδιά και εφήβους.
Ο καθηγητής Hannan καταλήγει: «Η έρευνά μας δείχνει ότι οι επιδράσεις του COVID-19 δεν περιορίζονται μόνο στους ίδιους τους ασθενείς. Ενδέχεται να επηρεάζουν και τα παιδιά τους, διαμορφώνοντας τον εγκέφαλο και τη συμπεριφορά τους με τρόπους που μόλις αρχίζουμε να κατανοούμε».
Μια νέα διάσταση στην κατανόηση της πανδημίας
Η μελέτη αυτή ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην κατανόηση των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων της πανδημίας. Αν και απαιτείται περισσότερη έρευνα, τα ευρήματα υπενθυμίζουν ότι οι επιδράσεις των ιών μπορεί να ξεπερνούν τα όρια μιας γενιάς — και να αφήνουν αποτύπωμα στο DNA της ανθρωπότητας, όχι μέσω μετάλλαξης, αλλά μέσω επιγενετικών μνήμων.
18,5 περιστατικά πνευμονικής εμβολής ανά 100.000 άτομα ετησίως στην Ελλάδα Με αφορμή τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης, το Ινστιτούτο Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή (ΙΜΕΘΑ) υπενθυμίζει ότι η θρόμβωση παραμένει μία από τις πιο σιωπηλές αλλά και πιο θανατηφόρες απειλές για τη δημόσια υγεία. Σύμφωνα με τα διεθνή στοιχεία, κάθε 6 δευτερόλεπτα ένας άνθρωπος πεθαίνει από θρόμβο του αίματος, ενώ η πάθηση ευθύνεται για 1 στους 4 θανάτους παγκοσμίως – ποσοστό που ξεπερνά σε απώλειες τον ιό HIV/AIDS, τον καρκίνο του μαστού και τα τροχαία δυστυχήματα μαζί, γεγονός που καθιστά την ενημέρωση και την πρόληψη πιο αναγκαίες από ποτέ. Κάθε χρόνο καταγράφονται περίπου 10 εκατομμύρια νέα περιστατικά φλεβικής θρομβοεμβολής, που περιλαμβάνει την εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και την πνευμονική εμβολή. Το ανησυχητικό είναι ότι το 70% των θρόμβων που οδηγούν σε νοσηλεία θα μπορούσε να έχει προληφθεί με απλά μέτρα και σωστή αγωγή, καθιστώντας τη θρόμβωση την πρώτη αιτία θανάτου που μπορεί να προληφθεί εντός νοσοκομείων. Στην Ελλάδα, η επίπτωση της πνευμονικής εμβολής φτάνει τα 18,5 περιστατικά ανά 100.000 άτομα ετησίως και παρουσιάζει σταθερή αύξηση, με τα καταγεγραμμένα περιστατικά να έχουν σχεδόν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία. «Η θρόμβωση μπορεί να εκδηλωθεί ξαφνικά και ύπουλα, αλλά δεν είναι αναπόφευκτη. Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση σώζουν ζωές», υπογραμμίζει ο Δημήτρης Ρίχτερ, Καρδιολόγος, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και στην Αντιθρομβωτική Αγωγή (ΙΜΕΘΑ).
Ερευνητές ανέπτυξαν ένα πρωτοποριακό ρινικό σπρέι που βασίζεται σε νανοσωματίδια χρυσού και μπορεί να μεταφέρει φάρμακα απευθείας στον εγκέφαλο.
Η νέα αυτή νανοτεχνολογική συσκευή, που ανέπτυξαν ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Cattolica και το Fondazione Policlinico Universitario A. Gemelli IRCCS, ανοίγει δρόμους για την πρόληψη και θεραπεία νευροψυχιατρικών και νευροεκφυλιστικών παθήσεων.
Τα νανοσωματίδια χρυσού που ανέπτυξαν οι ερευνητές, μεταφέρουν λίθιο —ένα στοιχείο που ήδη χρησιμοποιείται κλινικά για τη θεραπεία της διπολικής διαταραχής σε μορφή χαπιού. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Materials, η ερευνητική ομάδα απέδειξε ότι είναι δυνατόν να ανασταλεί απευθείας η δράση του ενζύμου GSK-3β (glycogen synthase kinase-3 beta) —το οποίο παίζει κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη αυτών των παθήσεων— μέσω ρινικής χορήγησης λιθίου ενσωματωμένου σε νανοσωματίδια χρυσού. Αυτή η καινοτόμος θεραπευτική προσέγγιση, για την οποία έχει ήδη κατοχυρωθεί πατέντα στην Ιταλία και στο εξωτερικό, επιτυγχάνει τα ίδια αποτελέσματα με το από του στόματος χορηγούμενο λίθιο, αλλά με πολύ μικρότερες δόσεις και απευθείας στόχευση στον εγκέφαλο, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο παρενεργειών.
