Καμπανάκι ΠΟΥ για δάγκειο πυρετό: Θα «απογειωθεί» στη 10ετία

Ο δάγκειος πυρετός θα γίνει μείζων απειλή στις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες, τη νότια Ευρώπη και νέα τμήματα της Αφρικής κατά την τρέχουσα δεκαετία, δήλωσε ο επικεφαλής των επιστημόνων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, καθώς υψηλότερες θερμοκρασίες δημιουργουν τις προϋποθέσεις για τη διάδοση των κουνουπιών που μεταφέρουν τη λοίμωξη.

Η ασθένεια μαστίζει εδώ και καιρό μεγάλο μέρος της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής και υπολογίζεται πως προκαλεί κάθε χρόνο 20.000 θανάτους.

Εχει οκταπλασιαστεί η διάδοση του δάγκειου πυρετού

Η διάδοση της νόσου έχει ήδη οκταπλασιασθεί παγκοσμίως από το 2000, σε μεγάλο βαθμό λόγω της κλιματικής αλλαγής καθώς και εξαιτίας των αυξημένων μετακινήσεων ανθρώπων και της αστυφιλίας.

Πολλά κρούσματα δεν καταγράφονται, ωστόσο το 2022 αναφέρθηκαν παγκοσμίως 4,2 εκατομμύρια κρούσματα και αξιωματούχοι της δημόσιας υγείας έχουν προειδοποιήσει πως φέτος αναμένονται επίπεδα μετάδοσης ρεκόρ. Το Μπανγκλαντές αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή το χειρότερο ξέσπασμα της νόσου που έχει καταγραφεί ποτέ στη χώρα, με περισσότερους από 1.000 θανάτους.

«Χρειάζεται να μιλήσουμε για ανάληψη πολύ μεγαλύτερης δράσης κατά του δάγκειου», δήλωσε στο Ρόιτερς ο Τζέρεμι Φάραρ, ένας ειδικός στις λοιμώδεις νόσους που εντάχθηκε φέτος το Μάιο στον ΠΟΥ ως επικεφαλής των επιστημόνων του οργανισμού.

«Χρειάζεται να προετοιμάσουμε πραγματικά χώρες για το πώς θα αντιμετωπίσουν την πρόσθετη πίεση που θα έρθει… στο μέλλον σε πολλές, πολλές μεγάλες πόλεις».

Ο Φάραρ έχει περάσει 18 χρόνια δουλεύοντας στο Βιετνάμ πάνω σε τροπικές νόσους, του δάγκειου πυρετούν περιλαμβανομένου. Αργότερα ηγήθηκε της παγκόσμιας φιλανθρωπικής οργάνωσης για την υγεία Wellcome Trust και συμβούλευε τη βρετανική κυβέρνηση σχετικά με την απάντηση στην Covid-19, πριν ενταχθεί φέτος το Μάιο στον ΠΟΥ.

Ενδημική λοίμωξη

Ο Φάραρ δήλωσε πως η λοίμωξη είναι πιθανό να «απογειωθεί» και να γίνει ενδημική σε τμήματα των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρώπης και της Αφρικής -όλες περιφέρειες όπου ήδη υπήρχε κάποια περιορισμένη τοπική μετάδοση- καθώς η παγκόσμια άνοδος της θερμοκρασίας καθιστά νέες περιοχές φιλόξενες για τα κουνούπια που τη μεταδίδουν. Αυτό θα δημιουργήσει οξεία πίεση στα νοσοκομειακά συστήματα πολλών χωρών, προειδοποίησε.

«Η κλινική φροντίδα είναι πραγματικά εντατική, απαιτεί υψηλή αναλογία νοσηλευτών προς ασθενείς», δήλωσε. «Ανησυχώ πραγματικά για το τι θα συμβεί όταν αυτό γίνει μεγάλο θέμα στην υποσαχάρια Αφρική».

Ο δάγκειος πυρετός και τα συμπτώματα

Οι περισσότεροι που προσβάλλονται από δάγκειο πυρετό δεν έχουν συμπτώματα, πράγμα που σημαίνει ότι η αναλογία των κρουσμάτων πιστεύεται ότι είναι πολύ υψηλότερη από τους αριθμούς που αναφέρονται. Αυτοί που εμφανίζουν συμπτώματα, παρουσιάζουν πυρετό, μυικούς σπασμούς και πόνο στις αρθρώσεις, που είναι τόσο ισχυρός ώστε η νόσος αποκαλείται και «πυρετός των σπασμένων οστών». Σε σοβαρές περιπτώσεις -λιγότερες από 1%- μπορεί να αποβεί μοιραίος.

