Εθνικό Σχέδιο Δράσης ζητούν οι ασθενείς Σημαντική αύξηση ορισμένων ρευματικών νοσημάτων στην Ελλάδα, προκύπτει από πρόσφατη μελέτη που χρησιμοποίησε δεδομένα από τη βάση ηλεκτρονικών συνταγών του ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και συνέκρινε το διάστημα 2016-2019 με 2020-2023. Συγκεκριμένα, η αύξηση κυμαίνεται για την αξονική σπονδυλίτιδα + 47%,την ψωριασική αρθρίτιδα + 36,5%, την ρευματοειδή αρθρίτιδα + 20,6% και τον Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο + 19%. Τα παραπάνω αναφέρει σε ανακοίνωσή του, ο Σύλλογος Ρευματοπαθών Κρήτης με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αρθρίτιδας που τιμάται κάθε χρόνο στις 12 Οκτωβρίου. Τονίζεται επίσης ότι στη χώρα μας οι ρευματικές παθήσεις υποεκτιμώνται σε επίπεδο πολιτικής υγείας. Η έλλειψη εθνικού μητρώου ασθενών, η ανισομερής κατανομή ρευματολόγων μεταξύ αστικών κέντρων και περιφέρειας, καθώς και οι περιορισμένες δομές πρώιμης διάγνωσης, είναι μερικές από τις αιτίες που δυσχεραίνουν την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους. Η έλλειψη ενός Εθνικού Στρατηγικού Σχεδιασμού για την αντιμετώπιση των ρευματικών νοσημάτων είναι πλέον παραπάνω από εμφανής. Οι ασθενείς ζητούν ένα συνεκτικό και ρεαλιστικό στρατηγικό σχέδιο που θα μπορούσε να περιλαμβάνει: •δημιουργία Εθνικού Μητρώου Ρευματικών Νοσημάτων •ανάπτυξη κέντρων πρώιμης διάγνωσης σε όλες τις υγειονομικές περιφέρειες •συνεχή επιμόρφωση γενικών γιατρών και γιατρών στην ΠΦ ώστε να αναγνωρίζουν έγκαιρα τα συμπτώματα •πρόσβαση σε όλες τις διαθέσιμες θεραπείες χωρίς ταλαιπωρία για τον ασθενή •εκστρατείες ενημέρωσης κοινού για τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης •ενίσχυση της έρευνας και πρόσβασης στην καινοτομία •βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με ενίσχυση της ικανότητας για εργασία και κοινωνική συμμετοχή και τέλος •διαφάνεια και δίκαιη κατανομή πόρων ώστε όλοι οι πολίτες να έχουν ισότιμη πρόσβαση σε αξιόπιστες υπηρεσίες υγείας.Ο Σύλλογος Ρευματοπαθών Κρήτης, ένας Σύλλογος που δρα αδιάκοπα με συνέπεια εδώ και 22 χρόνια στο χώρο των ασθενών με ρευματικά νοσήματα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αρθρίτιδας θέτει σε προτεραιότητα τη δημιουργία ενός Εθνικού Στρατηγικού Σχεδιασμού για τα ρευματικά νοσήματα.
Τι αναφέρθηκε στο Olympia Forum VI Οι επιπτώσεις της AI σε σημαντικούς κλάδους της κοινωνικής και οικονομικής ζωής αναπτύχθηκαν σε ειδική συζήτηση στο Olympia Forum VI που ξεκίνησε την Τρίτη 7 Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται σήμερα. Ειδικότερα, για τον τομέα της Υγείας, ο CEO, GPA Investment Group Βασίλης Μπαλάνης, τόνισε ότι σε 5 χρόνια θα έχει αλλάξει ριζικά, με την Τεχνητή Νοημοσύνη τόσο από τη λειτουργία των νοσοκομείων όσο και του προσωπικού και των ασθενών. «Ήδη η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει θεαματικά αποτελέσματα στη διάγνωση ασθενειών ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστά τους γιατρούς, απλά λειτουργεί υποστηρικτικά στο έργο τους. Τα οφέλη είναι πολλά διότι θα δώσει λύσεις σε θέματα που αφορούν εκατομμύρια ανασφάλιστους πολίτες, και θα καλύπτει κενά του συστήματος υγείας που χρονοτριβούν», δήλωσε ο κ. Μπαλάνης. Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, οι κίνδυνοι που τη συνοδεύουν εστιάζουν κυρίως σε δύο παραμέτρους. Η πρώτη αφορά στη ρύθμιση του προγραμματισμού της ώστε να είναι το ίδιο καλή όπως στην αρχή της λειτουργίας της και η δεύτερη το cyber security, καθώς όπως έχουμε δει και στο παρελθόν ότι η εισβολή χάκερς έχει δημιουργήσει εφιαλτική κατάσταση και τεράστιες δυσλειτουργίες.
Παρουσίαση των παρεμβάσεων πρόληψης και μείωσης της βλάβης στη Σύνοδο του ΟΗΕ για τα ναρκωτικά Η Ελλάδα, μέσω του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), συμμετείχε στο πλαίσιο των Θεματικών Συζητήσεων της 68ης Ενδιάμεσης Συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά (CND). Ο Εθνικός Συντονιστής για τις Εξαρτήσεις, Αθανάσιος Θεοχάρης, στην πρώτη του παρέμβαση, ανέδειξε τη σημασία της επένδυσης στην πρόληψη μέσω ενός ενιαίου, επιστημονικά τεκμηριωμένου και θεσμικά θωρακισμένου συστήματος υπηρεσιών. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη για μετρήσιμα αποτελέσματα, συνεχή χρηματοδότηση, αλλά και για μία ενιαία στρατηγική πρόληψης σε εθνικό επίπεδο, ενώ επισήμανε και τις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στο πεδίο των εξαρτήσεων, όπως η αύξηση της χρήσης συνθετικών οπιοειδών και η πολυχρησία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο διεθνές πρόγραμμα CHAMPS, που ξεκινά πιλοτικά στην Ελλάδα σε συνεργασία με το UNODC, στοχεύοντας σε ηλικιακά εστιασμένες παρεμβάσεις πρόληψης από την παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση. Στη δεύτερη παρέμβασή της Ελλάδας, παρουσιάστηκε το καινοτόμο πρόγραμμα «Τιτυός», που στοχεύει στη μικροεξάλειψη της Ηπατίτιδας C στους ωφελούμενους του ΕΟΠΑΕ.
Η επίτευξη μικροεξάλειψης της HCV πριν το 2028 εκτιμάται ότι θα προλάβει 180 περιπτώσεις κίρρωσης, 65 περιπτώσεις απορρύθμισης και 29 πρόωρους θανάτους, ενώ θα εξοικονομήσει πάνω από 6 εκατομμύρια ευρώ στο σύστημα υγείας.
Αυτή η ιατρική επιτυχία φέρνει ελπίδα σε χιλιάδες ανθρώπους που περιμένουν για μεταμόσχευση νεφρού.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας (UBC) στον Καναδά κατάφεραν να μετατρέψουν με επιτυχία την ομάδα αίματος ενός νεφρού προκειμένου να γίνει συμβατό για μεταμόσχευση. Συγκεκριμένα, μετέτρεψαν την ομάδα αίματος Α στη λεγόμενη «καθολική» ομάδα Ο και το εμφύτευσαν σε εγκεφαλικά νεκρό λήπτη. Η διαδικασία αξιοποίησε ειδικά ένζυμα που ανέπτυξαν οι ερευνητές, σχεδιασμένα να μειώνουν τον κίνδυνο ασυμβατότητας και απόρριψης του μοσχεύματος.