Κυτταρικές λειτουργίες
Το ένζυμο GSK-3β είναι απαραίτητο για πολλές κυτταρικές λειτουργίες και επηρεάζει πάνω από 100 πρωτεΐνες. Όταν ενεργοποιείται υπερβολικά, μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργία αυτών των πρωτεϊνών και να οδηγήσει στην εμφάνιση ασθενειών. Στις νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως το Αλτσχάιμερ, ή στις νευροψυχιατρικές, όπως η διπολική διαταραχή, η υπερδραστηριότητα του ενζύμου συνδέεται με πρωτεΐνες όπως η ταυ και με τη διαταραχή της οδού Wnt/β-catenin, που εμπλέκεται και στην είσοδο ιών όπως ο HSV-1 και ο SARS-CoV-2.
Το λίθιο είναι ισχυρός αναστολέας του GSK-3β και χρησιμοποιείται ήδη στη θεραπεία της διπολικής διαταραχής. Ωστόσο, οι συγκεντρώσεις που απαιτούνται για να αντιμετωπιστούν νευροεκφυλιστικές ή ιογενείς ασθένειες είναι υψηλότερες από αυτές που θεωρούνται αποδεκτές όσον αφορά την αναλογία κινδύνου/οφέλους, περιορίζοντας σημαντικά τις θεραπευτικές εφαρμογές αυτού του φαρμάκου.
«Η πρόκληση για εμάς ήταν να αναπτύξουμε μια συσκευή που θα μας επέτρεπε να εκμεταλλευτούμε το θεραπευτικό δυναμικό του λιθίου χωρίς να προκαλούμε ανεπιθύμητες ενέργειες και που θα μπορούσε να χορηγηθεί με συγκεκριμένο τρόπο, αποφεύγοντας τη συστηματική χορήγηση» εξήγησε ο Ρομπέρτο Πιασεντίνι, αναπληρωτής καθηγητής Φυσιολογίας στο Καθολικό Πανεπιστήμιο – A. Gemelli University Hospital Foundation IRCCS και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
Αποτελεσματικές συγκεντρώσεις
«Τα νανοσωματίδια χρυσού είναι ιδανικά για αυτή τη στρατηγική. Μπορούν να συνδεθούν με γλουταθειόνη, η οποία βοηθά τόσο στη διείσδυσή τους στα κύτταρα όσο και στη δέσμευση του λιθίου. Μόλις τα σωματίδια εισέλθουν, διασπώνται και απελευθερώνουν το λίθιο στο εσωτερικό των κυττάρων, επιτυγχάνοντας αποτελεσματικές συγκεντρώσεις με χαμηλές δόσεις» εξηγεί ο Αντόνιο Μπουονέρμπα, αναπληρωτής καθηγητής ανόργανης χημείας στο Πανεπιστήμιο του Σαλέρνο.
«Η ρινική οδός είναι ο πλέον κατάλληλος τρόπος για να στοχεύσουμε απευθείας τον εγκέφαλο, παρακάμπτοντας την κυκλοφορία του αίματος. Ο χρυσός, ως αδρανές και ασφαλές μέταλλο, αποβάλλεται μέσω των νεφρών, περιορίζοντας τη συσσώρευση στον εγκέφαλο μετά από επαναλαμβανόμενες δόσεις» συμπλήρωσε ο Πιασεντίνι.
Στο πλαίσιο της έρευνας, πειράματα σε ποντίκια έδειξαν ότι πέντε ημέρες χορήγησης νανοσωματιδίων χρυσού επενδεδυμένων με γλουταθειόνη και λίθιο (LiG-AuNPs) αναστέλλουν σημαντικά τη δράση του GSK-3β στον ιππόκαμπο, ενώ θεραπείες δύο μηνών ανέστρεψαν τη γνωστική έκπτωση σε μοντέλο Αλτσχάιμερ.
Προοπτικές για νέες θεραπείες
Σύμφωνα με τον συν-συγγραφέα της μελέτης, Αλφόνσο Γκράσι, καθηγητή ανόργανης χημείας στο Πανεπιστήμιο του Σαλέρνο, το νανοτεχνολογικό αυτό εργαλείο μπορεί να επιτρέψει την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων όχι μόνο για ψυχιατρικές διαταραχές αλλά και για νευροεκφυλιστικές και ιογενείς ασθένειες στις οποίες η αλλοιωμένη δραστηριότητα του GSK-3β στον εγκέφαλο παίζει βασικό ρόλο. Επιπλέον, τα νανοσωματίδια αυτά μπορούν να παραχθούν με απλό τρόπο και με χαμηλό κόστος, επισπεύδοντας έτσι τη μελλοντική τους κυκλοφορία στην αγορά.
Τη νέα στρατηγική της κυβέρνησης για την ψυχική υγεία, παρουσιάζει ο Υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, δίνοντας έμφαση στην αποϊδρυματοποίηση, την ψηφιοποίηση και την ενίσχυση κοινοτικών δομών. Στόχος είναι ένα σύγχρονο, ανθρωποκεντρικό και προσβάσιμο σύστημα, που θα συναντά τον πολίτη στην καθημερινότητά του.
