Συντάκτης: grammateia
ΚΥΑ / Σύσταση και λειτουργία της Ενιαίας Λίστας Χειρουργείων
Εμβόλιο γρίπης: 4 απρόσμενα οφέλη
Το να μην αρρωστήσετε από τη γρίπη είναι από μόνο του αρκετό για να… σηκώσετε το μανίκι σας για το αντιγριπικό εμβόλιο.
Μαζί με την πρόληψη εκατομμυρίων κρουσμάτων εποχικής γρίπης κάθε χρόνο, τα αντιγριπικά εμβόλια μειώνουν επίσης τις νοσηλείες λόγω επιπλοκών και επιδείνωσης διαφόρων άλλων ασθενειών, ειδικά μεταξύ των ηλικιωμένων.
Μια μελέτη του 2021 από ερευνητές στα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) διαπίστωσε ότι οι ενήλικες που εμβολιάστηκαν είχαν 26% λιγότερες πιθανότητες να εισαχθούν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) και 31% λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν από τη γρίπη σε σύγκριση με εκείνους που δεν εμβολιάστηκαν. Φαίνεται να υπάρχει προστασία από νόσηση ακόμα και όταν τα εμβόλια δεν ταιριάζουν απόλυτα με το στέλεχος του ιού της γρίπης που κυκλοφορεί (κάτι που συμβαίνει επειδή κάθε χρόνο το αντιγριπικό εμβόλιο ετοιμάζεται μήνες πριν την περίοδο έξαρσης της γρίπης).
“Οι άνθρωποι δεν εκτιμούν πραγματικά τα άλλα πιθανά οφέλη των εμβολίων κατά της γρίπης. Στην πραγματικότητα οπλίζουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα για να αποκρούσει και άλλα προβλήματα”, λέει η δρ. Michelle Barron, διευθύντρια πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων για το UCHealth στο Κολοράντο των ΗΠΑ.
Ακολουθούν τέσσερις απροσδόκητοι τρόποι με τους οποίους ένα εμβόλιο κατά της γρίπης μπορεί να ωφελήσει το σώμα και τον εγκέφαλο.
1. Ώθηση για τον εγκέφαλο
Προηγούμενη έρευνα είχε προτείνει ότι τα εμβόλια κατά της γρίπης μπορεί να προστατεύσουν τον εγκέφαλο από την άνοια και μια μελέτη του Αυγούστου 2022 από την Ιατρική Σχολή McGovern στο UTHealth στο Χιούστον κάνει την εν λόγω υπόθεση ακόμα πιο δυνατή.
“Δεν περιμέναμε το ποσοστό να είναι τόσο υψηλό”, είπε ο συν-συγγραφέας της μελέτης, δρ. Avram S. Bukhbinder, νευρολόγος στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης στη Βοστώνη.
Ο δρ. Bukhbinder έχει αρκετές θεωρίες για τις πιθανές επιπτώσεις του εμβολιασμού στον εγκέφαλο. Ίσως με την πρόληψη της γρίπης, το εμβόλιο “καταπνίγει” τη φλεγμονή που μπορεί να οδηγήσει σε επιβλαβείς εγκεφαλικές αλλαγές.
Η πιο ενδιαφέρουσα υπόθεσή του είναι ότι τα αντιγριπικά εμβόλια αλλάζουν τη συνολική άμυνα του εγκεφάλου: “Όταν κάνουμε αυτά τα εμβόλια, μας βοηθούν να παράγουμε αντισώματα στο συγκεκριμένο παθογόνο, τον ιό της γρίπης. Αλλά μπορεί επίσης να τροποποιήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι πιο αποτελεσματικό είτε στον καθαρισμό του αμυλοειδούς και των τ-πρωτεϊνών (που δημιουργούν τις χαρακτηριστικές για το Αλτσχάιμερ πλάκες στον εγκέφαλο), είτε αποτρέποντας τη συσσώρευση αυτών των πρωτεϊνών εξαρχής”.
2. Το εμβόλιο για τη γρίπη συνδέεται με μια πιο δυνατή καρδιά
Ένα ιστορικό καρδιακής νόσου ή εγκεφαλικού μπορεί να κάνει τη γρίπη πιο πιθανή και πιο επικίνδυνη. Επιπλέον, η γρίπη μπορεί να αποτελέσει έναυσμα για καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά σε άτομα υψηλού κινδύνου γι’ αυτά.
Σύμφωνα με μια καναδική μελέτη του 2018, οι άνθρωποι που κόλλησαν γρίπη είχαν 6 φορές περισσότερες πιθανότητες να υποστούν καρδιακή προσβολή μέσα σε μια εβδομάδα από τη διάγνωση! Και οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Κολούμπια κατέγραψαν ένα σημαντικό άλμα στα εγκεφαλικά τον μήνα μετά τα κρούσματα γρίπης, σύμφωνα με έρευνα του Ιουλίου 2022 που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Stroke της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας.
Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί επίσης να σας γλιτώσει από πιθανές βλάβες στην καρδιά. Μια μελέτη του 2022 με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, που ενσωμάτωσε έξι προηγούμενες μελέτες επί 9.000 ασθενών έδειξε, ότι όσοι έκαναν το εμβόλιο κατά της γρίπης είχαν 34% χαμηλότερο κίνδυνο σοβαρού καρδιαγγειακού επεισοδίου στους 12 μήνες μετά τον εμβολιασμό. Τα εμβολιασμένα άτομα υψηλού κινδύνου με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο είχαν 45% μείωση του κινδύνου μείζονος καρδιαγγειακής εκδήλωσης και 56% μειωμένο κίνδυνο θανάτου από καρδιακή νόσο τον επόμενο χρόνο από τον εμβολιασμό. σύμφωνα με τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο JAMA Network Open.
