Κορωνοϊός: 10 νέα πράγματα που μάθαμε για τον ιό το 2022

Το 2022 μας γέμισε προσδοκίες για τον τερματισμό της πανδημίας του κορωνοϊού που άλλαξε την καθημερινότητά μας τα προηγούμενα δύο χρόνια. Δυστυχώς, οι ελπίδες όλων διαψεύστηκαν καθώς νέες μεταλλάξεις, όπως η Omicron, έκαναν την εμφάνισή τους παρά την ευρεία διαθεσιμότητα των εμβολίων για την πρόληψη της λοίμωξης Covid-19.

Αν και σταδιακά τα μέτρα για την αποτροπή της διασποράς του Sars-CoV-2 χαλάρωσαν παγκοσμίως και το φετινό καλοκαίρι ήταν «φυσιολογικό», δυστυχώς κρούσματα δεν έπαψαν να εντοπίζονται όπου επικρατούσε συνωστισμός παρά το γεγονός ότι περισσότεροι από 7 εκατομμύρια πολίτες στην Ελλάδα είχαν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους έχοντας λάβει και τουλάχιστον μια αναμνηστική δόση.

Λίγο πριν την έλευση του 2023, με την ελπίδα ότι η πανδημία θα οριοθετηθεί και θα αποτελέσει στο μέλλον μια εποχική λοίμωξη, θυμόμαστε τα 10 κορυφαία – σε αναγνωσιμότητα – θέματα αναφορικά με τον κορωνοϊό.

• Κορωνοϊός: Τα τρία πιο συχνά συμπτώματα – Σε πόσες μέρες εκδηλώνονται

Ποια είναι τα συμπτώματα της λοίμωξης COVID-19 και ποιος ο μέσος χρόνος εμφάνισής τους από τη στιγμή της μόλυνσης;

Ιδιαίτερα απαιτητικός αποδεικνύεται ο φετινός χειμώνας λόγω του νέου κορωνοϊού SARS-CoV-2.

Παρά την προσπάθεια των επιστημόνων να αποκωδικοποιήσουν τα πάντα για τον νέο αυτό ιό, ακόμα και σήμερα οι πληροφορίες για τα συμπτώματα της νόσου COVID-19 είναι πολλές φορές συγκεχυμένες. Κι αυτό διότι πολλά εξ αυτών μοιάζουν με τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος και της εποχικής γρίπης.

Από τα μέχρι τώρα επιστημονικά δεδομένα, η μόλυνση από τον SARS-CoV-2 εμφανίζει μεγάλο εύρος και ετερογένεια κλινικών εκδηλώσεων που περιλαμβάνουν από την ασυμπτωματική λοίμωξη έως τη σοβαρή πολυσυστηματική νόσο.

Η πλειονότητα των ασθενών εμφανίζει ήπια έως μέτρια συμπτωματολογία λοίμωξης του αναπνευστικού και αναρρώνει χωρίς να απαιτείται εισαγωγή στο νοσοκομείο. Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από 2-14 ημέρες, ενώ ο μέσος όρος εμφάνισης των συμπτωμάτων από τη στιγμή της μόλυνσης υπολογίζεται σε 5-6 ημέρες.

Τα συμπτώματα ανάλογα με τη συχνότητα εμφάνισης τους

• Συχνότερα: πυρετός, βήχας, κόπωση,
• Λιγότερο συχνά: μυαλγίες-αρθραλγίες, φαρυγγαλγία, διάρροια, ναυτία ή έμετος, επιπεφυκίτιδα, πονοκέφαλος, αγευσία ή/και ανοσμία, εξάνθημα, οίδημα ή αποχρωματισμός δακτύλων,
• Σοβαρά συμπτώματα: δύσπνοια, θωρακικό άλγος ή αίσθημα θωρακικού βάρους, αφασία ή διαταραχές κινητικότητας, σύγχυση, αδυναμία εγρήγορσης ή υπνηλία, κεντρική κυάνωση.

 

• Κορωνοϊός: Με ποιο σύμπτωμα ξεκινάει συνήθως η Covid-19

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια κατέγραψαν τη σειρά που συνήθως εμφανίζονται τα συμπτώματα της COVID-19, διαμορφώνοντας έναν απλό οδηγό που ίσως βοηθήσει τους ασθενείς να αναγνωρίσουν ευκολότερα από ποιον ιό έχουν προσβληθεί ή αν πρόκειται για αλλεργία

Με τα συμπτώματα της COVID-19 να μοιάζουν τουλάχιστον αρχικά, με εκείνα του κοινού κρυολογήματος, της γρίπης ή της αλλεργίας, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια προχώρησαν σε μια χρήσιμη καταγραφή της σειράς που εμφανίζονται συνήθως τα συμπτώματα του νέου κορωνοϊού.

«Η χρονική ακολουθία των συμπτωμάτων μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση της περίπτωσής μας εφόσον προσβληθούμε από τον ιό και στη σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση από τον γιατρό, ιδιαίτερα σε περιόδους που συνυπάρχει η διασπορά άλλων ιών του αναπνευστικού όπως αυτός της γρίπης» εξήγησε ο Δρ Peter Kuhn, PhD, από την ερευνητική ομάδα.

