Aedes albopictus και aegypti: Τα κουνούπια που ανησυχούν τους ειδικούς

Ορισμένοι από τους ιούς που μεταδίδονται από κουνούπια κυκλοφορούν ήδη στην Ευρώπη, κυρίως στη Μεσόγειο. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να διευρύνει τις περιοχές όπου επιβιώνουν τα έντομα-φορείς, αυξάνοντας την ανάγκη για επιτήρηση.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες και οι μεταβαλλόμενες καιρικές συνθήκες δημιουργούν ένα νέο υγειονομικό τοπίο στη Βρετανία, καθώς ειδικοί προειδοποιούν ότι είδη κουνουπιών ικανά να μεταδώσουν σοβαρές ασθένειες θα μπορούσαν να εγκατασταθούν στη χώρα τα επόμενα χρόνια.

Η προειδοποίηση αφορά κυρίως νοσήματα όπως ο δάγκειος πυρετός, ο ιός Ζίκα και η chikungunya, ασθένειες που σήμερα συνδέονται περισσότερο με τροπικές, υποτροπικές ή θερμότερες περιοχές. Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή αλλάζει τα όρια εξάπλωσης των εντόμων που τις μεταφέρουν.

Η δρ Mojca Kristan, επίκουρη καθηγήτρια ιατρικής εντομολογίας στο London School of Hygiene and Tropical Medicine, προειδοποιεί ότι οι σημερινές καιρικές συνθήκες στη Βρετανία δημιουργούν ιδανικό περιβάλλον για σημαντική αύξηση των κουνουπιών.

Ζέστη και στάσιμα νερά: Ο ιδανικός συνδυασμός για τα κουνούπια

Σύμφωνα με τη δρ Kristan, τα κουνούπια ευνοούνται από τη ζέστη και χρειάζονται στάσιμα νερά για να γεννήσουν τα αυγά τους. Η ξηρασία του Μαΐου περιόρισε προσωρινά τις εστίες αναπαραγωγής, όμως οι βροχές του Ιουνίου δημιούργησαν ξανά σημεία με νερό.

Καθώς η θερμοκρασία συνεχίζει να αυξάνεται, οι συνθήκες γίνονται πιο ευνοϊκές για την εκκόλαψη αυγών και την εμφάνιση ενήλικων κουνουπιών. Όταν οι θερμοκρασίες είναι αρκετά υψηλές, η διαδικασία αυτή μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες ημέρες.

Τα θηλυκά κουνούπια τσιμπούν για να τραφούν με αίμα, το οποίο χρειάζονται για την ανάπτυξη των αυγών τους. Αυτός είναι και ο βασικός μηχανισμός μέσω του οποίου μπορούν να μεταδώσουν ιούς από έναν ξενιστή σε έναν άλλο, εφόσον ανήκουν σε είδη που λειτουργούν ως φορείς ασθενειών.

Τα είδη που ανησυχούν τους ειδικούς

Τα δύο είδη που προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι το Aedes albopictus, γνωστό και ως ασιατικό κουνούπι-τίγρης, και το Aedes aegypti, γνωστό ως αιγυπτιακό κουνούπι.

Τα είδη αυτά μπορούν να μεταδώσουν ιούς όπως ο δάγκειος πυρετός, η chikungunya και ο Ζίκα. Προς το παρόν δεν έχουν εγκατασταθεί στη Βρετανία. Ωστόσο, αυγά του Aedes albopictus έχουν ήδη εντοπιστεί στη χώρα, γεγονός που δείχνει ότι η απειλή δεν είναι θεωρητική.

Ορισμένοι από τους ιούς που μεταδίδουν αυτά τα κουνούπια υπάρχουν ήδη στην Ευρώπη, κυρίως στη Μεσόγειο. Αυτό σημαίνει ότι η γεωγραφική απόσταση ανάμεσα σε περιοχές όπου κυκλοφορούν οι ιοί και σε χώρες με πιο εύκρατο κλίμα μειώνεται όσο οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν.

Δάγκειος πυρετός στο Λονδίνο έως τη δεκαετία του 2060;

Μοντέλα πρόβλεψης δείχνουν ότι έως τη δεκαετία του 2060 το κλίμα στο Λονδίνο και στις γύρω περιοχές θα μπορούσε να ευνοήσει την τοπική μετάδοση του δάγκειου πυρετού.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Βρετανία βρίσκεται άμεσα μπροστά σε επιδημία. Σημαίνει, όμως, ότι οι κλιματικές συνθήκες που άλλοτε θεωρούνταν ακατάλληλες για την εγκατάσταση τέτοιων εντόμων μεταβάλλονται σταδιακά.