Το πώς το εμβόλιο γρίπης προστατεύει την καρδιά δεν είναι πλήρως κατανοητό, αλλά μπορεί να έχει να κάνει με τις πλάκες που συσσωρεύονται στα τοιχώματα των αρτηριών ατόμων με καρδιακή νόσο. Η ανοσολογική απόκριση του σώματος στη γρίπη δημιουργεί φλεγμονή που πιστεύεται ότι διαταράσσει αυτές τις εναποθέσεις λίπους, προκαλώντας θρόμβους αίματος που με την σειρά τους οδηγούν σε καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια.
“Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να αλληλεπιδράσει με το ανοσοποιητικό σύστημα και τις φλεγμονώδεις διεργασίες του σώματος για να βοηθήσει στη σταθεροποίηση των πλακών που μπορεί να υπάρχουν στα αιμοφόρα αγγεία, αποτρέποντας έτσι τη ρήξη αυτών των πλακών και την πρόκληση περαιτέρω προβλημάτων”, είπε ο επικεφαλής εκείνης της μελέτης, δρ. Bahar Behrouzi Homa.
3. Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να περιορίσει τις επιπλοκές από άλλες χρόνιες παθήσεις
Όπως οι καρδιακές παθήσεις, έτσι και ορισμένες χρόνιες παθήσεις υγείας σας κάνουν πιο επιρρεπείς στη γρίπη και τις επιβλαβείς επιπτώσεις της. Για άτομα με διαβήτη ή χρόνιες πνευμονικές παθήσεις, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), ο ετήσιος εμβολιασμός κατά της γρίπης είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να αποφευχθεί η επιδείνωση αυτών των υποκείμενων προβλημάτων υγείας.
Τα στοιχεία προέρχονται από ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Μινεσότα και του Ιατρικού Κέντρου Βετεράνων στη Μινεάπολη των ΗΠΑ, οι οποίοι επί τρεις περιόδους γρίπης παρακολούθησαν άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω σε ένα μεγάλο πρόγραμμα υγείας για αναπνευστικές ασθένειες. Τα ευρήματά τους, που δημοσιεύθηκαν στο Annals of Internal Medicine, δείχνουν ότι οι ασθενείς που εμβολιάστηκαν είχαν 52% λιγότερες πιθανότητες να νοσηλευτούν για πνευμονία ή γρίπη και 70% λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν από αυτές τις ασθένειες κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Ομοίως, μια μελέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο έδειξε ότι όταν άτομα με διαβήτη έκαναν το αντιγριπικό εμβόλιο, μείωσαν τις πιθανότητες να νοσηλευτούν κατά σχεδόν 80% κατά τη διάρκεια των δύο περιόδων γρίπης που μελετήθηκαν.
4. Το εμβόλιο κατά της γρίπης συμβάλλει στην μακροζωία
Το εμβόλιο κατά της γρίπης μπορεί ακόμη και να αυξήσει τη διάρκεια της ζωής σας. Σε μια πρόσφατη μελέτη από το Τορόντο, οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερα από 54.000 άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω που είχαν ελεγχθεί για γρίπη μεταξύ 2010 και 2016. Διαπίστωσαν ότι όσοι έλαβαν εμβόλιο γρίπης είχαν λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν από οποιοδήποτε αιτία κατά την πολυετή περίοδο παρακολούθησης.
“Σε μεγάλες βάσεις δεδομένων από το Οντάριο, διαπιστώσαμε ότι τα εμβόλια κατά της γρίπης μπορεί να μειώσουν τις πιθανότητες θανάτου των ηλικιωμένων ενηλίκων έως και 34%”, είπε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ. Jeff Kwong, αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Εμβολιασμών Προλαμβανόμενων Νοσημάτων στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο.
Τα εμβόλια κατά της γρίπης πιθανότατα προστατεύουν τους ηλικιωμένους ενήλικες από τον θάνατο απλά και μόνο αποτρέποντας εξαρχής την λοίμωξη και εμποδίζοντας αυτούς που μολύνονται να αρρωστήσουν πιο βαριά, λέει ο δρ. Kwong.
Αν και το καθαυτό εμβόλιο είναι καίριας σημασίας, ο δρ. Kwong συνιστά επίσης να φοράτε μάσκες προσώπου σε εσωτερικούς χώρους, να πλένετε τα χέρια και να αποφεύγετε άρρωστους ανθρώπους κατά την περίοδο της γρίπης για την πρόληψη επιπλοκών τόσο από την εποχική γρίπη, όσο και από άλλες αναπνευστικές ασθένειες που τείνουν να προκαλούν προβλήματα το φθινόπωρο και τον χειμώνα, όπως η COVID-19: “Σε πολλά μέρη στον κόσμο, όταν η χρήση μάσκας έγινε υποχρεωτική, η γρίπη ουσιαστικά εξαφανίστηκε. Τα αντιγριπικά εμβόλια πρέπει να θεωρούνται ως ένα στρώμα προστασίας και όσα περισσότερα στρώματα έχει κάποιος, τόσο το καλύτερο”.
Πηγη: https://www.onmed.gr/
ECDC: Με μειωμένη ανοσία κόντρα στις λοιμώξεις του αναπνευστικού – Τι να προσέχουμε
Γιατί επανεμφανίζονται τα ιικά και βακτηριακά παθογόνα. Τι αναφέρεται σε σημερινή ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Νοσημάτων.
Σε μείωση της ανοσίας του πληθυσμού κατά των ιικών και βακτηριακών παθογόνων του αναπνευστικού, οδήγησαν τα μέτρα προστασίας στη διάρκεια της πανδημίας.
Αυτό αυξάνει την επίπτωση, σε μία περίοδο που οι ιώσεις βρίσκονται σε έξαρση, η οποία θα συνεχιστεί τους επόμενους μήνες.
