ΠΟΥ: Ένας στους έξι ασθενείς με βακτηριακή λοίμωξη αντιμετωπίζει αντοχή στα αντιβιοτικά

Παρά την αύξηση των χωρών που υιοθετούν εθνικά σχέδια δράσης, η μικροβιακή αντοχή εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι ο κόσμος βρίσκεται εκτός τροχιάς για την επίτευξη των στόχων του 2030.

Η μικροβιακή αντοχή εξακολουθεί να απειλεί την αποτελεσματικότητα της σύγχρονης ιατρικής, παρά τα βήματα που έχουν γίνει διεθνώς για την αντιμετώπισή της. Νέα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), τα οποία δημοσιοποιήθηκαν τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, αποκαλύπτουν ότι οι περισσότερες χώρες δεν έχουν καταφέρει να μετατρέψουν τις δεσμεύσεις τους σε χρηματοδοτούμενα και ολοκληρωμένα προγράμματα δράσης. Η προειδοποίηση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς μία στις έξι εργαστηριακά επιβεβαιωμένες βακτηριακές λοιμώξεις εμφανίζει αντοχή στα αντιβιοτικά. Παράλληλα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΠΟΥ, οι λοιμώξεις από ανθεκτικά στα φάρμακα παθογόνα θα μπορούσαν να συμβάλουν σε περισσότερους από 39 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως μέσα στα επόμενα 25 χρόνια, εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις.

 

Περισσότερα εθνικά σχέδια, αλλά ανεπαρκής εφαρμογή

Σύμφωνα με την παγκόσμια έρευνα του 2026, από τις 183 χώρες που συμμετείχαν, οι 173 δήλωσαν ότι διαθέτουν εθνικό σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής. Το 2017 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν μόλις 79, γεγονός που αποτυπώνει τη σημαντική πρόοδο στην αναγνώριση του προβλήματος.

Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει όταν εξετάζεται η πραγματική εφαρμογή των σχεδίων. Μόνο 42 χώρες ανέφεραν ότι διαθέτουν χρηματοδοτούμενα και ενεργά προγράμματα.

Το χάσμα ανάμεσα στις πολιτικές δεσμεύσεις και στην υλοποίησή τους αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την επίτευξη των διεθνών στόχων έως το 2030.

Η ετήσια έρευνα πραγματοποιείται από τον ΠΟΥ, το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών, τον Παγκόσμιο Οργανισμό για την Υγεία των Ζώων και τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας, αναδεικνύοντας τη σημασία μιας συντονισμένης προσέγγισης που περιλαμβάνει την ανθρώπινη υγεία, τα ζώα και το περιβάλλον.

Μόνο 69 χώρες εφαρμόζουν πανεθνικά προγράμματα πρόληψης

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία για την πρόληψη των λοιμώξεων. Πρόκειται για έναν από τους αποτελεσματικότερους τρόπους περιορισμού της ανάγκης χρήσης αντιβιοτικών.

Ο αριθμός των χωρών που διαθέτουν εθνικά προγράμματα και κατευθυντήριες οδηγίες για την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων αυξήθηκε από 90 το 2018 σε 128 το 2026.

Ωστόσο, μόλις 69 χώρες, δηλαδή το 38%, έχουν καταφέρει να εφαρμόσουν αυτά τα προγράμματα σε ολόκληρη την επικράτειά τους. Το ποσοστό απέχει σημαντικά από τον στόχο του 90% που έχει τεθεί για το 2030.

Η πρόληψη των νοσοκομειακών λοιμώξεων, η σωστή υγιεινή των χεριών, η απολύμανση των χώρων και η εφαρμογή αποτελεσματικών πρωτοκόλλων στα νοσοκομεία αποτελούν κρίσιμα μέτρα για τον περιορισμό της μετάδοσης ανθεκτικών μικροοργανισμών.

Ελλείψεις στα εργαστήρια και στη διάγνωση

Προβλήματα καταγράφονται και στη δυνατότητα των χωρών να εντοπίζουν εγκαίρως την αντοχή των μικροοργανισμών στα φάρμακα.

Συνολικά 131 χώρες διαθέτουν εθνικά εργαστήρια αναφοράς που μπορούν να εξετάζουν την αντοχή κοινών βακτηρίων στα αντιβιοτικά. Ωστόσο, μόνο 66 έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν τόσο τη βακτηριακή όσο και τη μυκητιασική αντοχή.

Ο διεθνής στόχος είναι έως το 2030 το 80% των χωρών να διαθέτει τις απαραίτητες διαγνωστικές δυνατότητες.

Για την ενίσχυση αυτής της προσπάθειας, ο ΠΟΥ παρουσίασε δύο νέα εργαλεία υποστήριξης των χωρών. Το πρώτο περιλαμβάνει βασικές διαγνωστικές εξετάσεις, ενώ το δεύτερο παρέχει κατευθύνσεις για τις εργαστηριακές διαδικασίες.

Η υπερβολική χρήση αντιβιοτικών επιταχύνει το πρόβλημα

Η μικροβιακή αντοχή εμφανίζεται όταν βακτήρια και άλλοι μικροοργανισμοί εξελίσσονται και παύουν να ανταποκρίνονται στα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπισή τους.

Η αλόγιστη και υπερβολική χρήση αντιβιοτικών αποτελεί σημαντικό παράγοντα που επιταχύνει αυτή τη διαδικασία. Όταν τα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται χωρίς πραγματική ανάγκη ή με λανθασμένο τρόπο, ευνοείται η ανάπτυξη και η εξάπλωση ανθεκτικών μικροοργανισμών.

Ο ΠΟΥ επισημαίνει επίσης ότι η ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών δεν ακολουθεί τον ρυθμό εξάπλωσης της αντοχής. Αυτό σημαίνει ότι η ιατρική κοινότητα κινδυνεύει να αντιμετωπίσει λοιμώξεις για τις οποίες οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές θα είναι ολοένα και πιο περιορισμένες.

Κινδυνεύουν ακόμη και οι σύγχρονες ιατρικές πράξεις

Η μικροβιακή αντοχή δεν αφορά μόνο τη θεραπεία μιας συνηθισμένης λοίμωξης. Μπορεί να επηρεάσει συνολικά την ασφάλεια της σύγχρονης περίθαλψης.

Χειρουργικές επεμβάσεις, μεταμοσχεύσεις, θεραπείες για τον καρκίνο και άλλες ιατρικές παρεμβάσεις βασίζονται στην αποτελεσματικότητα των αντιμικροβιακών φαρμάκων για την πρόληψη και την αντιμετώπιση λοιμώξεων.

Όπως προειδοποίησε ο αναπληρωτής διευθυντής του αρμόδιου τμήματος του ΠΟΥ, Ζαν Πιερ Νιεμάζι, οι ιατρικές διαδικασίες που σήμερα θεωρούνται δεδομένες μπορεί να γίνουν πολύ πιο επικίνδυνες εάν τα αντιβιοτικά και τα αντιμικροβιακά φάρμακα πάψουν να λειτουργούν αποτελεσματικά.

Το μήνυμα του ΠΟΥ είναι σαφές: η αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής απαιτεί περισσότερα από εθνικά σχέδια και διεθνείς δεσμεύσεις. Χρειάζονται χρηματοδότηση, πρόληψη, αξιόπιστη διάγνωση, επιτήρηση και υπεύθυνη χρήση των αντιβιοτικών. Διαφορετικά, ο στόχος του 2030 κινδυνεύει να παραμείνει μια ανεκπλήρωτη υπόσχεση για τη δημόσια υγεία.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *