|
|
|
|
|
|
Ροή
Επιστολή ενημέρωσης Ιατρών για σεμινάριο ATLS, Advanced Trauma Life Support-ΠΓΝΛ
Αξιότιμοι/ες κύριοι/ες,
Εκ μέρους των κ.κ. Κ. Τεπετέ (Δ/ντή Χειρουργικής Κλινικής ΠΓΝΛ) και Μ. Σπυριδάκη (Δ/ντή Χειρουργικής ΕΣΥ, ΠΓΝΛ),
συντονιστών του προγράμματος ATLS (Advanced Trauma Life Support) που διεξάγεται στο Παν/μιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας,
παρακαλούμε όπως βρείτε την επισυναπτόμενη επιστολή για το επόμενο πρόγραμμα που θα πραγματοποιηθεί στις 15-16 Νοεμβρίου 2025,
προς ενημέρωση των μελών του Ιατρικού Συλλόγου Τρικάλων.
Επιστολή ATLS για Ιατρούς Νοέμβριος 2025
Με εκτίμηση,
Νατάσα Ποιμενίδου, M.B.A.
..
Τον Οκτώβριο τα εγκαίνια του Ωνάσειου Μεταμοσχευτικού Κέντρου – Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο
Ψηφίστηκε το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υγείας «Κύρωση της από 29.9.2025 Σύμβασης Τροποποίησης της από 26.7.2018 Σύμβασης Δωρεάς μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, του Κοινωφελούς Ιδρύματος με την επωνυμία «Κοινωφελές Ίδρυμα «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σ. ΩΝΑΣΗΣ» (ΑLEXANDER S. ONASSIS PUBLIC BENEFIT FOUNDATION)», του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «ΩΝΑΣΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ» και της εταιρείας με την επωνυμία «ΑΡΙΟΝΑ ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ»». Υπέρ της αρχής τάχθηκαν η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ. «Παρών» δήλωσαν οι εισηγητές των άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Αιχμές Γεωργιάδη
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ανέφερε ότι με την κύρωση της σημερινής δωρεάς παραλαμβάνεται η νέα πτέρυγα του Ωνασείου Νοσοκομείου. «Θα έχουμε τη δυνατότητα εκεί να έχουμε ένα πολύ μεγάλο μεταμοσχευτικό κέντρο, ένα ειδικό κέντρο για παιδιά. Θα μπορέσουμε να κάνουμε, από τις αρχές του έτους, μεταμοσχεύσεις ήπατος και σε ανήλικους, που έως σήμερα δεν μπορούμε να κάνουμε στην πατρίδας μας και τους στέλνουμε στο εξωτερικό, και θα αναβαθμίζουμε πάρα πολύ τις παρεχόμενες υπηρεσίες στους ανθρώπους στην Ελλάδα», είπε χαρακτηριστικά ο Υπουργός Υγείας.
Σχολίασε όμως ταυτόχρονα και τα επιχειρήματα που διατυπώθηκαν, κατά τη διάρκεια της συζήτησης, από την Ελληνική Λύση ιδίως. «Φαντάζομαι κυρίες και κύριοι της Ελληνικής Λύσης πως αν ο μη γένοιτο εσείς ή ένας συγγενής σας χρειάζεται μεταμόσχευση και να τον μεταφέρουν στο Ωνάσειο Μεταμοσχευματκό Κέντρο, δεν θα σκεφτείτε να φύγετε από το κρεβάτι και να σώσετε τη ζωή σας, επειδή διαφωνείτε με μια θεατρική παράσταση ή με μια διάλεξη ή οτιδήποτε άλλο που έχει παρουσιάσει το Ίδρυμα στο πολιτιστικό του κέντρο», σχολίασε ο κ. Γεωργιάδης. Σημείωσε επίσης ότι το κοινωφελές Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος δωρίζει συνολικά στο ΕΣΥ πάνω από 1 δισ. ευρώ, και χτίζονται σήμερα τρία από τα πιο σύγχρονα νοσοκομεία στη χώρα, στην Κομοτηνή, στη Θεσσαλονίκη και στη Σπάρτη. Παράλληλα έχει δώσει τα αεροπλάνα για τις αεροδιακομιδές κάθε καλοκαίρι και «σώζονται εκατοντάδες άνθρωποι».
«Θα σωθούν άνθρωποι»
«Είναι λοιπόν δυνατό να λέτε, ελαφρά τη καρδία, στη Βουλή των Ελλήνων, ότι δεν θα ήθελα να αποδεχθείτε τίποτα από όλα αυτά και να αφήσετε τους ασθενείς να μην τα έχουν”; Μπορούμε να διαφωνούμε στα πολιτικά αλλά δεν μπορούμε να διαφωνούμε στα ανθρώπινα, βρε παιδάκι μου. Δεν έχετε το ηθικό δικαίωμα να το λέτε αυτό. Δεν μπορείς στα σοβαρά να πεις, “δεν θέλω, σε είκοσι μέρες, να γίνουν τα εγκαίνια του Ωνασείου Μεταμοσχευτικού, στην Αθηνα”. Εκεί θα σωθούν άνθρωποι», είπε ο κ. Γεωργιάδης.
Ο υπουργός ενημέρωσε την εθνική αντιπροσωπεία ότι αύριο γίνεται στην Καλαμάτα μια μεγάλη εκδήλωση, γιατί είναι η ευρωπαϊκή ημέρα μεταμοσχεύσεων, όπου θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα στον τομέα μεταμοσχεύσεων. Τα στοιχεία, είπε, δείχνουν ότι η Ελλάδα όχι μόνο δεν είναι στις τελευταίες θέσεις, σε αριθμό μεταμοσχεύσεων, αλλά έχει ξεπεράσει τον μέσο όρο και προχωρά σταθερά ανοδικά. Αναφέρθηκε επίσης στην μαζική αποστολή των ηλεκτρονικών μηνυμάτων από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων, για να ευαισθητοποιηθούν οι πολίτες και να δηλώσουν τη βούλησή τους να γίνουν δότες.
«Στη ζωή πρέπει να δείχνουμε και την ανθρώπινή μας αλληλεγγύη. Αυτό κάνει καλύτερη την κοινωνία και τον κόσμο μας. Σας καλώ να έρθετε στη μεγάλη πρωτοβουλία του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων», σημείωσε ο υπουργός Υγείας.
Με αφορμή τη συζήτηση, ο κ. Γεωργιάδης ενημέρωσε τους βουλευτές ότι ο νέος τρόπος με τον οποίο κλείνονται τα ραντεβού, μέσω του 1566 και των ηλεκτρονικών πλατφορμών, «έχει συγκλονιστικές επιδόσεις και αυτή τη στιγμή, 9η μέρα εφαρμογής, έχουν καταγραφεί 300.000 ραντεβού. Πολλοί πολίτες έχουν κλείσει πολλά ραντεβού, σε διάφορους γιατρούς, που «σημαίνει ότι ξεκινούν μια συνολική επισκόπηση της υγείας τους», όπως είπε, αφού πλέον διαπιστώνουν ότι είναι πιο εύκολο και δεν αμελούν την υγεία τους.
