Ροή

Ευρωπαϊκό «καμπανάκι» για τη μειωμένη χρήση προφυλακτικών στους νέους 15-25 ετών

Η χαρτογράφηση του ECDC υπογραμμίζει τη σημασία των δεδομένων σεξουαλικής συμπεριφοράς στην πρόληψη των ΣΜΝ και την ανάγκη για πιο εναρμονισμένες και συγκρίσιμες μεθόδους συλλογής στοιχείων

Η σεξουαλική συμπεριφορά αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την απόκτηση και τη μετάδοση σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων (ΣΜΝ), καθιστώντας την κατανόηση των κοινωνικών και συμπεριφορικών παραμέτρων κρίσιμη για την πρόληψη και τον έλεγχό τους. Τα δεδομένα που συλλέγονται, κυρίως μέσω ερευνών, παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τα πρότυπα σεξουαλικής συμπεριφοράς και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων.

Στην Ευρώπη, περιοδικές έρευνες για τη σεξουαλική υγεία παρακολουθούν τις τάσεις αυτές εδώ και αρκετά χρόνια. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) χαρτογράφησε πρόσφατα τις έρευνες που διεξήχθησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και το Ηνωμένο Βασίλειο μεταξύ 2019 και 2024, με στόχο την αξιολόγηση της διαθεσιμότητας και της χρησιμότητας των δεδομένων. Η διαδικασία περιλάμβανε αναζητήσεις σε επιστημονικές βάσεις δεδομένων και διαβουλεύσεις με το δίκτυο STI του ECDC, ενώ στη συνέχεια αναλύθηκαν τα διαθέσιμα στοιχεία για την κατανόηση των σεξουαλικών συμπεριφορών.

Η χαρτογράφηση κατέγραψε 35 αντιπροσωπευτικές έρευνες, εκ των οποίων οι 31 ήταν επαναλαμβανόμενες, συμπεριλαμβανομένων της έρευνας για τη συμπεριφορά των μαθητών σε θέματα υγείας (HBSC), της Εθνικής Έρευνας για τις Σεξουαλικές Συμπεριφορές και τον Τρόπο Ζωής (Natsal) στο Ηνωμένο Βασίλειο, της UngKAB στη Σουηδία και της Έρευνας για το Σεξ κάτω των 25 ετών στις Κάτω Χώρες. Ορισμένες από αυτές ήταν ακόμη σε εξέλιξη κατά τη στιγμή της χαρτογράφησης.

Η ανάλυση των στοιχείων ανέδειξε ανησυχητικές τάσεις: Δεδομένα από τις HBSC και άλλες έρευνες στην Εσθονία, τις Κάτω Χώρες και τη Σουηδία δείχνουν πιθανή μείωση της χρήσης προφυλακτικών μεταξύ των νέων ηλικίας 15-25 ετών. Στις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ και το Ηνωμένο Βασίλειο, η χρήση προφυλακτικών κατά την τελευταία σεξουαλική επαφή φαίνεται να μειώνεται σταθερά, σύμφωνα με τις αναφορές των 15χρονων μαθητών τα έτη 2014, 2018 και 2022.
Η χαρτογράφηση του ECDC υπογραμμίζει τη σημασία των δεδομένων για τη σεξουαλική συμπεριφορά στην πρόληψη των ΣΜΝ και την ανάγκη για πιο εναρμονισμένες και συγκρίσιμες μεθόδους συλλογής στοιχείων. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η βελτίωση του σχεδιασμού των ερευνών, η χρήση κοινών ορισμών και βασικών δεικτών, καθώς και η διευκόλυνση της ανταλλαγής δεδομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μπορούν να ενισχύσουν την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών πρόληψης των ΣΜΝ σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

ΟΗΕ: Το ποσοστό παχυσαρκίας ξεπερνά για πρώτη φορά παγκοσμίως αυτό του υποσιτισμού στα παιδιά σχολικής ηλικίας

Η παχυσαρκία αυξήθηκε ραγδαία τα τελευταία χρόνια μεταξύ των παιδιών και των εφήβων και πλέον αποτελεί τη βασική μορφή κακής θρέψης μεταξύ των παιδιών ηλικίας 5 με 19 ετών σε όλο τον κόσμο, μπροστά από τον υποσιτισμό, προειδοποίησε η Unicef σε έκθεσή της που δημοσιεύθηκε σήμερα.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η «κακή θρέψη» (malnutrition) δεν αναφέρεται μόνο στην έλλειψη, αλλά και στο πλεόνασμα ή την ανισορροπία ενέργειας/ θρεπτικών συστατικών.

«Σήμερα όταν μιλάμε για κακή θρέψη δεν αναφερόμαστε πλέον μόνο σε παιδιά που παρουσιάζουν ελλιπές βάρος», σχολίασε η επικεφαλής της Unicef Κάθριν Ράσελ. «Η παχυσαρκία είναι ένα πρόβλημα που μας απασχολεί ολοένα και περισσότερο και το οποίο μπορεί να έχει επιπτώσεις στην υγεία και την ανάπτυξη των παιδιών», πρόσθεσε.

«Οι υπερεπεπεξεργασμένες τροφές αντικαθιστούν συνεχώς τα φρούτα, τα λαχανικά και την πρωτεΐνη σε μια περίοδο που η διατροφή διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη σωματική και νοητική ανάπτυξη των παιδιών και στην ψυχική τους υγεία», εξήγησε η Ράσελ.

Με βάση τα στοιχεία που συγκέντρωσε η Unicef από περισσότερες από 190 χώρες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ποσοστό των υποσιτισμένων παιδιών ηλικίας 5 με 19 ετών έχει μειωθεί από σχεδόν 13% που ήταν το 2000 σε 9,2% το 2022. Αντιθέτως το ποσοστό παχυσαρκίας την ίδια περίοδο αυξήθηκε από 3% σε 9,4%.

Τα επίπεδα της παχυσαρκίας ξεπερνούν αυτά του υποσιτισμού σε όλες τις περιοχές του κόσμου εκτός της υποσαχάριας Αφρικής και της νότιας Ασίας.

Αν και ο υποσιτισμός εξακολουθεί να αποτελεί αιτία σοβαρής ανησυχίας για τα παιδιά κάτω των 5 ετών στις περισσότερες χώρες με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα, το ποσοστό των υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών αυξάνει μεταξύ των παιδιών σχολικής ηλικίας και των εφήβων.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, ένα στα πέντε παιδιά ηλικίας 5 με 19 ετών παγκοσμίως – 391 εκατομμύρια-είναι υπέρβαρα.

Εξάλλου μεγάλη άνοδο σημείωσε και η πιο σοβαρή μορφή του αυξημένου βάρους, η παχυσαρκία, η οποία συνδέεται με σοβαρές μεταβολικές διαταραχές, όπως ο διαβήτης, αλλά και με κάποιους καρκίνους ενώ συχνά προκαλεί ψυχολογικά προβλήματα, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος και κατάθλιψη. Το 2022 το 8% (163 εκατ. ) των παιδιών αυτής της ηλικιακής ομάδας ήταν παχύσαρκο, έναντι του 3% το 2000.

 

«Αποτυχία της κοινωνίας»

Βασική αιτία για την τάση αυτή είναι το τοξικό περιβάλλον που δημιουργεί η βιομηχανία των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και «οι πρακτικές της που είναι αντίθετες στην ηθική» και έχουν ως βασικό στόχο το κέρδος, κατήγγειλε η Unicef.

Τα παιδιά «βομβαρδίζονται από το ανθυγιεινό διατροφικό μάρκετινγκ», ακόμη και στο σχολείο όπου εκτίθενται σε ζαχαρούχα ποτά και υπερεπεξεργασμένα σνακ φτωχά σε θρεπτικά συστατικά, δήλωσε η Κάθριν Σατς, μία από τις συντάκτριες της έκθεσης.

Προϊόντα τα οποία συχνά είναι λιγότερο ακριβά από τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά ή τις πρωτεΐνες και τα οποία σιγά σιγά εισέρχονται στο οικογενειακό τραπέζι.

Αλλά η Unicef επιμένει: το φταίξιμο δεν είναι των παιδιών ούτε των οικογενειών τους, κάνοντας λόγο για «αποτυχία της κοινωνίας».

Η υπηρεσία του ΟΗΕ καταρρίπτει και τον «μύθο» για την άθληση: «είναι αδύνατο να αποφευχθούν οι επιπτώσεις που έχει στην υγεία» η κακή διατροφή «μόνο μέσω της σωματικής δραστηριότητας».