Τα παραπάνω αναφέρονται, μεταξύ άλλων, σε σημερινή ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).
Στο κείμενο των ειδικών του ECDC σημειώνεται πως αρκετά ιικά και βακτηριακά παθογόνα του αναπνευστικού αναμένεται να συνεχίσουν να κυκλοφορούν σε μεταβλητά επίπεδα κατά τους επόμενους μήνες και να συμβάλλουν στην αύξηση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Αυτό είναι χαρακτηριστικό κάθε χειμερινής περιόδου.
Η ευρεία εφαρμογή προστατευτικών μέτρων κατά τη διάρκεια της πανδημίας οδήγησε σε πολύ χαμηλή κυκλοφορία ιικών όσο και βακτηριακών παθογόνων του αναπνευστικού, που είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της ανοσίας του πληθυσμού.
Αυτό μπορεί να επιδεινώσει την επιβάρυνση των αναπνευστικών ασθενειών αυτόν τον χειμώνα, ιδιαίτερα μεταξύ εκείνων με λίγες ή καθόλου προϋπάρχουσες εκθέσεις, όπως τα μικρά παιδιά.
- Ο κορωνοϊός συνεχίζει να έχει μεγαλύτερη διασπορά από την εποχική γρίπη, με τη σοβαρή νόσηση να αφορά κυρίως άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω.
- Η δραστηριότητα του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV) αυξάνεται σταθερά από την περασμένη εβδομνάδα, προκαλώντας μεγαλύτερη επιβάρυνση στα παιδιά έως 4 ετών.
- Η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, αν και ορισμένες χώρες (μεταξύ αυτών και η Ελλάδα), αναφέρουν αυξημένη δραστηριότητα.
Η κυκλοφορία των ιών της γρίπης αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες εβδομάδες, αν και δεν είναι ακόμη δυνατό να προσδιοριστεί πόσο σοβαρή θα είναι αυτή η περίοδος και εάν τα διαθέσιμα εμβόλια θα ταιριάζουν καλά με τα κυκλοφορούντα στελέχη.
Από τον περασμένο Οκτώβριο, αναφέρθηκαν αυξήσεις στις λοιμώξεις του αναπνευστικού που οφείλονται στο μυκόπλασμα της πνευμονίας.
Έπειτα από σημαντικές αυξήσεις στη θνητότητα από όλες τις αιτίες κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι θάνατοι επιστρέφουν στα προ-πανδημικά επίπεδα στην Ευρώπη. Αυξημένα επίπεδα καταγράφονται στις ηλικίες 65 ετών και άνω, οι οποίες βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο αυτή την εποχή του χρόνου.
Ετοιμότητα ΜΕΘ
Οι ειδικοί του ECDC καλούν τους υπεύθυνους των χωρών να αυξήσουν τη χωρητικότητα των ΜΕΘ, στα νοσοκομεία ενηλίκων και Παίδων.
Υπενθυμίζουν, δε, στους κλινικούς γιατρούς πως η έγκαιρη χορήγηση αντι-ιικών θεραπειών κατά της CoViD και της γρίπης μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη της νόσου σε σοβαρή ασθένεια σε ευάλωτες ομάδες.
Αναδεικνύουν και τη σημασία των εμβολιασμών κατά της εποχικής γρίπης, της CoVID και του RSV, σημειώνοντας πως ο εμβολιασμός παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέτρο για την πρόληψη της εξέλιξης της λοίμωξης σε σοβαρή ασθένεια.
Συστάσεις
Σε σχέση με τα άλλα μέτρα προστασίας, τονίζουν πως πρέπει να υπάρχει στοχευμένη καθοδήγηση για τις ομάδες κινδύνου, τους εργαζόμενους στον τομέα της Υγείας και τους φροντιστές των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.
Οι βασικές συστάσεις περιλαμβάνουν εμβολιασμό, παραμονή στο σπίτι όταν υπάρχουν συμπτώματα, τήρηση των οδηγιών για τον βήχα και το φτέρνισμα, καλή υγιεινή των χεριών, κατάλληλος αερισμός των εσωτερικών χώρων και προώθηση των κατάλληλων μέτρων δημόσιας υγείας.
Άτομα με υψηλό κίνδυνο για σοβαρή ασθένεια (καθώς και οι φροντιστές και οι στενές επαφές τους) θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο χρήσης μάσκας προσώπου όταν βρίσκονται σε πολυσύχναστους δημόσιους χώρους.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Επιστήμονες εντόπισαν τον ιό Η5Ν1 σε θηλαστικά στην Ανταρκτική
Για πρώτη φορά, Βρετανοί επιστήμονες δηλώνουν ότι ανακάλυψαν τη γρίπη των πτηνών σε θηλαστικά κοντά στην Ανταρκτική. Το παθογόνο εντοπίστηκε σε ελέφαντες και φώκιες, ανακοίνωσε χθες ο Οργανισμός Υγείας των Ζώων και των Φυτών (Animal Plant Health Agency – Apha) στο Λονδίνο. Είχε ελέγξει ζώα στο νησί της Νότιας Γεωργίας για τον ιό Η5Ν1, αφού εκεί βρέθηκαν νεκροί αρκετοί καφέ σκουάροι (Stercorarius antarcticus) τον Οκτώβριο.
Ο ιός εισήχθη πιθανότατα από μεταναστευτικά πτηνά από τη Νότια Αμερική και έκτοτε εξαπλώθηκε σε φώκιες και άλλα είδη πτηνών στο νησί.
Ο H5N1 θέτει σε κίνδυνο το ευαίσθητο και μοναδικό οικοσύστημα της Ανταρκτικής, προειδοποίησε ο αρμόδιος διευθυντής της Apha, Ian Brown. Η εξάπλωση της γρίπης των πτηνών στην περιοχή εγκυμονεί κινδύνους για τους μεγάλους πληθυσμούς θαλασσοπουλιών και θαλάσσιων θηλαστικών.