Πηγη: https://www.news4health.gr/
Ανοσοποιητικό σύστημα: Πώς γνωρίζει πότε να επιτεθεί και πότε να υποχωρήσει; Ανακαλύψτε τα κύτταρα που πήραν… Νόμπελ Ιατρικής
Το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής για το 2025 δόθηκε στους επιστήμονες Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell και Shimon Sakaguchi, καθώς έπειτα από μακρά έρευνα απάντησαν σε ένα καίριο ερώτημα της ιατρικής: πώς γνωρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα πότε να επιτεθεί και πότε να υποχωρήσει; O Δρ. Justin Stebbing, Καθηγητής Βιοϊατρικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Anglia Ruskin αναλύει αυτή τη λειτουργία του με άρθρο του στο The Conversation.
Όπως αναφέρει, τις περισσότερες φορές το ανοσοποιητικό μας σύστημα στοχεύει στην αντιμετώπιση επικίνδυνων λοιμώξεων αφήνοντας ανέπαφους τους ιστούς του σώματος. Όταν όμως αυτή η ισορροπία διαταράσσεται, οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές οδηγώντας σε αυτοάνοσες ασθένειες, όπου το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται σε υγιή όργανα αλλά και σε καρκίνους, όπου γίνεται υπερβολικά «συγκρατημένο» για να αναγνωρίσει και να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα.
Οι τρεις επιστήμονες που βραβεύτηκαν ανακάλυψαν πώς ο οργανισμός μας διατηρεί αυτόν τον ευαίσθητο έλεγχο μέσω μιας ειδικής κατηγορίας ανοσοκυττάρων που ονομάζονται «ρυθμιστικά Τ κύτταρα». Η ανακάλυψή τους ανέδειξε τα φυσικά «φρένα» του ανοσοποιητικού συστήματος: τους εσωτερικούς μηχανισμούς που αποτρέπουν τα «φίλια πυρά», αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορούν επίσης να προστατεύσουν τους καρκίνους από επιθέσεις.
Η κατανόηση του τρόπου λειτουργίας αυτών των «φρένων» έχει ήδη αναδιαμορφώσει τη σύγχρονη ανοσολογία. Η ίδια γνώση που καθοδηγεί τις νέες θεραπείες για τις αυτοάνοσες ασθένειες βοηθά τώρα τους ερευνητές να τελειοποιήσουν τις ανοσοθεραπείες για τον καρκίνο, προσαρμόζοντας τον περιορισμό του ανοσοποιητικού συστήματος έτσι ώστε να επιτίθεται στους όγκους χωρίς να στρέφεται εναντίον του.
Η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
Για δεκαετίες, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτής της «εκπαίδευσης» του ανοσοποιητικού συστήματος γινόταν νωρίς στη ζωή, μέσα σε ένα όργανο που ονομάζεται θύμος αδένας. Πρόκειται για έναν μικρό αδένα πάνω από την καρδιά, όπου τα νεαρά ανοσοκύτταρα μαθαίνουν ποιους στόχους πρέπει να επιτεθούν και ποιους να αγνοήσουν. Όσοι αποτυγχάνουν σε αυτό το τεστ, αποβάλλονται πριν προλάβουν να προκαλέσουν βλάβη.
Στη δεκαετία του 1990, ο Ιάπωνας ανοσολόγος Shimon Sakaguchi ανακάλυψε έναν άγνωστο τύπο ανοσοκυττάρων, τα «ρυθμιστικά Τ κύτταρα», τα οποία δεν επιτίθενται τα ίδια στα παθογόνα, αλλά ελέγχουν τον υπόλοιπο ανοσοποιητικό «στρατό», αποτρέποντας επιθέσεις σε υγιή όργανα. Λίγα χρόνια αργότερα, οι Mary Brunkow και Fred Ramsdell ανακάλυψαν ότι το γονίδιο Foxp3 είναι ο «διακόπτης» που επιτρέπει την ύπαρξη αυτών των κυττάρων.
Τα Τ κύτταρα
Το ανοσοποιητικό σύστημα βασίζεται σε διάφορους τύπους Τ κυττάρων. Τα βοηθητικά Τ κύτταρα καθοδηγούν τις ανοσολογικές αντιδράσεις, ενώ τα ρυθμιστικά Τ κύτταρα λειτουργούν ως «ειρηνοφύλακες», περιορίζοντας την υπερβολική αντίδραση και προστατεύοντας από αυτοάνοσα. Όταν λειτουργούν υπερβολικά, μπορεί να αφήσουν τον καρκίνο να αναπτυχθεί· όταν αποτυγχάνουν, εμφανίζονται αυτοάνοσες ασθένειες. Μεγάλο μέρος της έρευνας του Δρα Stebbing έχει επικεντρωθεί στον τρόπο που αυτά τα κύτταρα συμπεριφέρονται κατά τη λοίμωξη από τον ιό HIV, όπου η απώλειά τους αφήνει το ανοσοποιητικό σύστημα ανυπεράσπιστο.
Σήμερα οι επιστήμονες προσπαθούν να ρυθμίσουν αυτή την ισορροπία: ενισχύοντας τα ρυθμιστικά Τ κύτταρα για να ελέγξουν τα αυτοάνοσα νοσήματα ή μπλοκάροντάς τα για να ενισχύσουν την ανοσολογική επίθεση κατά του καρκίνου, θεραπείες που ήδη βελτιώνουν την πρόγνωση ασθενών με μελάνωμα, λέμφωμα και καρκίνο πνεύμονα.
Η σημασία των νέων ευρημάτων
Το έργο των Brunkow, Ramsdell και Sakaguchi δείχνει πώς η βασική επιστήμη μπορεί να αλλάξει την ιατρική. Οι ανακαλύψεις τους εξηγούν γιατί το ανοσοποιητικό μερικές φορές δυσλειτουργεί και πώς μπορεί να επανέλθει σε ισορροπία – ισορροπία που μπορεί να προλάβει αυτοάνοσα, να βελτιώσει τις μεταμοσχεύσεις και να κάνει τις θεραπείες του καρκίνου πιο ασφαλείς και αποτελεσματικές.
Η φετινή απόφαση της επιτροπής Νόμπελ αναγνωρίζει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα είναι μια καλοκουρδισμένη ορχήστρα, με τα ρυθμιστικά Τ κύτταρα ως μαέστρους που διασφαλίζουν τη σωστή δράση. «Μαθαίνοντας να ρυθμίζουμε αυτά τα “φρένα”, η ιατρική εισέρχεται σε νέα εποχή, προσφέροντας ήδη θεραπείες που βελτιώνουν τη ζωή των ανθρώπων και αναμορφώνουν την πρόληψη και θεραπεία ασθενειών από αυτοάνοσα έως καρκίνο» καταλήγει.