 

«Επείγον»

Ιστορικά τα μεγαλύτερα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών παρατηρούνται στις ανεπτυγμένες χώρες. Για παράδειγμα το ποσοστό παραμένει υψηλό στη Χιλή (27%) ή στις ΗΠΑ (21%).

Όμως από το 2000 το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών έχει μειωθεί, με τα ποσοστά παχυσαρκίας να εκτοξεύονται σε ορισμένα νησιά του Ειρηνικού, όπου τα εισαγόμενα αντικαθιστούν τα παραδοσιακά προϊόντα, όπως για παράδειγμα στο Νιούε (38%), τις Νήσους Κουκ (37%) και το Ναούρου (33%).

Σε ορισμένες χώρες μάλιστα συνυπάρχουν υποσιτισμός και παχυσαρκία. Για παράδειγμα σε κάποιες περιοχές όπου υπάρχει ανθρωπιστική κρίση, όπου οι μεγάλες εταιρείες τροφίμων «προσφέρουν μεγάλες ποσότητες πρόχειρου φαγητού» για να προωθήσουν την εικόνα τους και όπου τα παιδιά που πεινούν δεν έχουν πρόσβαση παρά σε τρόφιμα βλαβερά για την υγεία τους, κατήγγειλε η Σατς.

«Υπάρχει επείγουσα ανάγκη για πολιτικές που θα βοηθήσουν τους γονείς και τους φροντιστές να έχουν πρόσβαση σε θρεπτικά και υγιεινά τρόφιμα», υποστήριξε η Ράσελ.

Η UNICEF κάλεσε τις κυβερνήσεις να εφαρμόσουν δεσμευτικά μέτρα, όπως περιορισμούς στη διαφήμιση, φόρους στα ζαχαρούχα ποτά και τα ανθυγιεινά τρόφιμα, καλύτερη διατροφική σήμανση στα τρόφιμα και πολιτικές για τον αναπροσανατολισμό του αγροδιατροφικού συστήματος προς την παραγωγή φρέσκων προϊόντων.

 

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ελονοσία: Το Παγκόσμιο Ταμείο φοβάται αύξηση των θανάτων λόγω της μείωσης της διεθνούς βοήθειας

Οι θάνατοι που οφείλονται στην ελονοσία υπάρχει κίνδυνος να αυξηθούν φέτος λόγω της μείωσης της διεθνούς βοήθειας, προειδοποίησε σήμερα ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Ταμείου, που συνίσταται σε σύμπραξη του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα για την καταπολέμηση των σημαντικών λοιμωδών νοσημάτων.

Ο τομέας της διεθνούς βοήθειας βρίσκεται εν μέσω κρίσης μετά την επιστροφή στην εξουσία του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος πάγωσε αμέσως το μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς βοήθειας των ΗΠΑ.

Κι άλλες χώρες μείωσαν τους προϋπολογισμούς τους για την αναπτυξιακή βοήθεια, αλλά οι περικοπές των ΗΠΑ, που είναι παραδοσιακά ο μεγαλύτερος δωρητής παγκοσμίως, έχουν πλήξει ιδιαιτέρως τον τομέα.

«Όσον αφορά την ελονοσία, αυτό είχε σημαντικό αντίκτυπο» στη «χρηματοδότηση όλων των σημαντικών εργαλείων» στον αγώνα για την καταπολέμηση της μετάδοσης της νόσου, δήλωσε ο διευθυντής του Παγκόσμιου Ταμείου για την Καταπολέμηση του AIDS, της Φυματίωσης και της Ελονοσίας Πίτερ Σαντς, κατά την παρουσίαση στους δημοσιογράφους της ετήσιας έκθεσης της οργάνωσης.

«Οι ελλείψεις κεφαλαίων υπήρχαν ήδη, αλλά επιδεινώθηκαν», πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας ότι η προέλαση της ελονοσίας είναι γρήγορη όταν αλλάζουν οι συνθήκες.

Η Αφρική είναι η ήπειρος που πλήττεται περισσότερο από τη νόσο αυτή. Οι πρόοδοι στον αγώνα κατά της ελονοσίας ήδη ολισθαίνουν εδώ και κάποια χρόνια λόγω κυρίως της κλιματικής αλλαγής, της αύξησης των συγκρούσεων, της ανθεκτικότητας στα φάρμακα και τα φυτοφάρμακα και της έλλειψης χρηματοδοτήσεων.

Η ελονοσία, ασθένεια που μεταδίδεται στον άνθρωπο από το τσίμπημα ορισμένων ειδών κουνουπιού, στοιχίζει τη ζωή σε περίπου 600.000 ανθρώπους κάθε χρόνο, και οι περισσότεροι από αυτούς που χάνουν τη ζωή τους είναι παιδιά κάτω των πέντε ετών ή έγκυες γυναίκες.

Οι αριθμοί για το 2025 δεν είναι ακόμη διαθέσιμοι. Ωστόσο ο Σαντς αναμένει «αύξηση του αριθμού των παιδιών που θα πεθάνουν από ελονοσία φέτος, εν μέρει λόγω της μείωσης της χρηματοδότησης».

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, ανάλυση που έκανε η οργάνωση «Roll Back Malaria» (σ.σ.: Αντιστρέψτε την πορεία της ελονοσίας), εταίρος του Παγκόσμιου Ταμείου στον αγώνα για την καταπολέμηση της ελονοσίας, αφήνει να εννοηθεί ότι μπορεί να υπάρξουν «πάνω από 100.000 επιπλέον θάνατοι φέτος». Επίσης εκφράζονται ανησυχίες όσον αφορά τις πιο μακροπρόθεσμες συνέπειες στην έρευνα.

Το Παγκόσμιο Ταμείο, με κύκλο αναπλήρωσης των πόρων του ανά τρία χρόνια, ελπίζει να εξασφαλίσει 18 δισεκατομμύρια δολάρια ως τα τέλη Νοεμβρίου για την επόμενη περίοδο.

Αυτό θα επέτρεπε «να σωθούν ως και 23 εκατομμύρια ζωές στη διάρκεια της περιόδου 2027-2029», σημείωσε η οργάνωση σε ανακοίνωσή της.

 

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας – Περισσότεροι από 2.600 άνθρωποι έχουν αυτοκτονήσει από το 2020 έως σήμερα

«Κάθε στιγμή μετράει. Κάθε πραγματική συζήτηση, κάθε ερώτηση που δείχνει ότι νοιάζεσαι, μπορεί να ανατρέψει μια κρίση. Η δύναμη δεν βρίσκεται μόνο σε μεγάλες εκστρατείες. Βρίσκεται σε κάθε ανθρώπινη στιγμή προσοχής, σε κάθε πράξη που λέει: “Δεν είσαι μόνος”», αναφέρει, σε ανακοίνωσή του, ο φορέας ΚΛΙΜΑΚΑ.

Με κεντρικό μήνυμα «Μαζί στην Ευθύνη, Μαζί στη Δράση – Ώρα να αλλάξουμε το αφήγημα για την Αυτοκτονία», το Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας της ΚΛΙΜΑΚΑ, διοργανώνει και φέτος δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης με αφορμή την 10η Σεπτεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας.

Τα στοιχεία που παρουσιάζει η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι σοκαριστικά. Περισσότεροι από 2.600 άνθρωποι έχουν αυτοκτονήσει από το 2020 έως σήμερα. Το 2024 καταγράφηκαν 469 αυτοκτονίες. Περισσότερο από το 20% των αυτοκτονιών δεν καταγράφονται. Το 95% των αυτοκτονιών θα μπορούσε να έχει προληφθεί.

«Η αυτοκτονία παραμένει η μοναδική ψυχιατρική κατάσταση που καταλήγει σε θάνατο, με περίπου 500 καταγεγραμμένους θανάτους κάθε χρόνο στην Ελλάδα. Κάθε μία από αυτές τις τραγικές απώλειες αφήνει πίσω της περισσότερους από 5.000 ανθρώπους που βιώνουν πένθος και πόνο. Παρά τα επίσημα στοιχεία, η πραγματική διάσταση του φαινομένου είναι μεγαλύτερη: Πολλές αυτοκτονίες δεν καταγράφονται, ενώ οι μη θανατηφόρες απόπειρες υπολογίζεται ότι είναι έως και 25 φορές περισσότερες από τα καταγεγραμμένα περιστατικά», σημειώνει η ΚΛΙΜΑΚΑ.