· Κύριε Βαρτζόπουλε, τι έχει αλλάξει στην εθνική στρατηγική της Κυβέρνησης για την ψυχική υγεία τα τελευταία χρόνια, ποιοι είναι οι βασικοί άξονες υλοποίησής των δράσεων και ποιες οι προσδοκίες σας για το εγγύς μέλλον;
Το Υπουργείο Υγείας έχει εκπονήσει και υλοποιεί μια συνεκτική, πολυεπίπεδη στρατηγική που αποσκοπεί όχι μόνο στην αποκατάσταση της ψυχικής ευεξίας του πληθυσμού, αλλά και στη δημιουργία ενός σύγχρονου, προσβάσιμου και ανθρωποκεντρικού συστήματος υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Με την ψήφιση του Νόμου 5129/2024 για την Ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης, η Ελλάδα πραγματοποίησε ένα αποφασιστικό βήμα προς ένα σύγχρονο, δίκαιο και ανθρωποκεντρικό σύστημα ψυχικής υγείας.
Ο Ν. 5129/2024 εισάγει σημαντικές καινοτομίες και θεσμικές τομές, με στόχο τη μετατροπή του υφιστάμενου συστήματος σε ένα αποκεντρωμένο, συμπεριληπτικό και θεραπευτικά πλουραλιστικό οικοσύστημα φροντίδας, με επίκεντρο το ίδιο το άτομο.
Οι κύριοι άξονες περιλαμβάνουν:
Ενίσχυση των κοινοτικών δομών και της πρωτοβάθμιας φροντίδας ψυχικής υγείας, με στόχο την οριστική αποϊδρυματοποίηση και την υποστήριξη των ατόμων στον φυσικό και κοινωνικό τους περίγυρο, με την λειτουργία του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας.
Ολιστική προσέγγιση στις εξαρτήσεις και τις εξαρτητικές συμπεριφορές, μέσω ενός ενιαίου πλαισίου υπηρεσιών, με σεβασμό στη θεραπευτική πολυφωνία, με την λειτουργία του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων.
Διασύνδεση της ψυχικής υγείας με κρίσιμους τομείς όπως η εκπαίδευση και η εργασία, για την έγκαιρη πρόληψη, την ενδυνάμωση και την κοινωνική και επαγγελματική ενσωμάτωση.
Πλήρη ψηφιοποίηση του τομέα ψυχικής υγείας και εξαρτήσεων, εξασφαλίζοντας διαφάνεια, αξιολόγηση και εξατομικευμένη προσέγγιση στη φροντίδα.
Θεσμοθέτηση μηχανισμών συμμετοχής των ληπτών υπηρεσιών, ενισχύοντας την αυθεντική συμπερίληψη και τη συνδιαμόρφωση πολιτικής.
Παράλληλα μία από τις πρώτες και καίριες παρεμβάσεις μας ήταν η καθιέρωση της Τηλεφωνικής Γραμμής Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης «10306». Η γραμμή λειτουργεί δωρεάν, ανώνυμα και σε 24ωρη βάση, προσφέροντας στήριξη, συμβουλευτική και πληροφόρηση για οποιοδήποτε ζήτημα ψυχικής υγείας αντιμετωπίζουν οι πολίτες, ανεξαρτήτως ηλικίας ή φύλου. Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε άμεση, εύκολη και χωρίς στιγματισμό πρόσβαση στην ψυχολογική υποστήριξη, ενισχύοντας την πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση.
Στο Υπουργείο Υγείας, προχωρούμε στην υλοποίηση ενός νέου, μακροπρόθεσμου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ψυχική Υγεία, το οποίο θέτει στο επίκεντρο την αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού, μέσα από συνεχή επιμόρφωση και επαγγελματική υποστήριξη και τη διάχυση υπηρεσιών σε τοπικό επίπεδο, ώστε να εξασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση ανεξαρτήτως γεωγραφικής θέσης, τη δημιουργία ενός συστήματος που “συναντά” τον πολίτη – στο σπίτι, στο σχολείο, στον χώρο εργασίας, στην κοινότητα.
· Πώς ενσωματώνεται πλέον η ψυχική υγεία στον συνολικό σχεδιασμό της Δημόσιας Υγείας και του Εθνικού Συστήματος Υγείας;
Η ψυχική υγεία πλέον ενσωματώνεται στον συνολικό σχεδιασμό της Δημόσιας Υγείας και του ΕΣΥ μέσα από το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία 2021–2030, το οποίο δίνει έμφαση στην πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση και την ισότιμη πρόσβαση όλων στις υπηρεσίες. Προχωράμε στην αποϊδρυματοποίηση και στην ανάπτυξη κοινοτικών δομών, ώστε η φροντίδα να παρέχεται όσο πιο κοντά γίνεται στον πολίτη, μέσα και από την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Παράλληλα, ενισχύουμε την ψηφιοποίηση, επενδύουμε σε δράσεις για παιδιά, εφήβους και ευάλωτες ομάδες, ενώ υλοποιούμε μεταρρυθμίσεις που εξασφαλίζουν ένα σύγχρονο, αποκεντρωμένο και ανθρώπινο σύστημα ψυχικής υγείας.