Οι ερευνητές μελέτησαν 55.000 επιβεβαιωμένα περιστατικά COVID-19 από την Κίνα, σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και 1.100 περιστατικά για τον Δεκέμβριο 2019 έως τον Ιανουάριο 2020 από τα στοιχεία της κινεζικής Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για τη διαχείριση της πανδημίας που παρείχε η Εθνική Επιτροπή Υγείας της χώρας.

Τα περιστατικά COVID-19 συγκρίθηκαν με πάνω από 2.000 επίσημα καταγεγραμμένες περιπτώσεις γρίπης από τη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και το Νότιο Ημισφαίριο για το διάστημα 1994 έως 1998.

H χρονική ακολουθία των συμπτωμάτων COVID-19 ήταν:

1. πυρετός
2. βήχας και μυαλγίες
3. ναυτία και έμετος
4. διάρροια.

«Διαπιστώσαμε ότι ασθενείς με εποχική γρίπη εμφανίζουν βήχα πριν τον πυρετό ως πρώιμο σύμπτωμα ενώ, αντιστρόφως, η COVID-19 ξεκινά συνήθως με πυρετό», ανέφερε ο Δρ Robert Glatter, ιατρός επειγόντων περιστατικών στο νοσοκομείο Lenox Hill της Νέας Υόρκης και πρόσθεσε «η διάκριση είναι ακόμη πιο δύσκολη στην περίπτωση του κοινού κρυολογήματος, οπότε πόνος στην πλάτη, ρίγη και ξηρός βήχας εμφανίζονται συνήθως ταυτόχρονα και απότομα».

Οι ερευνητές κατέληξαν πως ο πυρετός θα πρέπει να αποτελεί το βασικό κριτήριο για τον έλεγχο πιθανών κρουσμάτων κορωνοϊού.

Η COVID-19 προκαλεί πλήθος διαφορετικών συμπτωμάτων

Ο Δρ Glatter αναφέρθηκε ωστόσο, στα πολλά διαφορετικά περιστατικά COVID-19 που συνάντησε στη Νέα Υόρκη: «αν και ο πυρετός αποτελεί το αρχικό σύμπτωμα για την πλειονότητα των ασθενών, η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη».

Σύμφωνα με τον ίδιο, κάποιοι ασθενείς εμφάνισαν μόνο ανοσμία ή αγευσία, δερματικές βλάβες όπως εξανθήματα στα δάχτυλα των ποδιών (covid-toes) ή χιονίστρες, είτε έναν πορφυροειδή αποχρωματισμό του δέρματος ως αντίδραση στην οξεία φλεγμονή, χωρίς ωστόσο την παρουσία πυρετού, βήχα ή άλλων αναπνευστικών συμπτωμάτων.

Άλλοι ασθενείς είχαν αναφέρει αδιαθεσία, κεφαλαλγία και ζάλη -συμπτώματα που κατά κάποιο τρόπο προσιδιάζουν σε εγκεφαλικό επεισόδιο- είτε και θωρακικό πόνο, απουσία ξανά πυρετού, βήχα ή άλλων αναπνευστικών συμπτωμάτων.

Τέλος, ναυτία, έμετος και διάρρεια μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων που σχετίζονται με αναπνευστικές λοιμώξεις όπως πυρετός ή βήχας υποδηλώνουν μάλλον νόσο COVID-19.

Για τους παραπάνω λόγους, ο Δρ Glatter επεσήμανε την ανάγκη οι αρμόδιοι γιατροί να είναι συνεχώς σε εγρήγορση για να αντιληφθούν το παραμικρό σύμπτωμα που θα μπορούσε να σημαίνει τη νόσο του κορωνοϊού καθώς η συμπτωματολογία δεν εμφανίζεται πάντα κατά γράμμα.

• Μετάλλαξη Omicron: Ποια συμπτώματα έχουν οι εμβολιασμένοι και οι ανεμβολίαστοι

Με άλλη συμπτωματολογία εμφανίζεται η μετάλλαξη Omicron στους εμβολιασμένους και με άλλη στους ανεμβολίαστους – Διαβάστε ποιες είναι οι διαφορές

Το στέλεχος Omicron του κορωνοϊού έχει πλέον επικρατήσει στην κοινότητα, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Μίνα Γκάγκα. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) η νέα μετάλλαξη αφορά πλέον σε ποσοστό άνω του 90% των κρουσμάτων που ανιχνεύονται σε ημερήσιο επίπεδο.

• Κορωνοϊός – Omicron: Να τι θα δείξει το self test την 5η ημέρα της καραντίνας

Πενθήμερη καραντίνα υποχρεούνται να τηρούν όσοι μολυνθούν από το μεταλλαγμένο στέλεχος Omicron – Αρνητικοποιείται όμως το τεστ την πέμπτη ημέρα; Διαβάστε τι δείχνουν διεθνείς μελέτες για το ιικό φορτίο

Η επέλαση της μετάλλαξης Omicron έχει προκαλέσει καθοριστικές αλλαγές στη νέα καθημερινότητα που ζούμε λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού.