Όπως προσθέτει, η αυτοκτονικότητα στην Ελλάδα παραμένει ένα θέμα που συχνά υποεκτιμάται: «Τα διαθέσιμα στοιχεία υποδεικνύουν ότι πολλά περιστατικά δεν καταγράφονται, με αποτέλεσμα η πραγματική διάσταση του προβλήματος να παραμένει ασαφής. Η έλλειψη ολοκληρωμένων δεδομένων δυσχεραίνει την κατανόηση των αιτιών και των τάσεων, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για στοχευμένη δράση και πιο ακριβή καταγραφή».

Σύμφωνα με τον φορέα, η πρόληψη της αυτοκτονίας δεν μπορεί να μείνει στο περιθώριο. Αποτελεί υπόθεση όλων μας. Το θέμα για τα έτη 2024-2026, “Αλλάζοντας το Αφήγημα”, δεν είναι απλώς ένα σύνθημα. «Είναι μια πρόσκληση σε δράση: Να ανοίξουμε διάλογο χωρίς φόβο, να ξεπεράσουμε το στίγμα, να ενδυναμώσουμε την ευαισθητοποίηση και να δημιουργήσουμε κοινότητες που στηρίζουν πραγματικά».

Στις 10 Σεπτεμβρίου, η Παγκόσμια Ημέρα Πρόληψης της Αυτοκτονίας μάς καλεί να ενώσουμε τις φωνές μας σε όλον τον κόσμο, από τις μικρές κοινότητες μέχρι τις μεγάλες πόλεις, για να στείλουμε ένα μήνυμα αλληλεγγύης, μνήμης και ελπίδας.

Η ΚΛΙΜΑΚΑ διοργανώνει δράσεις με σύνθημα «Μάθε, Ευαισθητοποιήσου, Δράσε»

Σήμερα διοργανώνει εκπαιδευτική εκδήλωση στο Λαϊκό Νοσοκομείο και αύριο θα πραγματοποιήσει κεντρική εκδήλωση στην πλατεία Συντάγματος. Ανάλογες εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν με τη συμμετοχή των Μονάδων Ψυχικής Υγείας που λειτουργεί η ΚΛΙΜΑΚΑ σε Αττική, Πάτρα, Κέρκυρα, Νάξο, Σαντορίνη, Αμοργό, Σύμη, Καστελόριζο.

Η ΚΛΙΜΑΚΑ δεν περιορίζεται στη συμμετοχή στα διεθνή δίκτυα. Πρωτοστατεί στη διαμόρφωση νέων κατευθύνσεων και στρατηγικών για την πρόληψη της αυτοκτονίας. Ως Εθνικός Αντιπρόσωπος στη Διεθνή Ένωση για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και μέσα από τη συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, συμβάλλει ενεργά στη χάραξη πολιτικών που καθορίζουν το μέλλον της πρόληψης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στην πράξη, αυτό περιλαμβάνει πιλοτικά προγράμματα σε γενικά νοσοκομεία για πρώιμη αναγνώριση ατόμων υψηλού κινδύνου, συνεργασίες με διεθνή ερευνητικά δίκτυα για την ανάπτυξη βιοδεικτών ψυχικής υγείας και εξατομικευμένα θεραπευτικά πλάνα που ενσωματώνουν επιγενετικές στρατηγικές. «Πρόκειται για εργαλεία που εντοπίζουν την ευαλωτότητα πριν εκδηλωθεί, επιτρέπουν στοχευμένες παρεμβάσεις και υποστηρίζουν εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις», τονίζει η ΚΛΙΜΑΚΑ και προσθέτει: «Η πρόληψη της αυτοκτονίας απαιτεί συλλογική τόλμη, επιστημονική καινοτομία και συντονισμένη δράση σε εθνικό και διεθνές επίπεδο».

Το Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας της ΚΛΙΜΑΚΑ πρωτοστατεί στη σύγχρονη προσέγγιση της πρόληψης αυτοκτονίας, αξιοποιώντας τις τελευταίες εξελίξεις στις νευροεπιστήμες, την επιγενετική και την ψυχιατρική ακριβείας. Οι παρεμβάσεις είναι σχεδιασμένες ώστε να αναγνωρίζουν τις μοναδικές ανάγκες κάθε ατόμου, να εντοπίζουν πιθανές ψυχικές ευαλωτότητες και να προλαμβάνουν κρίσεις πριν αυτές κλιμακωθούν. Η έγκαιρη παρέμβαση παραμένει καθοριστική για τη σωτηρία ζωών. Το Κέντρο παρέχει 24ωρη υποστήριξη μέσω της Γραμμής Παρέμβασης 1018, με εφαρμογή επιστημονικά τεκμηριωμένων προσεγγίσεων που διασφαλίζουν ασφάλεια και άμεση στήριξη.

 

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μακροχρόνια φροντίδα ψυχικής υγείας και άνοια: Το 26% των ηλικιωμένων στην Ελλάδα ζουν μόνοι τους

Περίπου 500.000 Έλληνες επηρεάζονται από τις μεταρρυθμίσεις του υπουργείου Υγείας για τη μακροχρόνια φροντίδα ψυχικής υγείας.

Ως μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις παγκοσμίως για τα υγειονομικά συστήματα χαρακτήρισε τη μακροχρόνια φροντίδα ψυχικής υγείας, ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, μιλώντας σε εκδήλωση με το θέμα αυτό, που διοργάνωσε το υπουργείο Υγείας, στο περιθώριο της 89ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης

Ο κ. Βαρτζόπουλος, αφού αναφέρθηκε στα ουσιαστικά βήματα που έχουν γίνει την τελευταία διετία στον τομέα της ψυχικής υγείας στη χώρα μας, όπως η ψήφιση του νόμου για την Ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης αλλά και η ίδρυση του Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων, σημείωσε ότι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα υγειονομικά συστήματα παγκοσμίως είναι η μακροχρόνια φροντίδα ψυχικής υγείας.

«Αφορά το 5% του πληθυσμού. Αφορά λοιπόν 500.000 Έλληνες αυτή τη στιγμή που μιλάμε και πάνω από όλα αφορά τουλάχιστον 2 εκατομμύρια ανθρώπους που είναι οι οικογένειές τους. Άρα μιλούμε δηλαδή για ένα θέμα δημόσιας υγείας, το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί και θα αντιμετωπιστεί μέσα στις καινούργιες δυνατότητες που έχουμε χάρη στην οικονομική πολιτική της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη».

Ο κ. Βαρτζόπουλος έθιξε επίσης τις αντικειμενικές δυσκολίες που επικρατούν σήμερα για την εξυπηρέτηση των συμπολιτών μας που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, αλλά και την ανάγκη αλλαγής του μοντέλου εκτίμησης την αναπηρίας στη χώρα μας, ακολουθώντας βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές.

«Η αναπηρία στα προηγμένα κοινωνικά κράτη της Ευρώπης προσδιορίζεται από τον βαθμό αδυναμίας αυτοεξυπηρέτησης που έχει διάφορες βαθμίδες. Αυτές τις βαθμίδες πρέπει να εισάγουμε και εμείς εδώ. Βάσει αυτών των βαθμίδων θα μπορούμε να προσδιορίσουμε και τον τρόπο με τον οποίο θα ιδρύονται και θα λειτουργούν και οι δομές για αυτούς τους ασθενείς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Ήρθε η ώρα να θεσμοθετηθεί η μακροχρόνια φροντίδα ψυχικής υγείας»

Η πρόεδρος του Παρατηρητηρίου για την Άνοια, Δρ. Παρασκευή Σακκάψυχίατρος-νευρολόγος, εξέφρασε την ικανοποίησή της για την πρόθεση του υπουργείου Υγείας να θεσμοθετήσει για την μακροχρόνια φροντίδα ψυχικής υγείας στη χώρα μας και σημείωσε πως «οι ασθενείς, οι οργανώσεις, οι επαγγελματίες υγείας, οι γιατροί στο πεδίο της άνοιας, πάρα πολλά χρόνια αγωνιζόμαστε για να αναγνωριστεί αυτή η ανάγκη, για να γίνουν δομές στεγαστικές, κινητές μονάδες και παρεμβάσεις στα σπίτια των ανθρώπων που πάσχουν από άνοια».