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/
Αντιδρούν οι ιδιώτες γιατροί για τους νέους περιορισμούς στη συνταγογράφηση – Ζητούν την εφαρμογή πρωτοκόλλων
Η εφαρμογή ποινών κινδυνεύει να οδηγήσει είτε σε αποχή από αναγκαίες εξετάσεις είτε σε υπερβολική χρήση τους, με αρνητικές συνέπειες για τον πολίτη και το σύστημα υγείας, αναφέρουν οι ιδιώτες γιατροί
Την έντονη αντίδρασή της διατυπώνει η Συνομοσπονδία Ιδιωτών Ιατρών Ελλάδος για τη νέα ρύθμιση του υπουργείου Υγείας με την οποία εισάγονται χρονικοί περιορισμοί στη συνταγογράφηση διαγνωστικών εξετάσεων και παράλληλα προβλέπονται ποινές για τους ιατρούς που δεν τηρούν τις σχετικές οδηγίες. Το αποτύπωμα, όπως εκτιμά, θα είναι βαρύ στην υγεία των πολιτών. Σε κάθε περίπτωση, η Συνομοσπονδία ζητά ρητά «την ολική και καθολική εφαρμογή των διεθνών πρωτοκόλλων συνταγογράφησης μέσα στο ηλεκτρονικό σύστημα, χωρίς δυνατότητα παράκαμψης όπως συμβαίνει σήμερα. Τα πρωτόκολλα πρέπει να είναι κλειδωμένα και να αποτελούν το υποχρεωτικό πλαίσιο άσκησης της ιατρικής πρακτικής».
Όπως επισημαίνεται σε ανακοίνωσή της, «οι χρονικοί περιορισμοί, που θεσπίζονται σε συγκεκριμένες εξετάσεις, δεν βασίζονται σε κατευθυντήριες οδηγίες ιατρικών εταιρειών ούτε σε διαγνωστικά πρωτόκολλα συνταγογράφησης. Οι λόγοι που τέθηκαν δεν είναι επιστημονικοί αλλά αμιγώς διαχειριστικοί. Το Υπουργείο Υγείας, υπό την πίεση του να περιορίσει τη δαπάνη, επέλεξε να μεταφέρει τεχνητά το πρόβλημα εισάγοντας αυθαίρετους περιορισμούς αντί να αντιμετωπίσει την πραγματική αιτία. Με αυτό τον τρόπο προσδίδεται μία επίφαση επιστημονικότητας σε αποφάσεις που είναι καθαρά διαχειριστικές και δεν στηρίζονται σε διεθνώς αναγνωρισμένα διαγνωστικά πρωτόκολλα».
«Σε περιπτώσεις όπου ο θεράπων ιατρός κρίνει τεκμηριωμένα ότι απαιτούνται περαιτέρω εξετάσεις εκτός πρωτοκόλλων, αυτές μπορούν να εκτελούνται με κάλυψη από τον ίδιο τον ασφαλισμένο, όχι όμως με μετακύλιση του κόστους στους εργαστηριακούς ιατρούς μέσω του μηχανισμού clawback. Μόνο έτσι διασφαλίζεται ταυτόχρονα η επιστημονική ελευθερία του γιατρού, η βιωσιμότητα του συστήματος υγείας και η προστασία του ασθενούς με βάση την επιστήμη» αναφέρει.
Ιδιαίτερη καταδίκη εκφράζεται για το φορολογικό μέτρο του clawback, που επιβαρύνει οικονομικά τους εργαστηριακούς ιατρούς και καθιστά μη βιώσιμη τη λειτουργία των ιατρείων. Η Συνομοσπονδία καλεί το Υπουργείο Υγείας σε ουσιαστικό διάλογο με ιατρικούς συλλόγους και επιστημονικούς φορείς για ένα θεσμικό πλαίσιο «που θα υπηρετεί το συμφέρον του πολίτη».
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/
Άτλας παν-ασθενειών χαρτογραφεί τα μοριακά “αποτυπώματα” της υγείας, της νόσου και της γήρανσης
Μοριακά “δακτυλικά αποτυπώματα”: Η δημιουργία του Pan-Disease Atlas φέρνει την επιστήμη ένα βήμα πιο κοντά στην εξατομικευμένη πρόληψη και θεραπεία.
Μια πρωτοποριακή διεθνής μελέτη αποκάλυψε τα μοριακά “δακτυλικά αποτυπώματα” που αφήνουν 59 διαφορετικές ασθένειες στο ανθρώπινο αίμα — ένα εύρημα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε εξαιρετικά ακριβείς αιματολογικές εξετάσεις, ικανές να διακρίνουν τα πρώιμα σημάδια ασθένειας από κοινές, φυσιολογικές μεταβολές. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, αποτελεί έργο της διεθνούς ομάδας του Human Protein Atlas και πραγματοποιήθηκε μέσω του SciLifeLab στη Στοκχόλμη, με τη συνεργασία περισσότερων από 100 επιστημόνων παγκοσμίως.
Ένας «Άτλας του Αίματος» για όλες τις ασθένειες
Οι ερευνητές δημιούργησαν τον Human Disease Blood Atlas, έναν «παν-ασθενειακό άτλαντα» που χαρτογραφεί τις μεταβολές χιλιάδων πρωτεϊνών στο ανθρώπινο αίμα, τόσο κατά τη διάρκεια της γήρανσης όσο και υπό την επίδραση σοβαρών ασθενειών όπως ο καρκίνος, οι καρδιοπάθειες και τα αυτοάνοσα νοσήματα.
Ο καθηγητής Mathias Uhlén από το Βασιλικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας KTH της Στοκχόλμης, διευθυντής του Human Protein Atlas, εξηγεί: «Μπορούμε πλέον να διαχωρίσουμε τα “ψευδή καμπανάκια συναγερμού” που προκαλούνται από γενικευμένες φλεγμονές, από τα πραγματικά, ειδικά σήματα κάθε ασθένειας. Η χαρτογράφηση αυτών των μοριακών αποτυπωμάτων είναι καθοριστική για τη δημιουργία αιματολογικών εξετάσεων που θα έχουν αξία στην κλινική πράξη».
Μοριακή ταυτότητα κάθε ανθρώπου
Η μελέτη αποκάλυψε ότι κάθε άτομο διαθέτει μοναδικό πρωτεϊνικό προφίλ στο αίμα του — ένα «μοριακό αποτύπωμα» που μεταβάλλεται στη βρεφική και παιδική ηλικία, αλλά σταθεροποιείται στην ενήλικη ζωή. Αυτή η σταθερότητα μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τους γιατρούς, ώστε να εντοπίζουν έγκαιρα αποκλίσεις που προμηνύουν ασθένειες.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, María Bueno Álvez, διδακτορική φοιτήτρια στο KTH, εξηγεί: «Χρησιμοποιήσαμε τεχνητή νοημοσύνη και αλγορίθμους μηχανικής μάθησης, ώστε να κατασκευάσουμε ένα μοντέλο που διακρίνει πραγματικά παθολογικά μοτίβα από φυσιολογικές διακυμάνσεις. Έτσι, μπορούμε να αποφύγουμε τη λανθασμένη ταξινόμηση ασθενών και να σχεδιάσουμε αξιόπιστες αιματολογικές αναλύσεις».