Πριν την εμφάνιση του νέου μεταλλαγμένου στελέχους, οι κατευθυντήριες οδηγίες των υγειονομικών αρχών, περιλαμβανομένων και των ελληνικών, υποδείκνυαν την αυτο-απομόνωση (καραντίνα) για 10 ημέρες όσων είχαν βρεθεί θετικοί στον νέο κορωνοϊό SARS-CoV-2.

Με την εμφάνιση της Omicron, που συνοδεύεται από ηπιότερη νόσηση λόγω του πλήρους εμβολιασμού μεγάλου αριθμού ατόμων, οι συστάσεις για την διάρκεια της καραντίνας άλλαξαν. Στην Ελλάδα σύμφωνα με το πρωτόκολλο του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) -που βασίζεται στις επιστημονικές οδηγίες των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (CDC) των ΗΠΑ- το θετικό κρούσμα τίθεται σε πενθήμερη αυτο-απομόνωση σε περίπτωση ήπιας νόσησης και εφόσον δεν υπάρχει πλέον κανένα σύμπτωμα και την πέμπτη ημέρα είναι αρνητικό το rapid test, οι πολίτες μπορούν να επιστρέψουν στην καθημερινή δραστηριότητά τους με βασική προϋπόθεση να φορούν συνεχώς μάσκα υψηλής προστασίας και να τηρούν απαρέγκλιτα τους βασικούς κανόνες υγιεινής για επιπλέον πέντε ημέρες.

«Τα επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι μετά την 5η μέρα, χωρίς συμπτώματα και με τη χρήση μάσκας υψηλής προστασίας σε όλες τις επαφές, δεν υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης. Προφανώς τα ανωτέρω δεν ισχύουν για όσους έχουν συμπτώματα», έχει τονίσει χαρακτηριστικά το ελληνικό υπουργείο Υγείας.

Είναι αρνητικό το τεστ την πέμπτη ημέρα; 

Δεν είναι λίγοι ωστόσο εκείνοι που αναρωτιούνται αν όντως αρκούν πέντε ημέρες για να αρνητικοποιηθεί κάποιος και να βγει από την καραντίνα.

Σύμφωνα με ολοκληρωμένη συστηματική ανασκόπηση 79 δημοσιευμένων μελετών που έγινε στο Ηνωμένο Βασίλειο και εστίασε σε συνολικά 5.340 μολυσμένα άτομα, αξιολογήθηκε όχι μόνο το ιικό φορτίο που προσδιορίστηκε με το μοριακό (PCR) τεστ, το οποίο μπορεί να παραμείνει θετικό για κάποιο χρονικό διάστημα μετά την ανάρρωση, αλλά και την ικανότητα καλλιέργειας βιώσιμου ιού από αυτούς τους ανθρώπους, που σημαίνει ότι εξακολουθούσαν να είναι σαφώς μολυσματικοί. Η ανασκόπηση έδειξε χαμηλό ιικό φορτίο τις πρώτες δύο ημέρες, αλλά στη συνέχεια μια κορύφωση γύρω στις τρεις έως έξι ημέρες, που ολοκληρώθηκε στις επτά έως εννέα ημέρες έως ότου δεν μπορούσε να ανακτηθεί βιώσιμος ιός τη δέκατη ημέρα. Με άλλα λόγια, τα δεδομένα υποστηρίζουν μια δεκαήμερη περίοδο απομόνωσης.

Μια άλλη ιαπωνική μελέτη, που δεν έχει προς το παρόν δημοσιευθεί σε κάποιο επιστημονικό περιοδικό, μελέτησε το ιικό φορτίο με βάση την Omicron και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αποβολή του από τον οργανισμό είναι υψηλότερη στις τρεις με έξι ημέρες μετά την εκδήλωση των συμπτωμάτων της Covid-19. Επίσης μια μικρή μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ένα στα τρία άτομα εξακολουθούν να είναι μολυσματικά και μετά την πέμπτη ημέρα.

Αυτό σημαίνει ότι την πέμπτη ημέρα πολλοί άνθρωποι θα εξακολουθούν να μεταδίδουν τον κορωνοϊό, κάτι που ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα σημαντική περαιτέρω εξάπλωση της Covid-19.

Συνεπώς δεν θα πρέπει να θεωρούμε ως δεδομένο ότι την πέμπτη ημέρα της καραντίνας κάποιος αρνητικοποιείται επειδή εξαφανίστηκαν τα συμπτώματα και μπορεί να επανέλθει στην καθημερινότητά του χωρίς μέτρα προφύλαξης.

