Προστασία από καπνό και στάχτη: Οι συστάσεις των πνευμονολόγων
Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία εξέδωσε αναλυτικές οδηγίες προστασίας για όσους κατοικούν ή εργάζονται κοντά σε μέτωπα πυρκαγιών, καθώς και για κάθε πολίτη που εκτίθεται σε καπνό και αιωρούμενα σωματίδια. Η ανακοίνωση αναφέρεται τόσο στους τρόπους προφύλαξης όσο και στα πιθανά συμπτώματα από τη βραχυχρόνια έκθεση.
Βασικές οδηγίες προστασίας
Σύμφωνα με την Εταιρεία, σε συνθήκες επιβάρυνσης της ατμόσφαιρας από καπνό πυρκαγιάς συνιστώνται τα εξής:
Άμεση απομάκρυνση από την εστία της φωτιάς.
Πλήρης αποφυγή μετακινήσεων για ανθρώπους με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα, ηλικιωμένους, παιδιά και εγκύους.
Παραμονή σε κλειστούς χώρους, με κλειστά παράθυρα και πόρτες. Η χρήση κλιματισμού ανακυκλώνει τον αέρα του δωματίου και ενθαρρύνεται, εφόσον ο χώρος παραμένει προστατευμένος από τον εξωτερικό αέρα. Αποθαρρύνεται το κάπνισμα, η χρήση κεριών, το μαγείρεμα σε ανοιχτή εστία, τα προϊόντα αεροζόλ και η ηλεκτρική σκούπα.
Αποφυγή άθλησης και σωματικής καταπόνησης.
Αν η μετακίνηση είναι αναγκαία, απαιτείται μάσκα υψηλής αναπνευστικής προστασίας (FFP2 ή FFP3) με καλή εφαρμογή. Οι χειρουργικές ή υφασμάτινες μάσκες δεν προστατεύουν από την εισπνοή καπνού ή στάχτης. Οι μετακινήσεις προτείνεται να γίνονται τις ώρες με χαμηλότερο θερμικό φορτίο, π.χ. το βράδυ.
Ασθενείς με χρόνια νοσήματα: αυξημένη προσοχή
Οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα καλούνται να αποφεύγουν εντελώς τις μετακινήσεις, ειδικά αν δεν είναι εφικτή η χρήση μάσκας υψηλής προστασίας. Για τους πάσχοντες από άσθμα και ΧΑΠ, παθήσεις που επιδεινώνονται άμεσα από την περιβαλλοντική επιβάρυνση, κρίνεται απαραίτητη η αυστηρή τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής, καθώς και η άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα πνευμονολόγο σε περίπτωση επιδείνωσης συμπτωμάτων.
Η Εταιρεία συστήνει επίσης την παρακολούθηση των ανακοινώσεων επίσημων φορέων για την ποιότητα του αέρα, χωρίς να βασίζεται κανείς αποκλειστικά στην όσφρηση ή την όραση. Διαθέσιμοι είναι δυναμικοί χάρτες ατμοσφαιρικής ρύπανσης (κυρίως δεδομένα PM2.5) σε πραγματικό χρόνο, όπως αυτοί του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της ευρωπαϊκής πλατφόρμας PurpleAir.
Συμπτώματα από τη βραχυχρόνια έκθεση σε καπνό
Τα πιο συχνά συμπτώματα αφορούν το ανώτερο αναπνευστικό: ρινίτιδα (συμφόρηση, καταρροή), αίσθημα ξηρότητας στον φάρυγγα, ξηρός και ερεθιστικός βήχας, ενώ μπορεί να εμφανιστεί και δύσπνοια, ανεξαρτήτως προϋπάρχοντος προβλήματος υγείας.
Σημαντική προειδοποίηση: συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, καταβολή και κεφαλαλγία μπορεί να υποδηλώνουν τοξικότητα από μονοξείδιο του άνθρακα και χρήζουν άμεσης ενημέρωσης του θεράποντος ιατρού.
Αν και τα συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν και σε υγιή άτομα, η συχνότητα και η ένταση είναι μεγαλύτερη σε όσους έχουν υποκείμενα νοσήματα του αναπνευστικού ή του καρδιαγγειακού συστήματος.
Πώς προκαλείται η βλάβη στο αναπνευστικό
Η εισπνοή προϊόντων καύσης μπορεί να προκαλέσει τόσο θερμική όσο και χημική βλάβη:
Η θερμική βλάβη προκαλείται από την εισπνοή θερμού ατμού κοντά στην εστία της φωτιάς και αφορά τους ανώτερους αεραγωγούς.
Η χημική βλάβη προκαλείται από οργανικά μικροσωματίδια ή ερεθιστικές χημικές ουσίες και μπορεί να επηρεάσει τόσο τους αεραγωγούς όσο και το πνευμονικό παρέγχυμα.
Η κύρια άμεση αιτία θανάτου σε πυρκαγιά είναι η ασφυξία, λόγω κατανάλωσης οξυγόνου κοντά στην εστία σε συνδυασμό με εισπνοή μεγάλης ποσότητας καπνού. Συχνά συνυπάρχει και χημική ασφυξία, από εισπνοή προϊόντων ατελούς καύσης όπως μονοξείδιο του άνθρακα ή υδροκυάνιο, προερχόμενα π.χ. από καύση πλαστικών ή υλικών που περιέχουν άζωτο.
Σε μεγαλύτερη απόσταση από την εστία, η εισπνοή μικροσωματιδίων και χημικών ερεθιστικών ουσιών μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε σημαντικό αριθμό ανθρώπων, τόσο στο αναπνευστικό όσο και στο καρδιαγγειακό σύστημα. Η βαρύτητα εξαρτάται από παράγοντες όπως το μέγεθος των σωματιδίων, η διάρκεια έκθεσης, η διαλυτότητα των τοξικών αερίων και η ύπαρξη υποκείμενου νοσήματος.
Πηγη: https://www.healthreport.gr