ΕΟΔΥ: Πώς εκδηλώνεται η λοίμωξη από στρεπτόκοκκο – Τι να προσέχουν οι γονείς
Ποια είναι τα συμπτώματα που πρέπει να οδηγούν αμέσως στον γιατρό. Η διεισδυτική λοίμωξη από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο εξελίσσεται ταχύτατα.
Πυρετός που επιμένει, έντονο συνάχι, δυσκαταποσία και έντονη καταβολή, είναι βασικά συμπτώματα λοίμωξης από στρεπτόκοκκο, που πρέπει να κινητοποιούν τους γονείς.
Η διεισδυτική λοίμωξη από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο εξελίσσεται ταχύτατα και για αυτό οποιαδήποτε υποψία νόσου χρήζει άμεσης ιατρικής εκτίμησης.
Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν οι ειδικοί του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με τη λοίμωξη που απειλεί παιδιά κάτω των 10 ετών, ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένους.
Το θέμα ήρθε στην επικαιρότητα με δραματικό τρόπο, εξαιτίας του θανάτου ενός 8χρονου παιδιού στο νοσοκομείο Παίδων “Αγλαΐα Κυριακού”.
Τι είναι ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α;
Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α, γνωστός και ως πυογόνος στρεπτόκοκκος ή GAS (Group A Streptococcus) είναι ένα βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει διάφορες λοιμώξεις στον άνθρωπο, συνήθως ήπιες αλλά σε σπάνιες περιπτώσεις πολύ σοβαρές, ακόμη και θανατηφόρες αν δεν αντιμετωπιστούν κατάλληλα. Σε ένα μικρό ποσοστό (1% – 5%) ατόμων το βακτήριο εντοπίζεται στον φάρυγγα ή το δέρμα τους ή και σε άλλα σημεία, χωρίς να νοσούν, αποτελούν δηλαδή αυτά τα άτομα υγιείς φορείς του βακτηρίου.
Πώς μεταδίδεται;
Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μεταδίδεται μέσω:
- Των μολυσμένων σταγονιδίων από τις εκκρίσεις ασθενών.
- Της επαφής με επιμολυσμένες επιφάνειες.
- Την επαφή με μολυσμένες δερματικές βλάβες ασθενών.
- Από υγιείς φορείς του βακτηρίου.
Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μεταδίδεται πολύ πιο εύκολα από άτομα που είναι συμπωματικά και νοσούν, παρά από υγιείς φορείς του βακτηρίου.
Πώς εκδηλώνεται η λοίμωξη;
Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α συνήθως προκαλεί λοιμώξεις όπως φαρυγγοαμυγδαλίτιδα (strep throat), πυρετό και δερματικό εξάνθημα γνωστό ως οστρακιά (scarlet fever), δερματικές λοιμώξεις όπως μολυσματικό κηρίο (impetigo) και κυτταρίτιδα (cellulitis), δηλαδή φλεγμονή της επιδερμίδας και του υποδόριου λίπους. Σε κάποιες περιπτώσεις εάν η στρεπτοκοκκική λοίμωξη δεν θεραπευτεί με τα κατάλληλα αντιβιοτικά μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως προσβολή των νεφρών (μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα) ή της καρδιάς (ρευματικός πυρετός).
Τα συμπτώματα που θα παρουσιάσει το πάσχον άτομο είναι ανάλογα με το είδος της λοίμωξης που θα του προκαλέσει το βακτήριο. Για παράδειγμα η φαρυγγοαμυγδαλίτιδα εκδηλώνεται με πυρετό, κυνάγχη (πονόλαιμο), δυσκαταποσία, διόγκωση των αμυγδαλών με λευκωπό επίχρισμα, διόγκωση των λεμφαδένων και αιμορραγικά στίγματα (πετέχειες) στην υπερώα.
Σε σπάνιες περιπτώσεις ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μπορεί να προκαλέσει διεισδυτική νόσο στον άνθρωπο (iGAS-invasive Group A Streptococcus), δηλαδή πολύ σοβαρή λοίμωξη που χωρίς την κατάλληλη και άμεση αντιμετώπιση μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο. Μορφές διεισδυτικής νόσου του βακτηριδίου αποτελούν η νεκρωτική περιτονίτιδα (necrotizing fasciitis) και το στρεπτοκοκκικό σύνδρομο τοξικής καταπληξίας (Streptococcal Toxic Shock Syndrome).
Ποιοι είναι πιο ευάλωτοι;
Οποιοσδήποτε μπορεί να νοσήσει από στρεπτοκοκκική λοίμωξη. Ωστόσο, πιο ευάλωτοι στο βακτήριο είναι τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι ανοσοκατεσταλμένοι, οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα και όσοι διαβιούν σε κακές συνθήκες υγιεινής και σε συνθήκες συγχρωτισμού.
Ο πυογόνος στρεπτόκοκκος αποτελεί ένα από τα πιο συχνά αίτια φαρυγγοαμυγδαλίτιδας στα παιδιά σχολικής ηλικίας.
Υπάρχει εμβόλιο;
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει εμβόλιο για την πρόληψη της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο ομάδας Α. Ωστόσο υπάρχουν κάποια εμβόλια υπό μελέτη εναντί του βακτηρίου.
Ποια είναι τα μέτρα πρόληψης;
Τα μέτρα πρόληψης της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο περιλαμβάνουν:
- Σωστή εφαρμογή των κανόνων υγιεινής και της υγιεινής των χεριών.
- Εφαρμογή των μέτρων ατομικής προστασίας.
- Αποφυγή του συγχρωτισμού και σωστό αερισμό των χώρων.
