Παγκόσμια συμφωνία για τις πανδημίες : Προβληματισμοί για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των χωρών
Ανάγκη σχεδίου για να διασφαλιστεί ότι όλες οι χώρες θα έχουν ισότιμη αντιμετώπιση
Η πανδημία COVID-19 έδειξε ότι καμία κυβέρνηση ή οργανισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την απειλή μελλοντικών πανδημιών μόνη της. Γι’ αυτό οι χώρες του ΠΟΥ συμφώνησαν για την ύπαρξη μιας παγκόσμιας συμφωνίας για τις πανδημίες (Global “pandemic treaty”) που θα έχει στόχο την καλύτερη προστασία ανθρώπων, κοινοτήτων και χωρών από μελλοντικές πανδημίες. Σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα του Nature, την περασμένη εβδομάδα, ξεκίνησαν οι συζητήσεις γα το πιο πρόσφατο προσχέδιο αυτής της συμφωνίας, ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις «κόλλησαν» στον τρόπο που θα αποζημιωθούν δίκαια οι χώρες για την κοινή χρήση αλληλουχιών ιικού γονιδιώματος.Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, ερευνητές σε χώρες από τη Βραζιλία έως τη Νότια Αφρική και την Ινδία παρακολουθούσαν πώς εξελισσόταν ο SARS-CoV-2, προσδιορίζοντας τις γενετικές αλληλουχίες ιών που συλλέγονταν από μολυσμένα άτομα. Στη συνέχεια ανέβασαν αυτές τις αλληλουχίες σε διαδικτυακές πλατφόρμες κοινής χρήσης δεδομένων, επιτρέποντας την ανάπτυξη εμβολίων. Αλλά πολλές από τις χώρες που μοιράστηκαν αυτά τα δεδομένα άργησαν να λάβουν τα εμβόλια και μερικές δεν τα έλαβαν καθόλου. Το ζήτημα που εγείρεται είναι ότι χώρες που πλήττονται από ασθένειες μπορεί να αποφασίσουν να κρατήσουν τα δεδομένα για τον εαυτό τους – γεγονός που θα μπορούσε να είναι καταστροφικό παγκοσμίως. Για να περιοριστεί γρήγορα μια μελλοντική πανδημία, απαιτείται ένα δίκαιο σύστημα για την ανταλλαγή δεδομένων, λένε ερευνητές και αξιωματούχοι.Η ιδέα ότι μια χώρα μπορεί να αποφασίσει να μην κοινοποιήσει δωρεάν δεδομένα έχει προηγούμενο. Το 2007, η Ινδονησία σταμάτησε να μοιράζεται δείγματα του ιού της γρίπης των πτηνών H5N1 με τον ΠΟΥ, επειδή μια φαρμακευτική εταιρεία στην Αυστραλία σκόπευε να χρησιμοποιήσει ένα δείγμα ιού που παρείχε η Ινδονησία για να αναπτύξει ένα εμβόλιο H5N1 – ένα προϊόν μια χώρα μεσαίου εισοδήματος όπως η Ινδονησία πιθανότατα θα δυσκολευόταν να αντέξει οικονομικά. Η διαμάχη οδήγησε τελικά στην ανάπτυξη του Πλαισίου Ετοιμότητας για Πανδημία Γρίπης, με την καθοδήγηση του ΠΟΥ που θέτει τους βασικούς κανόνες της κοινής χρήσης δεδομένων με αντάλλαγμα την πρόσβαση σε εμβόλια και άλλα οφέλη. Αλλά οι κανόνες, που εγκρίθηκαν το 2011, ισχύουν μόνο για τους ιούς της γρίπης. Προς το παρόν, η πρόσβαση στα δεδομένα για άλλους ιούς διέπεται, θεωρητικά, από τη Σύμβαση για τη Βιοποικιλότητα (CBD), μια συμφωνία που υπογράφηκε από 196 έθνη για την προστασία της χλωρίδας και της πανίδας του κόσμου. Το 2010, μια συμπληρωματική συμφωνία, το Πρωτόκολλο της Ναγκόγια, προστέθηκε στο CBD, δηλώνοντας ότι κάθε εταιρεία ή ερευνητής που επιδιώκει να χρησιμοποιήσει γενετικά δεδομένα από μια συγκεκριμένη χώρα – συμπεριλαμβανομένων δειγμάτων ιού -πρέπει να λάβει άδεια από αυτή τη χώρα και να καταλήξει σε συμφωνία για τον τρόπο που θα μοιραστούν τυχόν πιθανά οφέλη από αυτό το υλικό. Αλλά αυτές οι συμφωνίες δεν ρυθμίζουν την ανταλλαγή δεδομένων και δεν απέτρεψαν την ανισότητα κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.
Πηγη: HealthDaily