Πώς αλλάζουν οι πρωτεΐνες με την ηλικία και τις ασθένειες
Στο πλαίσιο της μελέτης, οι ερευνητές κατέγραψαν χιλιάδες πρωτεΐνες στο πλάσμα του αίματος και παρατήρησαν πώς μεταβάλλονται με το πέρασμα του χρόνου και την εμφάνιση παθολογιών. Η λεγόμενη “volcano plot” που δημοσίευσαν δείχνει ότι πολλές πρωτεΐνες αυξάνονται ή μειώνονται σημαντικά με την ηλικία — οι κόκκινες κουκκίδες αντιπροσωπεύουν αυξήσεις, ενώ οι μπλε μειώσεις. Αυτές οι αλλαγές συνθέτουν ένα μοριακό αποτύπωμα της γήρανσης, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για τον εντοπισμό πρώιμων ενδείξεων φθοράς ή ασθένειας.
Διαφορετικά μοτίβα για κάθε σύστημα του σώματος
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ενώ πολλές πρωτεΐνες αυξάνονται σε καρκίνο ή αυτοάνοσα νοσήματα, το ίδιο συμβαίνει και σε λοιμώξεις, λόγω κοινών φλεγμονωδών οδών. Άλλες ομάδες πρωτεϊνών, όμως, συσχετίζονται πιο στενά με συγκεκριμένα όργανα, όπως το ήπαρ ή το καρδιαγγειακό σύστημα. Αυτός ο διττός χάρτης — τόσο καθολικός όσο και ειδικός ανά νόσο — επιτρέπει στους επιστήμονες να εστιάζουν στα πραγματικά βιοδείκτες ασθενειών και να αποφεύγουν τις ψευδείς ενδείξεις.
Η κρίση της αναπαραγωγιμότητας και η λύση του Άτλαντα
Η Bueno Álvez επισημαίνει ότι καθημερινά δημοσιεύονται περίπου 70 νέες μελέτες βιοδεικτών, όμως οι περισσότερες συγκρίνουν ασθενείς με υγιείς ελέγχους, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τη φυσιολογική ποικιλία των πρωτεϊνών μεταξύ διαφορετικών νοσημάτων. Αυτό οδηγεί σε μη αναπαραγώγιμα αποτελέσματα και συμβάλλει στην «κρίση αναπαραγωγιμότητας» της σύγχρονης επιστήμης. Ο Disease Blood Atlas, αντίθετα, προσφέρει μια ολιστική προσέγγιση, επιτρέποντας παράλληλη σύγκριση δεκάδων παθήσεων και την αναγνώριση κοινών και ειδικών πρωτεϊνικών μοτίβων.
Προς νέες διαγνωστικές και προληπτικές εφαρμογές
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης ήταν ότι ορισμένες πρωτεΐνες αυξάνονται σημαντικά στο αίμα μήνες πριν τη διάγνωση καρκίνου. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για πρώιμη ανίχνευση κακοηθειών μέσω πρωτεωμικής ανάλυσης. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα δεδομένα αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν όχι μόνο για διάγνωση, αλλά και για πρόγνωση και θεραπευτική παρακολούθηση — καθορίζοντας νέους στόχους για φάρμακα που δρουν σε μοριακό επίπεδο.
Ένα εργαλείο για το μέλλον της ιατρικής ακριβείας
Ο καθηγητής Uhlén συνοψίζει: «Η χαρτογράφηση των μοριακών αποτυπωμάτων της υγείας και της ασθένειας αποτελεί θεμέλιο λίθο για την ιατρική ακριβείας. Στο μέλλον, κάθε άνθρωπος θα διαθέτει το δικό του μοριακό “προφίλ βάσης” και κάθε μικρή απόκλιση θα μπορεί να εντοπίζεται εγκαίρως, προτού η νόσος εκδηλωθεί».
Η δημιουργία του Pan-Disease Atlas φέρνει την επιστήμη ένα βήμα πιο κοντά στην εξατομικευμένη πρόληψη και θεραπεία — ένα όραμα όπου η ανάλυση του αίματος μπορεί να αποκαλύπτει όχι μόνο τι δεν πάει καλά, αλλά και πώς αλλάζει ο οργανισμός μέσα στον χρόνο, από τη νεότητα έως τη γήρανση.
Πηγη: https://www.healthweb.gr/
Νέο Εμβολιαστικό Πρόγραμμα 2025-2026 για Παιδιά και Εφήβους: Όλες οι αλλαγές στη νέα εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας
Σε σημαντικές αλλαγές προχώρησε η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, στα εγκεκριμένα εμβόλια για παιδιά και εφήβους.
Η επικαιροποίηση του Εμβολιαστικού Προγράμματος 2025-202 και όλες αλλαγές που περιγράφονται σε σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας, κρίθηκαν απαραίτητες, καθώς υπάρχουν νέα επιδημιολογικά δεδομένα στα παιδιά, (όπως έξαρση ιών, πχ. RSV, γρίπης, ή επανεμφάνιση της ιλαράς και του κοκκύτη), ή έχουν εγκριθεί νέα εμβόλια με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και διάρκεια ανοσίας.
Ταυτόχρονα κρίνεται σημαντική η ανάγκη ευθυγράμμισης με τις ευρωπαϊκές πρακτικές πρόληψης και εμβολιασμού.
Έτσι, με τη νέα εγκύκλιο που εκδόθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2025, το Υπουργείο Υγείας αναθεωρεί το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων (ΕΠΕΠΕ), ενσωματώνοντας νέα εμβόλια και επικαιροποιημένα σχήματα χορήγησης, με στόχο την προσαρμογή στα νεότερα επιστημονικά δεδομένα και τις διεθνείς συστάσεις.
Οι αλλαγές είναι οι εξής:
Νέα δεδομένα – Νέα εμβόλια στο πρόγραμμα
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, στο Εθνικό Πρόγραμμα προστίθενται ή επικαιροποιούνται τα εξής:
- Πρόληψη του RSV (αναπνευστικός συγκυτιακός ιός):
Για πρώτη φορά εντάσσεται στο πρόγραμμα, παθητική ανοσοποίηση για τα νεογνά, με τη χορήγηση μονοκλωνικού αντισώματος (nirsevimab), που παρέχει προστασία έναντι του RSV για περίπου πέντε μήνες.
Το μέτρο απευθύνεται σε όλα τα βρέφη, ιδιαίτερα σε εκείνα που γεννιούνται πριν ή κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου.
- Εμβόλιο COVID-19 (επικαιροποιημένο):
Συνιστάται ο εμβολιασμός παιδιών και εφήβων με βάση τα νεότερα σχήματα που καθορίζει η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, σύμφωνα με τη διαθεσιμότητα και τις επικαιροποιήσεις του εμβολίου.
- Εμβόλιο κατά του Πνευμονιόκοκκου (PCV):
Το σχήμα προσαρμόζεται ώστε να καλύπτει περισσότερους ορότυπους. Ενισχύεται η χορήγηση του 13-δύναμου ή 15-δύναμου εμβολίου (PCV13/15) σε βρέφη και παιδιά, ενώ για συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου συστήνεται και ο εμβολιασμός με το 23-δύναμο (PPSV23).
Για τα παιδιά με χρόνια νοσήματα, ανοσοκαταστολή ή συγγενείς καρδιοπάθειες, το πρόγραμμα περιλαμβάνει εξατομικευμένες οδηγίες, με πρόσθετες δόσεις ή ειδικά σχήματα (π.χ. για ηπατίτιδα Β, πνευμονιόκοκκο και γρίπη).