- Σωστή καθαριότητα και απολύμανση των επιφανειών και των συχνά χρησιμοποιούμενων αντικειμένων, σύμφωνα με τις οδηγίες των ειδικών.
- Περιορισμός των ατόμων που νοσούν σε κατ’ οίκον νοσηλεία, τουλάχιστον για ένα εικοσιτετράωρο μετά την έναρξη της αντιβιοτικής τους αγωγής.
Πώς μπορεί να διαγνωστεί μία λοίμωξη από στρεπτόκοκκο;
Υπάρχουν διάφορες εξετάσεις για τη διάγνωση της λοίμωξης από τον στρεπτόκοκκο ομάδας Α ανάλογα με την κλινική εικόνα του ασθενούς. Για παράδειγμα, η στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα μπορεί γρήγορα να διαγνωσθεί με καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος καθώς επίσης και με ένα ταχύ τεστ ανίχνευσης του αντιγόνου του στρεπτοκόκκου, γνωστό ως step test.
Ποια είναι η θεραπεία;
Η στρεπτοκοκκική λοίμωξη από τον στρεπτόκοκκο ομάδας Α πρέπει εγκαίρως να αντιμετωπίζεται με τα κατάλληλα αντιβιοτικά, ανάλογα με τη βαρύτητα της λοίμωξης.
Πότε πρέπει να αναζητήσω ιατρική βοήθεια;
Ο πυρετός που επιμένει, η έντονη κυνάγχη, η δυσκαταποσία, ο πυρετός σε συνδυασμό με εξάνθημα, η έντονη καταβολή είναι συμπτώματα που πρέπει να αναζητήσουμε άμεσα ιατρική βοήθεια. Η διεισδυτική λοίμωξη από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο εξελίσσεται ταχύτατα γι’ αυτό οποιαδήποτε υποψία νόσου χρήζει άμεσης ιατρικής εκτίμησης.
Πηγές:
ΕΟΔΥ
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Νεκρό 8χρονο αγόρι από στρεπτόκοκκο – Τα «σημάδια» που πρέπει να προσέχουν οι γονείς
Απίστευτη τραγωδία στην Αθήνα καθώς ένα 8χρονο αγόρι πέθανε από στρεπτόκοκκο.
Το παιδί διακομίστηκε στο Παίδων ωστόσο οι γιατροί δεν κατάφεραν να το κρατήσουν στη ζωή.
Η αύξηση τόσο των απλών λοιμώξεων από στρεπτόκοκκο όσο και των διεισδυτικών λοιμώξεων, που παρατηρήθηκε ήδη από τον περασμένο Σεπτέμβριο, σε χώρες της βόρειας Ευρώπης, όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, έθεσε την επιστημονική κοινότητα σε επιφυλακή.
Το ίδιο έπραξαν και οι ειδικοί στη χώρα μας, παρότι είναι τεκμηριωμένο πως τα περιστατικά με σοβαρά συμπτώματα παραμένουν σπάνια, αναφέρουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, καθηγήτρια Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ και η Άννα Παρδάλη, παιδίατρος, αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής.
Το ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε στις κ.κ. Ψαλτοπούλου και Παρδάλη, για να εξηγήσουν αν καταγράφεται αύξηση των περιστατικών στρεπτόκοκκου σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές, πώς γίνεται η διάγνωση στρεπτόκοκκου, ποιος πρέπει να διενεργεί τα τεστ, τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς και παράλληλα, δίνουν χρήσιμες συμβουλές για τη μετάδοση της νόσου και τα μέτρα προφύλαξης.
Αύξηση στρεπτόκοκκου σε ευρωπαϊκές χώρες
Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες (Ιρλανδία, Γαλλία, Ολλανδία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο) κατέγραψαν αύξηση στον αριθμό των περιπτώσεων διεισδυτικής νόσου από στρεπτόκοκκο της ομάδας Α (iGAS) σε παιδιά ηλικίας κάτω των δέκα ετών, εντός του έτους 2022, ιδιαίτερα από τον Σεπτέμβριο και μετά. Στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η αύξηση των κρουσμάτων iGAS σε παιδιά ήταν αρκετές φορές υψηλότερη από τα προ-πανδημικά επίπεδα για την αντίστοιχη χρονική περίοδο, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου.
Κατά την ίδια περίοδο, συνεχίζει, αναφέρθηκαν επίσης αρκετοί θάνατοι από iGAS σε παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιρλανδία). Αντίστοιχα στοιχεία αναφέρουν και τα Κέντρα Ελέγχου Νοσημάτων CDC των ΗΠΑ. Μάλιστα, σε ορισμένες περιοχές των ΗΠΑ συνεχίζεται να καταγράφεται υψηλός αριθμός περιστατικών iGAS στα παιδιά, παρόλο που οι λοιμώξεις από αναπνευστικούς ιούς έχουν γενικά μειωθεί.
Επιπλέον, έχουν καταγραφεί και περιστατικά σε ενήλικες, κυρίως σε ηλικιωμένους 65 ετών και άνω. «Η καταγραφόμενη αύξηση κρουσμάτων ακολούθησε μια περίοδο μειωμένης συχνότητας λοιμώξεων από στρεπτόκοκκο ομάδας Α που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19», σημειώνει η κ. Ψαλτοπούλου.
Είναι αυξημένα τα περιστατικά στρεπτόκοκκου αυτή την εποχή;
Την απάντηση δίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Άννα Παρδάλη.