Η πρώτη δοκιμή περιλάμβανε τη μεταμόσχευση του νεφρού σε έναν εγκεφαλικά νεκρό λήπτη, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για την ανοσολογική αντίδραση μετά τη μεταμόσχευση.
«Για πρώτη φορά, παρακολουθούμε αυτή τη διαδικασία σε ανθρώπινο μοντέλο. Μας δίνει ανεκτίμητη γνώση για το πώς να βελτιώσουμε τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα», δήλωσε ο καθηγητής Χημείας του UBC, Δρ. Στίβεν Γουίδερς, ο οποίος συν-ηγήθηκε της ανάπτυξης των ενζύμων.
Η ανακάλυψη των ενζύμων
Για περισσότερους από τους μισούς ασθενείς στη λίστα αναμονής για νεφρική μεταμόσχευση με ομάδα αίματος Ο, η αναμονή μπορεί να είναι εξαιρετικά μακρά — συχνά 2 έως 4 χρόνια περισσότερο σε σχέση με άλλες ομάδες αίματος. Αυτό συμβαίνει γιατί οι ασθενείς με ομάδα Ο μπορούν να λάβουν μόνο όργανα τύπου Ο, ενώ νεφροί τύπου Ο δίνονται συχνά σε άλλες ομάδες λόγω της καθολικής τους συμβατότητας. Προηγούμενη μελέτη έδειξε ότι οι ασθενείς με ομάδα αίματος Ο περιμένουν πολύ περισσότερο (μέσος όρος 85 μήνες έναντι 59 μηνών για τις υπόλοιπες ομάδες αίματος), με αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς να αποβιώνουν πριν μπορέσουν να λάβουν το μόσχευμα.
Η ανακάλυψη των ενζύμων ήρθε μετά από πάνω από μια δεκαετία έρευνας. Αρχικά, οι ερευνητές επιδίωκαν να δημιουργήσουν μια «καθολική» ομάδα αίματος αφαιρώντας τα σάκχαρα που καθορίζουν την ομάδα αίματος. Ωστόσο, διαπιστώθηκε ότι αυτά τα ίδια σάκχαρα (αντιγόνα) καλύπτουν και τα αιμοφόρα αγγεία των οργάνων. Εάν ένα όργανο μεταμοσχευθεί με ασύμβατα αντιγόνα, το ανοσοποιητικό σύστημα του λήπτη τα αναγνωρίζει και προκαλεί σοβαρή και ταχεία απόρριψη. Το 2019, η ομάδα του UBC εντόπισε δύο ένζυμα ικανά να αφαιρούν το σάκχαρο που καθορίζει την ομάδα Α και να το μετατρέπουν σε τύπο Ο.
«Αυτά τα ένζυμα είναι πολύ ενεργά, εξαιρετικά επιλεκτικά και λειτουργούν σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις. Αυτό έκανε την ιδέα εφικτή», εξήγησε ο καθηγητής Παθολογίας και Εργαστηριακής Ιατρικής, Δρ. Τζαγιατσαντράν Κιτζακεντάθου.
Η πρώτη ανθρώπινη δοκιμή δείχνει ενθαρρυντικά αποτελέσματα
Η πρώτη δοκιμή πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2023. Με τη συγκατάθεση της οικογένειας του λήπτη, η ομάδα προχώρησε σε μεταμόσχευση ενός νεφρού που είχε υποστεί ενζυματική μετατροπή. Το όργανο λειτούργησε κανονικά για δύο ημέρες, χωρίς σημάδια απόρριψης. Μέχρι την τρίτη μέρα εμφανίστηκαν ορισμένοι δείκτες ομάδας αίματος, προκαλώντας ήπια αντίδραση, αλλά η ζημιά ήταν σημαντικά μικρότερη από ό,τι συνήθως παρατηρείται σε μια απόρριψη μοσχεύματος.
Επιπλέον, οι ερευνητές παρατήρησαν ενθαρρυντικά σημάδια ότι το σώμα άρχιζε να «ανέχεται το όργανο». Τα ένζυμα λειτουργούν σαν «μοριακά ψαλίδια», αφαιρώντας το αντιγόνο της ομάδας Α, το οποίο λειτουργεί σαν «ταυτότητα» στα κύτταρα του οργάνου. Αποκόπτοντας αυτό το αντιγόνο, τα ένζυμα αποκαλύπτουν τον καθολικό τύπο Ο που κρύβεται από κάτω.
«Είναι σαν να αφαιρείς το κόκκινο χρώμα από ένα αυτοκίνητο και να αποκαλύπτεις το ουδέτερο αστάρι. Μόλις γίνει αυτό, το ανοσοποιητικό σύστημα δεν θεωρεί πλέον το όργανο ξένο», εξηγεί ο Δρ. Γουίδερς.
Το επόμενο βήμα είναι η έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές για τη διεξαγωγή κλινικών δοκιμών. Η Avivo Biomedical, εταιρεία που ίδρυσαν οι ερευνητές του UBC, θα ηγηθεί της ανάπτυξης αυτών των ενζύμων για μεταμοσχεύσεις, αλλά και για τη δημιουργία μιας «καθολικής» ομάδας αίματος που θα προορίζεται για μεταγγίσεις.
Αν η Ζεν Σου δεν είχε ενοχλήσει τους συναδέλφους της στο εργαστήριο, ίσως να μην είχε ανακαλύψει ποτέ μια πρωτοποριακή θεραπεία για τον καρκίνο του ήπατος, αναφέρει το BBC σε άρθρο του για το πώς τα εστιασμένα ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας – οι υπέρηχοι – προσφέρουν νέους τρόπους για την αντιμετώπιση του καρκίνου.
Ως διδακτορική φοιτήτρια βιοϊατρικής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν στις ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Σου προσπαθούσε να βρει έναν τρόπο για τους γιατρούς να καταστρέφουν και να αφαιρούν τον παθολογικό ιστό χωρίς την ανάγκη επεμβατικής χειρουργικής επέμβασης. Κατέληξε στην ιδέα να χρησιμοποιήσει ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας – υπερήχους – για να διαλύσει μηχανικά τον ιστό και δοκίμαζε τη θεωρία της σε καρδιές χοίρων.
Υποτίθεται ότι οι υπέρηχοι δεν ακούγονται από το ανθρώπινο αυτί, αλλά η Σου χρησιμοποιούσε έναν τόσο ισχυρό ενισχυτή στα πειράματά της, που οι άλλοι ερευνητές με τους οποίους μοιραζόταν το εργαστήριο άρχισαν να παραπονιούνται για τον θόρυβο. «Ούτως ή άλλως, τίποτα δεν είχε λειτουργήσει», λέει. Έτσι, αποφάσισε να διασκεδάσει τους συναδέλφους της αυξάνοντας τη συχνότητα των παλμών των υπερήχων, κάτι που θα έφερνε το επίπεδο του ήχου εκτός του εύρους της ανθρώπινης ακοής.
