Ανησυχίες εγείρουν για την ασφάλεια και την επάρκεια των αποθεμάτων αίματος στην Ελλάδα ο Σύλλογος Εργαζομένων του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας ΕΚΕΑ και- εκ μέρους των συχνά μεταγγιζόμενων ασθενών -ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο ΠΑΣΠΑΜΑ. Οι προβληματισμοί αυτοί αποκτούν μεγαλύτερο ειδικό βάρος λόγω της συγκυρίας, κατά την οποία διατυπώνονται καθώς έχει ήδη μπει το καλοκαίρι και ούτως ή άλλως δημιουργούνται ελλείψεις αίματος στη χώρα μας, όταν οι συστηματικοί εθελοντές αιμοδότες απουσιάζουν σε διακοπές.
Οι όποιοι κλυδωνισμοί στην ασφάλεια του αίματος και στο απόθεμα του ποσοτικά, αφορούν πρωτίστως τα συχνά μεταγγιζόμενα άτομα όπως είναι οι ασθενείς με μεσογειακή αναιμία και δρεπανοκυτταρική αναιμία, οι οποίοι χρειάζονται μετάγγιση αίματος κάθε 2-3 εβδομάδες, αλλά και κάθε πολίτη που θα μπορούσε να υποστεί ένα τροχαίο ατύχημα ή να χρειαστεί μετάγγιση αίματος σε μία χειρουργική επέμβαση.
Όπως προειδοποιούν οι εργαζόμενοι του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας ΕΚΕΑ και ο Σύλλογος των ασθενών ΠΑΣΠΑΜΑ είναι σε εξέλιξη μία αμφισβητούμενη ανατροπή στο πληροφοριακό σύστημα αιμοδοσίας που διαχειρίζεται το Εθνικό Μητρώο Αιμοδοτών και όλα τα στοιχεία της αιμοδοσίας (ιστορικό αιμοδοτών, κέντρα αιμοδοσίας, κάλυψη αναγκών σε νοσοκομεία κτλ). Η ανατροπή αφορά την μετάβαση από το διεθνώς πιστοποιημένο σύστημα πληροφορικής e-Delphyn που διαθέτει έγκριση FDA (ένα από τα τρία διεθνώς πιστοποιημένα παγκοσμίως) το οποίο τοποθετήθηκε στη χώρα μας μετά το 2021, στα 3 προηγούμενα συστήματα που ίσχυαν πριν.
Διευκρινίζεται στο σημείο αυτό πως το ενιαίο σύστημα πληροφορικής e-Delphyn τοποθετήθηκε σε 6 κέντρα Αιμοδοσίας της Αττικής, μετά από διεθνή δημόσιο διαγωνισμό με την συνεργασία του ΕΚΕΑ και του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ)
Όπως εξηγεί η Βάνα Μυρίλλα, πρόεδρος του Συλλόγου ΠΑΣΠΑΜΑ, το αίμα σαν βιολογικό υλικό ζει για 35 μέρες και πρέπει να αξιοποιηθεί μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα. Στην Ελλάδα έχουμε 100 κέντρα αιμοδοσίας, τα οποία διέθεταν μέχρι πρότινος κατακερματισμένη λειτουργία. Η πατρίδα μας εισάγει ετησίως 17.000 μονάδες αίματος από την Ελβετία, ενώ διαθέτει λίγο παραπάνω από ενάμιση εκατομμύριο εθελοντές αιμοδότες (1.584.705 αιμοδότες), που αντιστοιχούν σε 5.238.878 ασκούς αίματος, οι οποίοι πρωτίστως προορίζονται για οξέα περιστατικά (τροχαία ατυχήματα, βαριά χειρουργεία), με τους πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς (με μεσογειακή αναιμία και δρεπανοκυτταρική νόσο) συχνά να μπαίνουν σε δεύτερη προτεραιότητα-εξ’ ου και οι σοβαρές ελλείψεις που βιώνουν αυτές οι κατηγορίες πασχόντων κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών.
Το ΕΚΕΑ εκπόνησε μελέτη και ζητά χρηματοδότηση 13 εκατομμυρίων ευρώ για τρία έργα– όχι μόνο το πληροφοριακό σύστημα. Στα έργα αυτά περιλαμβάνονται: Πρώτον, η επέκταση του ενιαίου πληροφοριακού συστήματος (αυτού που είχε ήδη εγκατασταθεί σε έξι νοσοκομεία της Αττικής από το 2022). Δεύτερον, η ψηφιοποίηση του αρχείου αιμοδοτών και του ιστορικού των αιμοδοτών της χώρας και τρίτον, η παροχή δυνατότητας της ηλεκτρονικής συμπλήρωσης του ιστορικού αιμοδοσίας, ώστε μαζί με τα τάμπλετ, που θα δοθούν στις μονάδες αιμοδοσίας να μπορέσει όλο το σύστημα να λειτουργήσει ψηφιακά.
«Το αίμα δεν είναι απλά ένα σύστημα πληροφορικής είναι ένας ζωντανός βιολογικός ιστός και σε κάθε χώρα απαιτείται να υπάρχει ένας ενιαίος φορέας, ένα κεντρικό ‘μάτι’ που σε αληθινό χρόνο να μπορεί να ελέγχει το Εθνικό Μητρώο των Αιμοδοτών, να βλέπει τις ελλείψεις αίματος να διακρίνει τις ανάγκες στα νοσοκομεία και να συντονίζει όλες τις μονάδες αιμοδοσίας» εξηγεί η Βάνα Μυρίλλα, η οποία εκπροσωπεί τουλάχιστον 4000 συχνά μεταγγιζόμενους ασθενείς με μεσογειακή αναιμία και δρεπανοκυτταρική νόσο.
