Μελέτη εντόπισε πρωτεΐνες που συνδέονται με την εμφάνιση διάφορων μορφών άνοιας

Όταν τα επίπεδά τους δεν είναι σε φυσιολογικές τιμές στη μέση ηλικία
Τα μη φυσιολογικά επίπεδα ορισμένων πρωτεϊνών – πολλές από τις οποίες έχουν ρόλους εκτός του εγκεφάλου – θα μπορούσαν να είναι πρώιμο χαρακτηριστικό της νόσου του Αλτσχάιμερ ή παρόμοιων καταστάσεων, σύμφωνα με τα αποτελέσματα νέας μελέτης. Αναλυτικότερα, η μελέτη που παρακολούθησε χιλιάδες ανθρώπους άνω των 25 ετών εντόπισε πρωτεΐνες που συνδέονται με την εμφάνιση άνοιας εάν τα επίπεδά τους δεν είναι ισορροπημένα κατά τη μέση ηλικία. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Science Translational Medicine , θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων διαγνωστικών τεστ, ή ακόμα και θεραπειών, για ασθένειες που προκαλούν άνοια. Οι περισσότερες από τις πρωτεΐνες έχουν λειτουργίες που δεν σχετίζονται με τον εγκέφαλο. «Βλέπουμε μια μεγάλη εμπλοκή της περιφερικής βιολογίας δεκαετίες πριν από την τυπική εμφάνιση της άνοιας», λέει ο συγγραφέας της μελέτης Keenan Walker, νευροεπιστήμονας στο Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης των ΗΠΑ στη Bethesda του Μέριλαντ. Εξοπλισμένοι με δείγματα αίματος από περισσότερους από 10.000 συμμετέχοντες, ο Walker και οι συνάδελφοί του ερεύνησαν αν μπορούσαν να βρουν προγνωστικούς παράγοντες για την άνοια χρόνια πριν από την εμφάνισή της, εξετάζοντας το πρωτέομα -συλλογή όλων των πρωτεϊνών που εκφράζονται στο σώμα- . Έψαξαν για τυχόν σημάδια απορρύθμισης δηλαδή όταν οι πρωτεΐνες είναι σε επίπεδα πολύ υψηλότερα ή χαμηλότερα από το κανονικό. Τα δείγματα συλλέχθηκαν ως μέρος μιας συνεχιζόμενης μελέτης που ξεκίνησε το 1987. Οι συμμετέχοντες επέστρεψαν για εξέταση έξι φορές σε διάστημα τριών δεκαετιών, και κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, περίπου 1 στους 5 από αυτούς εμφάνισαν άνοια. Οι ερευνητές βρήκαν 32 πρωτεΐνες που, εάν απορρυθμίζονταν στην ηλικία 45 έως 60 ετών, συνδέονταν έντονα με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης άνοιας στη μετέπειτα ζωή. Δεν είναι σαφές πώς ακριβώς αυτές οι πρωτεΐνες μπορεί να εμπλέκονται στην ασθένεια, αλλά η σύνδεση είναι «πολύ απίθανο να οφείλεται μόνο στην τύχη», λέει ο Walker. «Δεν έδειξαν όλες οι πρωτεΐνες αλλαγές και στον ιστό του πλάσματος και στον εγκεφαλικό ιστό», λέει ο Nicholas Seyfried, βιοχημικός και νευρολόγος στο Πανεπιστήμιο Emory στην Ατλάντα της Τζόρτζια. Για παράδειγμα, μια από τις πρωτεΐνες που βρέθηκε με την ισχυρότερη συσχέτιση με τον κίνδυνο άνοιας – που ονομάζεται GDF15 – δεν ανιχνεύτηκε στον εγκέφαλο, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι «οι μηχανισμοί κάτω από το λαιμό θα μπορούσαν επίσης να παίζουν ρόλο», προσθέτει. Ο Walker αναφέρει ότι παρόλο που το πρωτέομα σαν στοιχείο από μόνο του δεν μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, θα μπορούσε ίσως να ενισχύσει τους υπάρχοντες προγνωστικούς παράγοντες – όπως η ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό. Όπως ήταν αναμενόμενο, ορισμένες από τις πρωτεΐνες που εντόπισαν οι ερευνητές είναι ενεργές στον εγκέφαλο – αλλά οι περισσότερες έχουν άλλους ρόλους στο σώμα. Μερικές από αυτές συνδέθηκαν με την πρωτεόσταση – διατήρηση της ομοιοστασίας του πρωτεόματος. Αυτή η ρύθμιση είναι σημαντική γιατί αποτρέπει τις πρωτεΐνες από το να παραβιάζονται και να συσσωρεύονται μεταξύ τους, κάτι που συμβαίνει με τις πρωτεΐνες αμυλοειδούς και ταυ στον εγκέφαλο των ατόμων με νόσο Αλτσχάιμερ.

 

 

Πηγη:HealthDaily