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία για τον δάγκειο, αν και ένα εμβόλιο είναι διαθέσιμο. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο ΠΟΥ συνέστησε το εμβόλιο Qdenga της Takeda Pharmaceuticals για παιδιά ηλικίας 6 ως 16 ετών σε περιοχές όπου η λοίμωξη αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας.

Το Qdenga έχει επίσης εγκριθεί από τη ρυθμιστική αρχή της ΕΕ, όμως η Takeda απέσυρε νωρίτερα φέτος την αίτησή της στην αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων για το εμβόλιο.

Η προετοιμασία νέων περιφερειών στον κόσμο για να αντιμετωπίσουν το δάγκειο πυρετό σημαίνει πως πρέπει να εξασφαλισθεί ότι τα κεφάλαια δημόσιας υγείας θα δαπανηθούν στις σωστές περιοχές, δήλωσε ο Φάραρ, καθώς και στον καλύτερο τρόπο για τον έλεγχο των κουνουπιών.

Ο δάγκειος διαδίδεται από μολυσμένα κουνούπια Aedes aegypti, τα οποία συμπεριφέρονται διαφορετικά από τα κουνούπια που μεταδίδουν την ελονοσία. Για παράδειγμα τσιμπάνε τους ανθρώπους μέσα σε εσωτερικούς χώρους και τσιμπάνε σε όλη τη διάρκεια της ημέρας και όχι μόνο τη νύκτα. Επίσης αναπαράγονται σε πολύ ρηχά νερά.

Ο Φάραρ δήλωσε πως η κατάλληλη πρόληψη περιλαμβάνει σχέδια διαλογής ασθενών στα νοσοκομεία καθώς και επιστημονικές καινοτομίες σε συνδυασμό με άλλους σημαντικούς παράγοντες, όπως ο πολεοδομικός σχεδιασμός ώστε να αποφεύγονται περιοχές με στάσιμα νερά κοντά ή μέσα σε σπίτια. «Χρειάζεται να συντονίσουμε διάφορους τομείς οι οποίοι δεν έχουν συνηθίσει να δουλεύουν μαζί», δήλωσε.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Βαρτζόπουλος: Ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής μεταρρύθμισης

Η κυβέρνηση ολοκληρώνει την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στη χώρα 30 χρόνια από την έναρξή της. Η νομοθετική παρέμβαση θα παρουσιαστεί σε ένα από τα αμέσως επόμενα Υπουργικά Συμβούλια και θα συζητηθεί στη Βουλή εντός των επόμενων 3-4 μηνών, αποκαλύπτει με συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυπουργός Υγείας, αρμόδιος για θέματα Ψυχικής Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος.

Με αφορμή τις απομακρύνσεις διοικητών από τα νοσοκομεία και τα προβλήματα που αυτά αντιμετωπίζουν ο κ. Βαρτζόπουλος τονίζει ότι αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας είναι η διασφάλιση ανθρώπινων συνθηκών νοσηλείας για τους ασθενείς και εργασίας για το υγειονομικό προσωπικό. Προβλήματα προφανώς υπάρχουν τα οποία χρήζουν σε πολλές περιπτώσεις πολιτικής παρεμβάσεως και επιλύσεως. Από την άλλη πλευρά, πολλά νοσοκομεία έχουν πεπαλαιωμένες κτιριακές εγκαταστάσεις και αυτό που ζητήθηκε από την πρώτη στιγμή από τις διοικήσεις ήταν ότι πρέπει να βλέπουν κάθε κομμάτι του νοσοκομείου, σαν να είναι το σπίτι τους.

Προσθέτει ότι οι επισκέψεις στα νοσοκομεία από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας θα συνεχιστούν και αναφέρεται στο σχέδιο ανακαίνισης των νοσηλευτικών ιδρυμάτων και των ψυχιατρικών κλινικών.

Ακολουθεί η συνέντευξη του υφυπουργού Υγείας Δημήτρη Βαρτζόπουλου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη δημοσιογράφο Έφη Φουσέκη.