Ο κίνδυνος να είναι μεταδοτικός είναι υπαρκτός και ανεξαρτήτως αποτελέσματος του self ή του rapid test θα πρέπει μετά τη λήξη της πενθήμερης καραντίνας να συνεχίσει να είναι προσεκτικός στις οικογενειακές και κοινωνικές επαφές του, να φορά μάσκα υψηλής προστασίας και να τηρεί αυστηρά τα μέτρα υγιεινής.

Φυσικά στην περίπτωση που και μετά την πέμπτη ημέρα είναι έκδηλα τα συμπτώματα της Covid-19 η καραντίνα πρέπει να συνεχιστεί μέχρι να εξαλειφθούν και να αρνητικοποιηθεί το self ή το rapid test.

• Κορωνοϊός – Θνησιμότητα: Δύο συμπτώματα που πρέπει να μας οδηγήσουν στο νοσοκομείο

Η θνησιμότητα από την Covid-19 σχετίζεται με δυο ενδείξεις – του ρυθμού της αναπνοής και του κορεσμού σε οξυγόνο του αίματος – που μπορούν εύκολα να μετρηθούν από τους ασθενείς που βρίσκονται στο σπίτι και ανάλογα με τα αποτελέσματα, να τους οδηγήσουν εγκαίρως στο νοσοκομείο υποστηρίζουν οι επιστήμονες σε νέα τους μελέτη

Μελέτη 1.095 ασθενών που νοσηλεύονταν για COVID-19 ανακάλυψε ότι δύο εύκολα μετρήσιμες ενδείξεις  –ο ρυθμός της αναπνοής και ο κορεσμός του οξυγόνου στο αίμα– είναι αρκετά ευδιάκριτα σημάδια πρόβλεψης της υψηλότερης θνησιμότητας. Αξιοσημείωτο, σύμφωνα με τους συγγραφείς, είναι ότι με τον τρόπο αυτό, ο καθένας που λαμβάνει θετική διάγνωση για την COVID-19 μπορεί εύκολα να παρακολουθήσει αυτά τα δύο σημάδια υγείας από το σπίτι του.

Το πλαίσιο αυτό λείπει από τις τρέχουσες οδηγίες του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), οι οποίες καθοδηγούν τους ανθρώπους να αναζητούν ιατρική φροντίδα όταν βιώνουν συμπτώματα όπως δυσκολία στην αναπνοή και επίμονος πόνος ή πίεση στο στήθος. Αυτές, όμως, είναι ενδείξεις που μπορεί να απουσιάζουν ακόμα και όταν η αναπνοή και το οξυγόνο στο αίμα φτάνουν σε επικίνδυνα επίπεδα, υποστηρίζουν οι ειδικοί στη σχετική δημοσίευση στο Influenza and Other Respiratory Viruses.

«Τα ευρήματα αυτά αφορούν στις εμπειρίες της πλειονότητας των ασθενών με COVID-19, οι οποίοι όταν είναι στο σπίτι, αισθάνονται άγχος και απορούν πώς μπορούν να γνωρίζουν αν η ασθένεια προχωρά και πότε θα πρέπει να πάνε στο νοσοκομείο», αναφέρει ο Δρ. Neal Chatterjee από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Washington.

Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι για ορισμένους ασθενείς με COVID-19, η στιγμή που θα αισθανθούν αρκετά άσχημα ώστε να πάνε στο νοσοκομείο ίσως να είναι ήδη αργά για την πρόωρη ιατρική παρέμβαση.

«Αρχικά, οι περισσότεροι ασθενείς με COVID-19 δεν αντιμετωπίζουν δυσκολία στην αναπνοή. Μπορεί να έχουν χαμηλό κορεσμό οξυγόνου και να παραμένουν ασυμπτωματικοί. Αν οι ασθενείς ακολουθήσουν την τρέχουσα καθοδήγηση, επειδή μπορεί να μην έχουν δύσπνοια μέχρι το οξυγόνο στο αίμα να είναι πολύ χαμηλό, οι γιατροί χάνουν την ευκαιρία έγκαιρης παρέμβασης για μια θεραπεία που ενδεχομένως να σώσει τη ζωή τους», επισημαίνουν οι ειδικοί.

Οι ερευνητές εξέτασαν τα περιστατικά 1.095 ασθενών άνω των 18 ετών, οι οποίοι εισήχθησαν με COVID-19 σε νοσοκομεία των ΗΠΑ από τις 1 Μαρτίου μέχρι τις 8 Ιουνίου 2020. Παρόλο που οι ασθενείς συχνά είχαν υποξαιμία (χαμηλό κορεσμό οξυγόνου αίματος, 91% ή χαμηλότερα κατά τη μελέτη) ή ταχύπνοια (γρήγορη, ρηχή αναπνοή, 23 αναπνοές ανά λεπτό κατά τη μελέτη), λίγοι ανέφεραν δύσπνοια ή βήχα ανεξάρτητα από το οξυγόνο στο αίμα.