Αναθεωρήσεις σε υπάρχοντα εμβόλια
- Εμβόλιο MMR (ιλαράς – ερυθράς – παρωτίτιδας):
Παραμένει ο εμβολιασμός σε δύο δόσεις, αλλά διευκρινίζεται ότι η πρώτη μπορεί να γίνει από τους 12 μήνες (ή και νωρίτερα, αν υπάρχει επιδημιολογική ένδειξη).
- Εμβόλιο κατά του ιού HPV (κατά του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων):
Συνεχίζεται η δωρεάν χορήγηση τόσο σε κορίτσια όσο και σε αγόρια ηλικίας 11-18 ετών, ενώ για τα παιδιά που δεν έχουν εμβολιαστεί, προβλέπεται επιταχυνόμενο σχήμα δύο δόσεων σε διάστημα έξι μηνών.
- Εμβόλιο κατά του Μηνιγγιτιδόκοκκου:
Διευρύνεται η χορήγηση του τετραδύναμου εμβολίου (MenACWY) και ενισχύεται η σύσταση για εφήβους 15-18 ετών.
Ποια εμβόλια θα χορηγηθούν σε παιδιά στο φετινό αντιγριπικό εμβολιασμό
Κατά την τρέχουσα περίοδο (2025 – 2026) τα εμβόλια που κυκλοφορούν στην Ελλάδα για τον εμβολιασμό των παιδιών είναι:
- Τριδύναμο εμβόλιο με αδρανοποιημένους (νεκρούς) ιούς το οποίο παρασκευάζεται με επώαση σε ωά ορνίθων (TIVe – εμπορική ονομασία: Vaxigrip TIV και Influvac-subunit).
- Τριδύναμο εμβόλιο με αδρανοποιημένους (νεκρούς) ιούς το οποίο παρασκευάζεται σε κυτταροκαλλιέργειες (TIVc – εμπορική ονομασία: Flucelvax),
- Τριδύναμο εμβόλιο με ζώντες εξασθενημένους ιούς (LAIV – εμπορική ονομασία: Fluenz).
Ειδικές οδηγίες για παιδιά που έχουν καθυστερήσει εμβολιασμούς
Η εγκύκλιος προβλέπει αναλυτικά “catch-up” σχήματα για τα παιδιά που έχασαν δόσεις ή δεν έχουν ολοκληρώσει το πρόγραμμα λόγω ασθένειας, μετακίνησης ή πανδημίας.
Ο παιδίατρος θα καθορίσει εξατομικευμένα το χρονοδιάγραμμα, ώστε να μη χρειαστεί να επαναληφθεί ολόκληρος ο κύκλος, αλλά μόνο οι ελλείπουσες δόσεις.
Οι γονείς θα πρέπει να κάνουν τα εξής:
- Ελέγξτε το βιβλιάριο εμβολίων του παιδιού σας και σημειώστε τυχόν ελλείψεις.
- Επικοινωνήστε με τον παιδίατρο σας για να ενημερωθείτε για το νέο πρόγραμμα.
- Μην καθυστερείτε τις δόσεις — ακόμη κι αν έχει περάσει η ηλικία που αναφέρεται στο πρόγραμμα, ο εμβολιασμός μπορεί και πρέπει να ολοκληρωθεί.
Πηγη: https://www.iatropedia.gr/
Μονοκλωνικό αντίσωμα κατά του RSV για νεογέννητα – Πρώτη φορά στο Πρόγραμμα Εμβολιασμών
Για πρώτη φορά, ένα μονοκλωνικό αντίσωμα – και όχι εμβόλιο – εντάσσεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2025-2026, στη μάχη κατά του RSV.
Το νέο “όπλο” στη φαρέτρα της δημόσιας υγείας –ένα μονοκλωνικό αντίσωμακατά του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV)- σηματοδοτεί παράλληλα και μια ιστορική αλλαγή στη λογική της πρόληψης των λοιμώξεων στη βρεφική ηλικία.
Το Nirsevimab συστήνεται πλέον από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών για παθητική ανοσοποίηση νεογνών, βρεφών και παιδιών έως δύο ετών, κατά την περίοδο αυξημένης κυκλοφορίας του ιού στη χώρα (από Νοέμβριο έως Μάρτιο).
Οι παιδίατροι χαρακτηρίζουν την εξέλιξη ως πολύ σημαντική, την οποία μάλιστα ανέμεναν εδώ και καιρό.
Μονοκλωνικό αντίσωμα κατά του RSV: «Ένα σημαντικό πλήγμα στη νοσηρότητα του χειμώνα»
Η Άννα Παρδάλη, παιδίατρος και αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής, υποστηρίζει πώς θα επηρεάσει θετικά τη νοσηρότητα του φετινού χειμώνα.
«Η έγκριση από την Επιτροπή Εμβολιασμών της χορήγησης του μονοκλωνικού αντισώματος κατά του RSV στον τακτικό εμβολιασμό των βρεφών είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό, δεν το συζητάμε. Εγώ νομίζω ότι πραγματικά αυτό θα καθορίσει ένα πολύ σημαντικό πλήγμα στη νοσηρότητα του χειμώνα», τονίζει η παιδίατρος.
Σε αντίθεση με τα εμβόλια, που ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα για να παράγει αντισώματα, το μονοκλωνικό αντίσωμα παρέχει έτοιμη ανοσία, δηλαδή μεταφέρει έτοιμα αντισώματα στον οργανισμό του βρέφους, προσφέροντας άμεση προστασία από τον ιό RSV.
Η κα.Παρδάλη επισημαίνει ότι η προστασία των βρεφών θα έχει πολλαπλασιαστικό όφελος και στον ενήλικο πληθυσμό, καθώς ο RSV δεν αφορά μόνο τα παιδιά:
«Ο RSV, εκτός από τα παιδιά, είναι σημαντική πηγή νοσηρότητας και στους ηλικιωμένους. Έχουν δει ότι στους ηλικιωμένους είναι και πιο σοβαρές οι επιπλοκές, λόγω της ηλικίας και των υποκείμενων νοσημάτων. Στα παιδιά η λοίμωξη συνήθως έχει καλύτερη έκβαση, αλλά προκαλεί μεγάλες ταλαιπωρίες και μαζικές νοσηλείες».
Οι οδηγίες του Υπουργείου Υγείας
Σύμφωνα με την πρόσφατη επικαιροποιημένη εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας, το Nirsevimab χορηγείται ενδομυϊκά σε μία δόση, ανάλογα με το βάρος του παιδιού:
- 50 mg εάν το βρέφος ζυγίζει κάτω από 5 κιλά
- 100 mg εάν ζυγίζει 5 κιλά και άνω
Η σύσταση αφορά τρεις βασικές κατηγορίες:
- Νεογνά που γεννιούνται μεταξύ 1 Νοεμβρίου και 31 Μαρτίου, των οποίων η μητέρα δεν έχει εμβολιαστεί για RSV κατά την εγκυμοσύνη. Το Nirsevimab πρέπει να χορηγείται πριν την έξοδο από το μαιευτήριο ή το αργότερο εντός 7 ημερών από τη γέννηση.