Ερ.: Η επίσκεψή σας στο Νοσοκομείο Αγία Όλγα και οι δηλώσεις σας μετά για την κατάσταση στην ψυχιατρική κλινική άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου για την Υγεία και το ΕΣΥ. Κάνετε λόγο για εικόνες που μας προσβάλλουν. Ποιοι ευθύνονται γι’ αυτή την κατάσταση, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στο συγκριμένο νοσοκομείο;

Απ.: Δεν νομίζω, ότι άνοιξε ο ασκός του Αιόλου. Πολλώ δε μάλλον νομίζω, ότι υπογραμμίσθηκε το αυτονόητο, δηλαδή ότι η καλή κατάσταση των νοσοκομειακών χώρων, ώστε να διασφαλίζονται ανθρώπινες συνθήκες νοσηλείας για τους ασθενείς και εργασίας για το υγειονομικό προσωπικό, είναι αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας.

Είναι γνωστό βέβαια, ότι πολλά νοσοκομεία έχουν πεπαλαιωμένες κτιριακές εγκαταστάσεις. Από την πρώτη στιγμή ζητήθηκε από τις διοικήσεις των νοσοκομείων και τους επικεφαλής των υγειονομικών περιφερειών, να αντιμετωπίσουν άμεσα οιοδήποτε πρόβλημα των χώρων υγιεινής ή μικροζημιές σε κάθε χώρο των νοσοκομείων με κάλυψη, αν χρειαστεί, της δαπάνης από το υπουργείο Υγείας.

Και ο υπουργός και η λοιπή πολιτική ηγεσία έχουμε επανειλημμένως τονίσει, και το υπογραμμίζω, ότι οι διοικήσεις πρέπει να βλέπουν κάθε κομμάτι του νοσοκομείου, σαν να είναι το σπίτι τους.

Ερ.: Θα πραγματοποιήσετε και άλλες επισκέψεις σε νοσοκομεία, καθώς μεγάλα ή μικρά προβλήματα υπάρχουν στα περισσότερα νοσοκομεία και της Αθήνας και της επαρχίας; Και ποιος ο στόχος αυτών των επισκέψεων;

Απ.: Και ο υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και ο αρμόδιος υφυπουργός Μάριος Θεμιστοκλέους επισκέπτονται συνεχώς τις νοσοκομειακές Μονάδες και εγώ τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, σε όλη την χώρα. Προβλήματα προφανώς υπάρχουν παντού, τα οποία είναι είτε γενικής λειτουργικής, είτε τοπικής φύσεως, τα οποία πραγματικώς χρήζουν σε πολλές περιπτώσεις πολιτικής παρεμβάσεως και επιλύσεως.

Το να φροντίζει όμως η τοπική Διοίκηση, να μην υπάρχουν ανθυγιεινές και αντιαισθητικές φθορές στα πατώματα, τις οροφές και τις τουαλέτες, είναι η στοιχειωδέστερη υποχρέωση της. Και τα μέσα προς τούτο υπάρχουν παντού και πάντοτε.

Ερ.: Υπάρχει σχέδιο για συνολική αναδιοργάνωση ή πρόκειται για αποσπασματική αντιμετώπιση των προβλημάτων που υπάρχουν και είναι παραδεκτά από όλους;
Απ.: Ήδη υφίσταται και υλοποιείται πρόγραμμα για την ανακαίνιση και αναβάθμισή όλων των νοσοκομειακών Μονάδων με τη διάθεση σημαντικών πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το ΕΣΠΑ. Το συνολικό ποσό, που διατίθεται για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών, ξεπερνάει το 1 δισ. ευρώ.
Για τις ψυχιατρικές κλινικές είναι επίσης, σε εξέλιξη, ήδη, η υλοποίηση προγράμματος για την αναβάθμισή τους συνολικού ύψους 3.5 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ερ.: Ποιος είναι ο σχεδιασμός και οι στόχοι για τον ευαίσθητο τομέα της ψυχικής υγείας;

Απ.: Η κυβέρνηση ολοκληρώνει την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην χώρα μας, 30 χρόνια από την έναρξη της και εφαρμόζει πλήρως το ευρωπαϊκό κεκτημένο, προχωρώντας σε μείζονα νομοθετική παρέμβαση.

Διοικητικά τούτο σημαίνει συγκεκριμένα:

Μετεξέλιξη των υφισταμένων Οργανισμών σε Δίκτυα Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, στα οποία εντάσσονται όλες οι σχετικές πρωτο- και δευτεροβάθμιες δομές με ενιαία υπηρεσιακή και επιστημονική Διοίκηση ανά ΥΠΕ, η οποία συνεπικουρουμένη από ένα τοπικό συντονιστικό Επιστημονικό Συμβούλιο θα ρυθμίζει την πλοήγηση των περιστατικών και την αλληλοσυμπλήρωση των υπηρεσιών.