Οι επιστήμονες εντόπισαν τον ιό και σε γλάρους του Δομινικανού (Larus dominicanus) αλλά και γλαρόνια της Ανταρκτικής (Sterna vittata).
Ωστόσο, οι εξετάσεις σε άλμπατρος και γιγαντοπετρίτες στο νησί Bird στις ακτές της Νότιας Γεωργίας ήταν αρνητικές. Δεν υπήρξαν επίσης αναφορές για ποσοστά θνησιμότητας άνω του μέσου όρου μεταξύ των πιγκουίνων.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η γρίπη των πτηνών ανιχνεύεται σε θηλαστικά. Μόλις πρόσφατα, επιστήμονες στη βόρεια Αλάσκα εντόπισαν τον ιό της γρίπης των πτηνών σε μια νεκρή πολική αρκούδα.
Προηγουμένως, είχαν επίσης αναφερθεί κρούσματα σε φώκιες στην Ευρώπη και την Αμερική, αλλά και σε αλεπούδες και βίδρες στην Αγγλία.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Η πανδημία δεν άλλαξε τη χρηματοδότηση της Υγείας – Τελευταία στον ΟΟΣΑ η Ελλάδα [πίνακας]
Ανησυχητικές προβλέψεις των ειδικών του Οργανισμού για την πορεία των δαπανών έως το 2040. Τι προτείνουν.
Μία ακόμη αρνητική πρωτιά καταλαμβάνει η Ελλάδα στη δημόσια χρηματοδότηση του συστήματος Υγείας.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η χώρα μας εμφάνισε το ίδιο ποσοστό δημοσίων δαπανών με την προ-πανδημική περίοδο, με αποτέλεσμα να καταλάβει την τελευταία θέση μεταξύ 41 χωρών – μελών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).
Αυτό προκύπτει, μεταξύ άλλων, από πρόσφατη έκθεση των ειδικών του Οργανισμού, με θέμα την οικονομική βιωσιμότητα των συστημάτων Υγείας.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της, η πανδημία δεν έφερε αλλαγές στη συμμετοχή των κρατών στις δαπάνες Υγείας, παρότι υπήρξε συνολικά αύξηση της δημοσίων δαπανών. Μέρος της αύξησης αφορούσε στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Το 2021, οι δαπάνες για την Υγεία αντιπροσώπευαν κατά μέσο όρο το 15% των συνολικών κρατικών δαπανών, λιγότερο από μισή ποσοστιαία μονάδα υψηλότερα σε σύγκριση με το 2019.
Τα προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν πως τα δύο τρίτα των χωρών του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι το μέσο ποσοστό θα παραμείνει στο ίδιο επίπεδο έως το 2022.
Η σύγκριση της περιόδου 2019 – 2021 δείχνει πως στην Ελλάδα δεν άλλαξε σχεδόν τίποτε στη διάρθρωση των δαπανών Υγείας. Το γράφημα που ακολουθεί είναι χαρακτηριστικό.
Ποσοστό δημόσιας δαπάνης Υγείας στη διάρκεια της πανδημίας
Στην προ-πανδημική περίοδο, το ελληνικό κράτος διέθετε το 10% των δαπανών του στην Υγεία, έναντι μέσου ποσοστού 15% στις χώρες του ΟΟΣΑ. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, το ποσοστό παρέμεινε στα ίδια επίπεδα.
Ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), οι κρατικές δαπάνες Υγείας στην Ελλάδα εμφάνισαν οριακή αύξηση μεταξύ του 2019 – 2022, παραμένοντας, ωστόσο, κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (8,5%, έναντι 9,5% στις άλλες χώρες).
Ανάλυση
Οι συντάκτες της έκθεσης σημειώνουν πως η ανάλυση των τελευταίων τάσεων στις δαπάνες Υγείας οδηγεί στο συμπέρασμα πως μετά την έκτακτη χρημαδότηση της Υγείας το 2020 και το 2021, οι πραγματικές δαπάνες Υγείας μειώθηκαν το 2022 στον ΟΟΣΑ κατά 1,5%.
Με βάση τα δημοσιονομικά δεδομένα από επιλεγμένο αριθμό χωρών, φαίνεται πως οι ονομαστικές δαπάνες για την Υγεία ενδέχεται να επιστρέψουν σε προ-πανδημικά επίπεδα.
Ο μέσος πληθωρισμός, όμως, εκτιμάται πως θα παραμείνει πάνω από 5%, σε σύγκριση με 2% το 2019, υπονομεύοντας την όποια αύξηση δαπανών.
Πρόβλεψη
Έως το 2040, η αύξηση των δημοσίων δαπανών για την Υγεία προβλέπεται να είναι διπλάσια από την αύξηση των κρατικών εσόδων (2,6% έναντι 1,3% αντίστοιχα).
Με τον ρυθμό αυτό, εκτιμάται πως θα ανέλθουν στο 20,6%, σημειώνοντας αύξηση 4,7 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 2018 (μέσος όρος).
Σε αυτό το δύσκολο πλαίσιο, χαρακτηρίζονται κρίσιμες οι καλές πρακτικές διαμόρφωσης των προϋπολογισμών, προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των πόρων που διατίθενται για την Υγεία.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση η πανδημία ανέδειξε την ανάγκη “έξυπνων” δαπανών, με τις οποίες ενισχύεται η ανθεκτικότητα των συστημάτων Υγείας.