- Βρέφη κάτω των 6 μηνών με παράγοντες κινδύνου (π.χ. πρόωρα, με βρογχοπνευμονική δυσπλασία, συγγενείς καρδιοπάθειες, ανοσοκαταστολή, κυστική ίνωση κ.ά.) των οποίων η μητέρα δεν εμβολιάστηκε στην εγκυμοσύνη.
- Παιδιά 6 έως 24 μηνών με τους ίδιους παράγοντες κινδύνου, στα οποία χορηγείται δόση 200 mg σε δύο ενέσεις.
Η προστασία διαρκεί για όλη την περίοδο κυκλοφορίας του RSV, ενώ το μονοκλωνικό αντίσωμα μπορεί να χορηγηθεί ταυτόχρονα με τα εμβόλια ρουτίνας της βρεφικής ηλικίας.
Η χορήγηση του προβλέπεται μέσα στα νοσοκομεία και τα μαιευτήρια, πριν από την έξοδο του νεογνού, εφόσον πληροί τα κριτήρια, λέει η παιδίατρος:
«Η σύσταση το λέει καθαρά: να γίνεται πριν την έξοδο από το μαιευτήριο, στα νεογέννητα που γεννιούνται την περίοδο της έξαρσης του RSV. Άρα θα χορηγείται στα νοσοκομεία», εξηγεί η κ. Παρδάλη.
Τι ισχύει για τις μητέρες που έχουν εμβολιαστεί για τον RSV
Τα βρέφη κάτω των 6 μηνών που γεννιούνται από εμβολιασμένες μητέρες προστατεύονται από τα μητρικά αντισώματα και δεν χρειάζονται τη χορήγηση του μονοκλωνικού αντισώματος, εκτός από ειδικές περιπτώσεις – όπως πρόωρος τοκετός πριν την 34η εβδομάδα, τοκετός εντός 14 ημερών από τον εμβολιασμό, ή ανοσοκαταστολή της μητέρας.
Η παιδίατρος σημειώνει ότι η καθιέρωση της προληπτικής αυτής παρέμβασης θα έχει και οικονομικό όφελος για το ΕΣΥ:
«Τα περιστατικά RSV γεμίζουν τα νοσοκομεία το χειμώνα. Γενάρη, Φλεβάρη –και καμιά φορά και Δεκέμβρη– μπορεί να είναι με RSV τα μισά παιδάκια. Όταν βλέπουν οι κρατικοί φορείς το κόστος από τις επιπλοκές του RSV, τότε συμφέρει το μονοκλωνικό αντίσωμα, παρότι είναι πολύ ακριβό. Κοστίζει, όμως, πιο πολύ μια επιπλοκή, μια νοσηλεία, από την προληπτική χορήγηση».
Πρόκειται για μια απόφαση που αναμένεται να μειώσει θεαματικά τις εισαγωγές βρεφών με λοίμωξη RSV, να αποσυμφορήσει τα παιδιατρικά νοσοκομεία και να προστατεύσει έμμεσα τους ευάλωτους ενήλικες, καταλήγει η κα. Παρδάλη:
«Λογικά, πιστεύω ότι μπορεί τον πρώτο καιρό να υπάρξει λίγη επιφύλαξη, αλλά μετά θα καθιερωθεί. Γιατί από τον RSV δεν υπάρχει περίπτωση να μην κολλήσουν τα βρέφη. Και αυτά που είναι κάτω του έτους –ένα στα δύο– μπαίνουν νοσοκομείο. Είναι ώρα να το προλάβουμε αυτό».
Πηγη: https://www.iatropedia.gr/
Ανακαλύφθηκε πρωτεΐνη που προστατεύει το DNA και μπορεί να βοηθήσει στην εξόντωση των καρκινικών κυττάρων
Ερευνητές της Mayo Clinic εντόπισαν μια πρωτεΐνη που λειτουργεί ως «ελεγκτής» της κυκλοφορίας του DNA, αποτρέποντας τη βλάβη κατά τη διάρκεια της κυτταρικής διαίρεσης — μια ανακάλυψη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες θεραπείες κατά του καρκίνου, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature.
«Το DNA είναι ο κώδικας της ζωής. Είναι κρίσιμο για τη λειτουργία των κυττάρων, αλλά είναι επίσης κρίσιμο για την ίδια την ύπαρξή μας και καθορίζει το ποιοι είμαστε», λέει ο καθηγητής Zhenkun Lou, ο οποίος ασχολείται με την υποστήριξη της έρευνας για την υγεία και τον καρκίνο στη Mayo Clinic, κύριος συγγραφέας της νέας μελέτης.
Όταν τα κύτταρα διαιρούνται, το DNA πρέπει να αντιγραφεί από το ένα κύτταρο στο άλλο. Η ερευνητική ομάδα του Δρ Lou ανακάλυψε ότι μια πρωτεΐνη που ονομάζεται KCTD10 παίζει έναν εκπληκτικό ρόλο στην προστασία του DNA κατά τη διάρκεια αυτού του κρίσιμου σταδίου. Λειτουργώντας σαν ενσωματωμένος αισθητήρας, η KCTD10 βοηθά στην προστασία του μηχανισμού αντιγραφής του DNA από βλάβες.
Τα κύτταρα εξαρτώνται επίσης από μια άλλη βασική διαδικασία που ονομάζεται μεταγραφή, όπου το κύτταρο αποκωδικοποιεί το DNA για να δημιουργήσει RNA. Το RNA μπορεί στη συνέχεια να μεταφραστεί σε πρωτεΐνες, οι οποίες είναι απαραίτητες για τους υγιείς ιστούς και τις καθημερινές λειτουργίες του σώματος.
Το πρόβλημα είναι ότι οι διαφορετικοί μηχανισμοί που εκτελούν αυτές τις δύο διαδικασίες — την αντιγραφή και τη μεταγραφή — κινούνται στον ίδιο κλώνο DNA, σαν σε μια στενή εθνική οδό. Ο μηχανισμός αντιγραφής κινείται ταχύτερα από τον μηχανισμό μεταγραφής. Ως εκ τούτου, είναι αναπόφευκτο να συμβαίνουν συγκρούσεις που προκαλούν βλάβη στο DNA. Μέχρι τώρα, οι ερευνητές δεν γνώριζαν πώς επικοινωνούν τα κύτταρα για να αποτρέψουν ή να ανακάμψουν από αυτές τις συγκρούσεις.
Η ερευνητική ομάδα του Δρ. Lou διαπίστωσε ότι η πρωτεΐνη KCTD10 μπορεί να ανιχνεύσει πότε πρόκειται να συμβεί σύγκρουση και να ενεργήσει σαν ελεγκτής κυκλοφορίας, ενεργοποιώντας μια σειρά αντιδράσεων για να την αποτρέψει. Η πρωτεΐνη ενεργοποιεί ένα ένζυμο που ονομάζεται CUL3, το οποίο παρεμβαίνει για να πει στον πιο αργό μηχανισμό μεταγραφής να κάνει στην άκρη και να αφήσει τον μηχανισμό αναπαραγωγής να περάσει, αποφεύγοντας επιβλαβείς θραύσεις στο DNA. Το CUL3 και η KCTD10 το επιτυγχάνουν αυτό μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται ουβικιτίνωση, η οποία αφαιρεί τις πρωτεΐνες που βρίσκονται μπροστά από τον μηχανισμό αναπαραγωγής.