Προς μεγάλη της έκπληξη, η αύξηση του αριθμού των παλμών ανά δευτερόλεπτο όχι μόνο ήταν λιγότερο ενοχλητική για τους γύρω της, αλλά και πιο αποτελεσματική στον ζωντανό ιστό από την προσέγγιση που είχε δοκιμάσει προηγουμένως. Καθώς παρακολουθούσε, εμφανίστηκε μια τρύπα στον ιστό της καρδιάς του χοίρου μέσα σε ένα λεπτό από την εφαρμογή των υπερήχων. «Νόμιζα ότι ονειρευόμουν», λέει η Σου, που σήμερα είναι καθηγήτρια βιοϊατρικής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.
Δεκαετίες αργότερα, η τυχαία ανακάλυψη της Σου, γνωστή ως ιστοτριψία, είναι μία από τις πολλές προσεγγίσεις που χρησιμοποιούν υπερήχους και που εγκαινιάζουν μια νέα εποχή προηγμένης θεραπείας του καρκίνου, προσφέροντας στους γιατρούς μη επεμβατικές μεθόδους για την εξάλειψη των καρκινικών όγκων των ασθενών χρησιμοποιώντας ήχο αντί για χειρουργική επέμβαση.
Η ιστοτριψίαεγκρίθηκε από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για τη θεραπεία όγκων του ήπατος τον Οκτώβριο του 2023. Τον επόμενο χρόνο, μια μικρή μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από την HistoSonics, την εταιρεία που ιδρύθηκε για την εμπορική αξιοποίηση της τεχνολογίας της Σου, διαπίστωσε ότι η μέθοδος είχε τεχνική επιτυχία στο 95% των όγκων του ήπατος. Αν και πιθανές παρενέργειες, όπως κοιλιακός πόνος και εσωτερική αιμορραγία, είναι πιθανές, οι έρευνες δείχνουν ότι οι επιπλοκές είναι σπάνιες και η μέθοδος είναι γενικά ασφαλής.
«Οι άνθρωποι θεωρούν τους υπέρηχους ως απεικόνιση», λέει η Τζούλι Ερλ, κύρια ερευνήτρια στην ομάδα βιοδεικτών και εξατομικευμένης προσέγγισης του καρκίνου στο Ινστιτούτο Υγείας Ramón y Cajal της Ισπανίας, η οποία έχει μελετήσει την τεχνολογία. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, ένας αυξανόμενος αριθμός ερευνών υποδηλώνει ότι μπορεί επίσης να καταστρέψει όγκους, να καταστείλει μεταστατικές ασθένειες (καρκίνοι που έχουν εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος) και να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα άλλων θεραπειών κατά του καρκίνου – όλα αυτά χωρίς να υποβληθεί ο ασθενής σε χειρουργική επέμβαση.
Πώς λειτουργούν οι υπέρηχοι
Για πολλούς ανθρώπους, η λέξη «υπέρηχος» προκαλεί άμεσες συνειρμούς με τις υπερηχογραφίες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Για να δημιουργηθεί μια ιατρική εικόνα όπως μια υπερηχογραφία, ένας φορητός μορφοτροπέας στέλνει ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας στο σώμα, όπου ανακλώνται από τους ιστούς στο εσωτερικό του. Ένας αισθητήρας στη συσκευή συλλαμβάνει τα κύματα που ανακλώνται, μετατρέποντας τη δραστηριότητά τους σε ηλεκτρικά σήματα, τα οποία στη συνέχεια χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν μια εικόνα του τι συμβαίνει κάτω από το δέρμα.
Στη θεραπεία του καρκίνου, τα κύματα υπερήχων συγκεντρώνονται σε μια μικρή περιοχή ενός όγκου για να τον καταστρέψουν.
Για τη θεραπεία του καρκίνου του ήπατος, οι συσκευές ιστοτριψίας διοχετεύουν κύματα υπερήχων σε μια εστιακή ζώνη περίπου δύο επί τέσσερα χιλιοστά – «βασικά, η άκρη του μαρκαδόρου σας», λέει η Σου. Στη συνέχεια, ένας ρομποτικός βραχίονας καθοδηγεί τον μορφοτροπέα πάνω από τον όγκο για να στοχεύσει τη σωστή περιοχή.
Οι υπέρηχοι μεταδίδονται με γρήγορες ριπές. Αυτοί οι παλμοί δημιουργούν μικροσκοπικές «μικροφυσαλίδες» που διαστέλλονται και στη συνέχεια καταρρέουν σε μικροδευτερόλεπτα, διαλύοντας τον ιστό του όγκου. Το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς είναι τότε σε θέση να καθαρίσει τα υπολείμματα.
Η όλη διαδικασία είναι γρήγορη, μη τοξική και μη επεμβατική, επιτρέποντας συνήθως στους ασθενείς να επιστρέψουν στο σπίτι τους την ίδια μέρα, λέει η Σου. Αν και ο ακριβής χρόνος θεραπείας ποικίλλει, οι περισσότερες διαδικασίες διαρκούν από μία έως τρεις ώρες, σύμφωνα με την HistoSonics. Οι όγκοι συχνά καταστρέφονται σε μία μόνο συνεδρία, αν και οι ασθενείς με πολλαπλές ή μεγαλύτερες βλάβες μπορεί να χρειαστούν πολλαπλές συνεδρίες.
Αν και τα οφέλη της είναι πολλά υποσχόμενα, υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με την ιστοτριψία. Δεν υπάρχουν ακόμη αξιόπιστα μακροπρόθεσμα δεδομένα σχετικά με την επανεμφάνιση του καρκίνου μετά τη θεραπεία. Ορισμένοι ερευνητές έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με το ενδεχόμενο η ιστοτριψία να προκαλέσει την ανάπτυξη νέων καρκινικών όγκων, καθώς οι όγκοι διαλύονται μέσα στο σώμα, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να μεταφερθούν σε άλλες περιοχές. Ωστόσο, αυτή η ανησυχία δεν έχει επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής σε μελέτες σε ζώα.
Η ιστοτριψία μπορεί επίσης να μην είναι αποτελεσματική σε όλους τους καρκίνους, σύμφωνα με έρευνες. Τα οστά μπορούν να εμποδίσουν την πρόσβαση των υπερήχων στην επιθυμητή πηγή, αποκλείοντας όγκους σε ορισμένες περιοχές. Επίσης, η χρήση της ιστοτριψίας σε όργανα που περιέχουν αέρια, όπως οι πνεύμονες, μπορεί να είναι επικίνδυνη, καθώς ενδέχεται να προκαλέσει βλάβη σε γειτονικούς υγιείς ιστούς. Ωστόσο, η HistoSonics μελετά επί του παρόντος την ιστοτριψία ως πιθανή θεραπεία για όγκους των νεφρών και του παγκρέατος.
Παράδειγμα της τεχνολογίας HistoSonics που στοχεύει τον νεφρικό ιστό για να τον καταστρέψει σε μια μη επεμβατική διαδικασία ιστοτριψίας (Source: Business Wire / AP 7260663536188540)
Υπέρηχοι κι άλλα φάρμακα
Η δύναμη των υπερήχων θα μπορούσε επίσης να ενισχυθεί συνδυάζοντάς τους με άλλες υπάρχουσες μορφές θεραπείας του καρκίνου, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Πρόσφατες έρευνες υποδεικνύουν, για παράδειγμα, ότι η έγχυση μικροφυσαλίδων στην κυκλοφορία του αίματος και η διέγερσή τους με υπερήχους μπορεί να ανοίξει προσωρινά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Αυτός ο φραγμός συνήθως εμποδίζει τις τοξίνες στην κυκλοφορία του αίματος να εισέλθουν και να βλάψουν τον εγκέφαλο. Ωστόσο, το σκόπιμο άνοιγμά του κατά τη διάρκεια της θεραπείας του καρκίνου θα μπορούσε να επιτρέψει στα φάρμακα να φτάσουν στους όγκους που πρέπει να προσβάλουν.