Η δημόσια υγεία καλείται να προετοιμαστεί πριν η απειλή γίνει μόνιμη. Η παρακολούθηση των πληθυσμών κουνουπιών, η έγκαιρη ανίχνευση εισαγόμενων ειδών και η ενημέρωση των πολιτών αποτελούν βασικά εργαλεία πρόληψης.

Τι ισχύει για την ελονοσία

Η ελονοσία δεν είναι ενδημική στη Βρετανία. Κάθε χρόνο, όμως, καταγράφονται περίπου 2.000 εισαγόμενα περιστατικά σε ταξιδιώτες που επιστρέφουν από περιοχές υψηλού κινδύνου, κυρίως τροπικές και υποτροπικές.

Οι ειδικοί εξακολουθούν να θεωρούν απίθανο να γίνει η ελονοσία ενδημική στη Βρετανία. Παρ’ όλα αυτά, η παρουσία εισαγόμενων περιστατικών υπενθυμίζει ότι τα ταξίδια, η κλιματική αλλαγή και η μεταβολή των οικοσυστημάτων μπορούν να φέρουν παλιούς και νέους κινδύνους πιο κοντά.

Η δρ Kristan επισημαίνει ότι ο σημερινός κίνδυνος μετάδοσης σοβαρών ασθενειών από βρετανικά κουνούπια παραμένει χαμηλός. Ωστόσο, ζητά εγρήγορση απέναντι σε νέα είδη κουνουπιών που μπορούν να μεταφέρουν νόσους, καθώς η κλιματική αλλαγή καθιστά τη Βρετανία πιο φιλόξενη για την επιβίωση και την αναπαραγωγή τους.

Τα συμπτώματα του δάγκειου πυρετού, της chikungunya και του Ζίκα

Ο δάγκειος πυρετός μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη. Σε αυτά περιλαμβάνονται υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, πόνος πίσω από τα μάτια, μυϊκοί και αρθρικοί πόνοι, καθώς και ναυτία.

Η chikungunya προκαλεί συνήθως πυρετό, πόνο στις αρθρώσεις, πονοκέφαλο, μυϊκό πόνο, οίδημα στις αρθρώσεις και εξάνθημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αρθρικοί πόνοι μπορεί να επιμείνουν και να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα.

Ο ιός Ζίκα προκαλεί συνήθως ήπια νόσο στους περισσότερους ανθρώπους. Ωστόσο, αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τις εγκύους, καθώς μπορεί να συνδεθεί με αποβολή, θνησιγένεια, προβλήματα στην ανάπτυξη του εμβρύου και ασυνήθιστα μικρή περίμετρο κεφαλής στα νεογνά.

Πώς μπορούν να προστατευθούν οι πολίτες

Η προστασία από τα τσιμπήματα παραμένει η πιο απλή και άμεση γραμμή άμυνας. Η δρ Kristan συστήνει τη χρήση εντομοαπωθητικού, την κάλυψη του δέρματος με μακριά μανίκια και τη χρήση καλτσών τις βραδινές ώρες, καθώς τα κουνούπια συχνά τσιμπούν γύρω από τους αστραγάλους.

Εξίσου σημαντική είναι η απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, γλάστρες, κουβάδες, υδρορροές, πιατάκια φυτών και άλλες μικρές εστίες. Ακόμη και μικρές ποσότητες νερού μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία αναπαραγωγής.

Η πρόληψη δεν αφορά μόνο τις αρχές δημόσιας υγείας. Αφορά και τις καθημερινές επιλογές των πολιτών, ιδιαίτερα σε περιόδους ζέστης και υγρασίας.

Η κλιματική αλλαγή μετακινεί τα όρια των ασθενειών

Η περίπτωση των κουνουπιών στη Βρετανία εντάσσεται σε μια ευρύτερη εικόνα. Η κλιματική αλλαγή δεν αυξάνει μόνο τη θερμοκρασία. Μεταβάλλει τα οικοσυστήματα, επεκτείνει τις περιοχές όπου μπορούν να επιβιώσουν έντομα-φορείς και αλλάζει τα πρότυπα μετάδοσης ασθενειών.

Ασθένειες που θεωρούνταν κάποτε μακρινές μπορεί να αρχίσουν να εμφανίζονται πιο κοντά στην Ευρώπη ή ακόμη και εντός της. Η Μεσόγειος βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο αυτών των αλλαγών, ενώ η Βρετανία παρακολουθεί πλέον πιο στενά την πιθανότητα εγκατάστασης νέων ειδών κουνουπιών.

Η προειδοποίηση των ειδικών δεν σημαίνει πανικό. Σημαίνει προετοιμασία. Η έγκαιρη επιτήρηση, η σωστή ενημέρωση και η προσαρμογή των συστημάτων δημόσιας υγείας μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο πριν εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/