Αυτές θα συμπεριλαμβάνουν τις υφιστάμενες, αλλά και θα αναπτύξουν νέες, βάσει επιδημιολογικών στοιχείων και της ευρωπαϊκής εμπειρίας.

Ερ.: Τι χρονικό ορίζοντα έχετε για να νιώσουν οι πολίτες ότι υπάρχει ένα ΕΣΥ που τους δίνει σιγουριά για την ποιότητα των ιατρικών υπηρεσιών που τους παρέχει;

Απ.: Η νομοθετική παρέμβαση για την ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης παρουσιάζεται σε ένα από τα αμέσως επόμενα Υπουργικά Συμβούλια και συζητείται στη Βουλή εντός των επόμενων 3-4 μηνών.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Long covid: Ποιοι είναι πιο επιρρεπείς – Νέα έρευνα

Το σύνδρομο Long covid ή αλλιώς μακρά COVID εξακολουθεί να βρίσκεται στο μικροσκόπιο των ειδικών καθώς δεν έχει διαλευκανθεί πλήρως από τους επιστήμονες.

Τα συμπτώματα της Long covid συνήθως εξακολουθούν να υπάρχουν έξι εβδομάδες μετά τη μόλυνση και συνήθως περιλαμβάνουν:

αναπνευστικά, νευρολογικά και καρδιαγγειακά συμπτώματα, όπως πνευματική σύγχυση, πόνους στους μυς και τις αρθρώσεις, κόπωση, δυσκολίες στην αναπνοή, πονοκεφάλους, ανοσμία και αγευσία, αλλαγές στην έμμηνο ρύση κ.α.

Σύμφωνα με έκθεση που έδωσαν πρόσφατα στη δημοσιότητα τα Κέντρα Ελέγχου & Πρόληψης Ασθενειών (CDC) των ΗΠΑ, από την έναρξη της πανδημίας έως και το 2022, το 6,9% των ενηλίκων παρουσίασαν σε κάποια φάση παρατεταμένη λοίμωξη λόγω κορονοϊού

Η έκθεση βασίζεται σε στοιχεία 27.651 κατοίκων των ΗΠΑ και αφορούν την περίοδο από την έναρξη της πανδημίας έως και τον Δεκέμβριο του 2022.

Τι έδειξε η μελέτη

Οι γυναίκες έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες από τους άνδρες να εμφανίσουν μακρά Covid. Το 8,5% όσων νόσησαν, είχαν εμμένοντα συμπτώματα. Το αντίστοιχο ποσοστό στους άνδρες ήταν 5,2%.

Οι γυναίκες είναι πιθανότερο να έχουν παρατεταμένη λοίμωξη και με τα νεότερα στελέχη. Το 4,4% από αυτές είχαν εμμένοντα συμπτώματα τον Δεκέμβριο του 2022, έναντι ποσοστού 2,3% στους άνδρες.

Η έκθεση αποκαλύπτει ότι η ηλικιακή ομάδα που είναι πιο ευάλωτη στη μακροχρόνια Covid είναι οι ενήλικες 35 έως 49 ετών.

Συγκεκριμένα, long Covid ανέπτυξαν:

Το 8,9% των ατόμων ηλικίας 35-49 ετών

Το 7,6% των ατόμων 50-64 ετών

Το 6,9% στις ηλικίες 18-34 ετών

Το 4,1% στις ηλικίες 65 ετών και άνω

Τα ποσοστά διαμορφώνονται πάνω κάτω στα ίδια και για τα νεότερα στελέχη του κορονοϊού.

Το ποσοστό όσων είχαν μακροχρόνια συμπτώματα τον Δεκέμβριο του 2022 κυμαινόταν από 4,7% στις ηλικίες 35-49 ετών έως 2,3% στις ηλικίες άνω των 65 ετών. Και αυτό, παρόλο που οι ηλικιωμένοι είναι πιο ευάλωτοι στη βαριά COVID-19.

Συχνά τα συμπτώματα είναι τόσο έντονα που δυσκολεύουν την καθημερινότητα των πασχόντων.

Πηγή: CDC

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Πολλαπλούν μυέλωμα: Ποιες είναι οι νέες ανοσοθεραπείες και που χορηγούνται στην Ελλάδα

Το πολλαπλούν μυέλωμα δεν είναι σπάνια νόσος, καθώς αντιστοιχεί περίπου στο 10% του συνόλου των αιματολογικών κακοηθειών.

Σύμφωνα με τους ειδικούς του ΕΚΠΑ το πολλαπλό μυέλωμα μπορεί να υφίσταται επί σειρά ετών χωρίς εμφανή συμπτώματα ασθένειας.

Το ερώτημα, γιατί αναπτύσσεται το πολλαπλούν μυέλωμα παραμένει μέχρι και σήμερα κατά το μεγαλύτερο μέρος αναπάντητο.

Αν και η νόσος παρατηρείται πιο συχνά μεταξύ στενών συγγενών (γονείς/αδέλφια) το πολλαπλό μυέλωμα δεν αποτελεί μια κληρονομική ασθένεια με την στενή έννοια του όρου.

Πολλαπλούν μυέλωμα: Ποιες είναι οι νέες ανοσοθεραπείες

Σημαντικές εξελίξεις στον τομέα της θεραπείας του πολλαπλού μυελώματος παρουσιάστηκαν στο 20ο Παγκόσμιο Συνέδριο για το Πολλαπλούν Μυέλωμα που πραγματοποιήθηκε από τις 27 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2023.

Μεταξύ άλλων, γνωστοποιήθηκαν τα αποτελέσματα της χρήσης νέων ανοσοθεραπειών στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της νόσου, τόσο στην πρώτη γραμμή θεραπείας με την επίτευξη μακροχρόνιας ύφεσης, όσο και στην υποτροπή, σε ασθενείς που είχαν λάβει πολλαπλές γραμμές θεραπείας και είχαν αντοχή στις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.

Οι περισσότερες ανακοινώσεις αφορούσαν τα νεότερα αμφι-ειδικά μονοκλωνικά αντισώματα (BiTEs), τα οποία αφενός μεν συνδέονται πάνω σε αντιγονικούς στόχους που υπάρχουν στα κακοήθη πλασματοκύτταρα και από την άλλη συνδέονται πάνω στα Τ-λεμφοκύτταρα, επάγοντας την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Τα αποτελέσματα των μελετών που αξιολόγησαν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια αυτών των νέων φαρμάκων, είτε ως μονοθεραπεία είτε σε συνδυασμό με άλλους αντι-μυελωματικούς παράγοντες, ήταν εξαιρετικά ενθαρρυντικά με πολύ υψηλά ποσοστά ανταπόκρισης, με επίτευξη ύφεσης της νόσου που σε αρκετές περιπτώσεις διατηρήθηκε για αρκετά μακρό χρονικό διάστημα. Τα αμφι-ειδικά αντισώματα έχουν ιδιαίτερες τοξικότητες που απαιτούν χορήγηση σε έμπειρα κέντρα, κυρίως στις πρώτες χορηγήσεις αλλά και ειδική παρακολούθηση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι παραπάνω νέες ανοσοθεραπείες είναι διαθέσιμες για τη θεραπεία της νόσου και σε εξειδικευμένα ελληνικά κέντρα, όπως στη Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα, στο πλαίσιο μιας σειράς κλινικών μελετών, οι οποίες καλύπτουν τη θεραπεία του μυελώματος από την αρχική διάγνωση μέχρι και την αντιμετώπιση της πολυανθεκτικής νόσου.

Στην οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου συμμετείχαν ο Καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος, ο Καθηγητής Ευάγγελος Τέρπος και ο Καθηγητής Ευστάθιος Καστρίτης από τη Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Όλα τα μέλη της Μονάδας Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών της Θεραπευτικής Κλινικής συμμετείχαν ενεργά στις εργασίες του συνεδρίου με προφορικές και αναρτημένες ανακοινώσεις. Σημειώνεται ότι είναι η δεύτερη φορά που διοργανώνεται αυτό το κορυφαίο επιστημονικό συνέδριο διεθνούς ακτινοβολίας στον τομέα του πολλαπλού μυελώματος στη χώρα μας.

Παρουσιάστηκαν επίσης μελέτες για την εφαρμογή ιδιαίτερα ευαίσθητων μεθόδων ανίχνευσης της ελάχιστα υπολειμματικής νόσου και των κυκλοφορούντων μυελωματικών κυττάρων με αξιοσημείωτα αποτελέσματα. Δεδομένα από τη Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ δείχνουν ότι η προοπτική αξιολόγηση της ελάχιστα υπολειμματικής νόσου σε βάθος χρόνου μπορεί να διακρίνει μια ομάδα ασθενών που δυνητικά μπορούν να διακόψουν τη θεραπεία συντήρησης με λεναλιδομίδη μετά την αυτόλογη μεταμόσχευση.

