Αντιγήρανση και μακροζωία: Νέοι κανόνες – Η 27μελής Επιτροπή

Στη θεσμική ρύθμιση των υπηρεσιών αντιγήρανσης και μακροζωίας προχωρά το υπουργείο Υγείας, συγκροτώντας 27μελή Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή με εξάμηνη προθεσμία ολοκλήρωσης του έργου της. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ασφάλεια των παρεμβάσεων, οι επαγγελματικές αρμοδιότητες, η αδειοδότηση των δομών, η ενημερωμένη συναίνεση των ασθενών και οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί περί παράτασης της ζωής.

Ένα νέο πεδίο ρύθμισης ανοίγει στην ελληνική πολιτική υγείας, καθώς το υπουργείο Υγείας επιχειρεί να καθορίσει τους κανόνες υπό τους οποίους μπορούν να παρέχονται υπηρεσίες αντιγήρανσης και μακροβιότητας (longevity).

Με απόφαση του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 6126 της 9ης Οκτωβρίου 2026, συγκροτήθηκε Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή με αντικείμενο την κατάρτιση προσχεδίου νόμου για τις ιατρικές και μη ιατρικές πράξεις που σχετίζονται με την αντιγήρανση και τη μακροζωία.

Η Επιτροπή θα εξετάσει ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων, από την επιστημονική τεκμηρίωση των παρεμβάσεων έως τις προϋποθέσεις λειτουργίας των φορέων που τις προσφέρουν, επιχειρώντας να αποσαφηνίσει τα όρια μιας ταχέως αναπτυσσόμενης αγοράς.

Πρόεδρος ορίστηκε η γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας του υπουργείου Υγείας, Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη, ενώ στη σύνθεση συμμετέχουν πανεπιστημιακοί, εκπρόσωποι επιστημονικών εταιρειών, επαγγελματικών συλλόγων, στελέχη της δημόσιας διοίκησης και νομικοί.

Έξι μήνες για το νέο πλαίσιο αντιγήρανσης και longevity

Η Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή έχει προθεσμία έξι μηνών για την ολοκλήρωση του έργου της και την υποβολή των προτάσεών της.

Βασική αποστολή της είναι να καθορίσει ποιες υπηρεσίες και παρεμβάσεις θα υπάγονται στο νέο πλαίσιο, ποιοι επαγγελματίες θα έχουν δικαίωμα να τις πραγματοποιούν και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούν να λειτουργούν οι αντίστοιχες δομές.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση μεταξύ καθιερωμένων ιατρικών πράξεων, παρεμβάσεων με περιορισμένη επιστημονική τεκμηρίωση και υπηρεσιών που προβάλλονται εμπορικά ως μέσα επιβράδυνσης της βιολογικής γήρανσης.

Η οριοθέτηση αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς ο όρος «αντιγήρανση» χρησιμοποιείται σήμερα για διαφορετικές πρακτικές, από υπηρεσίες αισθητικής και μεταβολικής υγείας έως περισσότερο επεμβατικές ή πειραματικές παρεμβάσεις.

Το γεγονός ότι μια υπηρεσία διαφημίζεται ως θεραπεία μακροζωίας δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως παρατείνει τη ζωή ή προλαμβάνει συγκεκριμένες ασθένειες.

Ποιες υπηρεσίες θα μπουν στο μικροσκόπιο

Το νέο θεσμικό πλαίσιο καλείται να αντιμετωπίσει ένα σύνθετο επιστημονικό και νομικό ζήτημα: πού τελειώνει η καθιερωμένη ιατρική φροντίδα και πού αρχίζει η εφαρμογή πρακτικών που προβάλλονται ως αντιγηραντικές, χωρίς να διαθέτουν απαραίτητα επαρκή κλινική τεκμηρίωση.