· Υπάρχει σχεδιασμός για περαιτέρω επέκταση ή αναβάθμιση των δημόσιων δομών ψυχικής υγείας, και αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα;
Φυσικά και υπάρχει σχεδιασμός για την περαιτέρω ενίσχυση και αναβάθμιση των δημόσιων δομών ψυχικής υγείας, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Ν. 5129/2024 για την ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης.
Είναι σε εξαιρετικά ώριμο στάδιο η ανάπτυξη νέου τύπου μονάδων, οι Μονάδες Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας, μία σχεδόν σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, με την προοπτική της παροχή ποιοτικών και ολοκληρωμένων υπηρεσιών ψυχικής υγείας είτε στην μονάδα είτε κατ΄ οίκον. Το χρονοδιάγραμμα γενικότερα περιλαμβάνει την ολοκλήρωση της αναδιοργάνωσης των υφιστάμενων υπηρεσιών μέσα το 2026, την ανάπτυξη των νέων Μονάδων Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας (ΜΟΦΨΥ) έως το 2026, καθώς και την πλήρη λειτουργία του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας έως το 2027.
· Πώς αντιμετωπίζει το Υπουργείο Υγείας το πρόβλημα της υποστελέχωσης σε ψυχιάτρους, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς;
Το Υπουργείο Υγείας αντιμετωπίζει την υποστελέχωση στις δομές ψυχικής υγείας με πολυεπίπεδη στρατηγική, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Ν.5129/2024 και του σχεδίου αναδιοργάνωσης του δικτύου ψυχικής υγείας. Η στρατηγική περιλαμβάνει τα εξής σημεία:
Προκηρύξεις μόνιμων και επικουρικών θέσεων, συντονισμός των διοικητικών διαδικασιών για ταχύτερη πλήρωση οργανικών κενών και μείωση του χρόνου αναμονής για την κάλυψη θέσεων, μέσω των Πε.Δ.Υ.Ψ.Υ.
Κίνητρα προσέλκυσης και κατανομής με στοχευμένα οικονομικά κίνητρα, μοριοδοτήσεις, στεγαστικά/μετακινήσιμα επιδόματα και ειδικές ρυθμίσεις για την υπηρεσία σε άγονες/νησιωτικές περιοχές.
Ψηφιοποίηση διαδικασιών μέσω τηλεψυχιατρικής για την εξυπηρέτηση των απομακρυσμένων περιοχών, ηλεκτρονική διαχείριση ραντεβού μέσω της ΗΔΙΚΑ και λειτουργία εφαρμογών παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο της κίνησης των κλινών νοσηλείας και των θέσεων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης.
Δημιουργία μητρώου προσωπικού σε κάθε Πε.Δ.Υ.Ψ.Υ., με περιοδική αποτύπωση κενών, καθορισμός δεικτών (κενές θέσεις, χρόνοι αναμονής, κάλυψη ανά περιοχή) και ετήσιο σχέδιο πρόσληψης.
Σχεδιασμός ανθρώπινου δυναμικού και παρακολούθηση: δημιουργία/επικαιροποίηση μητρώου προσωπικού, περιοδική αποτύπωση κενών, καθορισμός δεικτών (κενές θέσεις, χρόνοι αναμονής, κάλυψη ανά περιοχή) και ετήσιο σχέδιο πρόσληψης.
Χρηματοδότηση και θεσμικά εργαλεία: εξασφάλιση πόρων στον κρατικό προϋπολογισμό, αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων και νομοθετικές ρυθμίσεις που διευκολύνουν τις ευέλικτες προσλήψεις. Στόχος των ανωτέρω μέτρων είναι η άμεση μείωση των κενών θέσεων και των χρόνων αναμονής, καθώς και η μακροπρόθεσμη διασφάλιση βιώσιμου, προσβάσιμου και ποιοτικού δικτύου ψυχικής υγείας για όλη τη χώρα.
· Τι προβλέπεται για τη στήριξη των Κέντρων Ψυχικής Υγείας και των κινητών μονάδων σε απομακρυσμένες περιοχές;
Για τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας και τις κινητές μονάδες σε απομακρυσμένες περιοχές προβλέπεται η συνέχιση της λειτουργίας τους με σταθερή χρηματοδότηση, η ενίσχυσή τους με εξειδικευμένο προσωπικό. Παράλληλα, οι Διοικήσεις των Πε.Δ.Υ.Ψ.Υ. με την γνωμοδότηση των Επιστημονικών Συμβουλίων τους, θα προτείνουν σύμφωνα με τις εκφραζόμενες ανάγκες τη σταδιακή αύξηση του αριθμού τους, ώστε να διασφαλίζεται ισότιμη πρόσβαση των πολιτών σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας κοντά στον τόπο κατοικίας τους.
· Ποια είναι η προσέγγιση σας για την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων. Ειδικά μετά την πανδημία οι ειδικοί παρατηρούν ουσιαστικές αλλαγές σε θέματα συμπεριφοράς;
Το Υπουργείο Υγείας, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, εργάζεται συστηματικά για την πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών βίας και σχολικού εκφοβισμού, αναγνωρίζοντας ότι το φαινόμενο αυτό συνδέεται στενά με την ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων, αλλά και με την κοινωνική συνοχή. Ήδη διαθέτουμε μια εμπειρία ενός έτους μέσα από δύο πιλοτικές δράσεις – Εξειδικευμένα Κέντρα Ημέρας στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, που λειτουργούν με ειδικές ομάδες street workers. Ο ρόλος τους είναι να καταγράφουν συστηματικά τα περιστατικά βίας και εκφοβισμού, αλλά και να συντονίζουν τους τοπικούς παράγοντες (τοπική αυτοδιοίκηση, κοινωνικές υπηρεσίες, γονεϊκό κίνημα, μαθητικά σωματεία, σχολικές κοινότητες, ενορίες κα.), ώστε να συγκροτείται ένα «τείχος προστασίας» γύρω από τα παιδιά και τους εφήβους.
Οι street workers παρεμβαίνουν άμεσα σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου, αναγνωρίζοντας εγκαίρως τις πιο ευάλωτες περιπτώσεις ανηλίκων (μαθητών ή μη) και οικογενειών, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη κοινωνική και οικονομική επισφάλεια, προκειμένου να προληφθεί η εκτροπή σε παραβατική συμπεριφορά.
· Πώς στηρίζονται οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (π.χ. πρόσφυγες, άστεγοι, κρατούμενοι) με προβλήματα ψυχικής υγείας;
Η κυβέρνηση έχει αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων για την αντιμετώπιση μιας σύνθετης και πολύπλευρης κοινωνικής πραγματικότητας: της αυξανόμενης συγκέντρωσης ευάλωτων πληθυσμών στο ιστορικό και εμπορικό κέντρο της Αθήνας, πολλοί εκ των οποίων βρίσκονται σε κατάσταση αστεγίας, βιώνουν πολλαπλές ψυχοκοινωνικές δυσκολίες ή εμπλέκονται με τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών. Η διαχείριση αυτών των φαινομένων απαιτεί συνεργατική, διυπουργική προσέγγιση, βασισμένη σε αξίες όπως η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η δημόσια υγεία, η κοινωνική συνοχή και η ασφάλεια.
Κεντρικός άξονας των ενεργειών του Υπουργείου είναι να ακολουθηθούν καλές πρακτικές που εφαρμόζονται στα πλέον εξελιγμένα κράτη της Κεντρικής και Βορείου Ευρώπης και άλλων χωρών. Στο πλαίσιο αυτό δρομολογείται η δημιουργία νέων δομών τύπου ασφαλούς καταφυγίου και νέων Κέντρων Ημέρας και φιλοξενίας και αφορά στους αυτοεξυπηρετούμενους περιπατητικούς και τους μη αυτοεξυπηρετούμενους με σοβαρά κινητικά προβλήματα. Στόχος μας είναι η εξατομικευμένη προσέγγιση, η οποία θα αποκαλύψει και τους αριθμούς που καθορίζουν τους τρόπους και την κλίμακα των παρεμβάσεων. Αυτό σημαίνει ότι θα προηγηθεί λεπτομερής έλεγχος, σε προσωπικό επίπεδο, εκτίμησης κάθε ωφελούμενου και θα υπάρξει εξατομικευμένη αντιμετώπιση.
Παράλληλα, με την ψήφιση του νόμου για την Ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης προβλέπεται η ένταξη στο Εθνικό Δίκτυο Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Ψυχιατρείου Κορυδαλλού και η δημιουργία Ψυχιατρικού Τμήματος Κρατουμένων εντός του Καταστήματος Κράτησης Γυναικών του Ελαιώνα Θηβών. Στόχος μας είναι η προσφορά σύγχρονων υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε όλα τα Σωφρονιστικά Καταστήματα της χώρας. Δεν θα αφήσουμε κανέναν κρατούμενο που αντιμετωπίζει ζητήματα ψυχικής υγείας χωρίς την υποστήριξη, βοήθεια και περίθαλψη που χρειάζεται.