Το πρώτο μέτρο της μελέτης ήταν η ενδονοσοκομειακή θνησιμότητα από κάθε αιτία. Συνολικά, 197 ασθενείς πέθαναν μέσα στο νοσοκομείο. Συγκριτικά με όσους εισήχθησαν με φυσιολογικό οξυγόνο στο αίμα, οι υποξαιμικοί ασθενείς είχαν κίνδυνο θνησιμότητας 1,8 έως 4 φορές μεγαλύτερο, ανάλογα με τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα τους. Αντίθετα, άλλα κλινικά σημάδια κατά την εισαγωγή, όπως η θερμοκρασία, ο καρδιακός ρυθμός και η αρτηριακή πίεση, δεν σχετίστηκαν με τη θνησιμότητα.

Σχεδόν όλοι οι ασθενείς με υποξαιμία και ταχύπνοια χρειάζονταν μηχανική υποστήριξη οξυγόνου, η οποία, όταν συνδυάζεται με τα γλυκοκορτικοειδή που προκαλούν φλεγμονή, μπορούν να θεραπεύσουν αποτελεσματικά τα σοβαρά περιστατικά COVID-19.

«Δίνουμε υποστήριξη οξυγόνου στους ασθενείς ώστε να διατηρήσουμε τον κορεσμό οξυγόνου αίματος στο 92%-96%. Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι μόνο οι ασθενείς με υποστήριξη οξυγόνου ωφελούνται από τις σωτήριες επιδράσεις των γλυκοκορτικοειδών. Κατά μέσο όρο οι υποξαιμικοί ασθενείς είχαν κορεσμό οξυγόνου στο 91% όταν εισήχθησαν στο νοσοκομείο, οπότε μεγάλος αριθμός τους βρισκόταν ήδη χαμηλότερα από εκεί που θα είχαμε αρχίσει να χορηγούμε σωτήρια για τη ζωή μέτρα. Για αυτούς, η θεραπεία είχε καθυστερήσει», εξηγούν οι επιστήμονες.

Τα ευρήματα έχουν σχέση με τους οικογενειακούς γιατρούς και τους παρόχους φροντίδας από απόσταση, οι οποίοι συνήθως βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των επαφών για τους ανθρώπους που λαμβάνουν θετική διάγνωση για COVID-19 και θέλουν να παρακολουθήσουν σημαντικά συμπτώματα.

«Συνιστούμε στο CDC και στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να εξετάσουν την αναπροσαρμογή των οδηγιών τους ώστε να λαμβάνουν υπόψη τον πληθυσμό των ασυμπτωματικών ανθρώπων που πραγματικά χρειάζονται εισαγωγή στο νοσοκομείο και ιατρική φροντίδα», επισημαίνει ο Δρ. Chatterjee.

Οι επιστήμονες συνιστούν ότι οι άνθρωποι με θετική διάγνωση κορωνοϊού, ειδικά όσοι διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο ανεπιθύμητων αποτελεσμάτων λόγω προχωρημένης ηλικίας ή παχυσαρκίας, καλό θα είναι να διαθέτουν ένα οξύμετρο ώστε να παρακολουθούν το οξυγόνο στο αίμα τους, όταν πέφτει κάτω από 92%.

«Ένα ακόμα πιο απλό μέτρο είναι αναπνευστικός ρυθμός –δηλαδή πόσες αναπνοές παίρνει κανείς μέσα σε ένα λεπτό. Βάλτε ένα φίλο ή ένα μέλος της οικογένειας να σας παρακολουθήσει για ένα λεπτό ενώ δεν δίνετε προσοχή στην αναπνοή σας και αν κάνετε 23 ανάσες το λεπτό, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας», καταλήγουν οι ειδικοί.

• Κορωνοϊός: Τα σωτήρια φάρμακα που «δαμάζουν» τον ιό – Τα έχουμε όλοι σπίτι μας

Αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως η ασπιρίνη μπορούν να αποτρέψουν τη σοβαρή νόσηση με COVID-19, ιδίως σε ανήκοντες στις ευπαθείς ομάδες, για τους οποίους αυτά τα ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα ενδεχομένως να αποβούν σωτήρια για τη ζωή τους

Η ασπιρίνη και άλλα αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπορούν να αποτρέψουν τη μοιραία εξέλιξη της COVID-19 και να αποδειχθούν σωτήρια για ασθενείς με τη νόσο του κορωνοϊού SARS-CoV-2, ισχυρίζεται ο καθηγητής Ayman El-Kadi από το Τμήμα Φαρμακευτικής και Φαρμακευτικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα.

Οι εν λόγω θεραπείες μπορούν να αξιοποιηθούν σε ασθενείς με σοβαρή νόσηση, στους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί φλεγμονή στους πνεύμονες με συνέπεια δύσπνοια και βήχα, ή ακόμη και υπερφλεγμονώδης απόκριση με αποτέλεσμα την ανεπάρκεια οργάνων και τον θάνατο.