Επιπλέον, αυξημένα επίπεδα κυκλοφορούντων μυελωματικών κυττάρων κατά τη διάγνωση συσχετίζονται με πτωχή πρόγνωση των ασθενών. Η αξιολόγηση των κυκλοφορούντων μυελωματικών κυττάρων γίνεται σε συνεργασία με τη Μονάδα Κυτταρομετρίας Ροής του Τμήματος Βιολογίας (Καθηγήτρια Ουρανία Τσιτσιλώνη) και αποτελεί πρωτοποριακή εξέταση καθώς φαίνεται ότι τα προσεχή χρόνια μπορεί να αντικαταστήσει τη βιοψία μυελού των οστών στην παρακολούθηση του πολλαπλού μυελώματος.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Πρωτοποριακή δημοσίευση αναθεωρητικής μελέτης για την εγκεφαλική παράλυση

Απέσπασε το 1ο βραβείο προφορικής ανακοίνωσης στην 30η Σύνοδο της Ελληνικής Εταιρείας Μαιευτικής-Γυναικολογίας
Οι αναθεωρητικές μελέτες προέρχονται αποκλειστικά από ακαδημαϊκούς και
πανεπιστημιακούς φορείς.

Για πρώτη φορά, δημοσιεύεται σε διεθνές ξενόγλωσσο ιατρικό περιοδικό, αναθεωρητική μελέτη, προερχόμενη από ιδιωτικό νοσοκομείο, και μάλιστα για ένα ιδιαίτερα σύνθετο ζήτημα, την εγκεφαλική παράλυση.Η εγκεφαλική παράλυση αφορά σε βαριά, μόνιμη αναπηρία του παιδιού με σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ενώ αποτελεί σημείο έντονης αντιπαράθεσης στις ιατρονομικές διενέξεις.

Ειδική ερευνητική ομάδα του ΙΑΣΩ διεξήγαγε έρευνα με επικεφαλής τον Γυναικολόγο-Μαιευτήρα κ. Πέτρο Κ. Χειρίδη, σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία του Ομίλου, αναφορικά με την αιτιολογία της εγκεφαλικής παράλυσης και της σχέσης αυτής με τη μαίευση. Σε περίοδο έξι ετών, μελετήθηκαν περισσότερα από 32.500 δημοσιευμένα άρθρα και 139 ιατρικά συγγράμματα από διάφορες ειδικότητες όμως μαιευτική, ιατρική εμβρύου, αναπτυξιακή νευρολογία, νεογνική νευρολογία και φυσιολογία.

Τα συμπεράσματα της μελέτης, δημοσιεύτηκαν στις 30 Μαΐου 2023 στο περιοδικό Περιγεννητικής και Νεογνικής Ιατρικής (Journal of Perinatal & Neonatal Medicine, doi: 10.3233/NPM-230043), από τους κυρίους Πέτρο Κ. Χειρίδη, Σάββα Κ. Χειρίδη και Κωνσταντίνο Χειρίδη, και δίνουν νέες προοπτικές στη σχέση μεταξύ εργώδους τοκετού και περιγεννητικής ασφυξίας, ενώ ταυτόχρονα απαντούν σε ένα ερώτημα που απασχολεί τόσο τη μαιευτική επιστήμη για τουλάχιστον δύο αιώνες: «Ποια η σχέση ανάμεσα στον τοκετό και την εγκεφαλική βλάβη του νεογνού»;

Η μελέτη παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις επιστημονικές εργασίες της 30ης Συνόδου της Ελληνικής Εταιρείας Μαιευτικής-Γυναικολογίας (ΕΜΓΕ), στις 17 Ιουνίου, όπου απέσπασε το 1ο βραβείο προφορικής ανακοίνωσης.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Transplant Masterclasses -Το αξιοθαύμαστο ταξίδι της παιδιατρικής μεταμόσχευσης

** For English, please scroll down

Transplant Masterclasses

Το αξιοθαύμαστο ταξίδι της παιδιατρικής μεταμόσχευσης

Webinar: 09.10.2023 | 18:30

Το 2ο digital Transplant Masterclass, και συνολικά 3ο της σειράς των Masterclasses για τις μεταμοσχεύσεις που διοργανώνονται από το 2022 από το Ίδρυμα Ωνάση, φέρνει στις οθόνες των υπολογιστών μας ένα ακόμα εκπαιδευτικό webinar. Επίκεντρο, αυτή τη φορά, το αξιοθαύμαστο ταξίδι της παιδιατρικής μεταμόσχευσης.