· Ποιες διεθνείς πρακτικές (π.χ. από τον ΠΟΥ ή άλλες ευρωπαϊκές χώρες) υιοθετεί ή προσαρμόζει η Ελλάδα στη δική της πολιτική;
Στις 27 Μαρτίου 2025, στο Υπουργείο Υγείας παρουσιάστηκαν από το Γραφείο για την Ποιότητα Φροντίδας και Ασφάλειας Ασθενών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και την ομάδα Mental Health Flagship, τα Πρότυπα Ποιότητας για τη Φροντίδα Ψυχικής Υγείας παιδιών και νέων.
Σύμφωνα με τα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, οι ψυχικές διαταραχές επηρεάζουν 1 στους 5 εφήβους στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια. Τα τελευταία 30 χρόνια, η επιβάρυνση των ψυχικών διαταραχών μεταξύ των νέων έχει αυξηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα για το άγχος, την κατάθλιψη και τις διατροφικές διαταραχές. Η αυτοκτονία είναι η κύρια αιτία θανάτου στις ηλικίες 15 έως 29 ετών. Παρά την επείγουσα ανάγκη για υποστήριξη, πολλά παιδιά και έφηβοι δεν λαμβάνουν την απαραίτητη φροντίδα. Όσοι αναζητούν βοήθεια συχνά αντιμετωπίζουν υπηρεσίες που ποικίλλουν σε ποιότητα και αποτελεσματικότητα, αντιμετωπίζοντας προκλήσεις, όπως μεγάλους χρόνους αναμονής για πρόσβαση στη φροντίδα, υπηρεσίες που δεν είναι φιλικές προς τα παιδιά ή τους νέους και ανεπαρκώς εκπαιδευμένους παρόχους.
Καθώς τα επιστημονικά δεδομένα είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικά, τα Πρότυπα Ποιότητας έρχονται να προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τις Κοινοτικές Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, προσδιορίζοντας την παροχή υψηλής ποιότητας Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας και αποτελώντας παράλληλα τον οδηγό για την βελτίωση και την περαιτέρω ανάπτυξη των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας σε παιδιά και νέους.
· Τι προβλέπει ο σχεδιασμός για την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων ή του Ταμείου Ανάκαμψης ως προς τη βελτίωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας;
Ο σχεδιασμός για την ψυχική υγεία εντάσσει την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων καθώς και πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας στην αναβάθμιση υποδομών, τον εκσυγχρονισμό εξοπλισμού, την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων και την ίδρυση νέων κοινοτικών δομών. Ήδη μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν χρηματοδοτηθεί παρεμβάσεις για την ανακαίνιση και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων υποδομών, την ενίσχυση μονάδων ΨΥ σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, καθώς και δράσεις πρόληψης και προαγωγής ψυχικής υγείας.
· Υπάρχει πρόβλεψη για την ενίσχυση της ψυχικής υγείας στον χώρο εργασίας;
Στο πλαίσιο της Ολοκλήρωσης της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης και του Ν. 5129/2024 δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στις πολιτικές και στην διαδικασία ένταξης ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας στην αγορά εργασίας μέσω των ΚοιΣΠΕ. Το Εθνικό Δίκτυο Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας που ξεκίνησε τη λειτουργία του από την 1η Ιανουαρίου 2025 στοχεύει στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών των κατά τόπους Περιφερειακών Δικτυών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας ανά ΥΠε για την πρόληψη και την προαγωγή της ψυχικής υγείας στους χώρους εργασίας.
Περαιτέρω το Υπουργείο Υγείας ήδη στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ψυχική Υγεία 2021-2030 έχει δύο από τους δέκα συνολικά άξονες να αφορούν ή να σχετίζονται με την Εργασία. Στο πλαίσιο αυτό και με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δημιουργήθηκαν και ήδη λειτουργούν εδώ και ένα έτος 4 Κέντρα Ημέρας Υποστήριξης Εργαζομένων (3 στην Αττική και 1 στη Θεσσαλονίκη) για την προαγωγή της ψυχικής υγείας και της ευεξίας των εργαζομένων και για την διαχείριση ζητημάτων που σχετίζονται με την ψυχική υγεία στους χώρους εργασίας, όπου πολίτες μπορούν να λάβουν δωρεάν υπηρεσίες.
Τέλος, με πόρους από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης το Υπουργείο Υγείας έχει εκκινήσει την λειτουργία πέντε Εξειδικευμένων Γραφείων Υποστήριξης της Απασχόλησης τα οποία στοχεύουν στην εξεύρεση και διατήρηση της εργασίας ατόμων με σοβαρά ψυχοκοινωνικά προβλήματα και άτομα στο φάσμα του αυτισμού με μέτρια και υψηλή λειτουργικότητα. Με όλα τα παραπάνω το Υπουργείο Υγείας ενισχύει και θωρακίζει την ψυχική υγεία στους χώρους εργασίας εξασφαλίζοντας σύγχρονες, δωρεάν, εξειδικευμένες και πρωτοποριακές υπηρεσίες για όλους τους πολίτες, βάζοντας σε προτεραιότητα την ψυχική υγεία.