Πηγη: https://www.iatronet.gr/
Περισσότεροι από 5.000 Αμερικανοί έχουν πεθάνει από long Covid
50% υψηλότερος ο κίνδυνος θανάτου στα άτομα που νοσηλεύονται με COVID από ότι με γρίπη
Ενώ ο COVID έχει πλέον στοιχίσει περισσότερες από 1 εκατομμύριο ζωές μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτοί δεν είναι οι μόνοι θάνατοι που προκαλούνται από τον ιό. Ένας μικρός αλλά αυξανόμενος αριθμός Αμερικανών επιβιώνει από οξείες λοιμώξεις για να υποκύψει μήνες αργότερα από το μακροχρόνιο COVID.
Η Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Βιολόγος Παναγιώτα Ζαχαράκη συνοψίζουν τα νέα δεδομένα από το CDC που δημοσιεύθηκαν στο Medscape μόλις στις 3 Ιανουαρίου 2024. Φαίνεται ότι περισσότεροι από 5000 Αμερικανοί έχουν πεθάνει από μακροχρόνιο COVID από την έναρξη της πανδημίας.
Από τα τέλη του περασμένου έτους, περίπου το 7% των Αμερικανών ενηλίκων είχε βιώσει μακρά COVID σε κάποιο σημείο, υπολόγισε το CDC τον Σεπτέμβριο του 2023.
Γενικα, τα στοιχεία των πιστοποιητικών θανάτου στις ΗΠΑ δείχνουν ότι:
-Σχεδόν το 1% των περισσότερων από ένα εκατομμύριο θανάτων που σχετίζονται με τον COVID-19 από την έναρξη της πανδημίας έχουν αποδοθεί σε μακροχρόνιο COVID.
-Το ποσοστό των θανάτων που σχετίζονται με τον COVID από μακροχρόνιο COVID κορυφώθηκε τον Ιούνιο του 2021 στο 1,2% και ξανά τον Απρίλιο του 2022 στο 3,8%, σύμφωνα με το CDC. Και οι δύο αυτές κορυφές συνέπεσαν με περιόδους μείωσης των θανάτων από οξείες λοιμώξεις. Ο κίνδυνος θανάτων από μακροχρόνιο COVID παραμένει αυξημένος για τουλάχιστον 6 μήνες για άτομα με ηπιότερες οξείες λοιμώξεις και για τουλάχιστον 2 χρόνια σε σοβαρές περιπτώσεις που απαιτούν νοσηλεία.
Όπως συμβαίνει με άλλες οξείες λοιμώξεις, ορισμένα άτομα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για θάνατο από μακρά Covid, για παράδειγμα λόγω αυξημένης ηλικίας. Οι μισοί από τους θανάτους από την μακρά COVID από τον Ιούλιο του 2021 έως τον Ιούνιο του 2022 σημειώθηκαν σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω και ένα άλλο 23% καταγράφηκε σε άτομα ηλικίας 50-64 ετών, σύμφωνα με έκθεση του CDC.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Infectious Diseases αναλύθηκαν τα ιατρικά αρχεία του Υπουργείου Βετεράνων των ΗΠΑ. Συνέκριναν 81.280 άτομα που νοσηλεύτηκαν με COVID με 10.985 άτομα που νοσηλεύτηκαν με γρίπη πριν από την πανδημία COVID, και παρακολουθήθηκαν έως και 18 μήνες.
Φάνηκε ότι τα άτομα που νοσηλεύτηκαν με COVID είχαν 50% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου κατά την περίοδο της μελέτης από τα άτομα που νοσηλεύτηκαν με γρίπη. Δηλαδή, για κάθε 100 άτομα που εισάγονται στο νοσοκομείο με COVID, περίπου οκτώ περισσότεροι πέθαναν με COVID από αυτούς που νοσηλεύτηκαν με γρίπη τους επόμενους 18 μήνες. Οι εισαγωγές στο νοσοκομείο και οι εισαγωγές στη μονάδα εντατικής θεραπείας ήταν επίσης υψηλότερες στην ομάδα της μακροχρόνιας COVID. Σε όλα τα όργανα του σώματος μεγαλύτερες επιπτώσεις υπήρχαν λόγω νόσησης από COVID, με την εξαίρεση του αναπνευστικού που επηρεάζεται δυσμενώς περισσότερο από τη γρίπη. Μετά τις 30 μέρες νόσησης, υπάρχει η πιθανότητα ο κορονοϊός αλλά και η γρίπη να γίνουν χρόνιες νόσοι, με μεγαλύτερη πιθανότητα σοβαρών πρoβλημάτων υγείας, εισαγωγών στο νοσοκομείο ή θανάτου.
Πηγη: https://healthdaily.gr
Ο ύπουλος ιός – «συμπρωταγωνιστής» του κορωνοϊού που στοχεύει τα νεύρα και προκαλεί φλεγμονή
O αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) υπεύθυνος για αρκετές μολύνσεις το τελευταίο διάστημα, φαίνεται πως δεν βλάπτει μόνο το αναπνευστικό σύστημα, αλλά συνιστά μια βαθύτερη απειλή σύμφωνα με νεότερη μελέτη
Μετά από περίπου τρία χρόνια που επικρατούσε μόνο ο κορωνοϊός, πέρσι έκανε -ξανά- την εμφάνισή του ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), που προκαλεί μια κοινή λοίμωξη σε παιδιά και ηλικιωμένους ενήλικες. Το ίδιο μοτίβο συνεχίζεται και την εφετινή χειμερινή περίοδο, με τους ασθενείς να εμφανίζουν συμπτώματα όπως βήχας, φτέρνισμα και πυρετό, και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, να εκδηλώνεται πνευμονία ή βρογχιολίτιδα.