Στο πεδίο της λεγόμενης ιατρικής μακροζωίας συναντώνται διαφορετικές προσεγγίσεις, όπως εξειδικευμένες μεταβολικές αξιολογήσεις, ορμονικές παρεμβάσεις, ενδοφλέβιες εγχύσεις, θεραπείες που υπόσχονται αναζωογόνηση και τεχνικές που παρουσιάζονται ως μέθοδοι βιολογικής ανανέωσης.

Ορισμένες μπορεί να διαθέτουν αναγνωρισμένες ιατρικές ενδείξεις σε συγκεκριμένους ασθενείς. Άλλες παραμένουν υπό έρευνα ή δεν έχουν αποδείξει κλινικό όφελος όταν χρησιμοποιούνται για γενικούς σκοπούς αντιγήρανσης.

Η υπουργική απόφαση δεν συνιστά εκ των προτέρων απαγόρευση συγκεκριμένων μεθόδων ούτε επικυρώνει την αποτελεσματικότητά τους.

Αναθέτει στην Επιτροπή να διαμορφώσει κριτήρια ταξινόμησης και προϋποθέσεις εφαρμογής, λαμβάνοντας υπόψη τον βαθμό παρέμβασης, τον σκοπό και την επιστημονική τεκμηρίωση κάθε πράξης.

Αδειοδότηση και επαγγελματικά δικαιώματα στο επίκεντρο

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά τον καθορισμό των επαγγελματικών αρμοδιοτήτων.

Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει ποιοι επαγγελματίες υγείας μπορούν να διενεργούν συγκεκριμένες πράξεις, με βάση την επιστημονική τους εκπαίδευση, την ειδικότητα και τις νόμιμες επαγγελματικές τους αρμοδιότητες.

Παράλληλα, θα διερευνηθούν οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι χώροι παροχής υπηρεσιών αντιγήρανσης, καθώς και οι απαιτήσεις που αφορούν τον εξοπλισμό και την ασφάλεια.

Η ανάγκη σαφών κανόνων γίνεται εντονότερη όταν μια παρέμβαση περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, ενδοφλέβια χορήγηση ουσιών, χρήση ιατροτεχνολογικών προϊόντων ή εξειδικευμένες επεμβατικές πράξεις.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από την εκπαίδευση του επαγγελματία, αλλά και από τις δυνατότητες παρακολούθησης, αναγνώρισης και αντιμετώπισης πιθανών επιπλοκών.

Το νέο πλαίσιο θα πρέπει επομένως να αντιμετωπίσει τόσο τα ζητήματα αδειοδότησης όσο και τη συστηματική εποπτεία των φορέων.

Συναίνεση ασθενών και υποχρέωση ουσιαστικής ενημέρωσης

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η προστασία των πολιτών που επιλέγουν υπηρεσίες αντιγήρανσης και μακροβιότητας.

Η Επιτροπή καλείται να εξετάσει τους κανόνες ενημερωμένης συναίνεσης, ώστε ο ενδιαφερόμενος να γνωρίζει τη φύση της πράξης, τον σκοπό της, το αναμενόμενο όφελος, τους πιθανούς κινδύνους και τις επιστημονικές αβεβαιότητες.

Η διάκριση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν μια παρέμβαση δεν αποσκοπεί στην αντιμετώπιση διαγνωσμένης νόσου, αλλά στην υποτιθέμενη βελτίωση της βιολογικής ηλικίας ή στην παράταση της ζωής.

Η ενημερωμένη συναίνεση δεν μπορεί να περιορίζεται στην υπογραφή ενός τυποποιημένου εντύπου. Προϋποθέτει κατανοητή ενημέρωση, ελεύθερη επιλογή και σαφή παρουσίαση των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων.

Εξίσου κρίσιμο είναι να αποφεύγεται η δημιουργία υπερβολικών προσδοκιών, ιδίως όταν οι ισχυρισμοί στηρίζονται σε πρώιμες εργαστηριακές μελέτες ή σε αποτελέσματα που δεν έχουν επιβεβαιωθεί σε επαρκείς κλινικές δοκιμές.

Νέοι κανόνες για τη διαφήμιση θεραπειών αντιγήρανσης

Η ρύθμιση της επικοινωνίας και της διαφήμισης αποτελεί επίσης βασικό αντικείμενο της Επιτροπής.

Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στους ισχυρισμούς που αφορούν την πρόληψη ή την επιβράδυνση της γήρανσης, την παράταση του προσδόκιμου ζωής και τη βελτίωση της υγείας ή της λειτουργικότητας.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αγγίζει έναν από τους πιο ευαίσθητους τομείς της αγοράς longevity.

Η επιστημονική έρευνα έχει αναδείξει βιολογικούς μηχανισμούς που συνδέονται με τη γήρανση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε παρέμβαση που επηρεάζει έναν τέτοιο μηχανισμό προσφέρει αποδεδειγμένο όφελος στους ανθρώπους.

Για παράδειγμα, η μεταβολή ενός εργαστηριακού βιοδείκτη δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με μείωση της θνησιμότητας ή αύξηση του προσδόκιμου ζωής.

Η ανάγκη αυτής της διάκρισης αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε μια αγορά όπου οι καταναλωτές συναντούν συχνά διαφημιστικές υποσχέσεις περί «αναστροφής της γήρανσης» ή «αναζωογόνησης του οργανισμού».

Η υπόθεση της οδού Καρνεάδου και τα ερωτήματα για την εποπτεία

Η πρωτοβουλία του υπουργείου Υγείας έρχεται μετά τις έντονες συζητήσεις που προκάλεσε ο θάνατος του τραγουδιστή Γιώργου Μαζωνάκη, στις 9 Σεπτεμβρίου 2026, σε ιδιωτικό ιατρείο της οδού Καρνεάδου στο Κολωνάκι.

Η υπόθεση ανέδειξε ερωτήματα σχετικά με τις παρεμβατικές διαδικασίες που πραγματοποιούνται σε ιδιωτικούς χώρους, τον έλεγχο του εξοπλισμού, την παρουσία κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού και τη διαχείριση επειγόντων περιστατικών.

Η δικαστική διερεύνηση των συνθηκών του θανάτου αποτελεί ξεχωριστή διαδικασία από την εργασία της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής.

Δεν έχει τεκμηριωθεί, με βάση τα διαθέσιμα δημόσια στοιχεία, ότι συγκεκριμένη πράξη προκάλεσε τον θάνατο, ενώ η υπόθεση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως απόδειξη ότι όλες οι υπηρεσίες μακροζωίας είναι επικίνδυνες.

Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση που ακολούθησε επανέφερε την ανάγκη για σαφή όρια στην παροχή ιατρικών και μη ιατρικών υπηρεσιών, αποτελεσματικούς ελέγχους και ξεκάθαρη κατανομή ευθυνών.

Η συμμετοχή του ΕΟΦ και των επιστημονικών φορέων

Η σύνθεση της Επιτροπής υποδηλώνει ότι το υπουργείο Υγείας αντιμετωπίζει την αντιγήρανση και τη μακροζωία ως πεδίο που εκτείνεται πέρα από μία ιατρική ειδικότητα.

Στην Επιτροπή συμμετέχουν εκπρόσωποι της παθολογίας, της ενδοκρινολογίας, της καρδιολογίας, της δερματολογίας, της πνευμονολογίας, της ουρολογίας, της πλαστικής χειρουργικής, της φυσικοθεραπείας και της διατροφής.

Παράλληλα, η συμμετοχή του προέδρου του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, Σπυρίδωνα Σαπουνά, προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στη φαρμακευτική και ρυθμιστική διάσταση της συζήτησης.

Αυτό αφορά κυρίως τις περιπτώσεις όπου παρεμβάσεις μακροζωίας περιλαμβάνουν φάρμακα, βιολογικά προϊόντα ή ουσίες που προβάλλονται με ισχυρισμούς θεραπευτικής αποτελεσματικότητας.

Η παρουσία νομικών συμβούλων και εκπροσώπων επαγγελματικών συλλόγων μπορεί επίσης να συμβάλει στην αποσαφήνιση των επαγγελματικών δικαιωμάτων, των ευθυνών των παρόχων και των διαδικασιών εποπτείας.

