Λέμφωμα: Η κατάσταση στην Ελλάδα και οι προκλήσεις που παραμένουν
Αναγκαίο ένα εθνικό δίκτυο παραπομπών με σαφείς και ταχείς
διαδρομές
Η Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για το Λέμφωμα (World Lymphoma
Awareness Day – WLAD) καθιερώθηκε από τη Lymphoma Coalition και τιμάται κάθε
χρόνο στις 15 Σεπτεμβρίου. Στόχος της είναι να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει
το κοινό για τα λεμφώματα – μια ομάδα αιματολογικών κακοηθειών που
εμφανίζονται με αυξανόμενη συχνότητα παγκοσμίως. Η καμπάνια του Lymphoma
Coalition εστιάζει στο «Honest Talk» – την ανοιχτή, ειλικρινή συζήτηση για τις
ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της νόσου, που συχνά είναι εξίσου δύσκολες με τη
σωματική της διάσταση. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του
ΕΚΠΑ Κωνσταντίνος Γιάννακας (Αιματολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής
Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) επισημαίνουν τις
κυριότερες προκλήσεις για την αντιμετώπισή του στην Ελλάδα. Η έγκαιρη διάγνωση
στα αρχικά στάδια είναι καθοριστική για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της
νόσου. Η διάγνωση τεκμηριώνεται με βιοψία λεμφαδένα, ενώ τα τελευταία χρόνια η
μοριακή βιολογία και η γονιδιωματική ανάλυση επιτρέπουν ακριβέστερη ταξινόμηση,
ταυτοποίηση προγνωστικών δεικτών και επιλογή της κατάλληλης θεραπείας. Το PET/
CT έχει καθιερωθεί στην αρχική σταδιοποίηση και παρακολούθηση, ενώ οι υγρές
βιοψίες (μελέτη κυκλοφορούντος DNA) υπόσχονται σημαντικό ρόλο στο μέλλον.
Πώς αντιμετωπίζεται : από τη χημειοθεραπεία στις θεραπείες ακριβείας
Η θεραπεία εξαρτάται από τον υπότυπο, το στάδιο και τα χαρακτηριστικά
του ασθενούς, και περιλαμβάνει χημειοανοσοθεραπεία, ακτινοθεραπεία και
μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων στις κλασικές επιλογές. Ωστόσο, η τελευταία
δεκαετία έφερε μια θεραπευτική επανάσταση:
Στοχευμένοι παράγοντες: μόρια που ανακόπτουν συγκεκριμένες οδούς επιβίωσης
των κακοήθων κυττάρων.
Διειδικά αντισώματα (bispecific antibodies): συνδέουν ταυτόχρονα τα
Τ-λεμφοκύτταρα με τα καρκινικά Β-κύτταρα, «οπλίζοντας» το ανοσοποιητικό
να καταστρέψει τον όγκο.
Συζευγμένα αντισώματα (antibody-drug conjugates): αντισώματα-«φορείς»
που μεταφέρουν κυτταροτοξικό φορτίο απευθείας στο κακοήθες κύτταρο.
Κυτταρικές θεραπείες τύπου CAR-T: συλλογή και γενετική τροποποίηση
των ίδιων των Τ-λεμφοκυττάρων του ασθενούς ώστε να στοχεύουν με ακρίβεια
τα καρκινικά κύτταρα.
Τι χρειάζεται να βελτιωθεί στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα όλες οι καινοτόμες θεραπείες είναι διαθέσιμες: οι κυτταρικές θεραπείες
χορηγούνται σε πιστοποιημένα κέντρα – με περισσότερες από 200 κυτταρικές
θεραπείες να έχουν πραγματοποιηθεί στη χώρα μας – και πολλά ελληνικά κέντρα
συμμετέχουν ενεργά σε διεθνείς κλινικές μελέτες. Ωστόσο, παραμένουν προκλήσεις:
η ανάγκη παραμονής των ασθενών για εβδομάδες κοντά στο θεραπευτικό κέντρο
δημιουργεί ανισότητες πρόσβασης για κατοίκους νησιών και απομακρυσμένων
περιοχών. Για τη νέα εποχή απαιτούνται: Εθνικό δίκτυο παραπομπών με σαφείς
και ταχείς διαδρομές, ενίσχυση των υποδομών και των διαθέσιμων κλινών,
δημιουργία μητρώου για την παρακολούθηση αποτελεσμάτων, πρακτική υποστήριξη
των ασθενών που χρειάζονται μετακίνηση, εξειδικευμένη εκπαίδευση του
ιατρονοσηλευτικού προσωπικού.
Πηγη:HealthDaily