Είναι, όμως, τόσο αθώος όσο ένα απλό συνάχι; Όπως αποκαλύπτει μια νεότερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Τhe Journal of Infectious Diseases, εκτός από το αναπνευστικό σύστημα, ο ιός θα μπορούσε να πλήξει και το νευρικό σύστημα, προκαλώντας βλάβες, διεισδύοντας στο νωτιαίο μυελό και αποκτώντας πρόσβαση στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Πρόκειται για την πρώτη μελέτη που αποδεικνύει τη διείσδυσή του στα νευρικά κύτταρα και την εμφάνιση νευρολογικών συμπτωμάτων στα παιδιά.
Ο ιός RSV έχει ανιχνευθεί στο παρελθόν στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό παιδιών με επιληπτικές κρίσεις. Επιπλέον, το 40% των θετικών στον ιό RSV παιδιών ηλικίας κάτω των 2 ετών εμφάνισαν οξεία εγκεφαλοπάθεια, εγκεφαλική βλάβη που μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση, απώλεια μνήμης ή γνωστικές δυσκολίες.
Πιο συγκεκριμένα, στα χαμηλότερα επίπεδα μόλυνσης από τον ιό RSV, τα νεύρα έγιναν υπεραντιδραστικά στη διέγερση. Σε υψηλότερα επίπεδα, παρατηρήθηκε προοδευτικός εκφυλισμός των νεύρων και αυξημένη νευροτοξικότητα λόγω της υπερβολικής φλεγμονής. «Μέχρι πρότινος, η θεωρία ήταν ότι η φλεγμονώδης αντίδραση ενεργοποιούσε έμμεσα τα νεύρα. Η μελέτη μας όχι μόνο το επιβεβαιώνει αλλά αποδεικνύει και ότι ο ιός μπορεί να διεισδύσει απευθείας στα νεύρα» εξηγεί ο Δρ Giovanni Piedimonte, αντιπρόεδρος για την Έρευνα του Πανεπιστημίου Tulane και καθηγητής Παιδιατρικής, Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Tulane στη Λουιζιάνα των ΗΠΑ.
«Εάν πράγματι σε μελλοντικές μελέτες επαληθευθεί η θεωρία ότι ιοί, όπως αυτός, είναι σε θέση να έχουν πρόσβαση στο κεντρικό νευρικό σύστημα και να προκαλέσουν νευρολογικές ή αναπτυξιακές διαταραχές, αυτό ανοίγει ένα τεράστιο κουτί της Πανδώρας» καταλήγει.
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/
Νόσος Πάρκινσον: Νευροεκφυλιστικές ασθένειες που συνδέουν πρωτεΐνες και νευρωνική επικοινωνία
Οι ερευνητές ανακάλυψαν μια νέα διάσταση στην κατανόηση της φωσφορυλιωμένης συνουκλεΐνης, μιας πρωτεΐνης που σχετίζεται με νευροεκφυλιστικές ασθένειες όπως η νόσος του Πάρκινσον και η άνοια του σώματος Lewy.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν μια νέα διάσταση στην κατανόηση της φωσφορυλιωμένης συνουκλεΐνης, μιας πρωτεΐνης που σχετίζεται με νευροεκφυλιστικές ασθένειες όπως η νόσος του Πάρκινσον και η άνοια του σώματος Lewy. Σε αντίθεση με την επικρατούσα πεποίθηση ότι η φωσφορυλίωση συνδέεται αποκλειστικά με την παθολογία, η μελέτη, που χρηματοδοτείται εν μέρει από το Εθνικό Ινστιτούτο Νευρολογικών Διαταραχών και Εγκεφαλικού (NINDS) , διερευνά τη συμμετοχή της πρωτεΐνης στις τακτικές διαδικασίες της υγιούς νευρωνικής επικοινωνίας. Η φωσφορυλίωση, η προσθήκη ενός φωσφορικού ιόντος σε ένα συγκεκριμένο αμινοξύ μιας πρωτεΐνης, προκαλεί αλλαγές στο σχήμα και στο επίπεδο δραστηριότητάς της. Αυτή η μελέτη, που συνήθως εξετάζεται στο πλαίσιο ασθενειών όπου συσσωρεύεται σε συστάδες πρωτεϊνών, αμφισβητεί την ιδέα ότι η φωσφορυλίωση της συνουκλεΐνης είναι απλώς ένας παθολογικός δείκτης.
Προηγούμενη εργασία πρότεινε ότι η συνουκλεΐνη έπαιξε ρόλο στην τόνωση της υπερβολικής πυροδότησης νευρώνων σε έναν υγιή εγκέφαλο. Ωστόσο, η τρέχουσα μελέτη ανακάλυψε ότι η φωσφορυλίωση ήταν ζωτικής σημασίας για τη φυσιολογική λειτουργία της συνουκλεΐνης. Η μοριακή μοντελοποίηση αποκάλυψε ότι η φωσφορυλίωση άλλαξε τη δομή της πρωτεΐνης, ενισχύοντας τις αλληλεπιδράσεις με άλλες πρωτεΐνες σε υγιείς εγκεφάλους.
Σύνδεση Συναπτικής Δραστηριότητας: Μια νέα προοπτική
Η μελέτη καθιερώνει μια σύνδεση μεταξύ της νευρικής δραστηριότητας και της αύξησης της φωσφορυλιωμένης συνουκλεΐνης. Τα πειράματα έδειξαν ότι η φωσφορυλίωση ήταν απαραίτητη για τον ρόλο της πρωτεΐνης στη συναρμολόγηση ενός δικτύου πρωτεϊνών που δεσμεύουν τα συναπτικά κυστίδια, επιβραδύνοντας τελικά τη νευρωνική δραστηριότητα. Αυτή η απροσδόκητη ανακάλυψη υποδηλώνει ότι η φωσφορυλιωμένη συνουκλεΐνη δρα ως ρυθμιστικός μηχανισμός, παρόμοιος με ένα φρένο ή έναν συμπλέκτη, διατηρώντας τον έλεγχο των νευρωνικών κυκλωμάτων.