«Στους βαρέως πάσχοντες, στους ανθρώπους που δεν είναι αυτόνομοι, που χρειάζονται αυξημένη φροντίδα ήρθε η ώρα να προσφέρουμε λύσεις, ήρθε η ώρα να θεσμοθετηθεί η μακροχρόνια φροντίδα υγείας που σε ένα συντριπτικό ποσοστό αφορά τα άτομα με άνοια και οργανικά ψυχοσύνδρομα», είπε η κ. Σακκά.

Στην τοποθέτησή του, ο καθηγητής Ψυχιατρικής και Διευθυντής της Α’ Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής ΕΚΠΑ, Αντώνης Πολίτης, αναφέρθηκε στο ποσοστό των ηλικιωμένων ανθρώπων που ζουν μόνοι τους και πάσχουν από άνοια, σημειώνοντας πως ένας σημαντικός αριθμός αυτών των ανθρώπων ζει σε απομακρυσμένες περιοχές. Συγκεκριμένα, ανέφερε:

«Γνωρίζετε πόσοι άνθρωποι είναι μόνοι τους στην 3η ηλικία στην Ευρώπη; 29%. Γνωρίζετε πόσοι ηλικιωμένοι στην Ελλάδα είναι μόνοι τους αυτή τη στιγμή; 26%. Γνωρίζετε ότι οι περισσότεροι από αυτούς ζούνε σε απομακρυσμένες περιοχές; Και το 21% αυτών των ανθρώπων υποφέρουν από άνοια. Είναι μόνοι τους, είναι ολομόναχοι, δεν έχουνε κανέναν. Συνεπώς το καινούριο οικοσύστημα, που περιέγραψε ο κ. υφυπουργός, ότι ουσιαστικά στερούνται της ικανότητας να αυτοεξυπηρετηθούν και να λειτουργήσουν, έρχεται ως πρόβλημα να λυθεί επιτέλους με αυτήν την πρωτοβουλία που είναι η μακροχρόνια φροντίδα ψυχικής υγείας».

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο υφυπουργός Υγείας σημείωσε πως «πρόθεσή μας είναι να σκύψουμε πάνω στο μεγάλο αυτό πρόβλημα της σύγχρονης κοινωνίας, να φροντίσουμε και να εξασφαλίσουμε την ουσιαστική αύξηση και βελτίωση, τόσο ποσοτικά, όσο και ποιοτικά, των απαραίτητων υπηρεσιών μιας μακροχρόνιας φροντίδας ψυχικής υγείας που ακολουθεί τις βέλτιστες πρακτικές των μεγάλων Κοινωνικών Κρατών της Ευρώπης».

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Κατάχρηση οθονών: Επτά στα δέκα παιδιά με μυωπία ως το 2050

Οι επιπτώσεις της υπερβολικής έκθεσης σε ηλεκτρονικές οθόνες στην όραση, στη νευροανάπτυξη και στην ψυχολογία βρεφών, παιδιών και εφήβων. Τι συζητήθηκε σε εκδήλωση του ΙΣΘ στην 89η ΔΕΘ.

Το 70% των παιδιών στην Ευρώπη το 2050 θα έχουν μυωπία και σε αυτό θα έχει καθοριστική συμβολή η υπερβολική χρήση ηλεκτρονικών οθονών. Η πρόβλεψη διατυπώθηκε από τον οφθαλμίατρο – παιδοφθαλμίατρο, πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Νικόλαο Νίτσα, στη διάρκεια του δεύτερου επιστημονικού τραπεζιού συζήτησης του ΙΣΘ στο πλαίσιο της παρουσίας του στην 89η ΔΕΘ.

Στη διάρκεια της εκδήλωσης ειδικοί επιστήμονες αναφέρθηκαν και στην επίδραση της κατάχρησης των οθονών στη νευροανάπτυξη των παιδιών, αλλά και στην ψυχολογία τους, ενώ έδωσαν χρηστικές συμβουλές για τον περιορισμό του φαινομένου της σύγχρονης ψηφιακής εποχής.

Το ερώτημα πανικού των γονέων

“Πείτε κάτι για τα κινητά και τα τάμπλετς”, είναι η μόνιμη φράση που ακούν οι παιδοοφθαλμίατροι από γονείς παιδιών. Το ερώτημα πόση ώρα χρήσης επιτρέπεται είναι ένα ερώτημα πανικού, καθώς ο εθισμός καθημερινά γίνεται μεγαλύτερος, παρατήρησε ο κ. Νίτσας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιπτώσεις εξαιτίας της θέασης των ηλεκτρονικών συσκευών μπορούν να χωριστούν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

  • Η ψηφιακή οφθαλμική κόπωση, η οποία έχει να κάνει με συμπτώματα από τη θέαση των συσκευών, και αυτό δεν αφορά μόνο τα παιδιά και τους εφήβους, αλλά και τους ενήλικες.
  • Η άμεση συσχέτιση που υπάρχει με την ανάπτυξη της μυωπίας από την συνεχή κοντινή προσήλωση σε ένα αντικείμενο (κινητό, τάμπλετ, ή ακόμα και ένα βιβλίο).

“Δυστυχώς, η πρόβλεψη για την Ευρώπη το 2050 είναι να έχει 70% μυωπικά παιδιά. Δεν έχει αλλάξει το γονιδίωμά μας, η μυωπία είναι μια πάθηση που εξαρτάται από τα γονίδιά μας, αλλά όχι μόνο. Εξαρτάται και από τον τρόπο ζωής”, παρατήρησε.

Η Παγκόσμια Παιδοοφθαλμολογική Εταιρεία συνιστά την κατά το δυνατόν αποφυγή χρήσης κινητών συσκευών από τα παιδιά, και την έκθεσή τους στο εξωτερικό φως τουλάχιστον δύο ώρες την ημέρα.

Η απόσταση θέασης κατά τη χρήση έχει μεγάλη σημασία ως μέτρο προστασίας, όσο και τα συχνά διαλείμματα. “Με την οθόνη μειώνονται οι βλεφαρισμοί από 20 σε 8 το λεπτό. Το μάτι αποκτά μια ευαισθησία, μια ξηρότητα, έχουμε τσούξιμο και δακρύροια, πολλές φορές και πόνο. Χρειάζεται τουλάχιστον ανά 30 λεπτά ένα διάλειμμα”, σημείωσε ο κ. Νίτσας, προσθέτοντας πως για τους ενήλικες ισχύει ο κανόνας 20-20-20: κάθε 20 λεπτά να βλέπουμε για 20 δευτερόλεπτα ένα αντικείμενο που βρίσκεται σε απόσταση 20 ποδιών (περίπου 6 μέτρων)

Όπως είπε ο πρόεδρος του ΙΣΘ, οι γιατροί έχουν στα χέρια τους όπλα για την αντιμετώπιση της ανάπτυξης μυωπίας, όταν αυτή δεν έχει γονιδιακή αιτιολογία:

  • Ειδικά γυαλιά, τα οποία συστήνονται και ήδη είναι διαθέσιμα στο ελληνικό εμπόριο.
  • Πήρε άδεια από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων ένα σκεύασμα διαλυμένης ατροπίνης, που έχει βρεθεί ότι περιορίζει την ανάπτυξη μυωπίας.
  • Ειδικοί φακοί επαφής που πιέζουν το μάτι και έχουμε περιορισμό της αύξησης της μυωπίας.

Τα όρια χρήσης οθονών και η πραγματικότητα

Σύμφωνα με την Αμερικάνικη Ακαδημία Παιδιατρικής και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η έκθεση σε οθόνες πρέπει να είναι:

  • Μηδενική για τα βρέφη και τα παιδιά ως 2 ετών, πλην της βιντεοκλήσης με γονέα ή φροντιστή, όταν είναι απαραίτητο.
  • Ως 1 ώρα την ημέρα για παιδιά από 2 ως 5 ετών, κυρίως για εκπαιδευτικούς σκοπούς.
  • Ως 2 ώρες την ημέρα για παιδιά 6 ως 12 ετών.
  • Ως 3 ώρες για εφήβους 13 ως 18 ετών.