«Το μη επεμβατικό μέρος είναι εκπληκτικό, αλλά το [συστατικό χορήγησης φαρμάκων] είναι πραγματικά ασύγκριτο», λέει ο Ρίτσαρντ Πράις, οποίος συνδιευθύνει το Κέντρο Εστιασμένης Υπερηχογραφικής Ανοσοθεραπείας Καρκίνου στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια στις ΗΠΑ.
Η Ντίπα Σάρμα, ερευνητική επιστήμονας στο Κέντρο Επιστημών Υγείας Sunnybrook στο Οντάριο του Καναδά, λέει ότι αυτά τα οφέλη δεν περιορίζονται στον καρκίνο του εγκεφάλου. Έχει μελετήσει τον συνδυασμό υπερήχων και μικροφυσαλίδων σε διάφορους τύπους καρκίνου και διαπίστωσε ότι μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη χορήγηση φαρμάκων.
Η έρευνα της Σάρμα υποδηλώνει επίσης ότι οι μικροφυσαλίδες που ενισχύονται με υπερήχους μπορούν να ενισχύσουν τα αποτελέσματα της ακτινοβολίας, καταστρέφοντας το αγγειακό σύστημα των όγκων, με αποτέλεσμα τον μεγαλύτερο κυτταρικό θάνατο. Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι γιατροί μπορούν να χρησιμοποιούν μικρότερες ποσότητες τοξικών θεραπειών κατά του καρκίνου, όπως η χημειοθεραπεία και η ακτινοβολία, αν συνδυάζονται με υπερήχους και μικροφυσαλίδες, λέει.
«Η ακτινοθεραπεία θεραπεύει τον καρκίνο, αλλά προκαλεί επίσης πολλές μακροπρόθεσμες παρενέργειες», αναφέρει η Σάρμα. Αν τα αποτελέσματά της μπορούν να ενισχυθούν χάρη στις μικροφυσαλίδες που διεγείρονται με υπερήχους, προσθέτει, οι γιατροί θα μπορούσαν θεωρητικά να χρησιμοποιούν χαμηλότερες δόσεις για να επιτύχουν τα ίδια θεραπευτικά αποτελέσματα με λιγότερες καταστροφικές παρενέργειες.
Οι υπέρηχοι φαίνεται επίσης να ταιριάζουν καλά με την ανοσοθεραπεία, μια θεραπευτική προσέγγιση που εστιάζει στην τόνωση του ανοσοποιητικού συστήματος για την καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων που μπορεί να αποφεύγουν ή να κρύβονται από τις φυσικές άμυνες του οργανισμού.
Καθώς ο εστιασμένος υπέρηχος θερμαίνει και καταστρέφει τους όγκους, φαίνεται να κάνει αυτούς τους ιστούς πιο ορατούς στο ανοσοποιητικό σύστημα – και έτσι πιο ευάλωτους στις άμυνές του, λέει ο Πράις, του οποίου το ερευνητικό κέντρο εστιάζει στη χρήση υπερήχων σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία.
Μια κατεύθυνση για μελλοντική έρευνα, λέει ο Πράις, είναι να προσδιοριστεί εάν αυτός ο συνδυασμός μπορεί να λειτουργήσει κατά του καρκίνου σε προχωρημένο στάδιο. Ο μεταστατικός καρκίνος είναι πολύ πιο δύσκολο να θεραπευτεί από την εντοπισμένη νόσο – όταν ο καρκίνος εξαπλώνεται σε όλο το σώμα, δεν αρκεί πλέον η αφαίρεση ενός μόνο όγκου. Το ιδανικό θα ήταν οι κλινικοί γιατροί να μπορούν κάποια μέρα να χρησιμοποιήσουν τους υπερήχους για να εξαναγκάσουν έναν όγκο να αποκαλυφθεί, διαλύοντάς τον, επιτρέποντας στο ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίσει τα χαρακτηριστικά του και να ξεκινήσει μια συστηματική επίθεση κατά των καρκινικών κυττάρων σε άλλα μέρη του σώματος, λέει ο Πράις. Αυτό πρέπει να δοκιμαστεί σε κάθε είδους κλινικές δοκιμές, αλλά θεωρητικά, οι γιατροί θα μπορούσαν να «θεραπεύσουν 10, 15, 20 όγκους απλά θεραπεύοντας έναν όγκο», λέει ο Πράις.
Ωστόσο, οι δοκιμές με υπερήχους και ανοσοθεραπεία βρίσκονται ακόμα σε σχετικά αρχικό στάδιο, προειδοποιεί ο Πράις. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται πολύ περισσότερη έρευνα για να γνωρίζουμε αν, πότε και πώς αυτή η συνδυασμένη προσέγγιση θα μπορούσε να αλλάξει τη φροντίδα των ασθενών.
Εντούτοις, οι μέθοδοι με υπερήχους που χρησιμοποιούνται ήδη σηματοδοτούν μια νέα εποχή στην ογκολογία, η οποία στοχεύει να αντικαταστήσει ή τουλάχιστον να βελτιώσει αποτελεσματικές αλλά καταστροφικές θεραπείες όπως η χειρουργική επέμβαση, η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία. «Ο καρκίνος είναι φοβερός», λέει η Σου. «Αυτό που τον κάνει ακόμη χειρότερο είναι η θεραπεία του καρκίνου».
Ο υπέρηχος δεν είναι «μαγική θεραπεία» για τον καρκίνο, λέει η Σου. Όπως κάθε ιατρική θεραπεία, έχει μειονεκτήματα και ελλείψεις. Αλλά όπως κατάφερε να απαλλάξει τους συναδέλφους της στο εργαστήριο από τον ενοχλητικό θόρυβο πριν από δεκαετίες, η Σου ελπίζει ότι η ανακάλυψή της – και εκείνες άλλων επιστημόνων – θα βοηθήσουν τους ασθενείς να αποφύγουν περιττά βάσανα για τα επόμενα χρόνια.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ) εξέδωσε ανακοίνωση για την 10η Οκτωβρίου 2025, εστιάζοντας φέτος στην πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας σε συνθήκες καταστροφών και έκτακτης ανάγκης. Η ΕΨΕ τονίζει την ανάγκη για άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις, καθώς και την ενίσχυση της κοινωνικής ευαισθησίας απέναντι στο στίγμα της ψυχικής νόσου.
Το φετινό θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας αφορά την ψυχική υγεία σε περιόδους κρίσεων, όπως φυσικές καταστροφές, δυστυχήματα, πολεμικές συγκρούσεις, τρομοκρατικές επιθέσεις και υγειονομικές κρίσεις. Σύμφωνα με διεθνή στοιχεία, περίπου το 30% των ανθρώπων που βιώνουν τέτοιες καταστάσεις αναπτύσσουν σοβαρές ψυχικές διαταραχές, όπως είναι το μετατραυματικό στρες, η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές και οι εξαρτήσεις.