Έρευνες έχουν καταλήξει σε ευάλωτες ομάδες ασθενών, όπως οι άνω των 60 ετών και οι πάσχοντες από μεταβολικές διαταραχές όπως παχυσαρκία και σακχαρώδης διαβήτης, στους οποίους η COVID-19 μπορεί επηρεάσει την ανοσοαπόκριση και να οδηγήσει σε παραγωγή περισσότερων φλεγμονωδών παρά αντιφλεγμονωδών μορίων. Τα ήδη χρησιμοποιούμενα φάρμακα θα αποτελέσουν το πρόσκομμα σε αυτή τη διαδικασία, εξηγεί ο Δρ El-Kadi, είτε αποτρέποντας αυτά τα μόρια από την ενεργοποίηση της φλεγμονής είτε με αύξηση εκείνων με τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

Πέρα από την ασπιρίνη, στην επιστημονική δημοσίευση περιλαμβάνονται πέντε ακόμα φάρμακα με δυνητικά οφέλη κατά της COVID-19: το αντιλιπιδαιμικό φάρμακο φαινοφιβράτη, η αντιμυκητιακή φλουκοναζόλη, ο βακτηριοκτόνος παράγοντας ισονιαζίδη, τα συμπληρώματα διατροφής ρεσβερατρόλη και η 2-μεθυλοοιστραδιόλη, ένα πειραματικό φάρμακο που έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού, του καρκίνου των ωοθηκών και της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Η σημασία του χρόνου χορήγησης των φαρμάκων

Ο Δρ El-Kadi μελετά την επίδραση των αντιφλεγμονωδών φαρμάκων σε πλήθος ασθενειών όπως ο καρκίνος και καρδιοπάθειες. Εν προκειμένω, συστήνει τη διενέργεια κλινικών μελετών για την περίπτωση της COVID-19, ενώ δοκιμές στοχευμένης χορήγησης φαρμάκων νανοτεχνολογίας πιθανώς να έδιναν εντυπωσιακά αποτελέσματα.

«Η COVID-19 επηρεάζει διάφορα όργανα όπως το ήπαρ, τους νεφρούς και ο εγκέφαλος, ωστόσο οι πνεύμονες παραμένουν ο βασικός στόχος. Καθώς τα αντιβακτηριακά μόρια είναι εύθραυστα, η χορήγησή τους υπό μροφήν νανοφαρμάκων θα τα βοηθήσει να φτάσουν στο στόχο τους», εξηγεί.

Ωστόσο, ο χρόνος χορήγησης των αντιφλεγμονωδών σκευασμάτων είναι ζωτικής σημασίας, όπως έχει υπογραμμίσει σε παλιότερη δημοσίευσή του, και πρέπει να λαμβάνει χώρα σε περιπτώσεις υπερφλεγμονώδους απόκρισης. Εν αντιθέσει, η «βιαστική» χορήγησή τους θα μπορούσε να περιορίσει τη φυσιολογική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού έναντι του ιού.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα παραπάνω φάρμακα ενδεχομένως να συνοδεύονται από λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες συγκριτικά με της ρεμντεσιβίρη και δεξαμεθαζόνη που χορηγούνται ήδη σε ασθενείς με κορωνοϊό.

Για τον Δρ EL-Kadi που συμμετείχε στην ανάπτυξη ενός διαγνωστικού ελέγχου για τον κορωνοϊό SARS που στοίχισε τη ζωή σε 800 ανθρώπους το 2003, η αναζήτηση αποτελεσματικών θεραπειών δεν θα διακοπεί παρά τα διαθέσιμα εμβόλια κατά του SARS-CoV-2, ο οποίος φαίνεται ιδιαιτέρως επίμονος και προσαρμοστικός χάρη στις μεταλλάξεις του.

• Κορωνοϊός: Τα 20 συμπτώματα της Omicron – Ποια είναι τα 5 συχνότερα

Βρετανοί ερευνητές κατήρτισαν μια λίστα με τα 20 συχνότερα αναφερόμενα συμπτώματα που σχετίζονται με τη μετάλλαξη Omicron – Διαβάστε ποια είναι τα πέντε επικρατέστερα

Βρετανοί ερευνητές κατήρτισαν μια λίστα με τα 20 συχνότερα αναφερόμενα συμπτώματα που σχετίζονται με τη μετάλλαξη Omicron – Διαβάστε ποια είναι τα πέντε επικρατέστερα

• Κορωνοϊός – Εμβόλια: Οι παρενέργειες της τρίτης δόσης

Με την πλατφόρμα για τα ραντεβού της τρίτης δόσης εμβολίου για την COVID-19 να έχει πλέον ανοίξει για όλο τον ενήλικο πληθυσμό της χώρας, αρκετοί αναρωτιούνται αν και σε αυτή την ενισχυτική δόση θα εμφανίσουν τις δυσάρεστες παρενέργειες των προηγούμενων δύο – Οι επιστήμονες απαντούν

Είναι γνωστό πως τα εμβόλια για τον κορωνοϊό ενδεχομένως να παρουσιάσουν κάποιες ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες, όμως, τις περισσότερες φορές είναι ήπιες και βραχυχρόνιες. Και ανεξάρτητα από το ποιο εμβόλιο έχει κάνει κάποιος στην πρώτη και τη δεύτερη δόση, η τρίτη πιθανότατα θα γίνει με το σκεύασμα των Pfizer-BioTech.