· Υπάρχει πρόθεση για ενίσχυση των ψηφιακών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, όπως τηλεψυχιατρική και online συμβουλευτική;
Το Υπουργείο Υγείας έχει θέσει σε εφαρμογή τη δωρεάν Τηλεφωνική Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306, με στόχο την εύκολη πρόσβαση των πολιτών σε Ειδικούς Ψυχικής Υγείας και την τηλεφωνική τους υποστήριξη για οποιοδήποτε θέμα ψυχικής υγείας τους απασχολεί (π.χ. άγχος, οικογενειακά ζητήματα, πένθος, κρίση πανικού). Σκοπός μας είναι να παρέχουμε υποστήριξη, πληροφόρηση και καθοδήγηση, εφόσον χρειάζεται, ώστε να γίνει η ψυχική υγεία προσβάσιμη σε όλoυς μας.
· Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η ψυχική υγεία ως πολιτικός και ιατρός, και πώς σκοπεύετε να αφήσετε το αποτύπωμά σας στον τομέα αυτό;
Η ψυχική υγεία για μένα σημαίνει φροντίδα της ανθρώπινης υπόστασης στο σύνολό της – σώμα, ψυχή και κοινωνικό περιβάλλον. Στην κλινική πράξη έμαθα ότι πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει ένας άνθρωπος με ανάγκη κατανόησης, αποδοχής και ελπίδας. Ως πολιτικός, η ψυχική υγεία αποτελεί πεδίο ευθύνης και λογοδοσίας: δεν αρκεί να μιλάμε για μεταρρυθμίσεις, αλλά να διασφαλίζουμε ότι οι πολιτικές μεταφράζονται σε πραγματικές υπηρεσίες για τον πολίτη.
Στόχος της ομάδας μου στο Υπουργείο είναι η οικοδόμηση ενός συστήματος ψυχικής υγείας που δεν θα αφήνει κανέναν στο περιθώριο με καταπολέμηση του στίγματος μέσα από εκπαίδευση, ενημέρωση και συνεργασίες με την κοινωνία των πολιτών. Η ψυχική υγεία πρέπει να αναγνωρίζεται ως ισότιμο δικαίωμα και όχι ως «δεύτερη κατηγορία» φροντίδας.
Καθημερινώς προσπαθούμε να στήσουμε ένα δίκτυο υπηρεσιών πιο κοντά στον πολίτη, με μεγαλύτερη διαφάνεια, λογοδοσία και μετρήσιμα αποτελέσματα – ώστε η ψυχική υγεία να μην είναι πια αόρατη, αλλά αναπόσπαστο κομμάτι της δημόσιας υγείας και της κοινωνικής συνοχής.
Η Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, που γιορτάζεται κάθε χρόνο, αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση για τη σημασία της καρδιαγγειακής υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αν και συχνά η προσοχή επικεντρώνεται στους ενήλικες και στους παράγοντες κινδύνου όπως η υπέρταση, η χοληστερίνη και ο διαβήτης, είναι εξαιρετικά σημαντικό να αναγνωριστεί η αναγκαιότητα πρόληψης και φροντίδας της καρδιάς από την παιδική ηλικία.
Η Παιδιατρική Καρδιολογία αποτελεί μια υποεξειδίκευση της Παιδιατρικής, που ασχολείται με τη διάγνωση και τη θεραπεία των καρδιολογικών παθήσεων στα βρέφη, τα παιδιά και τους εφήβους.
Η σημασία της Παιδοκαρδιολογίας
Η Καρδιολογία Παίδων δεν αφορά μόνο τις συγγενείς καρδιοπάθειες, δηλαδή τις καρδιολογικές ανωμαλίες με τις οποίες γεννιέται ένα παιδί. Περιλαμβάνει επίσης επίκτητες καρδιοπάθειες που μπορεί να εμφανιστούν κατά την παιδική ηλικία, όπως μυοκαρδίτιδα, ρευματική καρδιοπάθεια, αρρυθμίες ή ακόμα και επιπλοκές από λοιμώξεις ή αυτοάνοσα νοσήματα.
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις σε παιδιά μπορεί να είναι σπάνιες σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ωστόσο είναι πολύ σοβαρές και συχνά απαιτούν ειδική διαγνωστική προσέγγιση, συνεχή παρακολούθηση και εξειδικευμένες επεμβάσεις. Επιπλέον, η πρώιμη διάγνωση είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την αποφυγή επιπλοκών στην ενήλικη ζωή.
Συγγενείς καρδιοπάθειες: Ο πιο συχνός τύπος καρδιακής πάθησης σε παιδιά
Οι συγγενείς καρδιοπάθειες είναι ανωμαλίες της καρδιάς που υπάρχουν από τη γέννηση και επηρεάζουν τη δομή και τη λειτουργία της καρδιάς. Κάθε χρόνο, περίπου 1 στα 100 νεογνά γεννιέται με κάποια μορφή συγγενούς καρδιοπάθειας, από απλές μέχρι σύμπλοκες. Οι πιο συχνές περιλαμβάνουν μεσοκοιλιακές ή μεσοκολπικές επικοινωνίες, στένωση αορτικής ή πνευμονικής βαλβίδας και τετραλογία του Fallot.