Μηχανισμός Ασφαλείας σε Υπερκινητικά Κυκλώματα
Η μελέτη υπαινίσσεται την εξέλιξη της φωσφορυλίωσης συνουκλεΐνης ως μηχανισμού ασφαλείας, ειδικά σε υπερκινητικά νευρωνικά κυκλώματα. Περιοχές όπως ο οσφρητικός βολβός, γνωστές για συνεχή δραστηριότητα, εμφάνισαν υψηλά επίπεδα φωσφορυλιωμένης συνουκλεΐνης. Αυτό το εύρημα υποδηλώνει ότι η φωσφορυλίωση συνουκλεΐνης μπορεί να χρησιμεύσει ως προστασία για υπερκινητικά κυκλώματα σε συνεχή λειτουργία.
Επιπτώσεις για μελλοντική έρευνα και θεραπείες
Ενώ αυτές οι αποκαλύψεις ανοίγουν νέους δρόμους για την κατανόηση του ρόλου της φωσφορυλιωμένης συνουκλεΐνης σε υγιείς εγκεφάλους, η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα. Προτρέπει μια βαθύτερη εξερεύνηση του τρόπου με τον οποίο συμβάντα σχετικά χαμηλής συχνότητας, όταν συσσωρεύονται κατά τη διάρκεια μιας ζωής, μπορεί να πυροδοτήσουν την παθολογική συσσώρευση -συνουκλεΐνης σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες.
Αμφισβητώντας τη συμβατική άποψη της φωσφορυλιωμένης συνουκλεΐνης ως αποκλειστικά παθολογικής, αυτή η έρευνα προσφέρει μια αλλαγή παραδείγματος. Η αποκάλυψη της απροσδόκητης εμπλοκής του στην υγιή νευρωνική επικοινωνία και τη συναπτική ρύθμιση ανοίγει το δρόμο για μια πιο λεπτή κατανόηση των νευροεκφυλιστικών ασθενειών. Ενώ η σύνδεση μεταξύ -συνουκλεΐνης και παθολογίας παραμένει, αυτή η μελέτη υπογραμμίζει τη σημασία της διερεύνησης του πολύπλευρου ρόλου της στη διατήρηση της νευρωνικής λειτουργικότητας σε περιόδους αιχμής δραστηριότητας.
Πηγη: https://www.healthweb.gr/
Έρχεται νέα ΚΥΑ για τα Γραφεία Κλινικών Μελετών στα Νοσοκομεία – Το όφελος για τους ασθενείς
Το θέμα της δημιουργίας νέων ευνοϊκών πολιτικών για την άνθιση των κλινικών μελετών στην Ελλάδα απασχόλησε σχετική ομάδα εργασία που συνεδρίασε στο Υπουργείο Υγείας.
Γρήγορη πρόσβαση σε νέες θεραπείες, καινοτόμα φάρμακα και εργαστηριακές και διαγνωστικές εξετάσεις χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση, με συνεχή και υψηλού επιπέδου ιατρική παρακολούθηση, περιλαμβάνει ο σχεδιασμός του υπουργείου Υγείας για την ανάπτυξη και επέκταση των κλινικών ερευνών στην Ελλάδα.
Ταυτόχρονα, όμως, σημαντικά οφέλη υπάρχουν και για την ελληνική οικονομία, αλλά και για την προώθηση της ερευνητικής τεχνογνωσίας.
Το νομοθετικό πλαίσιο κάτω από το οποίο θα υλοποιηθούν όλα τα παραπάνω, απασχόλησε την πρώτη συνεδρίαση της «Ομάδας Εργασίας για την Ανάπτυξη των Κλινικών Μελετών και της Βιοϊατρικής Έρευνας»*, η οποία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 11 Ιανουαρίου στο Υπουργείο Υγείας, με συντονίστρια την Γενική Γραμματέα Υπηρεσιών Υγείας Λίλιαν Βιλδιρίδη.
“Η βιοϊατρική έρευνα και οι κλινικές δοκιμές βοηθούν στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη καινοτόμων φαρμάκων και υγειονομικής περίθαλψης υψηλού επιπέδου”, τονίζει σε δηλώσεις της στο iatropedia.gr, η κα. Λίλιαν Βιλδιρίδη και εξηγεί:
“Τα νέα φάρμακα και οι νέες θεραπείες σώζουν ζωές, βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών και παρατείνουν το προσδόκιμο επιβίωσης. Ταυτόχρονα, συμβάλλουν στη βιωσιμότητα του Εθνικού Συστήματος Υγείας, μέσω της εξοικονόμησης πόρων από τη χρήση πιο αποτελεσματικών και λιγότερο παρεμβατικών φαρμακευτικών και άλλων θεραπειών”, όπως λέει.
Στην πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής συμμετείχαν εκπρόσωποι από την Ιατρική Εταιρεία Αθηνών, από την Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος, Διοικητές Νοσοκομείων και εκπρόσωποι των Υγειονομικών Περιφερειών.
Η κα. Βιλδιρίδη προχώρησε στην παρουσίαση των νομοθετικών παρεμβάσεων στο πεδίο των κλινικών μελετών από τον Ιούλιο του 2019 και μετά, ενώ όπως είπε, από δω και πέρα τίθενται νέοι στόχοι και προτεραιότητες για την επόμενη τετραετία.
Μεταξύ αυτών εντάσσεται, η πρόβλεψη της δυνατότητας διενέργειας αποκεντρωμένων κλινικών μελετών, η υλοποίηση του Εθνικού Μητρώου Βιοϊατρικής Έρευνας (Ε.Μη.Β.Ε.) που έχει ήδη ενταχθεί στο έργο Ψηφιακής Αναβάθμισης του ΕΟΦ (με χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας), καθώς και η οργάνωση και στελέχωση των αυτοτελών Τμημάτων Κλινικών Μελετών (Γραφεία Κλινικών Μελετών) στα δημόσια νοσοκομεία.