Τώρα, λοιπόν, νέα δεδομένα από την υπό εξέλιξη μελέτη Com-COV από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης υποδεικνύουν ότι το εμβόλιο της Pfizer μετά από εμβολιασμό με AstraZeneca στην πρώτη και δεύτερη δόση μπορεί να οδηγήσει σε ελαφρώς πιο έντονες παρενέργειες.

Στη μελέτη Com-COV συμμετείχαν 830 εθελοντές άνω των 50 ετών στην Αγγλία, οι οποίοι είχαν λάβει είτε δύο δόσεις εμβολίου AstraZeneca ή Pfizer είτε μία δόση από το ένα σκεύασμα και μία από το άλλο και ρωτήθηκαν πώς ένιωθαν επτά ημέρες μετά τη δεύτερη δόση.

Από όσους είχαν κάνει πρώτη δόση AstraZeneca και δεύτερη Pfizer, περίπου το 78% παρουσίαζε κόπωση, ποσοστό που περιορίστηκε στο 53% στην περίπτωση των δύο δόσεων με Pfizer. Επίσης, το 65% υπέφερε από πονοκεφάλους μετά τον εμβολιασμό με δυο διαφορετικά σκευάσματα, συγκριτικά με το 42% που έκανε το ίδιο εμβόλιο.

Επίσης, όσοι είχαν κάνει δύο διαφορετικά εμβόλια ανέφεραν συχνά πόνο στις αρθρώσεις, πυρετό και μυαλγίες, αλλά οι παρενέργειες παρέμεναν ήπιες και δε διαρκούσαν περισσότερο από 48 ώρες.

Το συμπέρασμα αυτό είναι συναφές με την ανάλυση των δεδομένων από τη μελέτη Zoe Covid Symptom, η οποία βρήκε λιγότερες παρενέργειες στον γενικό πληθυσμό για τα εμβόλια Pfizer και AstraZeneca από ό,τι ανέφεραν οι εταιρείες στις κλινικές δοκιμές.

Η μελέτη βρήκε ότι ένας στους τέσσερις ανθρώπους βιώνουν «ήπιες, σύντομες» παρενέργειες –πόνο στο σημείο της ένεσης, κόπωση, πονοκέφαλο- μετά τον εμβολιασμό είτε με το ένα ειτε με το άλλο εμβόλιο. Τα περισσότερα συμπτώματα έφταναν στην κορύφωσή τους 24 ώρες μετά τον εμβολιασμό και συνήθως διαρκούσαν μία έως δύο ημέρες.

Τέλος, τα ευρήματα από τη μελέτη Com-COV που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο έδειξαν ότι ενώ οι δύο δόσεις του εμβολίου της Pfizer παρήγαγαν τα υψηλότερα επίπεδα αντισωμάτων κατά της COVID-19, μία δόση του εμβολίου της AstraZeneca και μία της Pfizer είχε σχεδόν παρόμοιο επίπεδο προστασίας.

Σε ξεχωριστή έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, οι ενισχυτικές δόσεις αποδείχθηκε ότι προσφέρουν πάνω από 90% προστασία έναντι της συμπτωματικής λοίμωξης στους ενηλίκους άνω των 50 ετών. Συγκεκριμένα, η μελέτη έδειξε ότι δύο εβδομάδες μετά τη λήψη της ενισχυτικής δόσης της Pfizer, η προστασία από συμπτωματική λοίμωξη ήταν 93,1% σε όσους είχαν λάβει αρχικά το εμβόλιο της AstraZeneca και 94% σε όσους είχαν λάβει το Pfizer/BioNTech.

• Κορωνοϊός: Το αντιβιοτικό που όχι μόνο δεν βοηθά, αλλά πρέπει και να αποφεύγεται

Εν όψει του τέταρτου κύματος της πανδημίας και με την επιστημονική κοινότητα να αναζητά διαρκώς φάρμακα επιπλέον των εμβολίων για να οπλιστεί ενάντια στον κορωνοϊό, απογοητευτικά είναι νέα ευρήματα για ένα αντιβιοτικό ευρείας χρήσης που είχε συμπεριληφθεί στα θεραπευτικά σχήματα κατά της COVID-19

Σε απογοητευτικά συμπεράσματα κατέληξε έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια σχετικά με την αποτελεσματικότητα της αζιθρομυκίνης στην αποτροπή της εμφάνισης συμπτωμάτων της COVID-19 σε ασθενείς διαγνωσμένους με κορωνοϊό.

Το ευρέως χρησιμοποιούμενο αντιβιοτικό με τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες από την ομάδα των μακρολιδίων που είχε από πέρυσι συμπεριληφθεί σε θεραπευτικά σχήματα για ασθενείς με ήπια COVID-19, όχι μόνο είχε τα μηδαμινά αποτελέσματα του ψευδοφαρμάκου (placebo) που δόθηκε στην ομάδα ελέγχου, λειτούργησε επιπλέον επιβαρυντικά αυξάνοντας τις πιθανότητες νοσηλείας.