Το ψυχολογικό αποτύπωμα των κρίσεων στην Ελλάδα
Η ΕΨΕ επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν αποτέλεσε εξαίρεση, καθώς τα τελευταία χρόνια επλήγη από πλημμύρες, πυρκαγιές, την πανδημία και τραγικά δυστυχήματα όπως αυτό των Τεμπών. Οι επιπτώσεις αυτών των γεγονότων δεν περιορίζονται στους άμεσα πληγέντες, αλλά επηρεάζουν ολόκληρη την κοινωνία, αφήνοντας βαθύ ψυχολογικό αποτύπωμα.
Ανάγκη για οργανωμένες παρεμβάσεις και υποστήριξη επαγγελματιών
Η ΕΨΕ καλεί την Πολιτεία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την κοινωνία των πολιτών να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη αποτελεσματικών παρεμβάσεων ψυχικής υγείας, βασισμένων στη διεθνή εμπειρία. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη για εκπαίδευση και συνεχή υποστήριξη των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, οι οποίοι καλούνται να παρέμβουν σε συνθήκες υψηλής πίεσης και συναισθηματικής επιβάρυνσης.
Καταπολέμηση του στίγματος και σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα
Η ανακοίνωση της ΕΨΕ επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των προκαταλήψεων και του στιγματισμού που συνοδεύουν τις ψυχικές διαταραχές. Η Εταιρεία καλεί όσους έχουν δημόσιο λόγο να αποφεύγουν αντιεπιστημονικές συνδέσεις της ψυχικής νόσου με την επικινδυνότητα και να αναγνωρίζουν την πρόοδο της επιστήμης στη θεραπεία και την κοινοτική φροντίδα. Η προστασία του ιατρικού απορρήτου και των προσωπικών δεδομένων αποτελεί βασική αρχή.
Η ψυχική υγεία ως δείκτης πολιτισμού και κοινωνικής συνοχής
Η ΕΨΕ καταλήγει υπογραμμίζοντας ότι η δημιουργία ενός υποστηρικτικού, αλληλέγγυου και συμπεριληπτικού κοινωνικού περιβάλλοντος για τους ανθρώπους με ψυχικές διαταραχές αποτελεί δείκτη πολιτισμού και προόδου για μια σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνία. Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας είναι αφορμή για δράση, ενημέρωση και ενίσχυση της συλλογικής ευθύνης απέναντι στην ψυχική ευημερία όλων.
Πηγη: https://virus.com.gr/
ΕΨΕ: Η ψυχική υγεία σε περιόδους φυσικών καταστροφών και οι πρωτοβουλίες που πρέπει να αναληφθούν
Τέτοιες καταστροφές και καταστάσεις ανάγκης είναι οι φυσικές καταστροφές (π.χ. σεισμοί, πυρκαγιές, πλημμύρες), δυστυχήματα, πόλεμοι, τρομοκρατικές επιθέσεις ή υγειονομικές κρίσεις (π.χ. πανδημίες) που απειλούν τη ζωή και την ασφάλεια μεγάλων πληθυσμών και απαιτούν άμεση ανταπόκριση. Τα τελευταία χρόνια εκατομμύρια ανθρώπων σε όλο τον κόσμο επηρεάζονται από τέτοιες καταστροφές και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης βιώνοντας σχεδόν στο σύνολό τους έντονη ψυχολογική δυσφορία. Το 30% περίπου αυτών των ανθρώπων αναπτύσσουν τελικά σοβαρή επιβάρυνση της ψυχικής τους υγείας που περιλαμβάνει διαταραχή οξέος στρες και διαταραχή μετατραυματικού στρες, διαταραχές συνδεόμενες με αλκοόλ ή άλλες ουσίες, κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές.
Η χώρα μας δυστυχώς δεν αποτέλεσε εξαίρεση και επλήγη από μια σειρά καταστροφών και επειγουσών καταστάσεων τα τελευταία χρόνια. Η πανδημία, οι φυσικές καταστροφές, με την μορφή των πλημμυρών και των πυρκαγιών, καθώς και τραγικά δυστυχήματα, όπως αυτό που συνέβη στα Τέμπη, συγκλόνισαν τη χώρα μας αφήνοντας το αρνητικό ψυχολογικό αποτύπωμα τους, όχι μόνο σε όσους είχαν την δυστυχία να επηρεαστούν άμεσα ή έμμεσα από αυτές, αλλά και στο σύνολο της ελληνικής κοινωνίας.
Οι πρωτοβουλίες που πρέπει να αναληφθούν
Καθίσταται επιτακτική η ανάληψη πρωτοβουλιών με συμμετοχή της κεντρικής και περιφερειακής διοίκησης αλλά και της κοινωνίας των πολιτών προκειμένου να σχεδιαστούν, με βάση και την διεθνή εμπειρία, αποτελεσματικές παρεμβάσεις που να αφορούν την ψυχική υγεία των πληθυσμών που θα βιώσουν τέτοιου είδους κρίσεις. Απαιτείται κατάλληλη προηγούμενη εκπαίδευση και συνεχή υποστήριξη όλων των επαγγελματιών που θα κληθούν να παρέμβουν στο πεδίο καθώς σε τέτοιες ακραίες και απαιτητικές καταστάσεις επιβαρύνεται και η δική τους ψυχική υγεία.
Η ΕΨΕ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας θα ήθελε να κάνει ιδιαίτερη μνεία και πάλι στις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα που αφορούν την ψυχική νόσο που έχουν ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση όσων πάσχουν από κάποια ψυχική διαταραχή. Είναι σημαντικό όσοι έχουν δημόσιο λόγο να μην διαιωνίζουν το στίγμα για τις ψυχικές διαταραχές με διάφορους τόπους· για παράδειγμα, συνδέοντας με αντιεπιστημονικό τρόπο σοβαρές ψυχικές διαταραχές με την επικινδυνότητα, προβάλλοντας το ανίατο των ψυχικών διαταραχών και μη λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο που έχει γίνει στην θεραπεία τους τις τελευταίες δεκαετίες, αγνοώντας τη σύγχρονή κοινοτική κατεύθυνση στη φροντίδα των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν ψυχικές διαταραχές, παραβιάζοντας το ιατρικό απόρρητο και τα προσωπικά δεδομένα ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.
Η ανάπτυξη ενός υποστηρικτικού, αλληλέγγυου και συμπεριληπτικού κοινωνικού περιβάλλοντος για τους ανθρώπους με προβλήματα ψυχικής υγείας που επιδεικνύει σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματά τους αποτελεί γνώμονα πολιτισμού και προόδου για μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα, σύμφωνα με την ΕΨΕ.
Αναλυτικά οι υπηρεσίες που παρέχονται από την πλατφόρμα του Πανελλήνιου Ιατρικού Σύλλόγου που φιλοξενείται στο gov.gr.
Σε εμπλουτισμό των ηλεκτρονικών του υπηρεσιών προχώρησε ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ), ενσωματώνοντας και λειτουργία προ εβδομάδας της πλατφόρμας, για την αυτόματη αναγνώριση τίτλων ιατρών από τις ΗΠΑ.
Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση του ΠΙΣ, “η μείωση της γραφειοκρατίας, η ταχεία εξυπηρέτηση των ιατρών και η άμεση ενημέρωση των πολιτών πραγματοποιούνται καθημερινά από τις e υπηρεσίες μας οι οποίες -να σημειώσουμε- ότι χρηματοδοτούνται από ίδιους πόρους για να αναπτύσσονται ταχέως.