“Δυστυχώς όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι”, ανέφερε η Ευτέρπη Παυλίδου, MD, MSc, Ph.D παιδίατρος – παιδονευρολόγος επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής στο Τμήμα Λογοθεραπείας του Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και Ταμίας της Ελληνικής Παιδονευρολογικής Εταιρείας. Όπως είπε, στην πραγματικότητα σήμερα

  • Το 40% ως 60% των βρεφών και μικρών παιδιών ως 2 3τών χρησιμοποιούν οθόνη για τουλάχιστον 30 ως 60 λεπτά.
  • Τα παιδιά 2 ως 6 ετών κάνουν χρήση για 4-6 ώρες.
  • Στις ηλικίες 6 με 12 η χρήση ανεβαίνει και στις 7-8 ώρες.
  • Στους άνω των 13 ετών μπορεί να εκτοξευτεί και στις 10 ώρες.

Πτυχιακή μελέτη στο Τμήμα Λογοθεραπείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων έδειξε πως η χρήση οθονών επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ύπνου και τη νευροεξέλιξη παιδιών που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού και παιδιών με διάσπαση προσοχής. Θα ακολουθήσει διδακτορική διατριβή για το ίδιο θέμα με μεγαλύτερο δείγμα παιδιών. Παράλληλα, στο στάδιο στατιστικής επεξεργασίας βρίσκεται πτυχιακή εργασία για την κατάχρηση σε όψιμους εφήβους, για την οποία χρησιμοποιήθηκαν εθελοντικά φοιτητές του Τμήματος. “Θα δούμε τη συσχέτιση όχι μόνο με την ποιότητα του ύπνου, αλλά και με την ακαδημαϊκή τους πορεία”, σημείωσε η κ. Παυλίδου.

Σύμφωνα με την ίδια, η υπερβολική χρήση οθόνης επηρεάζει επίσης την έναρξη του λόγου και της ομιλίας των παιδιών, καθώς δεν έχουν διάλογο και αλληλεπίδραση με συνομηλίκους ή με τον γονέα – φροντιστή. “Ο δεύτερος λόγος είναι η αισθητηριακή υπερδιέγερση. Η εναλλαγή χρωμάτων και εικόνων επηρεάζει τη νευροανάπτυξη των βρεφών. Έχει βρεθεί από μελέτες ότι εμποδίζει την συνδεσιμότητα μεταξύ των νευρώνων, τη συναπτογένεση”, ανέφερε.

Τα κορίτσια παίρνουν τα σκήπτρα

Στις πρώτες φάσεις του φαινομένου, ο εθισμός παιδιών με τις ψηφιακές οθόνες αφορούσε κυρίως το διαδικτυακό παιχνίδι και συνήθως νέα αγόρια που ασχολούνταν με αυτό επί πολλές ώρες την ημέρα. Όπως παρατήρησε ο δρ Γεώργιος Φλώρος επίκουρος καθηγητής Ψυχιατρικής ΑΠΘ στη Β’ Πανεπιστημιακή Ψυχιατρική Κλινική του ΑΠΘ, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει. “Σήμερα, με τα κοινωνικά δίκτυα να έχουν μπει στις ζωές όλων μας, αυτά είναι ο πρώτος χώρος που θα δούμε φαινόμενα υπερβολικής χρήσης, με τα κορίτσια πλέον να παίρνουν τα σκήπτρα, με την έννοια της επέκτασης της κοινωνικότητάς τους”, ανέφερε, προσθέτοντας ότι η τάση αυτή ενέχει τον κίνδυνο να ξεφύγει και να ξεπεράσει κάθε όριο, σε βάρος άλλων δραστηριοτήτων.

“Βλέπουμε πολύ μεγάλα προβλήματα με νέα κορίτσια στα κοινωνικά δίκτυα, τα οποία εστιάζονται στην εικόνα του σώματός τους, σε μηνύματα που λαμβάνουν για το πώς πρέπει να είναι ή να φέρονται, μια αρνητική καθοδήγηση στην εικόνα και την αυτοεκτίμησή τους”, σημείωσε.

Παράλληλα, παραμένει ενεργό το κομμάτι του διαδικτυακού παιχνιδιού, το οποίο πλέον απευθύνεται και στα κορίτσια, ενώ έχει εισέλθει και αυτό των εύκολων και φθηνών διαδικτυακών αγορών από την Κίνα, που οδηγούν σε έναν ιδιότυπο εθισμό στον καταναλωτισμό-

Σύμφωνα με τον κ. Φλώρο, η Ελλάδα ήταν πάντα ψηλά συγκριτικά με άλλες χώρες της Ευρώπης στον εθισμό. “Υποθέτουμε ότι ένα 10% – 15% των εφήβων μπορεί να έχουν στοιχεία εθισμού”, είπε, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην ευθύνη των γονέων. “Έρχονται γονείς που μας λένε ‘πάρτε το παιδί και βάλτε του εσείς όρια’. Δηλαδή αν σου πει το παιδί δώσε το κλειδί της μηχανής να πάω μια βόλτα, θα το δώσεις; Γιατί εκεί είναι εύκολο να βάλεις όριο και είναι δύσκολο στην οθόνη;”, διερωτήθηκε.

 

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Στερεοτακτική ακτινοθεραπεία: Στο Θεαγένειο η πρώτη εφαρμογή σε δημόσιο νοσοκομείο

Η ακτινοθεραπεύτρια ογκολόγος Κ. Μπόνιου εξηγεί στο iatronet.gr τα πλεονεκτήματα της ανώδυνης, αναίμακτης τεχνικής που ακτινοβολεί τον όγκο με ακρίβεια χιλιοστού και απαιτεί μόλις 1 ως 5 συνεδρίες.

 

Ασθενής με μεταστατικό καρκίνο πνεύμονα εισήχθη την περασμένη Τρίτη σε έναν από τους γραμμικούς επιταχυντές του Ακτινοθεραπευτικού Ογκολογικού Τμήματος του Θεαγένειου αντικαρκινικού νοσοκομείου Θεσσαλονίκης. Στην πρώτη θεραπευτική συνεδρία, το ένα από τα δύο οζίδια που εμφάνισε, μεγέθους 1,9 εκατοστών, ακτινοβολήθηκε με την τεχνική της στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας (Stereotactic Body Radiation Therapy – RT). Ήταν ο πρώτος ασθενής που δέχεται την συγκεκριμένη τεχνική σε δημόσιο νοσοκομείο του ΕΣΥ.

Η κ. Κωνσταντίνα Μπόνιου , ακτινοθεραπεύτρια ογκολόγος, διευθύντρια ΕΣΥ στο Ακτινοθεραπευτικό Ογκολογικό Τμήμα του Θεαγένειου, μιλάει στο iatronet.gr για τα πλεονεκτήματα της SBRT έναντι της συμβατικής ακτινοθεραπείας, καθώς και για τις ενδείξεις που καθιστούν έναν ασθενή υποψήφιο για την συγκεκριμένη επιλογή θεραπείας. Η πρώτη εφαρμογή, όπως λέει, είναι αποτέλεσμα της σταδιακής ενσωμάτωσης σύγχρονου εξοπλισμού και απόκτησης εμπειρίας σε μια σειρά από καινοτόμες τεχνικές θεραπείας στο Θεαγένειο τα τελευταία χρόνια.

Στερεοτακτική ακτινοθεραπεία

Το SΒRT είμαι μια ακτινοθεραπευτική τεχνική που εφαρμόζεται σε στοχευμένο πεδίο με ακρίβεια χιλιοστού. Σε μόλις 1 ως 5 συνεδρίες, που πραγματοποιούνται σε συνολική χρονική διάρκεια ως 10 ημερών, ο όγκος ακτινοβολείται με μεγάλη δόση και απότομη πτώση της στη συνέχεια στους γύρω ιστούς. “Είναι μια ριζική θεραπεία, ανώδυνη, αναίμακτη, γρήγορη, φιλική στον ασθενή, που εξασφαλίζει μεγαλύτερη ακρίβεια, προκαλεί μικρότερη βλάβη στους υγιείς ιστούς και έχει λιγότερες παρενέργειες”, επισημαίνει η κ. Μπόνιου. Όπως αναφέρει, εφαρμόζεται σε μικρές βλάβες, συνήθως από 3 ως 5 εκατοστών, είτε σε αρχικά στάδια καρκίνου του πνεύμονα είτε σε μικρές μεταστάσεις, στον πνεύμονα, στο ήπαρ, στην σπονδυλική στήλη και στα οστά, σε ασθενείς που δεν μπορούν να χειρουργηθούν.