Είναι από καιρό γνωστό ότι η αναπαραγωγή και η μεταγραφή του DNA λειτουργούν προς την ίδια κατεύθυνση. Τα ευρήματα αυτής της μελέτης δείχνουν ότι η KCTD10 μπορεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε αυτό, διαμορφώνοντας τη συνολική οργάνωση του ανθρώπινου γονιδιώματος.
Σκοτώνοντας τα καρκινικά κύτταρα
Όταν η πρωτεΐνη KCTD10 λείπει, αυτό οδηγεί σε γονιδιωματική αστάθεια και μεταλλάξεις που μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία όγκων. Προηγούμενες έρευνες έχουν επίσης δείξει ότι οι αναπτυξιακές καθυστερήσεις συνδέονται με την έλλειψη KCTD10.
Από την άλλη πλευρά, σε καρκινικά κύτταρα που στερούνται της προστασίας της KCTD10 επειδή ο μηχανισμός αναπαραγωγής και μεταγραφής δεν λειτουργεί σωστά, η έλλειψη της πρωτεΐνης μπορεί να χρησιμεύσει ως βιοδείκτης για την ευπάθεια αυτών των καρκινικών κυττάρων.
«Μπορούμε να εκμεταλλευτούμε αυτό το γεγονός και να επιτεθούμε σε αυτά τα καρκινικά κύτταρα όταν είναι πιο ευάλωτα, κάτι που μας ανοίγει ένα νέο θεραπευτικό παράθυρο για τη θεραπεία ορισμένων τύπων καρκίνου», λέει ο Δρ Lou.
Τα επόμενα βήματα αυτής της έρευνας είναι να προσδιοριστεί σε ποιους τύπους καρκίνου λείπει αυτή η πρωτεΐνη και να εντοπιστούν τρόποι για να στοχευθούν αυτά τα καρκινικά κύτταρα με νέα ή υπάρχοντα φάρμακα κατά του καρκίνου.
Πηγη: https://www.iatropedia.gr/
Πρωτεΐνη-«ασπίδα» στο DNA μπορεί να βοηθήσει στην εξόντωση των καρκινικών κυττάρων
Η έλλειψη της KCTD10 οδηγεί σε γονιδιωματική αστάθεια και μεταλλάξεις με άμεση συνέπεια την ανάπτυξη όγκων, σύμφωνα με τους ερευνητές – Ελπίδες για νέες θεραπείες κατά του καρκίνου
Ερευνητές της Mayo Clinic έκαναν μια σημαντική ανακάλυψη, καθώς εντόπισαν πρωτεΐνη που λειτουργεί ως «ελεγκτής» της κυκλοφορίας του DNA, αποτρέποντας τη βλάβη κατά τη διάρκεια της κυτταρικής διαίρεσης. Πρόκειται ασφαλώς για ανακάλυψη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες θεραπείες κατά του καρκίνου, σύμφωνα με τη σχετική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature.
«Το DNA είναι ο κώδικας της ζωής. Είναι κρίσιμο για τη λειτουργία των κυττάρων, αλλά είναι επίσης κρίσιμο για την ίδια την ύπαρξή μας και καθορίζει το ποιοι είμαστε», λέει ο καθηγητής Zhenkun Lou, ο οποίος ασχολείται με την υποστήριξη της έρευνας για την υγεία και τον καρκίνο στη Mayo Clinic, κύριος συγγραφέας της νέας μελέτης.
Διαίρεση και αντιγραφή
Όταν τα κύτταρα διαιρούνται, το DNA πρέπει να αντιγραφεί από το ένα κύτταρο στο άλλο. Η ερευνητική ομάδα του Δρ Lou ανακάλυψε ότι μια πρωτεΐνη που ονομάζεται KCTD10 παίζει έναν εκπληκτικό ρόλο στην προστασία του DNA κατά τη διάρκεια αυτού του κρίσιμου σταδίου. Λειτουργώντας σαν ενσωματωμένος αισθητήρας, η KCTD10 βοηθά στην προστασία του μηχανισμού αντιγραφής του DNA από βλάβες.
Τα κύτταρα εξαρτώνται επίσης από μια άλλη βασική διαδικασία που ονομάζεται μεταγραφή, όπου το κύτταρο αποκωδικοποιεί το DNA για να δημιουργήσει RNA. Το RNA μπορεί στη συνέχεια να μεταφραστεί σε πρωτεΐνες, οι οποίες είναι απαραίτητες για τους υγιείς ιστούς και τις καθημερινές λειτουργίες του σώματος.
Το πρόβλημα είναι ότι οι διαφορετικοί μηχανισμοί που εκτελούν αυτές τις δύο διαδικασίες -την αντιγραφή και τη μεταγραφή- κινούνται στον ίδιο κλώνο DNA, σαν σε μια στενή εθνική οδό. Ο μηχανισμός αντιγραφής κινείται ταχύτερα από τον μηχανισμό μεταγραφής. Ως εκ τούτου, είναι αναπόφευκτο να συμβαίνουν συγκρούσεις που προκαλούν βλάβη στο DNA. Μέχρι τώρα, οι ερευνητές δεν γνώριζαν πώς επικοινωνούν τα κύτταρα για να αποτρέψουν ή να ανακάμψουν από αυτές τις συγκρούσεις.
Τι ακριβώς κάνει η πρωτεΐνη KCTD10
Η ερευνητική ομάδα του Δρ. Lou διαπίστωσε ότι η πρωτεΐνη KCTD10 μπορεί να ανιχνεύσει πότε πρόκειται να συμβεί σύγκρουση και να ενεργήσει σαν ελεγκτής κυκλοφορίας, ενεργοποιώντας μια σειρά αντιδράσεων για να την αποτρέψει. Η πρωτεΐνη ενεργοποιεί ένα ένζυμο που ονομάζεται CUL3, το οποίο παρεμβαίνει για να πει στον πιο αργό μηχανισμό μεταγραφής να κάνει στην άκρη και να αφήσει τον μηχανισμό αναπαραγωγής να περάσει, αποφεύγοντας επιβλαβείς θραύσεις στο DNA. Το CUL3 και η KCTD10 το επιτυγχάνουν αυτό μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται ουβικιτίνωση, η οποία αφαιρεί τις πρωτεΐνες που βρίσκονται μπροστά από τον μηχανισμό αναπαραγωγής.
Είναι από καιρό γνωστό ότι η αναπαραγωγή και η μεταγραφή του DNA λειτουργούν προς την ίδια κατεύθυνση. Τα ευρήματα αυτής της μελέτης δείχνουν ότι η KCTD10 μπορεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε αυτό, διαμορφώνοντας τη συνολική οργάνωση του ανθρώπινου γονιδιώματος.
Σκοτώνοντας τα καρκινικά κύτταρα
Όταν η πρωτεΐνη KCTD10 λείπει, αυτό οδηγεί σε γονιδιωματική αστάθεια και μεταλλάξεις που μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία όγκων. Προηγούμενες έρευνες έχουν επίσης δείξει ότι οι αναπτυξιακές καθυστερήσεις συνδέονται με την έλλειψη KCTD10.