Ο Καθηγητής Yuk Law, ο Καθηγητής Burkhard Tönshoff και ο Dr Jean de Ville de Goyet, τρεις διακεκριμένοι επιστήμονες και ακαδημαϊκοί διεθνούς εμβέλειας που έχουν ξεχωρίσει για την προσφορά και το έργο τους στον τομέα των παιδιατρικών μεταμοσχεύσεων, έρχονται στο φετινό Transplant Masterclass για να μοιραστούν τις πολύτιμες γνώσεις και εμπειρίες τους και να μας μιλήσουν για τον τομέα της μεταμόσχευσης και την αξία της δωρεάς οργάνων. Ένα ζήτημα που μας αφορά όλους, αλλά για το οποίο δυστυχώς γνωρίζουμε πολύ λίγα. Ιδιαίτερα όταν η μεταμόσχευση αφορά τα παιδιά.

Το πρόγραμμα εντάσσεται στην Εθνική Πρωτοβουλία που έχει αναλάβει το Ίδρυμα Ωνάση για την ανοικοδόμηση του τομέα των μεταμοσχεύσεων και την ανάπτυξη και την ενίσχυση της κουλτούρας της δωρεάς οργάνων στη χώρα μας και υλοποιείται υπό την επιστημονική αιγίδα του Ελληνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων και του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου.

Η παρακολούθηση θα είναι ελεύθερη και θα υπάρχει παράλληλη διερμηνεία σε ελληνικά και αγγλικά.

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΑ TRANSPLANT MASTERCLASSES >>

 

 

Transplant Masterclasses

The admirable journey of pediatric transplantation

Webinar: 09.10.2023 | 18:30 (UTC/GMT +3 hours).

The 2nd online Transplant Masterclass―and the 3rd in this series of masterclasses organized by the Onassis Foundation since 2022―brings another educational webinar to our computer screens, focusing this time on the remarkable journey of pediatric transplantation.

Prof. Yuk Law, Prof. Burkhard Tönshoff, and Dr Jean de Ville de Goyet, three distinguished and internationally renowned scientists and academics known for their contribution and work in the field of pediatric transplantation, join this year’s Transplant Masterclass to share their valuable knowledge and experience and talk to us about transplantation and the value of organ donation. An issue that concerns everyone, but about which we unfortunately know very little. All the more so when the transplant involves children.

The program is part of the National Initiative undertaken by the Onassis Foundation to reconstruct the transplantation sector and to develop and strengthen the culture of organ donation in Greece, and is being implemented under the scientific auspices of the Hellenic Transplant Organization and the Onassis Cardiac Surgery Centre.

Attendance is free; simultaneous interpretation in Greek and English is provided.

LEARN MORE ABOUT TRANSPLANT MASTERCLASSES >>

 

 

 

Πρόσκληση «Υποβολή υποψηφιότητας συνεργασίας Ιατρών εξωτερικών συνεργατών Α.Π.Υ. με την Α.Ε.Μ.Υ. Α.Ε. για το Γ.Ν. Θήρας

6356_05.10.2023ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΠΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ 06-20.10.2023

6354_5.10.2023_ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΠΥ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 06-20.10.23

6353_5.10.2023_ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΠΥ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 06-20.10.23.

6355_5.10.23_ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ-ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ-ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ 06-20.10.2023

 

 

 

 

 

 

Παχυσαρκία: Νέο ενέσιμο φάρμακο με τριπλή δράση – Μειώνει ως 25% το σωματικό βάρος

Η υπό μελέτη δραστική ουσία ρετατρουτίδη μιμείται τη δράση τριών ορμονών -GLP-1, GIP και γλυκαγόνης (glucagon)- γι’ αυτό έχει λάβει και το προσωνύμιο “triple G”. Οι ορμόνες αυτές βοηθούν στη ρύθμιση της γλυκόζης αίματος, επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου και μειώνουν την όρεξη

Μέχρι πρόσφατα, οι παχύσαρκοι που αγωνίζονταν να χάσουν σωματικό βάρος και να κερδίσουν… ποιότητα και ποσότητα ζωής βασίζονταν κυρίως στις δικές τους προσπάθειες και είχαν περιορισμένη ιατρική βοήθεια. Πλέον, όμως, μπορούν να βασίζονται ολοένα και περισσότερο στην επιστήμη, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη μια «επανάσταση» στον τομέα του μεταβολισμού, με νέα φάρμακα που αναπτύσσονται συνεχώς.

