Oι χώρες που θα εφαρμόσουν τον συνδυασμό HPV εμβολιασμού & HPV DNA testing θα επιτύχουν να εξαλείψουν τον καρκίνο τραχήλου μήτρας

Συνέντευξη του Θεόδωρου Αγοραστού,

Καθηγητή Μαιευτικής-Γυναικολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Προέδρου Ελληνικής HPV Εταιρείας

Τις πολύ θετικές επιπτώσεις που θα μπορούσε να επιτύχει η πρόληψη και ο προσυμπτωματικός έλεγχος στους γυναικολογικούς καρκίνους αναλύει στη συνέντευξή του στο Health Daily, o Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας στο ΑΠΘ, Θεόδωρος Αγοραστός.

Σε ποιους γυναικολογικούς καρκίνους έχει επιτευχθεί η μεγαλύτερη πρόοδος όσον αφορά τη θεραπευτική τους αντιμετώπιση την τελευταία δεκαετία;

Με εξαίρεση τον καρκίνο του μαστού, όπου η χορήγηση νέων φαρμακευτικών σκευασμάτων και συνδυασμού αυτών βελτίωσε σημαντικά το ελεύθερο νόσου διάστημα και την συνολική επιβίωση, η θεραπευτική αντιμετώπιση των γυναικολογικών καρκίνων δεν σημείωσε μεγάλη πρόοδο κατά την τελευταία δεκαετία. Υπήρξαν ορισμένες αλλαγές, π.χ. η χρήση νέων φαρμακευτικών σκευασμάτων στον καρκίνο της ωοθήκης, η βελτίωση των ακτινοθεραπευτικών τεχνικών, οι ενδείξεις χειρουργικής και χημειοθεραπευτικής παρέμβασης στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Η σημαντικότατη όμως πρόοδος υπήρξε στην ΠΡΟΛΗΨΗ του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, μέσω συνδυασμού του HPV εμβολιασμού και του προληπτικού ελέγχου των γυναικών με HPV DNA testing.

Η ενημέρωση όσον αφορά τον προληπτικό έλεγχο για τους γυναικολογικούς καρκίνους έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Υπάρχουν στοιχεία για την ανταπόκριση των γυναικών σε αυτήν την ενημέρωση; Προληπτικός έλεγχος υπάρχει μόνο για

 τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και καρκίνο του μαστού και για κανέναν άλλο γυναικολογικό καρκίνο. Οι γυναίκες, ιδιαίτερα των πόλεων, ανταποκρίνονται σχετικά ικανοποιητικά, παρ’ όλον ότι δεν υπάρχει εθνικά οργανωμένο Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου. Σε τελευταία μελέτη σε μεγάλο μέρος της επικράτειας, περίπου 7-8 στις 10 γυναίκες είχαν κάνει τεστ Παπανικολάου κατά την διάρκεια των τελευταίων τριών ετών.

Είναι γνωστό ότι η πρωτογενής πρόληψη για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας επιτυγχάνεται με τον εμβολιασμό. Ωστόσο στην Ελλάδα η ανταπόκριση στο εμβόλιο για τον ιό των ανθρώπινων κονδυλωμάτων HPV, είναι ακόμα μικρή. Σε ποιους λόγους οφείλεται αυτό κατά τη γνώμη σας;

Οι λόγοι είναι σαφείς, και είναι υπεύθυνοι για την χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη όχι μόνον στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες: α) το HPV εμβόλιο χορηγείται για την πρόληψη της HPV μόλυνσης, η οποία λαμβάνει χώρα κατά κανόνα με την σεξουαλική επαφή. Αυτό το «σεξουαλικό φορτίο» της εφαρμογής του HPV εμβολιασμού καθιστά δυσχερή την προώθησή της κυρίως από τους παιδιάτρους, που πρέπει να συζητήσουν για τα θέματα αυτά με τους γονείς μικρών κοριτσιών ή εφήβων. β) Η ατυχής αρχική συσχέτιση του HPV εμβολιασμού με «παρενέργειες», οι οποίες αποδόθηκαν σε αυτόν λόγω απλώς χρονικής συσχέτισης με διάφορα συμπτώματα στα εμβολιασθέντα άτομα, οδήγησε σε δυσπιστία ως προς το HPV εμβόλιο, η οποία συνεχίζεται ακόμη και σήμερα, 12 χρόνια μετά την έναρξη εφαρμογής του εμβολιασμού, παρ’ όλον ότι τόσο ο Π.Ο.Υ. όσο και όλοι οι επίσημοι διεθνείς οργανισμοί δηλώνουν απερίφραστα ότι το HPV εμβόλιο είναι ασφαλές. γ) η σύγχυση στην Ελλάδα ως προς τις ενδείξεις χορήγησης του HPV εμβολίου. δ) το σχετικά μικρό εύρος ηλικιών χορήγησης δωρεάν του HPV εμβολίου από την ελληνική Πολιτεία μέσω των ασφαλιστικών φορέων.

Σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου αναφερθήκατε στο παράδειγμα της Αυστραλίας, όπου η αυξημένη χρήση του εμβολίου κατά του ιού HPV, θα οδηγήσει τα επόμενα χρόνια στην εξάλειψη της νόσου του καρκίνου της μήτρας. Υπάρχουν άλλες χώρες όπου έχει συμβεί το ίδιο και πως μεταφράζεται σε αριθμούς η εξάλειψη μιας νόσου;

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας εξάλειψη (Elimination) του καρκίνου τραχήλου μήτρας σημαίνει διάγνωση της νόσου σε λιγότερες από 4 περιπτώσεις ανά 100.000 γυναίκες ανά έτος. Με βάση τον συνδυασμό HPV εμβολιασμού & HPV DNA testing, οι Αυστραλοί επιστήμονες υπολόγισαν ότι θα μπορέσουν να φθάσουν σε αυτό το επίπεδο πρόληψης μετά από ~ 10 χρόνια. Αυτόν τον σκοπό επιδιώκουν πλέον πολλές χώρες, π.χ. ο Καναδάς, οι ΗΠΑ, οι Σκανδιναβικές χώρες κ.ά. Επίσης, χάρη σε κυβερνητικά αλλά και υποστηριζόμενα από διεθνείς φορείς προγράμματα εμβολιασμού όλου του νεαρού γυναικείου πληθυσμού, αφρικανικές χώρες όπως η Ρουάντα και η Κένυα, υπολογίζουν να επιτύχουν το ίδιο σε μερικές δεκαετίες. Έχει εκτιμηθεί ότι εντός του παρόντος αιώνος, οι περισσότερες χώρες που θα εφαρμόσουν τον αναφερθέντα συνδυασμό θα επιτύχουν να εξαλείψουν τον καρκίνο τραχήλου μήτρας, ανάλογα με την επάρκεια και την ένταση εφαρμογής των νέων αυτών βιοτεχνολογικών επιτευγμάτων.

Σε ποιους τομείς (πρόληψη-διάγνωση-θεραπεία) των γυναικολογικών παθήσεων υστερεί ή υπερτερεί η Ελλάδα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες; Η Ελλάδα δεν υστερεί ούτε υπερτερεί ουσιαστικά στους τομείς πρόληψη-διάγνωση-θεραπεία των γυναικολογικών καρκίνων σε σύγκριση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Τα φάρμακα είναι τα ίδια, οι χειρουργικές τεχνικές εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο, οι κατευθυντήριες οδηγίες είναι οι ίδιες, Αυτά που διαφέρουν είναι ότι, όπως αναφέρθηκε, δεν υπάρχει στην Ελλάδα εθνικά οργανωμένο Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου για τους καρκίνους μαστού και τραχήλου μήτρας, η εμβολιαστική κάλυψη με το HPV εμβόλιο είναι στην Ελλάδα ακόμη χαμηλή, δεν έχει εισαχθεί επίσημα η διενέργεια του HPV DNA testing για τον μαζικό προληπτικό έλεγχο των γυναικών και δεν υπάρχουν επαρκή εξειδικευμένα κέντρα για την θεραπευτική (κυρίως χειρουργική) αντιμετώπιση των ογκολογικών περιστατικών.

Τα τελευταία χρόνια έχει μπει στο προσκήνιο και η συζήτηση για τη σημασία της σχέσης ιατρού-ασθενούς. Οι σημερινοί φοιτητές στην γυναικολογία και αυριανοί γιατροί ενημερώνονται για αυτό το κομμάτι της δουλειάς τους;

Στις Ιατρικές Σχολές των ελληνικών Πανεπιστημίων εισάγονται τα τελευταία χρόνια μαθήματα που θεραπεύουν και αυτή την σχέση ιατρού-ασθενούς. Στην γυναικολογία, φυσικά, αυτή η σχέση αποκτά ιδιαιτερότητα, αλλά εκτός από την σωστή και επαρκή εκπαίδευση όλα βασίζονται κατά κύριο λόγο στην ιατρική συνείδηση και την προσωπικότητα κάθε ιατρού.

 

Πηγή:HealthDaily