Από την άλλη πλευρά, σε καρκινικά κύτταρα που στερούνται της προστασίας της KCTD10 επειδή ο μηχανισμός αναπαραγωγής και μεταγραφής δεν λειτουργεί σωστά, η έλλειψη της πρωτεΐνης μπορεί να χρησιμεύσει ως βιοδείκτης για την ευπάθεια αυτών των καρκινικών κυττάρων.
«Μπορούμε να εκμεταλλευτούμε αυτό το γεγονός και να επιτεθούμε σε αυτά τα καρκινικά κύτταρα όταν είναι πιο ευάλωτα, κάτι που μας ανοίγει ένα νέο θεραπευτικό παράθυρο για τη θεραπεία ορισμένων τύπων καρκίνου», λέει ο Δρ Lou.
Τα επόμενα βήματα αυτής της έρευνας είναι να προσδιοριστεί σε ποιους τύπους καρκίνου λείπει αυτή η πρωτεΐνη και να εντοπιστούν τρόποι για να στοχευθούν αυτά τα καρκινικά κύτταρα με νέα ή υπάρχοντα φάρμακα κατά του καρκίνου.
Πηγη: https://www.news4health.gr/
ΕΟΠΑΕ: 40 νέες δομές στον τομέα των εξαρτήσεων – Ψυχική υγεία και εξάρτηση αποτελούν αλληλένδετες προκλήσεις
Η 10η Οκτωβρίου αποτελεί μια ημέρα αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση γύρω από την ψυχική υγεία και την καταπολέμηση του στίγματος που συχνά τη συνοδεύει, την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας.
Η ψυχική υγεία αποτελεί θεμελιώδες συστατικό της συνολικής υγείας και ευημερίας κάθε ανθρώπου. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ενώ το κοινωνικό στίγμα αποτελεί πολλές φορές τροχοπέδη στην αναζήτηση βοήθειας, ακόμα και εάν υπάρχει ανάγκη.
Τι αλλάζει με την ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης
Η ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης που υλοποιήθηκε το 2025 από το Υπουργείο Υγείας αποτελεί κομβικό βήμα για τη χώρα μας, θέτοντας στο επίκεντρο τον ίδιο τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο, δημιουργείται ένα σύγχρονο και ανθρωποκεντρικό σύστημα ψυχικής υγείας και αντιμετώπισης των εξαρτήσεων βασισμένο σε τρεις άξονες: τη σύσταση του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (ΕΔΥΨΥ), τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ) και την ανάπτυξη ενός Ενιαίου Πληροφοριακού Συστήματος Ψυχικής Υγείας. Οι νέες αυτές δομές εξασφαλίζουν τη διασύνδεση όλων των υπηρεσιών, τη συνεχή παρακολούθηση και φροντίδα των ασθενών, την καθολική πρόσβαση όλων των ασθενών με την παροχή όλου του εύρους των υπηρεσιών σε όλη την επικράτεια, αλλά και την εξασφάλιση της θεραπευτικής συνέχειας.
Στην κομβική στιγμή αυτή της μεταρρύθμισης στο τομέα ψυχικής υγείας και εξαρτήσεων έρχονται να προστεθούν 40 νέες δομές και υπηρεσίες, κάποιες εκ των οποίων δημιουργούνται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και αποτελούν τομή στο τομέα των εξαρτήσεων, όπως πχ τα Πολυδύναμα Κέντρα Αντιμετώπισης εξαρτήσεων και εξαρτητικών συμπεριφορών για εφήβους, η έγκαιρη παρέμβαση σε έφηβους – νέους, οι Κινητές Μονάδες Μεθαδόνης, οι Ξενώνες Γυναικών, αλλά και 3 Κέντρα Σωματικής Αποτοξίνωσης και Συνδυαστικές Μονάδες για αλκοόλ και εξαρτήσεις. Οι νέα αυτές δομές απεξάρτησης υλοποιούνται στο πλαίσιο συγχρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας αποτελεί κάθε χρόνο μια σημαντική ευκαιρία για να αναδείξουμε τη σημασία της ψυχικής υγείας και την ανάγκη στήριξης όλων όσοι βιώνουν ψυχολογικές δυσκολίες, ειδικά όταν αυτές συνδέονται και με εξαρτήσεις, εξαρτητικές συμπεριφορές και εθισμού.
Ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ) υπενθυμίζει ότι η ψυχική υγεία και η εξάρτηση αποτελούν αλληλένδετες προκλήσεις που απαιτούν ολιστική προσέγγιση και ολοκληρωμένες δράσεις πρόληψης, θεραπείας και κοινωνικής επανένταξης.
Πηγη: https://www.iatropedia.gr/
ΕΟΠΑΕ: Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας – Ολιστική προσέγγιση με πρόληψη, θεραπεία και κοινωνική επανένταξη
Η Ελλάδα κάνει βήμα μπροστά στην ψυχική υγεία με νέες δομές, σύγχρονο πλαίσιο φροντίδας και έμφαση στην αποστιγματοποίηση.
Η 10η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, αποτελεί ημέρα ευαισθητοποίησης και δράσης για την προστασία της ψυχικής ευημερίας και την καταπολέμηση του στίγματος που εξακολουθεί να συνοδεύει τα ψυχικά νοσήματα. Παρά τη θεμελιώδη σημασία της ψυχικής υγείας για τη συνολική ποιότητα ζωής, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες και υποστήριξη.
Η ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης του 2025 από το Υπουργείο Υγείας αποτέλεσε καθοριστικό βήμα προς ένα ανθρωποκεντρικό και σύγχρονο σύστημα ψυχικής υγείας και αντιμετώπισης εξαρτήσεων. Με τη δημιουργία του Εθνικού Δικτύου Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (ΕΔΥΨΥ), του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ) και του Ενιαίου Πληροφοριακού Συστήματος Ψυχικής Υγείας, εξασφαλίζεται πλέον ολοκληρωμένη φροντίδα, καθολική πρόσβαση και θεραπευτική συνέχεια για όλους τους ασθενείς.
Παράλληλα, το δίκτυο ενισχύεται με 40 νέες δομές και υπηρεσίες, αρκετές εκ των οποίων λειτουργούν για πρώτη φορά στη χώρα, όπως:
- Πολυδύναμα Κέντρα Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων και Εξαρτητικών Συμπεριφορών για Εφήβους,
- Κινητές Μονάδες Μεθαδόνης,
- Ξενώνες Γυναικών,
- Κέντρα Σωματικής Αποτοξίνωσης,
- και Συνδυαστικές Μονάδες για αλκοόλ και εξαρτήσεις.
Οι νέες αυτές υπηρεσίες, που χρηματοδοτούνται και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στοχεύουν στην πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση και την κοινωνική επανένταξη, με στόχο να αντιμετωπιστούν οι εξαρτήσεις και οι ψυχικές δυσκολίες με ολιστική προσέγγιση.
Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, ο Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ) υπενθυμίζει ότι η ψυχική υγεία και οι εξαρτήσεις είναι αλληλένδετες προκλήσεις που απαιτούν συνεργασία όλων των φορέων, ενίσχυση της πρόληψης και ουσιαστική στήριξη όσων δοκιμάζονται.
Πηγη: https://www.healthweb.gr/