Επιπλέον, εξασφαλίζουν τη δίκαιη και διαφανή λειτουργία εξεταστικών διαδικασιών και χορήγησης τίτλων.”
Συγκεκριμένα, σήμερα παρέχονται από την φιλοξενούμενη στο gov.gr πλατφόρμα μας, οι παρακάτω υπηρεσίες:
1. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Άδεια άσκησης επαγγέλματος ιατρού
2. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Προσωρινή άδεια άσκησης επαγγέλματος ιατρού (πολίτες ΕΕ)
3. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Συμμετοχή στις εξετάσεις απόκτησης τίτλου ειδικότητας ιατρού
4. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Αυτόματη αναγνώριση τίτλου ιατρικής ειδικότητας από την ΕΕ & ΗΠΑ
5. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Πιστοποιητικό υφιστάμενης επαγγελματικής κατάστασης ιατρών (Good Standing)
6. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Βεβαίωση χρόνου ειδικότητας ιατρού
8. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Πιστοποιητικό ορθής άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος .
Επιπλέον των εγγυήσεων διασφάλισης της ορθής χρήσης των δεδομένων των e υπηρεσιών μας, ο ΠΙΣ βρίσκεται στο τελικό στάδιο εφαρμογής και χρήσης Προσωπικού Αριθμού Ταυτοποίησης για όλους τους χρήστες των e-πλατφορμών μας.
Τον τρόπο να απαντήσουμε στη «σιωπηλή επιδημία» της μικροβιακής αντοχής και των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων αναλύει ο κ. Θεοκλής Ζαούτης, Καθηγητής Παιδιατρικής και Επιδημιολογίας MD, MSCE, PhD στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Τα τελευταία –αρκετά– χρόνια, οι ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις και η μικροβιακή αντοχή έχουν εξελιχθεί σε «σιωπηλή επιδημία» για την Ελλάδα. «Επιδημία» γιατί η επίπτωση των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων στη χώρα μας είναι σχεδόν διπλάσια από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Και «σιωπηλή» γιατί αποφεύγουμε να αναφερθούμε σε αυτήν ή, σε κάθε περίπτωση, μιλάμε ελάχιστα για ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα.
Οι παραπάνω διαπιστώσεις δεν είναι μόνο δικές μας – παρ’ ότι η 5ετής εμπειρία μας από την εφαρμογή του Πανελλήνιου Προγράμματος για την Πρόληψη και τον Έλεγχο των Νοσοκομειακών Λοιμώξεων και της Μικροβιακής Αντοχής GRIPP–SNF είναι υπερεπαρκής για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Πρόσφατα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), έπειτα από προγραμματισμένη επίσκεψή του στην Ελλάδα για το συγκεκριμένο θέμα, δεν επιβεβαιώνουν απλώς αυτή τη θλιβερή πρωτιά, αλλά προειδοποιούν ότι η αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής και των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων θα πρέπει να κηρυχθούν ύψιστη εθνική προτεραιότητα για τη δημόσια υγεία στην Ελλάδα!
Η αφορμή για αυτόν τον «συναγερμό» κάθε άλλο παρά ασήμαντη είναι: Σύμφωνα με τα στοιχεία του ECDC, η Ελλάδα είναι εδώ και χρόνια η πρώτη χώρα στην Ε.Ε. στη μικροβιακή αντοχή και, ταυτόχρονα, η χώρα με το υψηλότερο ποσοστό ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων, οι οποίες εξαιτίας της ανθεκτικότητας των μικροβίων είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστούν με τα υπάρχοντα αντιβιοτικά. Σύμφωνα με τη μελέτη σημειακού επιπολασμού 2022-2023 του ECDC, η επίπτωση των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων στην Ελλάδα ήταν σχεδόν διπλάσια από τον μέσο όρο των υπόλοιπων χωρών της Ευρώπης – 12,2% στη χώρα μας, έναντι μέσου όρου 6,8% στην Ε.Ε. Τα παραπάνω οδηγούν σε αυξημένη θνητότητα των ασθενών στην Ελλάδα.
Ποιες είναι, όμως, οι αιτίες που όχι μόνο δημιούργησαν, αλλά και συντηρούν αυτή τη δυσάρεστη πραγματικότητα;
Οι διαπιστώσεις του ECDC δεν διαφέρουν από τα συμπεράσματα που έχουμε κατ’ επανάληψη παρουσιάσει, τόσο στο πλαίσιο του Προγράμματος GRIPP – SNF όσο και με βάση άλλες σχετικές μελέτες. Είναι σημαντικό, όμως, πως ένας διεθνής οργανισμός με τόσο μεγάλη εμπειρία και τεχνογνωσία επιβεβαιώνει αυτά τα συμπεράσματα, τα οποία προφανώς δεν μπορούν να αμφισβητηθούν.
Οι οργανωτικές και λειτουργικές αδυναμίες των εποπτικών φορέων της δημόσιας υγείας, η απουσία ενός ισχυρού κανονιστικού πλαισίου, που θα ενθαρρύνει τη λογοδοσία και τη διαφάνεια στη δημόσια υγεία, οι αδυναμίες των εκπαιδευτικών συστημάτων που υποστηρίζουν τις υπηρεσίες υγείας (τα προγράμματα σπουδών των ιατρικών σχολών δεν παρέχουν εκπαίδευση στην πρόληψη λοιμώξεων, με αποτέλεσμα κενά γνώσης μεταξύ των ενεργών ιατρών), είναι μερικά –αλλά ταυτόχρονα βασικά– προβλήματα που δεν επιτρέπουν την αποτελεσματική αντιμετώπιση απειλών όπως οι λοιμώξεις που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη, η αντιμικροβιακή αντοχή και η ασφάλειας των ασθενών.
Είναι ενδεικτικό –και χαρακτηριστικό– ότι εάν ένα νοσοκομείο καταφέρει μειώνοντας τις λοιμώξεις να εξοικονομήσει χρήματα, το οικονομικό όφελος δεν επιστρέφει στο νοσοκομείο για να χρησιμοποιηθεί με άλλους τρόπους για την υποστήριξη της λειτουργίας του!
Αναμφίβολα, το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει εξέλθει από μια περίοδο ακραίας οικονομικής αστάθειας, επιτείνει προκλήσεις όπως:
η ανεπάρκεια οικονομικών πόρων για το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης,
η ανεπάρκεια νοσηλευτών και γιατρών,
οι μη ανταγωνιστικές αμοιβές των επαγγελματιών υγείας, που σε πολλές περιπτώσεις συνέβαλαν στο «brain drain»,
η έλλειψη πόρων για δραστηριότητες πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων,
η έλλειψη εργαστηριακών υποδομών και εξοπλισμού για την υποστήριξη του κλινικού έργου, και ιδίως της ανίχνευσης της μικροβιακής αντοχής,
το «ψηφιακό έλλειμμα», με πολύ περιορισμένη χρήση ηλεκτρονικών αρχείων υγείας, κ.ά.
Τα παραπάνω προβλήματα, σε συνδυασμό με τον τεράστιο φόρτο εργασίας, έχουν οδηγήσει σε φαινόμενα επαγγελματικής εξουθένωσης των επαγγελματιών υγείας – ιδιαίτερα των νοσηλευτών. Τα φαινόμενα αυτά ενισχύονται και από την έλλειψη σχετικής εμπειρίας και εξειδίκευσης σε επίπεδο διοίκησης κάποιων δομών δημόσιας υγείας, που καθιστά πιο δύσκολη την κατανόηση των επιπτώσεων των νοσοκομειακών λοιμώξεων στη λειτουργία αυτών των δομών.
Δεδομένου ότι οι μισθοί των ιατρών δεν καλύπτουν τις δραστηριότητες πρόληψης λοιμώξεων ή μικροβιακής αντοχής και ότι υπάρχει έλλειψη εκπαίδευσης στους επίμαχους τομείς, ο αριθμός των εκπαιδευμένων ιατρών με εμπειρία στον έλεγχο λοιμώξεων είναι περιορισμένος (0,00/250 κλίνες έναντι μέσου όρου Ε.Ε. 0,30). Αυτό επιδεινώνεται από τον ανεπαρκή αριθμό εκπαιδευμένων νοσηλευτών ελέγχου λοιμώξεων.
Με απλά λόγια: Οι περιορισμένοι πόροι –οικονομικοί και ανθρώπινοι– αλλά και η περιορισμένη οργάνωση για θεσμική και ατομική λογοδοσία και για διαφάνεια, δεν επιτρέπουν στο σύστημα δημόσιας υγείας να βελτιώσει τις επιδόσεις του στην ασφάλεια των ασθενών.
Όσο νοσηλευτές, τεχνικοί και προσωπικό υποστήριξης δεν έχουν ρόλο στον εντοπισμό πρακτικών που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των ασθενών και όσο δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο που να διευκολύνει τη λογοδοσία και τη διαφάνεια των δεδομένων, τα εμπόδια για τις απαραίτητες αλλαγές στις πρακτικές που διευκολύνουν την καλή πρόληψη των λοιμώξεων και της μικροβιακής αντοχής, θα παραμένουν.
Πρόσφατα ευρήματα από τον Εθνικό Οργανισμό Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία (Ο.ΔΙ.Π.Υ.) αποκαλύπτουν την έλλειψη θεσμικής δέσμευσης για την πρόληψη των λοιμώξεων, καθώς δείχνουν ότι από τα 40 δημόσια νοσοκομεία που επισκέφθηκε ο Οργανισμός, πολλά λειτουργούσαν με ανενεργές Επιτροπές Λοιμώξεων, δεν είχαν διατυπωμένους στόχους (παρά μόνο «επιθυμίες»), δεν είχαν συμμόρφωση με συγκεκριμένες διαδικασίες και πολιτικές, ούτε τυποποίηση πρακτικών.
Όλα τα παραπάνω επιβεβαιώνουν ότι το πρόβλημα των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων και της μικροβιακής αντοχής είναι πολυεπίπεδο και, ως εκ τούτου, απαιτεί και πολυεπίπεδη λύση – δηλαδή, μια επείγουσα, εθνικά συντονισμένη προσπάθεια, που θα κινητοποιεί όλους τους εμπλεκόμενους με ισχυρή πολιτική δέσμευση, συντονισμό και συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο.
Αυτή η προσέγγιση, που πρέπει να υποστηρίζεται από την ταχεία εφαρμογή μέτρων ελέγχου και χρηματοδότησης αντίστοιχης με το επίπεδο της τρέχουσας κρίσης δημόσιας υγείας που προκαλείται από την AMR στα νοσοκομεία, θα μπορούσε να ανακόψει τη μετάδοση των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων και τις σημαντικές αρνητικές συνέπειές τους για τους ασθενείς και το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης στην Ελλάδα.
Η γνώση για να το πετύχουμε αυτό, υπάρχει! Το παράδειγμα του Προγράμματος GRIPP – SNF, που υλοποιείται από το Κέντρο Κλινικής Επιδημιολογίας και Έκβασης Νοσημάτων – CLEO, σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και τον Ο.ΔΙ.ΠΥ, έχει δείξει τον δρόμο, αφού στα 10 δημόσια νοσοκομεία όπου εφαρμόζεται, το Πρόγραμμα παρείχε κατευθυντήριες οδηγίες που οδήγησαν, μεταξύ άλλων, σε αύξηση από 20% έως και 50% των ποσοστών συμμόρφωσης με την υγιεινή των χεριών, καθώς και σε εντυπωσιακή μείωση κατά 50%-80% των μικροβιαιμιών. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι υπάρχει και η πολιτική βούληση. Άρα αυτό που μένει είναι η συνεργασία.
Σπάζοντας τη σιωπή, μπορούμε να «σπάσουμε» και την επιδημία. Είναι στο χέρι μας πια…
Υπάρχει ελπίδα ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του λήπτη θα ανεχθεί τη σταδιακή εμφάνιση του αντιγόνου της ομάδας αίματος.
Κινέζοι γιατροί πραγματοποίησαν για πρώτη φορά μεταμόσχευση νεφρού, από τον οποίο είχε προηγουμένως αφαιρεθεί με ένζυμα το αντιγόνο της ομάδας αίματος Α.
Το όργανο παρήγαγε ούρα για 6 ημέρες στον AB0-ασύμβατο λήπτη με εγκεφαλική νεκρότητα, προτού αφαιρεθεί ξανά. Οι ερευνητές περιγράφουν την περίπτωση στο “Nature Biomedical Engineering”.
Κατά τη μεταμόσχευση οργάνων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ομάδες αίματος, επειδή τα αντιγόνα που χαρακτηρίζουν τις ομάδες αίματος Α και Β δεν υπάρχουν μόνο στα ερυθροκύτταρα, αλλά σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Σε περίπτωση ασυμβατότητας, υπάρχει κίνδυνος απόρριψης που προκαλείται από αντισώματα, η οποία θέτει σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του οργάνου του δότη.
Η απαραίτητη συμβατότητα μειώνει τις πιθανότητες εύρεσης ενός κατάλληλου οργάνου σε άτομα με ομάδα αίματος 0, τα οποία συχνά έχουν αντισώματα κατά των αντιγόνων Α και/ή Β.
Αυτοί οι ασθενείς χρειάζονται καθολικούς δότες με την ίδια ομάδα αίματος 0, οι οποίοι όμως είναι κατάλληλοι και για άτομα με ομάδες αίματος Α ή Β. Οι ασθενείς με ομάδα αίματος 0 συχνά πρέπει να περιμένουν περισσότερα χρόνια για ένα όργανο.
Η δυνατότητα απομάκρυνσης των αντισωμάτων από το αίμα μέσω αφαιρέσεως χρησιμοποιείται σπάνια, επειδή έτσι χάνονται και χρήσιμα αντισώματα και αυξάνεται ο κίνδυνος μόλυνσης.
Ο χημικός Stephen Withers από το Πανεπιστήμιο της Βρετανικού Columbia στο Βανκούβερ βρήκε μια νέα λύση. Πριν από μερικά χρόνια, ανακάλυψε ένα ένζυμο στα βακτήρια του εντέρου που μπορεί να αφαιρέσει τα αντιγόνα της ομάδας αίματος από την επιφάνεια των κυττάρων.