Διαχρονικά, ο στρεπτόκοκκος είναι ένα μικρόβιο που συναντάει κάνεις όλο τον χρόνο, βρίσκεται όμως σε μεγαλύτερη έξαρση από το τέλος του χειμώνα και την άνοιξη έως και τις αρχές του καλοκαιριού.
Αυτό το μοτίβο εμφανίστηκε και τη φετινή χρονιά, ενώ την εποχή της πανδημίας όπως πολλά άλλα μικρόβια και ιοί, που ήταν σχεδόν ανύπαρκτα λόγω των μέτρων προστασίας που εμπόδιζαν τη μόλυνση και διασπορά τους, δεν βλέπαμε διαδεδομένα ή σχεδόν καθόλου περιστατικά στρεπτόκοκκου.
Λόγω της ανοσιακής απραξίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, που «τεμπέλιασε» το ανοσοποιητικό των παιδιών και τα κατέστησε λιγότερο ετοιμοπόλεμα στους μικροβιακούς εισβολείς, στη μετα-COVID εποχή, μικρόβια και ιοί όπως πχ η γρίπη , ο RSV , οι Αδενοϊοί κτλ. έκαναν δυναμικά την εμφάνιση τους, και ενδεχομένως να παρατηρείται μια αντίστοιχη συμπεριφορά και για τον στρεπτόκοκκο.
Εξηγεί ότι δεν υπάρχουν όμως δεδομένα που να το αποδεικνύουν αυτό καθώς η παρουσία του μικροβίου στην χώρα μας δεν υπόκειται σε κάποιο καθεστώς επιτήρησης ώστε να καταγράφονται τα πραγματικά νούμερα και να έχουμε σύγκριση με περασμένα έτη.
Εργαστηριακή διάγνωση με test, πώς και πότε
Βασικό θέμα αποτελεί η εργαστηριακή διάγνωση της νόσου με strep-test, με την κ. Παρδάλη να υπογραμμίζει ότι αυτό πρέπει να διενεργείται μόνο από εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας. Αυτή μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:
Α) το strep-test: είναι ένα γρήγορο και απλό τεστ που χρησιμοποιεί επίχρισμα από το φάρυγγα και τις αμυγδαλές. Η απάντηση δίνεται σε 10 λεπτά
Β) η καλλιέργεια φαρυγγικοαμυγδαλικού επιχρίσματος είναι απαραίτητη όχι μόνο για την επιβεβαίωση του παθογόνου μικροβίου αλλά και για τον έλεγχο της ευαισθησίας του στα αντιβιοτικά που θα χρησιμοποιηθούν.
«Προσοχή όμως: ένα παιδί μπορεί να βγάζει αυτές τις δυο εξετάσεις θετικές όχι μόνο όταν νοσεί αλλά και αν είναι φορέας της νόσου, το φέρει δηλ. στον λαιμό του χωρίς να νοσεί και χωρίς να έχει συμπτώματα. Σε αυτή την περίπτωση, με μικρή πιθανότητα μπορεί να μεταδώσει περαιτέρω το μικρόβιο», εξηγεί η κ. Παρδάλη.
Σχετικά με το ποιος μπορεί να κάνει strep-test στα παιδιά η κ. Παρδάλη είναι κατηγορηματική. «Παρ’ ότι το τελευταίο διάστημα τα strept test διατίθενται από τα φαρμακεία, δεν θα πρέπει τα τεστ αυτά να διενεργούνται από μη εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας που δεν έχουν εμπειρία στα παιδιά. Αυτοί είναι οι γιατροί και εκπαιδευμένοι νοσηλευτές και προσωπικό διαγνωστικού μικροβιολογικού εργαστήριου.
Ένα θετικό τεστ δεν σημαίνει νόσο και ένα αρνητικό τεστ δεν σημαίνει ότι δεν νοσεί κάποιος με ύποπτα συμπτώματα. Μένει μόνο στον παιδίατρο να αξιολογήσει και να συνεκτιμήσει την κλινική και εργαστηριακή εικόνα του παιδιού και να λάβει τις κατάλληλες αποφάσεις» .
Οδηγίες προς τους γονείς
«Στα παιδιά, η μεγαλύτερη συχνότητα της φαρυγγοαμυγδαλίτιδας από στρεπτόκοκκο παρατηρείται στις ηλικίες 3-10 ετών. Ο στρεπτόκοκκος “δεν αγαπάει τα βρέφη” κάτω των 2 ετών, τα οποία προσβάλλονται σπάνια. Έχει υπολογιστεί ότι το 10% των παιδιών σχολικής ηλικίας επισκέπτονται κάθε χρόνο τον pαιδίατρο λόγω φαρυγγοαμυγδαλίτιδας και στο 25%-50% ο στρεπτόκοκκος είναι το υπεύθυνο αίτιο», αναφέρει η κ. Παρδάλη.
Η κ. Ψαλτοπούλου εξηγεί ότι οι λοιμώξεις από στρεπτόκοκκο προκαλούν φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, πυρετό και δερματικό εξάνθημα γνωστό ως οστρακιά, δερματικές λοιμώξεις όπως μολυσματικό κηρίο.
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως προσβολή των νεφρών (μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα) ή της καρδιάς (ρευματικός πυρετός). Τα συμπτώματα που θα παρουσιάσει ο ασθενής είναι ανάλογα με το είδος της λοίμωξης που θα του προκαλέσει το βακτήριο.
Η φαρυγγοαμυγδαλίτιδα εκδηλώνεται με πυρετό, κυνάγχη (πονόλαιμο), δυσκαταποσία, διόγκωση των αμυγδαλών με λευκωπό επίχρισμα, διόγκωση των λεμφαδένων και αιμορραγικά στίγματα (πετέχειες) στην υπερώα.