“Σκεφτείτε έναν ασθενή 85 ετών με αρχικού σταδίου καρκίνο του πνεύμονα, έναν όγκο 3 εκατοστών, ο οποίος λόγω κάποιας συννοσηρότητας – για παράδειγμα αναπνευστική ή καρδιακή ανεπάρκεια – δεν μπορεί να χειρουργηθεί. Ο συγκεκριμένος ασθενής μπορεί να υποβληθεί σε SBRT, με 1 ως 5 συνεδρίες που γίνονται μέρα παρά μέρα, αντί για 30 συνεδρίες καθημερινά που θα έκανε με την συμβατική θεραπεία”, επισημαίνει η κ. Μπόνιου.

Όπως διευκρινίζει η ίδια, η εφαρμογή της τεχνικής δεν αφορά όλα τα είδη καρκίνου και όλους τους ασθενείς. “Υπάρχουν απόλυτες ενδείξεις, βάσει κατευθυντήριων οδηγιών από την Ευρωπαϊκή και από την Αμερικανική Εταιρεία Ακτινοθεραπείας, για το πότε θα χορηγήσουμε SBRT”, σημειώνει.

 

Η βήμα προς βήμα εξέλιξη

Οι ακτινοθεραπείες εφαρμόζονται στους δύο γραμμικούς επιταχυντές που απέκτησε το 2017-2018 το Θεαγένειο στο πλαίσιο της μεγάλης πανελλαδικής δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Ο υποστηρικτικός ιατροτεχνικός εξοπλισμός και τα λογισμικά που αποκτήθηκαν στη συνέχεια βοήθησαν στην σταδιακή υιοθέτηση μιας σειράς καινοτόμων τεχνικών, η οποία με την σειρά της οδήγησε στην εφαρμογή της στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας.

Η τεχνολογία της τετραδιάστατης αξονικής τομογραφίας (4D-CT) που αποκτήθηκε τον Ιανουάριο του 2024, επέτρεψε αρχικά την εφαρμογή της τεχνικής συγκράτησης της αναπνοής με βαθιά εισπνοή κατά τη διάρκεια της θεραπείας (Deep Inspiration Breath Holding – DIBH).

“Την εφαρμόσαμε σε καρκίνους του μαστού, ειδικά στον αριστερό μαστό, όπου κατά τη διάρκεια της ακτινοβόλησης η καρδιά απομακρύνεται και προστατεύεται”, αναφέρει η ακτινοθεραπεύτρια ογκολόγος. Μετά την απόκτηση μεγάλης εμπειρίας στους αριστερούς μαστούς η τεχνική συνδυάστηκε με την επιφανειακά καθοδηγούμενη ακτινοθεραπεία (Surface Guided Radiation Therapy – SGRT), η οποία βασίζεται στην αναπαραγωγή ολογράμματος του ασθενούς που λαμβάνει υπόψη και τις κινήσεις του σώματος, άρα και του όγκου, με στόχο τη μέγιστη ακρίβεια στόχευσης.

“Καταγράφει την αναπνοή σε όλες τις φάσεις της και δημιουργεί μια μέση αξονική, προκειμένου να δοθεί ακριβής θεραπεία στον όγκο στόχο. Με την συνδρομή της Τεχνητής Νοημοσύνης το ολόγραμμα μεταφέρεται στην οθόνη του υπολογιστή. Εκεί συγκρίνεται το ολόγραμμα του αξονικού με αυτό της επιφάνειας του ασθενούς και όταν ταυτίζονται ανάβει πράσινο φως ώστε να δοθεί ακτινοβολία. Αν ο ασθενής κουνηθεί λίγο μέσω αναπνοής ή κουνήσει κάποιο χέρι, η εικόνα κοκκινίζει και σταματάει η ακτινοθεραπεία”.

Η απόκτηση εμπειρίας στα παραπάνω οδήγησε ως εξέλιξη στην εφαρμογή της στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας, που συνδυάζει και τις προηγούμενες τεχνικές και κατέστησε το Θεαγένειο το πρώτο δημόσιο νοσοκομείο του ΕΣΥ που την εισάγει στην θεραπευτική πρακτική.

 

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Oι δύο συνήθειες που επηρεάζουν περισσότερο τις χρόνιες ασθένειες [μελέτη]

Τι έδειξε προοπτική ανάλυση, βασισμένη σε δεδομένα από χιλιάδες άτομα από την βρετανική βιοτράπεζα.

 

Ένας υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων ασθενειών όπως ο καρκίνος, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο διαβήτης τύπου 2. Αλλά πώς μπορεί να καταγραφεί και να αξιολογηθεί επιστημονικά ένας “υγιεινός τρόπος ζωής”;

Ερευνητές του γερμανικού Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο (DKFZ) συνέκριναν συστηματικά 13 λεγόμενες “βαθμολογίες τρόπου ζωής”. Ανέλυσαν ποιες από αυτές προβλέπουν καλύτερα τον κίνδυνο ασθένειας.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ορισμένες απλές βαθμολογίες τρόπου ζωής είναι κατάλληλες όχι μόνο για την εκτίμηση μεμονωμένων ασθενειών, αλλά και για την αξιολόγηση του γενικού κινδύνου χρόνιων ασθενειών και της σχετικής θνησιμότητας.

Τι είναι οι δείκτες τρόπου ζωής; Οι ερευνητές εννοούν επιστημονικά ανεπτυγμένα συστήματα αξιολόγησης που καταγράφουν πόσο υγιεινή είναι η συμπεριφορά ενός ατόμου – με βάση διάφορους γνωστούς παράγοντες κινδύνου.

Ανάλογα με τον δείκτη, λαμβάνονται υπόψη, για παράδειγμα, η καπνιστική συμπεριφορά, το σωματικό βάρος, ο βαθμός σωματικής άσκησης, η διατροφή και η κατανάλωση αλκοόλ.

Για κάθε έναν από αυτούς τους παράγοντες απονέμεται μια βαθμολογία – όσο πιο υγιεινή είναι η συμπεριφορά, τόσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία.

Το άθροισμα δίνει μια συνολική τιμή, η οποία μπορεί να ερμηνευθεί ως μέτρο της «υγείας του τρόπου ζωής”. Διαφορετικές βαθμολογίες σταθμίζουν αυτές τις μεμονωμένες συνιστώσες με διαφορετικό τρόπο ή λαμβάνουν υπόψη πρόσθετες πτυχές, όπως τις συνήθειες ύπνου, τις κοινωνικές επαφές ή τους δείκτες φλεγμονής.

“Αυτές οι βαθμολογίες τρόπου ζωής είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για να καταστεί ορατό o ατομικός κίνδυνος για τις λεγόμενες “μη μεταδοτικές” ασθένειες – για την έρευνα, την πρόληψη και, ενδεχομένως, και στην καθημερινή κλινική πρακτική”, εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης Michael Hoffmeister, επιδημιολόγος στο DKFZ.

Αλλά τι προσφέρουν οι μεμονωμένες βαθμολογίες; Ο Hoffmeister και η ομάδα του το διερεύνησαν αυτό με μια προοπτική ανάλυση, βασισμένη σε δεδομένα από 76.399 άτομα από την βρετανική βιοτράπεζα, τα οποία παρακολουθήθηκαν για μια περίοδο 10,5 ετών κατά μέσο όρο.

Οι ερευνητές συνέκριναν τη σχέση 13 διαφορετικών βαθμολογιών τρόπου ζωής με την εμφάνιση και τη θνησιμότητα από καρκίνο, καρδιαγγειακές παθήσεις και διαβήτη τύπου 2.

Τα αποτελέσματα: Σε όλες τις βαθμολογίες που εξετάστηκαν, οι υψηλότερες τιμές συσχετίζονταν με χαμηλότερο κίνδυνο χρόνιων παθήσεων. Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η συσχέτιση με τον διαβήτη τύπου 2, ακολουθούμενη από τις καρδιαγγειακές παθήσεις και τον καρκίνο.

Καλύτερες βαθμολογίες: HLS και CDRI

Δύο δείκτες ξεχώρισαν ιδιαίτερα: ο “Healthy Lifestyle Score” (HLS) που αναπτύχθηκε στο DKFZ και ο “Chronic Disease Risk Index” (CDRI). Και οι δύο αποδείχθηκαν ιδιαίτερα κατάλληλοι για την πρόβλεψη του συνολικού κινδύνου για χρόνιες ασθένειες και θνησιμότητα. Περιλαμβάνουν βασικούς παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα και ο δείκτης μάζας σώματος (BMI) – δύο παράγοντες των οποίων η σημασία συχνά υποτιμάται.

“Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι απλές, σαφώς δομημένες βαθμολογίες με λίγα, αλλά σημαντικά στοιχεία – όπως το κάπνισμα και το υπερβολικό βάρος – είναι ιδιαίτερα προγνωστικές”, λέει η Jie Ding, πρώτη συγγραφέας της τρέχουσας δημοσίευσης.

Απαίτηση για ενιαίες συστάσεις

Επί του παρόντος, υπάρχουν πολλές βαθμολογίες τρόπου ζωής με διαφορετικές προτεραιότητες και κριτήρια – κάτι που μπορεί να προκαλέσει σύγχυση τόσο στους ειδικούς όσο και στον πληθυσμό. Ως εκ τούτου, οι ερευνητές υποστηρίζουν την ανάπτυξη μιας ενιαίας, τεκμηριωμένης βαθμολογίας τρόπου ζωής, η οποία θα μπορούσε να καθιερωθεί ως πρότυπο εργαλείο για την πρόληψη πολλών χρόνιων ασθενειών.

“Μπορέσαμε να δείξουμε ότι ορισμένες βαθμολογίες τρόπου ζωής που έχουν αναπτυχθεί για μια ασθένεια είναι επίσης κατάλληλες για την εκτίμηση του κινδύνου άλλων ασθενειών”, λέει ο Michael Hoffmeister.

“Οι οργανισμοί που ασχολούνται με την πρόληψη του καρκίνου, των καρδιαγγειακών παθήσεων και του διαβήτη θα μπορούσαν έτσι να εκτιμήσουν ταυτόχρονα τον κίνδυνο εμφάνισης πολλών ασθενειών με τη βοήθεια ενός συστήματος αξιολόγησης”.

Αυτό θα διευκόλυνε την επικοινωνία και θα βοηθούσε τον πληθυσμό να εκτιμήσει ευκολότερα την υγεία του και να τη βελτιώσει με πιο στοχευμένο τρόπο.

Πηγές:
Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Υπουργείο Υγείας: Σύγκριση διατροφής σε δημόσιους και ιδιωτικούς βρεφικούς – παιδικούς σταθμούς

Αναλυτικές συστάσεις για το διαιτολόγιο, παρέχονται σε σημερινή εγκύκλιο της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας.

Συστάσεις για το διαιτολόγιο σε δημόσιους, ιδιωτικούς βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, καθορίζει με σημερινή εγκύκλιο η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας.

Στην εγκύκλιο της Ειρήνης Αγαπηδάκη, που παρατίθεται πιο κάτω, υπογραμμίζεται πως η υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών από τα πρώτα χρόνια της ζωής είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Συμβάλλει στην ιδανική ανάπτυξη και υγεία των παιδιών και θέτει τα θεμέλια για την υγεία και ευημερία του μελλοντικού ενήλικα μέσω της πρόληψης σημαντικών χρόνιων νοσημάτων, όπως η παχυσαρκία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο σακχαρώδης διαβήτης.

Όπως αναφέρει, πλήθος ερευνών τις τελευταίες δύο δεκαετίες καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών με τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του προγράμματος COSI του Ευρωπαϊκού γραφείου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που διενεργήθηκε σε 48 χώρες τα έτη 2022 – 2024, το 33% των κοριτσιών και το 41% των αγοριών ηλικίας 7-9 ετών στη χώρα μας είχαν βάρος υψηλότερο του φυσιολογικού.

Οι πολιτικές, ωστόσο, των τελευταίων ετών φαίνεται πως έχουν αποδώσει, καθώς παρατηρήθηκε μείωση του επιπολασμού της υπερβαρότητας κατά 6% στα κορίτσια και 2,9% στα αγόρια σε σύγκριση με την αντίστοιχη έρευνα της περιόδου 2018 – 2020.

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας αναφέρεται και στη διατροφική διαχείριση παιδιών με τροφικές αλλεργίες και δυσανεξίες και υπενθυμίζει ότι τα εν λόγω νοσήματα θα πρέπει να δηλώνονται από τους γονείς στον Σταθμό και να είναι ενήμεροι ο παιδίατρος, ο διαιτολόγος – διατροφολόγος, καθώς και το προσωπικό του σταθμού, οι οποίοι οφείλουν να μεριμνήσουν ώστε το παιδί να ακολουθεί τροποποιημένο διαιτολόγιο στο οποίο δεν περιλαμβάνονται οι εν λόγω τροφές.

Οι γενικές συστάσεις που παρέχονται από το υπουργείο Υγείας είναι οι εξής:

  • Αποφυγή τροφίμων που χαρακτηρίζονται ως ενεργειακά πυκνά και πτωχά σε θρεπτικά συστατικά.
  • Περιορισμός των πρόσθετων και ελεύθερων σακχάρων.
  • Περιορισμός των κορεσμένων και trans λιπαρών.
  • Παροχή φρέσκων φρούτων και λαχανικών και προϊόντων ολικής άλεσης.

Ενδιαφέρον έχουν τα ευρήματα αξιολόγησης των παρεχόμενων τροφών σε δημόσιους και ιδιωτικούς σταθμούς, τα οποία περιλαμβάνονται στην εγκύκλιο.

Δημόσιοι σταθμοί

Βρέφη και Νήπια > 18 μηνών

Το μεγαλύτερο ποσοστό των σταθμών (97,9%), προσφέρει σε καθημερινή βάση φρέσκα φρούτα και φρουτοσαλάτες. Ταυτόχρονα όμως, υψηλό είναι και το ποσοστό των σταθμών που προσφέρει τουλάχιστον 1-2 ημέρες την εβδομάδα φρέσκους χυμούς φρούτων (29,1%).

Υψηλό είναι και το ποσοστό των σταθμών που προσφέρει τουλάχιστον 3-4 ημέρες την εβδομάδα λαχανικά ή σαλάτες (85,9%).

Το 37,2% των σταθμών δεν προσφέρουν καθόλου επεξεργασμένα/λευκά δημητριακά, ενώ το 73% προσφέρει τουλάχιστον 3-4 ημέρες την εβδομάδα μη επεξεργασμένα δημητριακά (όπως ψωμί, ζυμαρικά και δημητριακά πρωϊνού ολικής άλεσης, καστανό ρύζι και βρώμη).

Παρατηρήθηκε σημαντική τήρηση των συστάσεων αναφορικά με την πλήρη αποφυγή:

Αλλαντικών – προϊόντων κόκκινου κρέατος (99,3%), τηγανητών (97,9%) και σύνθετων αρτοσκευασμάτων (97,2%) [Ομάδα τροφίμων υψηλών σε κορεσμένα-Trans λιπαρά].

Σοκολατούχο γάλα (100%), άλειμμα σοκολάτας και σοκολάτα (99,3%), κομπόστα φρούτων και επιδόρπιο γιαουρτιού (98,6%), τσουρέκι (95%), ρυζόγαλο (88,7%), κρέμα συσκευασμένη (87,9%) και μπισκότα (85%) [Ομάδα τροφίμων υψηλών σε πρόσθετα σάκχαρα].

  • Απεναντίας, χαμηλότερη βρέθηκε η συμμόρφωση προς τις συστάσεις αναφορικά με την πλήρη αποφυγή:

Μαργαρίνης και βουτύρου (60,7%) [Ομάδα τροφίμων υψηλών σε κορεσμένα-Trans λιπαρά].

Ταχινιού υψηλών σακχάρων (με κακάο, μέλι ή πορτοκάλι) (69,6%) [Ομάδα τροφίμων υψηλών σε πρόσθετα σάκχαρα].

Βρέφη < 18 μηνών

Αναφορικά με τις συστάσεις εβδομαδιαίας κατανομής μεσημεριανού γεύματος, παρατηρήθηκε υψηλή συμμόρφωση των σταθμών σε αυτές, και συγκεκριμένα:

  • Κοτόπουλο 1-2 ημέρες την εβδομάδα: 100%.
  • Όσπρια, 1 ημέρα την εβδομάδα: 100%.
  • Ψάρι, 1-2 ημέρες την εβδομάδα: 85,3%.
  • Κόκκινο κρέας έως 1 ημέρα την εβδομάδα: 98,5%.
  • Λαχανικά, ως συνοδευτικά των γευμάτων (τουλάχιστον 1-2 ημέρες την εβδομάδα: 98,5%

Το ποσοστό των σταθμών που δήλωσαν ότι προσφέρουν φρούτα καθημερινά ήταν 88,2%. Και εδώ όμως παρατηρήθηκε υψηλό ποσοστό στους σταθμούς που προσφέρουν τουλάχιστον 1-2 ημέρες την εβδομάδα φρέσκους χυμούς φρούτων (30,9%).