Η αρχική ιδέα ήταν η ανάπτυξη καθολικών αιμοδοσιών. Ωστόσο, η ανάγκη στην μεταμοσχευτική ιατρική είναι ακόμη μεγαλύτερη από ό,τι στις τράπεζες αίματος. Ακόμα πολλοί άνθρωποι πεθαίνουν στην λίστα αναμονής, επειδή δεν βρίσκονται δότες με την κατάλληλη ομάδα αίματος.
Πριν από 3 χρόνια, ο Withers, σε συνεργασία με γιατρούς μεταμοσχεύσεων, μπόρεσε να αποδείξει σε μια μελέτη ότι τα αντιγόνα των ομάδων αίματος του οργάνου του δότη μπορούν να αφαιρεθούν σε έναν ειδικό περιφερικό. Η καναδική ερευνητική ομάδα δεν τόλμησε τότε να μεταμοσχεύσει το όργανο.
Πείραμα στην Κίνα
Τώρα, γιατροί της Ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου του Τσονγκίνγκ στην Κίνα τόλμησαν να κάνουν αυτό το βήμα σε έναν 68χρονο άνδρα με εγκεφαλική νέκρωση.
Ο ασθενής είχε ομάδα αίματος 0 ρέζους και υψηλό τίτλο αντισωμάτων κατά του αντιγόνου Α στο αίμα. Κανονικά, το όργανο του δότη, ένα νεφρό από δότη με ομάδα αίματος Α, θα είχε καταστραφεί από μια υπεροξεία αντίδραση απόρριψης από το ανοσοποιητικό σύστημα του δέκτη.
Αυτό αποτράπηκε με την προεπεξεργασία του οργάνου σε έναν περιφερικό. Όπως αναφέρει η ομάδα του Turun Song από το Πανεπιστήμιο Chengdu, κατά τη διάρκεια της συνήθους ανοσοκαταστολής για μεταμοσχεύσεις νεφρού, δεν εμφανίστηκε τις πρώτες δύο ημέρες κανένα σημάδι απόρριψης.
Μόνο την 3η ημέρα εντοπίστηκαν στις βιοψίες βλάβες που προκαλούνται από αντισώματα και εναποθέσεις συμπληρωματικών παραγόντων, τα οποία η ομάδα αποδίδει στη νέα δημιουργία αντιγόνων Α. Τα όργανα των δοτών εξακολουθούν να διαθέτουν τα γονίδια για τη δημιουργία τους και με την πάροδο του χρόνου η αντιγονικότητα των νεφρών αναμένεται να αυξηθεί.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του πειράματος, που είχε προγραμματιστεί να διαρκέσει 10 ημέρες, αυτό δεν οδήγησε σε σημαντικές διαταραχές της λειτουργίας του οργάνου, όπως αναφέρει η ερευνητική ομάδα. Ελπίζουν ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του λήπτη θα ανεχθεί τη σταδιακή εμφάνιση του αντιγόνου της ομάδας αίματος.
Εν τω μεταξύ, οι Καναδοί ερευνητές ίδρυσαν μια εταιρεία, την “Avivo Biomedical”, η οποία θα οργανώσει τις κλινικές μελέτες που απαιτούνται για την έγκριση.
Η εθνική στρατηγική για τη Δημόσια Υγεία και η πρόοδος στην πρόληψη βρέθηκαν στο επίκεντρο της ομιλίας της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας Ειρήνης Αγαπηδάκη στο 16ο Pharma & Health Conference. Με έμφαση στις εμβληματικές μεταρρυθμίσεις και την κοινωνική ευαισθησία, η κ. Αγαπηδάκη παρουσίασε τις δράσεις που έχουν ήδη αλλάξει την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών και ανακοίνωσε δυο νέες πρωτοβουλίες.
Η αναπληρώτρια υπουργός συμμετείχε σε συζήτηση πάνελ με θέμα «Εμβληματικές μεταρρυθμίσεις στο σύστημα υγείας», που ανέλυσε την πρόοδο του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ». Όπως τόνισε η κ. Αγαπηδάκη, η Ελλάδα κατάφερε μέσα σε δύο χρόνια να γεφυρώσει ένα χάσμα 40 ετών στον τομέα της πρόληψης, με περισσότερους από τέσσερα εκατομμύρια πολίτες να έχουν ήδη πραγματοποιήσει δωρεάν εξετάσεις. Οι επαγγελματίες υγείας έχουν αγκαλιάσει το πρόγραμμα, ενημερώνοντας και ενθαρρύνοντας τους πολίτες να συμμετάσχουν, ενώ η πρόληψη δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη αλλά να διαφυλάσσεται και να εξελίσσεται.
Η κ. Αγαπηδάκη αναφέρθηκε στη διεθνή αναγνώριση των προσπαθειών της χώρας, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα βραβεύτηκε για πρώτη φορά από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για την πρόοδο στην πρόληψη των χρόνιων νοσημάτων και της παιδικής παχυσαρκίας. Το βραβείο αυτό, όπως είπε, ανήκει στους επαγγελματίες υγείας, στους επιστήμονες και στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Παράλληλα, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας υπογράμμισε στα λεργόμενά της ότι στο Υπουργείο Υγείας έχει συγκροτηθεί μια ομάδα με βαθιά γνώση και εμπειρία στα θέματα της Υγείας, με κοινό στόχο τη μεταρρύθμιση του συστήματος.
Επέκταση του προγράμματος
Η κ. Αγαπηδάκη ανακοίνωσε δύο νέες πρωτοβουλίες: Το πρόγραμμα για την παχυσαρκία ενηλίκων, που προβλέπει δωρεάν φαρμακευτική αγωγή σε συνδυασμό με διατροφική υποστήριξη για πολίτες με υψηλό δείκτη μάζας σώματος, και το πρόγραμμα πρόληψης νεφρικής δυσλειτουργίας, με δωρεάν εξειδικευμένες εξετάσεις για την έγκαιρη διάγνωση πρώιμων βλαβών στα νεφρά. Τόνισε ότι η χορήγηση φαρμάκου εξαρτάται από τη συνέχιση της διατροφικής υποστήριξης.
Η κ. Αγαπηδάκη διαβεβαίωσε ότι τα προγράμματα αυτά δεν σταματούν με τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά συνεχίζονται με βιώσιμη προοπτική και μετρήσιμα αποτελέσματα. Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη η αποτίμηση κόστους–αποτελεσματικότητας των δράσεων, ενώ έχουν επιτευχθεί σημαντικές εξοικονομήσεις για τον ΕΟΠΥΥ και τα νοσοκομεία.
Η συμβολή των ΚΟΜΥ
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις Κινητές Ομάδες Υγείας, οι οποίες έχουν επισκεφθεί περισσότερα από 500 σημεία σε όλη τη χώρα, εξετάζοντας χιλιάδες πολίτες. «Φέρνουμε τον γιατρό, τον νοσηλευτή και τον κοινωνικό λειτουργό στην πόρτα του πολίτη. Στόχος μας είναι η καθολική κάλυψη της χώρας — κανείς να μη μένει χωρίς φροντίδα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Κλείνοντας, η αναπληρώτρια υπουργός ευχαρίστησε τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη για τη συνεργασία, επισημαίνοντας ότι εργάζεται με κοινωνική ευαισθησία και αποφασιστικότητα. «Οι εμβληματικές μεταρρυθμίσεις στην υγεία δεν είναι θεωρητικές, αλλά έχουν απτό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών», κατέληξε η κ. Αγαπηδάκη.
Το ψυχολογικό αποτύπωμα των κρίσεων στην Ελλάδα