Η θεραπεία της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης από τον στρεπτόκοκκο ομάδας Α πρέπει εγκαίρως να αντιμετωπίζεται με τα κατάλληλα αντιβιοτικά, ανάλογα με τη βαρύτητα της λοίμωξης.
Η μη βελτίωση της συμπτωματολογίας ή η επιδείνωσή υπό αντιβιοτική αγωγή σε εύλογο χρονικό διάστημα, αποτελούν κριτήρια άμεσης επικοινωνίας με τον θεράποντα ιατρό, ώστε να αξιολογήσει την κατάσταση, αναφέρει η κ. Παρδάλη. «Η διεισδυτική λοίμωξη από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο εξελίσσεται ταχύτατα γι’ αυτό οποιαδήποτε υποψία νόσου χρήζει άμεσης ιατρικής εκτίμησης».
Σε κάθε περίπτωση, συνεχίζει «δεν υποτιμούμε ποτέ κανένα πονόλαιμο. Πολλές φορές δε, το μοναδικό σύμπτωμα μπορεί να είναι ο πυρετός χωρίς έντονο πονόλαιμο και αυτό γιατί η συχνή χορήγηση αντιπυρετικών στα παιδιά λειτουργεί και ως παυσίπονο και έτσι παύουν να διαμαρτύρονται.
Οι έμετοι και οι εκδηλώσεις από το γαστρεντερικό είναι παραπλανητικά πολλές φορές συμπτώματα που μπορεί να αποδοθούν αρχικά σε γαστρεντερίτιδα και καθώς τα συμπτώματα αυτά υποχωρούν μαζί με τον πυρετό μπορεί μια στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλιτιδα να παραμείνει αδιάγνωστη».
Διαχείριση κρούσματος διεισδυτικής στρεπτοκοκκικής λοίμωξης (iGAS) στο οικιακό περιβάλλον
Σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ, σε περίπτωση κρούσματος διεισδυτικής στρεπτοκοκκικής λοίμωξης στο οικιακό περιβάλλον πρέπει να ανευρίσκονται οι στενές επαφές του κρούσματος και ειδικά οι στενές επαφές που βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο για νόσηση από διεισδυτική στρεπτοκοκκική λοίμωξη, όπως άτομα ηλικίας 75 ετών και άνω, νεογνά, έγκυες και λεχωίδες.
Όπως αναφέρει η κ. Ψαλτοπούλου στις στενές επαφές υψηλού κινδύνου συστήνεται η χορήγηση χημειοπροφύλαξης , η οποία πρέπει να ξεκινάει άμεσα μετά τη διάγνωση του θετικού κρούσματος, ιδανικά εντός 24ώρου και όχι πάνω από 10 μέρες από την διάγνωση του κρούσματος αναφοράς.
Σε ό,τι αφορά τις στενές επαφές κρούσματος iGAS στο οικιακό περιβάλλον που δεν είναι υψηλού κινδύνου για νόσηση, συστήνεται η παρακολούθηση των στενών επαφών για πιθανή εκδήλωση ύποπτων συμπτωμάτων για 30 ημέρες από την επαφή με το κρούσμα. Οι επαφές με περισσότερες από 24 ώρες συνεχούς έκθεσης σε κρούσμα, διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο μόλυνσης και αποικισμού.
Εάν εντοπιστούν 2 ή περισσότερα επιβεβαιωμένα κρούσματα iGAS στο οικιακό περιβάλλον, συστήνεται η χορήγηση χημειοπροφύλαξης σε όλα τα μέλη του οικιακού περιβάλλοντος, εντός περιόδου 10 ημερών από τη διάγνωση της λοίμωξης iGAS. Εάν εντοπιστούν οποιεσδήποτε στενές επαφές με σημεία και συμπτώματα λοίμωξης από GAS ή iGAS θα πρέπει άμεσα να αξιολογηθούν κλινικά και να αντιμετωπιστούν με αντιμικροβιακή αγωγή σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες.
Γιατί κάποιες φορές χρησιμοποιείται ο όρος GAS και άλλες ο IGAS;
Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α είναι γνωστός και ως πυογόνος στρεπτόκοκκος ή GAS (Group A Streptococcus). Όπως διευκρινίζει το ECDC, ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α (GAS) θεωρείται η πιο κοινή αιτία βακτηριακής φαρυγγίτιδας σε παιδιά σχολικής ηλικίας, η οποία σημειώνεται πως αντιμετωπίζεται εύκολα με αντιβιοτικά.
Οι λοιμώξεις από διειδυστικό στρεπτόκοκκο της ομάδας Α (iGAS) είναι αυτές που προκύπτουν όταν το GAS μολύνει ένα μέρος του σώματος όπου τα βακτήρια δεν ζουν συνήθως, Πρόκειται όμως, για σπάνιες περιπτώσεις, εξηγεί η κ. Παρδάλη.
Μορφές διεισδυτικής νόσου αποτελούν η νεκρωτική περιτονίτιδα και το στρεπτοκοκκικό σύνδρομο τοξικής καταπληξίας. Ο εμμένων πυρετός, η έντονη κυνάγχη, η σοβαρή δυσκαταποσία, ο πυρετός σε συνδυασμό με εξάνθημα, η εκσεσημασμένη καταβολή είναι συμπτώματα που χρήζουν ιατρικής βοήθειας και ειδικής αντιμετώπισης, σημειώνει η κ. Ψαλτοπούλου.