Σχετικά με την ομάδα τροφίμων υψηλών σε κορεσμένα-Trans λιπαρά, παρατηρήθηκε καθολική τήρηση των συστάσεων (από το 100% των σταθμών) στα αλλαντικά-προϊόντα κόκκινου κρέατος και τα τηγανητά, και πολύ υψηλή στα σύνθετα αρτοσκευάσματα (95,6%).

Σχετικά με την ομάδα τροφίμων υψηλών σε πρόσθετα σάκχαρα, η τήρηση των συστάσεων ήταν καθολική (από το 100% των σταθμών) σε πολλά τρόφιμα (σοκολάτα, σοκολατούχο γάλα, άλειμμα σοκολάτας, επιδόρπιο γιαουρτιού) και πολύ υψηλή στην κομπόστα φρούτων (98,5%), το ρυζόγαλο (95,6%), το τσουρέκι (94,1%), τα μπισκότα (86,8%) και το ταχίνι υψηλών σακχάρων (83,8%).

Ιδιωτικοί Σταθμοί

Βρέφη και Νήπια > 18 μηνών

Σε αντίθεση με τους δημόσιους σταθμούς, το ποσοστό των σταθμών που προσφέρει σε καθημερινή βάση φρέσκα φρούτα και φρουτοσαλάτες ανήλθε στο 69,8%, ενώ σημαντικό ποσοστό αυτών τα προσφέρει μόλις έως 1-2 ημέρες την εβδομάδα (12,8%). Ταυτόχρονα, υψηλό βρέθηκε και το ποσοστό των σταθμών που προσφέρει τουλάχιστον 1-2 ημέρες την εβδομάδα φρέσκους χυμούς φρούτων (39,5%).

Υψηλό βρέθηκε το ποσοστό των σταθμών που προσφέρει τουλάχιστον 3-4 ημέρες την εβδομάδα λαχανικά ή σαλάτες (84,9%).

Το 25% των σταθμών δεν προσφέρουν καθόλου επεξεργασμένα/λευκά δημητριακά, ενώ το 48,3% προσφέρει τουλάχιστον 3-4 ημέρες την εβδομάδα μη επεξεργασμένα δημητριακά (όπως ψωμί, ζυμαρικά και δημητριακά πρωϊνού ολικής άλεσης, καστανό ρύζι και βρώμη).

Παρατηρήθηκε και εδώ σημαντική προσκόλληση στις συστάσεις αναφορικά με την πλήρη αποφυγή:

  • Αλλαντικών – προϊόντων κόκκινου κρέατος (95,4%), τηγανητών (95,2%) και σύνθετων αρτοσκευασμάτων (83,9%) [Ομάδα τροφίμων υψηλών σε κορεσμένα-Trans λιπαρά]
  • Σοκολατούχο γάλα και σοκολάτα (100%), κομπόστα φρούτων (98,8%), άλειμμα σοκολάτας και επιδόρπιο γιαουρτιού (96,5%), κρέμα συσκευασμένη (95,3%), ρυζόγαλο (89,4%), μπισκότα (82,4%) και τσουρέκι (80,2%) [Ομάδα τροφίμων υψηλών σε πρόσθετα σάκχαρα]. Επίσης, σε σχέση με τους δημόσιους σταθμούς, στους ιδιωτικούς παρατηρήθηκε υψηλότερη προσκόλληση στην πλήρη αποφυγή ταχινιού υψηλών σακχάρων (75%).

Απεναντίας, όπως και στους δημόσιους σταθμούς, σχετικά χαμηλή βρέθηκε η συμμόρφωση των ιδιωτικών σταθμών με τις συστάσεις αναφορικά με την πλήρη αποφυγή της μαργαρίνης και του βουτύρου (67,9%) [Ομάδα τροφίμων υψηλών σε κορεσμένα-Trans λιπαρά]

Βρέφη < 18 μηνών

Αναφορικά με τις συστάσεις εβδομαδιαίας κατανομής μεσημεριανού γεύματος, παρατηρήθηκε υψηλή προσκόλληση των σταθμών σε αυτές, και συγκεκριμένα:

  • Κοτόπουλο 1-2 ημέρες την εβδομάδα: 100%.
  • Όσπρια, 1 ημέρα την εβδομάδα: 95,9%.
  • Ψάρι, 1-2 ημέρες την εβδομάδα: 83,7%.
  • Κόκκινο κρέας έως 1 ημέρα την εβδομάδα: 91,7%.
  • Λαχανικά, ως συνοδευτικά των γευμάτων (τουλάχιστον 1-2 ημέρες την εβδομάδα): 100%

Το ποσοστό των σταθμών που δήλωσαν ότι προσφέρουν φρούτα καθημερινά ήταν χαμηλότερο σε σχέση με αυτό των δημόσιων σταθμών (72%), ενώ υψηλότερο βρέθηκε και το ποσοστό των σταθμών που προσφέρουν τουλάχιστον 1-2 ημέρες την εβδομάδα φρέσκους χυμούς φρούτων (37,5%).

Σχετικά με την ομάδα τροφίμων υψηλών σε κορεσμένα-Trans λιπαρά, όπως και στους δημόσιους σταθμούς, έτσι και στους ιδιωτικούς παρατηρήθηκε υψηλή προσκόλληση στην αποφυγή των τηγανητών (100%), των αλλαντικών-προϊόντων κόκκινου κρέατος (98%) και σύνθετων αρτοσκευασμάτων (94%).

Τέλος, σχετικά με την ομάδα τροφίμων υψηλών σε πρόσθετα σάκχαρα, η τήρηση των συστάσεων ήταν καθολική (από το 100% των σταθμών) στην αποφυγή πολλών τροφίμων (σοκολατούχο γάλα, άλειμμα σοκολάτας, σοκολάτα και κομπόστα) και πολύ υψηλή στην αποφυγή επιδόρπιου γιαουρτιού (96%), ρυζόγαλου (92%), συσκευασμένης κρέμας και τσουρεκιού (90%), ταχινιού υψηλών σακχάρων (87,8%) και μπισκότων (84%).

Επιπλέον Πληροφορίες

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Μελέτη: Φταίει το πρόωρα γερασμένο ανοσοποιητικό σύστημα για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα;

Mελέτη που δημοσιεύτηκε στο eBioMedicine αναφέρει ότι άνθρωποι με πόνο στις αρθρώσεις και αρθρίτιδα είχαν σημάδια επιταχυνόμενης γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος.

 

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα θα μπορούσε εν μέρει να προκαλείται από πρόωρα γερασμένο ανοσοποιητικό σύστημα, αναφέρει νέα έρευνα.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο eBioMedicine αναφέρει ότι άνθρωποι με πόνο στις αρθρώσεις και αρθρίτιδα είχαν σημάδια επιταχυνόμενης γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος.

Αυτό υποδεικνύει ότι η γήρανση του ανοσοποιητικού συστήματος θα μπορούσε να παίζει άμεσο ρόλο στην εμφάνιση ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Ο Niharika Duggal, του University of Birmingham, δήλωσε ότι η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε ότι η γήρανση του ανοσοποιητικού συστήματος δεν είναι μόνο συνέπεια της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, αλλά μπορεί ενδεχομένως να καθοδηγεί τη νόσο.

Οι ερευνητές εξέτασαν την υγεία 224 ανθρώπων από τους οποίους 69 αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου και οι υπόλοιποι βρίσκονταν σε διαφορετικά σταδία ανάπτυξης της νόσου.

Εξετάσεις αίματος έδειξαν χαμηλότερα επίπεδα  Τ κυττάρων σε ασθενείς με πρώιμα συμπτώματα στις αρθρώσεις. Επίσης είχαν μειωμένη παραγωγή νέων Τ κυττάρων από τον θύμο αδένα.

Το σκορ IMM-AGE για την κατάσταση του ανοσοποιητικού επίσης έδειξε επιταχυνόμενη γήρανσή του σε ανθρώπους πριν τη διάγνωση ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ακόμα πιο προχωρημένα σημάδια γήρανσης του ανοσοποιητικού σε ασθενείς μετά την επίσημη διάγνωση ρευματοειδούς αρθρίτιδας όπως ευρύτερα σημάδια φλεγμονής.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/