Τα 27 μέλη της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής

Επικεφαλής της Επιτροπής είναι η γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη.

Στην Επιτροπή συμμετέχουν οι:

1. Λίλιαν-Βενετία Βιλδιρίδη, γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας του υπουργείου Υγείας – Πρόεδρος.
2. Αναστασία Κοτανίδου, ομότιμη καθηγήτρια Πνευμονολογίας και Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ, πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του ΚΕΣΥ.
3. Γεώργιος Χρούσος, ακαδημαϊκός, ομότιμος καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας ΕΚΠΑ, πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ και του Ελληνικού Ινστιτούτου Υγιούς Μακροζωίας.
4. Μαρινέλλα Τζανέλα, διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής και Μεταβολισμού του Ευαγγελισμού, αντιπρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του ΚΕΣΥ.
5. Νικόλαος Τεντολούρης, καθηγητής Παθολογίας ΕΚΠΑ, ΓΝΑ «Λαϊκό».
6. Βάια Λαμπαδιάρη, καθηγήτρια Παθολογίας-Ενδοκρινολογίας ΕΚΠΑ, ΠΓΝ «Αττικόν».
7. Αλέξανδρος Κόκκινος, καθηγητής Παθολογίας ΕΚΠΑ, ΓΝΑ «Λαϊκό».
8. Σωτήριος Θεοχάρης, δερματολόγος-αφροδισιολόγος, πρόεδρος της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας.
9. Σπυρίδων Σαπουνάς, πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων.
10. Πέτρος Λυμπερίδης, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών.
11. Αλέξιος Παραράς, δικηγόρος, νομικός σύμβουλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών.
12. Σταματίνα (Ματίνα) Παγώνη, πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, συντονίστρια διευθύντρια της Γ΄ Παθολογικής Κλινικής του ΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς».
13. Κωνσταντίνος Τούτουζας, καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ, πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας.
14. Βασίλειος Πρωτογέρου, καθηγητής του Εργαστηρίου Ανατομίας ΕΚΠΑ, χειρουργός ουρολόγος στο ΠΓΝ «Αττικόν».
15. Πέτρος Βλασταράκος, επανορθωτικός και αισθητικός πλαστικός χειρουργός.
16. Έλενα Παπαευαγγέλου, δικηγόρος, νομική σύμβουλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών.
17. Πασχάλης Βούτσας, ιατρός αναισθησιολόγος.
18. Παντελεήμων Μεσσαρόπουλος, μαιευτήρας-γυναικολόγος, πρόεδρος του Κέντρου Τεκμηρίωσης και Κοστολόγησης Νοσοκομειακών Υπηρεσιών.
19. Ευστάθιος Γκόνος, διευθυντής του Ινστιτούτου Χημικής Βιολογίας του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.
20. Χρήστος Δερδεμέζης, διαιτολόγος-διατροφολόγος, μέλος της Προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής του Συλλόγου Διαιτολόγων-Διατροφολόγων Ελλάδος.
21. Ευστάθιος Μιχαλόπουλος, επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Βιοϊατρικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
22. Μάριος Πολυζώης, ειδικός παθολόγος με εξειδίκευση στην Υπερβαρική Ιατρική.
23. Παγώνα Λάγιου, κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Υγείας ΕΚΠΑ, καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας.
24. Ειρήνη Κυριακάκη, δικηγόρος, διευθύντρια του Γραφείου της Γενικής Γραμματέως Υπηρεσιών Υγείας.
25. Φωτεινή Κουλούρη, προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής του υπουργείου Υγείας.
26. Χριστίνα Τζώρτζη, προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Υπηρεσιών Υγείας του υπουργείου Υγείας.
27. Λάμπρος Γεωργακόπουλος, δικηγόρος, νομικός σύμβουλος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών.

 

 

Πηγη:https://healthpharma.gr/