Μέτρα προφύλαξης
Για την πρόληψη της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο είναι σημαντική η καθημερινή και ορθή εφαρμογή των κανόνων υγιεινής και της υγιεινής των χεριών, καθώς και η εφαρμογή μέτρων ατομικής προστασίας.
Η αποφυγή του συγχρωτισμού, ειδικά με άτομα με συμπτώματα που εμφανίζουν πυρετό, φαρυγγαλγία και άλλα συμπτώματα, και ο σωστός αερισμός των κλειστών χώρων είναι σημαντικά μέτρα, καθώς και η κοινωνική αποστασιοποίηση των ατόμων που νοσούν ώστε να περιχαρακωθεί κατά τον δυνατό η εξάπλωση της λοίμωξης.
Πηγη: https://www.dnews.gr/
Στρεπτόκοκκος: Αγωνία για γονείς και παιδιά μετά τον θάνατο του 8χρονου – Πώς μεταδίδεται το βακτήριο, συμπτώματα και επιπλοκές
Αναζωπυρώνεται η αγωνία των γονέων σε σχέση με τη λοίμωξη από στρεπτόκοκκο, με αφορμή την τραγική είδηση θανάτου ενός 8χρονου -θετικού, σύμφωνα με τις πληροφορίες, σε στρεπτόκοκκο- λίγες ώρες μετά την εισαγωγή του στο Παίδων «Παναγιώτη και Αγλαΐας Κυριακού».
Ο στρεπτόκοκκος είναι ένα παθογόνο συνηθισμένο που προσβάλλει τα μικρά παιδιά στη διάρκεια του χειμώνα και της άνοιξης. Πέρυσι τον χειμώνα η διεισδυτική λοίμωξη από στρεπτόκοκκο Α είχε προκαλέσει πλήθος σοβαρών κρουσμάτων και θανάτων σε ευρωπαϊκές χώρες.
Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί συνολικά έξι θάνατοι παιδιών. Εάν επιβεβαιωθεί από τα στοιχεία που θα προκύψουν μέσω της νεκροψίας και των καλλιεργειών των βιολογικών υγρών του 8χρονου αγοριού σχέση της λοίμωξης από στρεπτόκοκκο με την απώλεια της ζωής του, θα πρόκειται για τον έβδομο θάνατο.
Νωρίτερα απόψε, η διοίκηση του παιδιατρικού νοσοκομείου εξέδωσε ανακοίνωση. Σύμφωνα με αυτή: «Αγόρι, 8 ετών, ελληνικής καταγωγής, προσήλθε στην εφημερία στις 18.12.2023, ξημερώματα 19.12.2023, 04:00, στα ΤΕΠ του Νοσοκομείου, με ΙΧ, συνοδευόμενο από τους γονείς του, από την περιοχή των Δυτικών Προαστίων. Παρουσίαζε αναπνευστική ανεπάρκεια και κυκλοφορική καταπληξία, σε έδαφος σηπτικού shock με αναφερόμενη εμπύρετη λοίμωξη ανώτερου αναπνευστικού από τετραημέρου.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μοιράστηκε με δημοσιογράφους ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Δημόσιων Νοσοκομείων (ΠΟΕΔΗΝ), Μιχάλης Γιαννάκος, το μικρό αγόρι έφτασε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του νοσοκομείου που εφημέρευε, έχοντας υψηλό πυρετό και πονόλαιμο. «Του έγινε τεστ και ήταν θετικό στο στρεπτόκοκκο. Οι γιατροί, το νοσηλευτικό προσωπικό έκαναν τα πάντα. Διεκομίσθη αμέσως για νοσηλεία σε ΜΕΘ. Η επιδείνωση ήταν ραγδαία. Το πρωί κατέληξε» επισημαίνει ο κ. Γιαννάκος, εφιστώντας την προσοχή των γονέων για την αυξημένη κυκλοφορία ιών και βακτηρίων και τονίζοντας ότι υπάρχει έλλειμμα κλινών ΜΕΘ Παίδων στα δημόσια νοσοκομεία της χώρας.
Οι παιδίατροι αναφέρουν ότι ο στρεπτόκοκκος προκαλεί φαρυγγίτιδες και αμυγδαλίτιδες και αντιμετωπίζεται εύκολα. Σε σπάνιες περιπτώσεις η λοίμωξη μπορεί να λάβει τη διεισδυτική μορφή και να γίνει επικίνδυνη για τη ζωή. Πέρυσι τον χειμώνα οι ειδικοί έκαναν λόγο για «ανοσολογικό χρέος» μετά την πανδημία, καθώς διαπιστωνόταν ότι συνηθισμένα και γνωστά παθογόνα προκαλούν τις ίδιες λοιμώξεις, ενίοτε με πιο βαριά κλινική εικόνα και με άλλη εποχική κατανομή σε σχέση με αυτή που ήταν συνηθισμένη πριν από την πανδημία.
Όπως προέκυψε από τις αναφορές Διεθνών και Ευρωπαϊκών φορέων Δημόσιας Υγείας (WHO, ECDC) καταγράφηκε αύξηση των περιπτώσεων στρεπτοκοκκικής διεισδυτικής νόσου iGAS σε παιδιά ηλικίας κάτω των δέκα ετών σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, από το Σεπτέμβριο του 2022 έως και το καλοκαίρι του 2023. Κατά το ίδιο διάστημα αναφέρθηκαν αρκετοί θάνατοι από iGAS σε παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ιρλανδία).
Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες, οι λοιμώξεις από διεισδυτικό στρεπτόκοκκο δεν επιτηρούνταν μέσω του συστήματος υποχρεωτικής δήλωσης νοσημάτων. Η επιτήρηση ξεκίνησε φέτος κατόπιν σχετικής οδηγίας του ΕΟΔΥ, οπότε δεν είναι εύκολο να αξιολογήσει κάποιος εάν οι επτά πλέον θάνατοι (έξι μέχρι και τον περασμένο Ιούνιο) είναι υψηλός ή χαμηλός αριθμός. Κατά τους ειδικούς, ωστόσο, ήταν σαφής η αύξηση στις απλές στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις.
Αναλυτική ενημέρωση για τον στρεπτόκοκκο της ομάδας Α παρέχει ο ΕΟΔΥ.
Τι είναι ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α
Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α, γνωστός και ως πυογόνος στρεπτόκοκκος ή GAS (Group A Streptococcus) είναι ένα βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει διάφορες λοιμώξεις στον άνθρωπο, συνήθως ήπιες αλλά σε σπάνιες περιπτώσεις πολύ σοβαρές, ακόμη και θανατηφόρες αν δεν αντιμετωπιστούν κατάλληλα. Σε ένα μικρό ποσοστό (1-5%) ατόμων το βακτήριο εντοπίζεται στον φάρυγγα ή το δέρμα τους ή και σε άλλα σημεία, χωρίς να νοσούν, αποτελούν δηλαδή αυτά τα άτομα υγιείς φορείς του βακτηρίου.
Πώς μεταδίδεται
Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μεταδίδεται μέσω:
• Των μολυσμένων σταγονιδίων από τις εκκρίσεις ασθενών
• Της επαφής με επιμολυσμένες επιφάνειες
• Την επαφή με μολυσμένες δερματικές βλάβες ασθενών
• Από υγιείς φορείς του βακτηρίου
Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μεταδίδεται πολύ πιο εύκολα από άτομα που είναι συμπωματικά και νοσούν, παρά από υγιείς φορείς του βακτηρίου.
Πώς μπορεί να εκδηλωθεί μία λοίμωξη από στρεπτόκοκκο – Συμπτώματα και επιπλοκές
Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α συνήθως προκαλεί λοιμώξεις όπως φαρυγγοαμυγδαλίτιδα (strep throat), πυρετό και δερματικό εξάνθημα γνωστό ως οστρακιά (scarlet fever), δερματικές λοιμώξεις όπως μολυσματικό κηρίο (impetigo) και κυτταρίτιδα (cellulitis), δηλαδή φλεγμονή της επιδερμίδας και του υποδόριου λίπους.
Σε κάποιες περιπτώσεις εάν η στρεπτοκοκκική λοίμωξη δεν θεραπευτεί με τα κατάλληλα αντιβιοτικά μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως προσβολή των νεφρών (μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα) ή της καρδιάς (ρευματικός πυρετός.
Τα συμπτώματα που θα παρουσιάσει το πάσχον άτομο είναι ανάλογα με το είδος της λοίμωξης που θα του προκαλέσει το βακτήριο. Για παράδειγμα η φαρυγγοαμυγδαλίτιδα εκδηλώνεται με πυρετό, κυνάγχη (πονόλαιμο), δυσκαταποσία, διόγκωση των αμυγδαλών με λευκωπό επίχρισμα, διόγκωση των λεμφαδένων και αιμορραγικά στίγματα (πετέχειες) στην υπερώα. Σε σπάνιες περιπτώσεις ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μπορεί να προκαλέσει διεισδυτική νόσο στον άνθρωπο (iGAS-invasive Group A Streptococcus) , δηλαδή πολύ σοβαρή λοίμωξη που χωρίς την κατάλληλη και άμεση αντιμετώπιση μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο. Μορφές διεισδυτικής νόσου του βακτηριδίου αποτελούν η νεκρωτική περιτονίτιδα (necrotizing fasciitis) και το στρεπτοκοκκικό σύνδρομο τοξικής καταπληξίας (Streptococcal Toxic Shock Syndrome).
Ποιοι είναι πιο ευάλωτοι για να νοσήσουν
Οποιοσδήποτε μπορεί να νοσήσει από στρεπτοκοκκική λοίμωξη. Ωστόσο πιο ευάλωτοι στο βακτήριο είναι τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι ανοσοκατεσταλμένοι, οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα και όσοι διαβιούν σε κακές συνθήκες υγιεινής και σε συνθήκες συγχρωτισμού. Ο πυογόνος στρεπτόκοκκος αποτελεί ένα από τα πιο συχνά αίτια φαρυγγοαμυγδαλίτιδας στα παιδιά σχολικής ηλικίας.
Υπάρχει εμβόλιο για τον στρεπτόκοκκο της ομάδας Α;
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει εμβόλιο για την πρόληψη της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο ομάδας Α. Ωστόσο υπάρχουν κάποια εμβόλια υπό μελέτη εναντί του βακτηρίου.
Ποια είναι τα μέτρα πρόληψης της λοίμωξης
Τα μέτρα πρόληψης της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο περιλαμβάνουν:
• Σωστή εφαρμογή των κανόνων υγιεινής και της υγιεινής των χεριών
• Εφαρμογή των μέτρων ατομικής προστασίας
• Αποφυγή του συγχρωτισμού και σωστό αερισμό των χώρων
• Σωστή καθαριότητα και απολύμανση των επιφανειών και των συχνά χρησιμοποιούμενων αντικειμένων, σύμφωνα με τις οδηγίες των ειδικών
• Περιορισμός των ατόμων που νοσούν σε κατ’ οίκον νοσηλεία, τουλάχιστον για ένα εικοσιτετράωρο μετά την έναρξη της αντιβιοτικής τους αγωγής
Πώς μπορεί να διαγνωστεί μια λοίμωξη από στρεπτόκοκκο;
Υπάρχουν διάφορες εξετάσεις για τη διάγνωση της λοίμωξης από τον στρεπτόκοκκο ομάδας Α ανάλογα με την κλινική εικόνα του ασθενούς. Για παράδειγμα η στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα μπορεί γρήγορα να διαγνωσθεί με καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος καθώς επίσης και με ένα ταχύ τεστ ανίχνευσης του αντιγόνου του στρεπτοκόκκου, γνωστό ως step test.