Η πρόοδος τόσο στην Επεμβατική Παιδοκαρδιολογία και την χειρουργική καρδιάς, όσο και στην ιατρική τεχνολογία, έχει επιτρέψει την επιτυχή διόρθωση των περισσότερων από αυτές τις παθήσεις. Ωστόσο, η πρόκληση παραμένει: η έγκαιρη διάγνωση. Ο προγεννητικός έλεγχος μέσω εμβρυϊκού υπερηχογραφήματος καρδιάς (εμβρυοκαρδιογράφημα) είναι ένα εργαλείο που συμβάλλει στην πρώιμη ανίχνευση καρδιοπαθειών ήδη από την ενδομήτρια ζωή και, σε περιπτώσεις, ακόμα και στην ενδομήτρια παρέμβαση.
Η σημασία της πρόληψης από την παιδική ηλικία
Αν και πολλοί πιστεύουν ότι η πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων αρχίζει από την ενήλικο ζωή, στην πραγματικότητα η πρόληψη ξεκινά από την παιδική ηλικία. Η ανησυχητική άνοδος της παιδικής παχυσαρκίας και των πρώιμων παραγόντων κινδύνου, όπως η υπέρταση και η δυσλιπιδαιμία, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Παιδιά με ανθυγιεινές συνήθειες είναι πιθανό να μεταφέρουν αυτές τις συμπεριφορές στην ενήλικη ζωή, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου.
Η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής από νωρίς, με σωστή διατροφή, τακτική άσκηση και περιορισμό της καθιστικής ζωής, είναι θεμελιώδης για τη διατήρηση της καρδιαγγειακής υγείας σε βάθος χρόνου. Οι γονείς, οι παιδίατροι και τα σχολεία παίζουν καθοριστικό ρόλο στην προαγωγή της καρδιολογικής υγείας από μικρή ηλικία.
Η ψυχολογική διάσταση και η οικογενειακή υποστήριξη
Ένα παιδί με καρδιοπάθεια και η οικογένειά του καλούνται να διαχειριστούν όχι μόνο το ιατρικό σκέλος της πάθησης αλλά και τις ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Ο φόβος για το άγνωστο, οι συχνές επισκέψεις σε γιατρούς, η πιθανότητα χειρουργικών επεμβάσεων και οι περιορισμοί στην καθημερινότητα δημιουργούν ένα περιβάλλον άγχους και συναισθηματικής πίεσης.
Για αυτό το λόγο, η εξέταση και διάγνωση των παιδιατρικών καρδιοπαθειών γίνεται από εξειδικευμένους παιδοκαρδιολόγους, οι οποίοι, πέραν της καρδιοπάθειας, έχουν τις γνώσεις και την εμπειρία να διερευνήσουν και να ενημερώσουν για την πάθηση του παιδιού ολιστικά και όχι απομονωμένα ως προς το καρδιαγγειακό σύστημα. Περαιτέρω, η ύπαρξη διεπιστημονικών ομάδων, που περιλαμβάνουν παιδοκαρδιολόγους, παιδοκαρδιοχειρουργούς, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και νοσηλευτές, είναι σημαντική για την ολοκληρωμένη φροντίδα αυτών των παιδιών και των οικογενειών τους.
Με την άρτια φροντίδα και σωστή αντιμετώπιση, όλο και περισσότεροι ασθενείς με συγγενείς καρδιοπάθειες θα καταφέρουν να φτάσουν υγιείς στην ενήλικη ζωή, κάτι που παλαιότερα δεν θεωρούταν δεδομένο. Αυτοί οι ενήλικες χρειάζονται συνεχιζόμενη παρακολούθηση από εξειδικευμένα κέντρα.
Συμπερασματικά
Η Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς είναι μια εξαιρετική αφορμή για να επανεξετάσουμε τις πολιτικές υγείας και να επενδύσουμε περισσότερο στην καρδιολογική φροντίδα της παιδικής ηλικίας. Η ενίσχυση των προγεννητικών ελέγχων, η πρόσβαση σε εξειδικευμένα παιδοκαρδιολογικά και παιδοκαρδιοχειρουργικάκέντρα, η εκπαίδευση γονέων και παιδιών γύρω από τη σημασία της καρδιαγγειακής υγείας και η ψυχολογική υποστήριξη των οικογενειών είναι βήματα που πρέπει να γίνουν σήμερα.
Για υγιή παιδιά που θα απολαύσουν το δώρο της ζωής που τους δόθηκε όταν γεννήθηκαν και τους ξαναδόθηκε όταν θεραπεύτηκαν!