Τα Γραφεία Κλινικών Μελετών στα Νοσοκομεία
Είναι κοινή παραδοχή ότι τα μεγαλύτερα προσκόμματα στην έγκαιρη απορρόφηση κλινικών μελετών από το εξωτερικό, συναντώνται στην ελλιπή οργάνωση των νοσοκομείων.
Έτσι, εντός του επόμενου διαστήματος αναμένεται η σύνταξη και έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης (ΚΥΑ) που θα καθορίζει τη στελέχωση και τη λειτουργία των νέων Γραφείων Κλινικών Μελετών, τα οποία θα δημιουργηθούν στα μεγάλα νοσοκομεία της χώρας.
Αυτή θα αφορά στην καλύτερη οργάνωση και στελέχωση των αυτοτελών Τμημάτων Κλινικών Μελετών (Γραφεία Κλινικών Μελετών) στα δημόσια νοσοκομεία με προτυποποίηση της οργάνωσης και λειτουργίας των Τμημάτων αυτών.
“Από την αρχή της προηγούμενης τετραετίας η κυβέρνηση είναι σταθερά προσανατολισμένη στη δέσμευσή της να ενισχύσει τη θέση της χώρας στο πεδίο των κλινικών μελετών, λόγω της σημασίας τους τόσο ως παράγοντα αναβάθμισης της υγειονομικής φροντίδας για τους ασθενείς της χώρας, όσο και ως αναπτυξιακού μοχλού της οικονομίας”, σημειώνει η κα. Βιλδιρίδη και προσθέτει πως ήδη έχουν φανεί τα πρώτα αποτελέσματα.
Αύξηση στις κλινικές μελέτες
Νομοθετικές και θεσμικές παρεμβάσεις, όπως είναι το επενδυτικό clawback, έχουν φέρει ήδη αύξηση των αιτήσεων για τη διενέργεια κλινικών μελετών.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία μέσα σε δυο χρόνια έχει σημειωθεί αύξηση κατά 70% των φακέλων που υποβάλλονται στον ΕΟΦ. Και συγκεκριμένα:
- το 2022 κατατέθηκαν 274 φάκελοι,
- το 2019 κατατέθηκαν 174,
- το 2018 κατατέθηκαν 134.
Το 2022 σημειώθηκε αύξηση κατά 56% σε σχέση με το 2019. Όσο για το 2023 είχαν κατατεθεί 227 φάκελοι για νέα φάρμακα, μόνο έως τις αρχές Νοεμβρίου.
Αξίζει να σημειωθεί, παρ’ ολα αυτά πως υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης καθώς σήμερα για τη διεξαγωγή κλινικών μελετών επενδύονται στην Ευρώπη 44 δισ. ευρώ, από τα οποία η Ελλάδα απορροφά μόλις τα 100 εκατ. ευρώ.
Τι θα περιλαμβάνει η νέα ΚΥΑ
Η νέα ΚΥΑ αναμένεται να ξεπεράσει κι άλλα εμπόδια με την προώθηση της επικαιροποίησης και συμπλήρωσης του θεσμικού πλαισίου, προκειμένου να εκσυγχρονιστεί και επιταχυνθεί η διαδικασία διενέργεια των κλινικών μελετών.
Στα επόμενα βήματα εντάσσονται τα εξής:
- Η επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου [ΥΑ Δ3(α) οικ.36809/ΦΕΚ Β’ 2015/03 Ιουνίου 2019], ώστε να μειωθούν οι καθυστερήσεις σε επίπεδο νοσοκομείων, ΕΛΚΕ/ΕΛΚΕΑ.
- Η ενσωμάτωση πρότυπων συμβάσεων για τις διαφορετικές κατηγορίες κλινικών μελετών, όπως παρεμβατικές ή μη παρεμβατικές με φάρμακα ή ιατροτεχνολογικά προϊόντα
- Η επικαιροποίηση που είναι απαραίτητη για τη ρύθμιση των θεμάτων των Συμβάσεων των Κλινικών Μελετών, των σχετικών παρακρατήσεων (από τους φορείς διαχείρισης και τα Νοσοκομεία) και γενικότερα θεμάτων της οικονομικής διαχείρισης του εκάστοτε προϋπολογισμού μιας Κλινικής Μελέτης.
“Η επιχειρηματική αξιοποίηση της βιοιατρικής έρευνας και των κλινικών δοκιμών είναι καταλύτης για την ανάπτυξη και την προσέλκυση επιστημόνων από το εξωτερικό και την αναστροφή του brain drain. Για όλους τους παραπάνω λόγους η ενίσχυση της βιοατρικής έρευνας και των κλινικών μελετών βρίσκεται πολύ ψηλά στην ατζέντα του Υπουργείου Υγείας”, καταλήγει η κα. Βιλδιρίδη.
*Στην ομάδα εργασίας, εκτός από τους θεσμικούς φορείς (ΕΟΦ, Εθνική Επιτροπή Δεοντολογίας), συμμετέχει με εκπροσώπους του και το σύνολο των εταίρων που εμπλέκονται στη διεξαγωγή των κλινικών δοκιμών φαρμάκων, όπως ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), η Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ), ο Ελληνικός Σύλλογος Επιχειρήσεων Διεξαγωγής κλινικών μελετών Ελλάδας (HACRO), ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Ιατρικών και Βιοτεχνολογικών Προϊόντων (ΣΕΙΒ) και το Φόρουμ Φαρμακευτικής Καινοτομίας (PIF). Περαιτέρω στην ομάδα εργασίας συμμετέχουν η πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοποιών Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων (ΠΕΦΝΙ), καθώς και εκπρόσωποι της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας.
Πηγη: https://www.iatropedia.gr/