Η πρόσφατη μελέτη που εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Standford και δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Medical Association, προτείνει ουσιαστικά τη διακοπή χορήγησης της αζιθρομυκίνης σε εξωτερικούς ασθενείς με τον κορωνοϊό SARS-CoV-2, εξηγεί η επικεφαλής ερευνήτρια Catherine E. Oldenburg, ScD, MPH.

Η μελέτη συμπεριέλαβε 263 τυχαιοποιημένους συμμετέχοντες, διαγνωσθέντες θετικούς στον SARS-CoV-2 επτά ημέρες πριν την έναρξη της έρευνας και χωρίς να έχει παραστεί ανάγκη νοσηλείας για κάποιο από τα κρούσματα. Το δείγμα διακρίθηκε τυχαία σε δύο ομάδες, μία 171 ατόμων που έλαβαν μία δόση 1,2 g αζιθρομυκίνης και μία 92 ατόμων που έλαβαν αντίστοιχο placebo.

Τη 14η ημέρα, το 50% και από τις δύο ομάδες παρέμεναν ασυμπτωματικοί. Την 21η ημέρα, πέντε συμμετέχοντες από την ομάδα της αζιθρομυκίνης εισήχθησαν στο νοσοκομείο με σοβαρά συμπτώματα COVID-19, συγκριτικά με τις μηδενικές περιπτώσεις από την ομάδα placebo.

Επομένως, η εφάπαξ χορήγηση αζιθρομυκίνης στους μη νοσηλευόμενους ασθενείς δεν σχετίστηκε με κάποιο όφελος στην πρόληψη των συμπτωμάτων.Όπως επεσήμαναν οι ερευνητές, οι περισσότερες κλινικές δοκιμές με το αντιβιοτικό έχουν συμπεριλάβει ασθενείς που νοσηλεύονται με σοβαρή λοίμωξη COVID-19.

Μπορεί να γίνει κανονικά η τρίτη δόση του εμβολίου αν έχετε κολλήσει κορωνοϊό αλλά δεν έχετε συμπτώματα; Τι γίνεται αν έχετε έρθει σε επαφή με θετικό κρούσματα και πλησιάζει η ημέρα για την ενισχυτική δόση;

Πληθαίνουν τα περιστατικά συμπολιτών μας που λίγο πριν το προγραμματισμένο ραντεβού για την ενισχυτική (τρίτη) δόση του εμβολίου για την πρόληψη της λοίμωξης Covid-19 κόλλησαν κορωνοϊό λόγω της ευρείας διασποράς της μετάλλαξης Omicron.

Τίθεται λοιπόν αν πρέπει να προχωρήσουν στον εμβολιασμό ή όχι.

Η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, Ομότιμη Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας, Μαρία Θεοδωρίδου, απαντώντας στο καίριο αυτό ερώτημα εξηγεί ότι, στην περίπτωση που κάποιος είναι ασυμπτωματικός φορέας της λοίμωξης Covid-19 και το self ή rapid τεστ δεν την ανιχνεύει τότε ο εμβολιασμός με την τρίτη δόση μπορεί να γίνει κανονικά καθώς «δεν έχει παρουσιαστεί καμία αρνητική επίπτωση, αν είναι δρομολογημένη λοίμωξη με covid και γίνει ο εμβολιασμός».

Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που έχουμε έρθει σε επαφή με θετικό κρούσμα από 1 έως 5 ημέρες πριν τον εμβολιασμό με τρίτη δόση.

«Αν μιλάμε για συμπτωματικό άτομο, τότε ισχύει το ίδιο», ανέφερε η κυρία Θεοδωρίδου κατά την τακτική ενημέρωση για την πορεία της εμβολιαστικής εκστρατείας «Ελευθερία» την περασμένη Δευτέρα.

Και συμπλήρωσε: «Εφόσον δεν υπάρχουν συμπτώματα, δεν υπάρχει και κανένα πρόβλημα για τον εμβολιασμό, ούτε παρεμβαίνει η ανοσοποίηση στην ανοσιακή αντίδραση του εμβολίου. Μάλιστα, χρονικά, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί και η ανοσοποίηση να συμβάλει και στην καλύτερη αντιμετώπιση».

Τέλος, η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών διευκρίνισε ότι στην περίπτωση που κάποιος έχει συμπτώματαπου παραπέμπουν στη μετάλλαξη Omicron (όπως βήχας, πονόλαιμος, ρινική συμφόρηση κ.α.) αλλά στα διαγνωστικά τεστ δεν αποτυπώνεται η λοίμωξη Covid-19 τότε «θα έλεγα να περιμένετε κάποιες ημέρες, μήπως αυτός ο απλός βήχας εμπλουτιστεί και με άλλα συμπτώματα. Επομένως, εάν έχετε μόνο βήχα, έχετε κάνει, όμως, τεστ και είναι αρνητικά, τότε θα προχωρήσετε στον εμβολιασμό».