Ποια είναι η θεραπεία
Η στρεπτοκοκκική λοίμωξη από τον στρεπτόκοκκο ομάδας Α πρέπει εγκαίρως να αντιμετωπίζεται με τα κατάλληλα αντιβιοτικά, ανάλογα με τη βαρύτητα της λοίμωξης.
Πότε πρέπει να αναζητήσει κανείς βοήθεια
Ο πυρετός που επιμένει, η έντονη κυνάγχη, η δυσκαταποσία, ο πυρετός σε συνδυασμό με εξάνθημα, η έντονη καταβολή είναι συμπτώματα που πρέπει να αναζητήσουμε άμεσα ιατρική βοήθεια. Η διεισδυτική λοίμωξη από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο εξελίσσεται ταχύτατα γι’ αυτό οποιαδήποτε υποψία νόσου χρήζει άμεσης ιατρικής εκτίμησης.
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/
Τ. Χατζής για θάνατο 8χρονου: «Στο σηπτικό σοκ λίγα μπορείς να κάνεις» – Τι να προσέξουν οι γονείς
Η νεκροψία – νεκροτομή τα επόμενα 24ωρα θα προσδιορίσει εάν τελικά η αρχική λοίμωξη που οδήγησε σε θάνατο τον 8χρονο προήλθε από στρεπτόκοκκο της ομάδας Α, όπως υποψιάζονται οι γιατροί.
Ένα μικροβιακό παράγοντα που προκαλεί τη διεισδυτική νόσο (iGAS-invasive Group A Streptococcus). Μια πολύ σοβαρή κατάσταση δηλαδή, που χωρίς την κατάλληλη και άμεση αντιμετώπιση μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο.
Ο Τάσος Χατζής, Παιδίατρος – Εντατικολόγος – τ. Συντονιστής και Διευθυντής της ΜΕΘ του Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία», έχοντας εμπειρία δεκαετιών στην αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών, επισημαίνει μιλώντας στο iatropedia.gr, πως σ’ αυτές τις σπάνιες περιπτώσεις είναι λίγα αυτά που μπορεί να προσφέρει ο γιατρός της Εντατικής.
“Όταν μιλάμε για καταπληξία, για ένα παιδί δηλαδή που μέσα σε λίγες ώρες πεθαίνει από σοκ, ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος αν υπήρχε τρόπος να σωθεί. Ένα παιδάκι που σε πέντε ώρες καταλήγει σημαίνει δυστυχώς ότι αυτή η κατάσταση η καταπληξία, είναι ένα σοκ μη αναστρέψιμο. Ή σε ελάχιστες περιπτώσεις ακόμη κι αν αναστραφεί, ποτέ δεν ξέρεις τι βλάβες μπορεί να έχει αυτό το παιδί και πως θα είναι η ζωή του από άποψη επιβίωσης”.
Το ιστορικό…
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε αργά το βράδυ της Τετάρτης (20.12.2023)το Παίδων “Αγλαΐα Κυριακού”, το 8χρονο αγόρι από την Αθήνα προσήλθε με Ι.Χ. και συνοδευόμενο από τους γονείς του στην εφημερία του Νοσοκομείου στις 4 τα ξημερώματα της Τρίτης (19.12.2023).
Στο Τμήμα Επειγόντων (ΤΕΠ) οι γονείς ανέφεραν ότι το παιδί τις τελευταίες 4 ημέρες είχε πυρετό και συμπτώματα λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού.
Οι γιατροί που το εξέτασαν διαπίστωσαν αναπνευστική ανεπάρκεια και κυκλοφορική καταπληξία, σε έδαφος σηπτικού shock. Έγινε ανάνηψη με υγρά και χορήγηση ισχυρής αντιβίωσης και γ’ σφαιρίνης. Ταυτόχρονα διασωληνώθηκε και εισήχθη άμεσα στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.
“Παρά την εντατική υποστήριξη όλων των συστημάτων, εμφάνισε καρδιακή ανακοπή και κατέληξε στις 09:44”, αναφέρει το Ιατρικό Ανακοινωθέν. Επισημαίνεται πως αναμένονται οι καλλιέργειες βιολογικών υγρών για την ταυτοποίηση του μικροβίου που προκάλεσε τα παραπάνω συμπτώματα, ενώ θα διενεργηθεί και νεκροψία, νεκροτομή.
Είναι ο στρεπτόκοκκος Α η νέα μηνιγγίτιδα;
Εάν αποδειχθεί η παρουσία στρεπτόκοκκου -σενάριο που έχει συντριπτικές πιθανότητες- ο άτυχος 8χρονος θα είναι το 7ο περιστατικό στην Ελλάδα.
Το 6ο παιδάκι που κατέληξε τον περασμένο Ιούνιο στη ΜΕΘ από διεισδυτική στρεπτοκοκκική νόσο (iGAS) από στρεπτόκοκκο ομάδας Α (Streptococcus pyogenes) ήταν ένα 7χρονο αγοράκι, επίσης, με εικόνα σηπτικής καταπληξίας.
Η κατάσταση αυτή των τελευταίων δύο ετών ξυπνά στον Εντατικολόγο οδυνηρές μνήμες από παλαιότερες εποχές, όπως λέει:
“Αυτή η ιστορία μου τώρα με τον στρεπτόκοκκο μου θυμίζει τις φοβερές μηνιγγίτιδες προ 20ετίας με τον μηνιγγιτιδόκοκκο C πριν βρεθεί το εμβόλιο, όπου πραγματικά ήταν τόσο ραγδαία η εξέλιξη των περιστατικών. Και το παράδοξο ήταν ότι μπορούσες να έχεις στην ίδια οικογένεια ένα παιδάκι το οποίο κόλλησε και κατέληξε μέσα σε λίγες ώρες και να έχεις επίσης, ένα ή δύο ή τρία άλλα παιδιά στο ίδιο σπίτι, τα οποία ούτε καν κόλλησαν. Ή ήταν φορείς. Αυτό παραμένει ένα μυστήριο, πως κάποιοι οργανισμοί είναι τόσο ευάλωτοι”, σημειώνει ο γιατρός.
Τάσος Χατζής: Ελάχιστα τα περιστατικά, ώστε να εξάγει κανείς συμπεράσματα
Ίδια εικόνα φαίνεται να είχε και ο άτυχος 8χρονος, σύμφωνα με τους γιατρούς του Παίδων.
“Οι γιατροί λένε, ότι το παιδί ήρθε σε σοκ «το διασωληνώσαμε αλλά δεν ανένηψε». Όταν σου λέει ότι πέθανε σε πέντε ώρες σημαίνει ότι όταν βρέθηκε στο νοσοκομείο ήταν σε μια κατάσταση απελπιστική”, σημειώνει ο γιατρός.
Όπως και παλαιότερα με την μηνιγγίτιδα, έτσι και τώρα με τον στρεπτόκοκκο -που παρουσιάζει έξαρση στην Αγγλία και σε άλλα κράτη της Ευρώπης (Γαλλία, Ιρλανδία κ.α.) σε παιδιά ηλικίας κάτω των 10 ετών– τα περιστατικά είναι σπάνια.
“Τώρα με τον στρεπτόκοκκο ευτυχώς είναι πολύ λίγα τα περιστατικά, όσο τρομακτικά και να είναι για τους γονείς. Αλλά από την άλλη αυτά τα λίγα περιστατικά σημαίνουν ότι δεν υπάρχει “υλικό” ώστε να μπορέσουμε να καταλάβουμε τι συμβαίνει, μήπως και βοηθήσουμε άλλα παιδιά. Θα μπορούσαμε για παράδειγμα να πούμε ότι σε κάποια από αυτά τα παιδιά, έχει βρεθεί ότι είχαν μειωμένη άμυνα εκ γενετής; Όχι. Δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Αυτό θα ήταν μια εξήγηση πολύ λογική. Δεν μπορούμε να το απαντήσουμε αυτό τουλάχιστον στον βαθμό που να γνωρίζουμε ακριβώς τι γίνεται”, σημειώνει ο κ. Τάσος Χατζής.
Τάσος Χατζής: Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς
Ο γιατρός κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Οι γονείς κατ’ αρχήν δεν θα πρέπει να κάνουν μόνοι τους το strep test, που αποδεικνύει την ύπαρξη στρεπτόκοκκου, από τις ειδικές συσκευασίες που πωλούνται στα φαρμακεία, καθώς είναι ένα ιδιαίτερα απαιτητικό τεστ που απαιτεί γνώσεις και δεξιοτεχνία επαγγελματία υγείας για να βγάλει σωστά συμπεράσματα.
Κατά δεύτερο λόγο, ο γονέας θα πρέπει να πάρει γρήγορα την γνώμη παιδίατρου και να μην αφήνει να περνούν οι μέρες.
“Πρώτη κίνηση του γονιού θα είναι να παίρνει τη γνώμη που παιδιάτρου. Μπορεί αυτό να επιβαρύνει τους παιδιάτρους, αλλά χρειάζεται να επικοινωνεί οπωσδήποτε με τον γιατρό, ή έστω στην αρχή τηλεφωνικά. Να μην αφήνονται οι γονείς στις δικές τους εκτιμήσεις. Αλλά και ο παιδίατρος από την πλευρά του πρέπει να ακούει τον γονιό. Όταν ο γονιός θα πει “γιατρέ δεν είναι καλά το παιδί μου, δεν ήταν έτσι το παιδί μου”. Να μην πει ο γιατρός “υπερβάλλεις, φοβάσαι”. Μια φορά θα γίνει το κακό, ο γιατρός να μην κάνει τη σωστή εκτίμηση. Άρα οι γονείς να συμβουλεύονται τον παιδίατρο και ο παιδίατρος να ακούει τον γονιό”, σημειώνει ο επιστήμονας.
Εάν ο γιατρός αξιολογεί κλινικά το παιδί και του κάνει και strep test, τότε αυτά τα περιστατικά δεν θα διαφεύγουν εύκολα, επισημαίνει:
“Πρέπει να αξιολογείται από τον γιατρό το παιδί, ο λαιμός του, ο πυρετός του, τα αφτιά του, τα ακροαστικά του, η γενική του διάθεση. Ο γιατρός πρέπει να δει το παιδί συνολικά και να του κάνει κι ένα καλό step test για να είναι σίγουρο ότι το αποτέλεσμα που έχει θα είναι αξιόπιστο”, καταλήγει ο ίδιος.
Πηγη: https://www.iatropedia.gr/