Η Ρετατρουτίδη είναι ένας τριπλός αγωνιστής υποδοχέων του γλυκοζοεξαρτώμενου ινσουλινοτρόπου πολυπεπτιδίου (GIP), του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου 1 (GLP 1) και του γλυκαγόνου. Η συγκεκριμένη δραστική ουσία, που μελετάται σε σειρά ερευνών από τη φαρμακευτική εταιρία Eli Lilly, μιμείται τη δράση των ορμονών GLP-1, GIP και γλυκαγόνης (glucagon), γι’ αυτό έχει λάβει και το προσωνύμιο “triple G”. Οι ορμόνες αυτές βοηθούν στη ρύθμιση της γλυκόζης αίματος, επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου και μειώνουν την όρεξη.

Σε μια μελέτη, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό NEJM, μελετήθηκε η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά της σε άτομα με παχυσαρκία.

Οι Καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας) και Νικόλαος Τεντολούρης (Καθηγητής Παθολογίας) συνοψίζουν τα κύρια σημεία της μελέτης αυτής.

Πρόκειται για κλινική μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 338 ενήλικες (51,8% άνδρες) με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) >30 kg/m 2 ή >27 kg/m 2 και τουλάχιστον μια επιπλοκή σχετιζόμενη με το αυξημένο σωματικό βάρος. Οι συμμετέχοντες έλαβαν με τυχαιοποιημένο τρόπο υποδόρια ενέσιμη Ρετατρουτίδη 1 mg, 4 mg, 8 mg, 12 mg ή εικονικό φάρμακο 1 φορά την εβδομάδα για 48 εβδομάδες.

Στις 24 εβδομάδες, η απώλεια στο σωματικό βάρος για τους ασθενείς που έλαβαν Ρετατρουτίδη ήταν -7,2% στην ομάδα του 1 mg, -12,9% στην ομάδα των 4 mg, – 17,3% στην ομάδα των 8 mg και -17,5% στην ομάδα των 12 mg, σε σύγκριση με – 1,6% στην ομάδα που έλαβε εικονικό φαρμάκο. Στις 48 εβδομάδες, η απώλεια στο σωματικό βάρος για τους ασθενείς που έλαβαν Ρετατρουτίδη ήταν -8,7% στην ομάδα του 1 mg, -17,1% στην ομάδα των 4 mg, -22,8% στην ομάδα των 8 mg και -24,2% στην ομάδα των 12 mg, σε σύγκριση με -2,1% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου.

Στις 48 εβδομάδες, μείωση βάρους 5% ή περισσότερο, 10% ή περισσότερο, και 15% ή περισσότερο από το αρχικό βάρος είχε παρουσιάσει το 92%, 75% και 60%, αντίστοιχα, των συμμετεχόντων που έλαβαν 4 mg Ρετατρουτίδης, 100%, 91% και 75% όσων έλαβαν 8 mg, 100%, 93% και 83% όσων έλαβαν 12 mg και 27%, 9% και 2% όσων έλαβαν εικονικό φάρμακο. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν γαστρεντερικές, δοσοεξαρτώμενες και ως επί το πλείστον ήπιες, ενώ μετριάστηκαν σε αυτούς που ξεκινούσαν με χαμηλότερη δόση (ως 2 mg).

Συμπερασματικά, σε ενήλικες με παχυσαρκία η θεραπεία με Ρετατρουτίδη για 48 εβδομάδες είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές μειώσεις στο σωματικό βάρος. Ακόμη το φάρμακο δεν έχει λάβει επίσημη έγκριση ώστε να είναι διαθέσιμο σε όλους τους ασθενείς, αλλά τα αποτελέσματα αυτά είναι αισιόδοξα.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Λιραγλουτίδη: Μαθαίνουμε τα πάντα για το νέο όπλο στη μάχη κατά της παχυσαρκίας

Ρίχνουμε φως στη λιραγλουτίδη, τη φαρμακευτική ουσία που βρέθηκε πρόσφατα στο επίκεντρο μετά τη συνταγογράφησή της από τον ΕΟΠΥΥ για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας

Τα κριτήρια για τη συνταγογράφηση σκευάσματος κατά της παχυσαρκίας με τη δραστική ουσία λιραγλουτίδη ανακοίνωσε χθες ο ΕΟΠΥΥ,  σύμφωνα με τα οποία θα χορηγείται και θα αποζημιώνεται σε άτομα ηλικίας 18-74 ετών, στο φάσμα της παχυσαρκίας (σωματικό βάρος 60-234 κιλά, Δείκτης Μάζας Σώματος ≥ 40 kg/m²) με εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο (στεφανιαία νόσο ή περιφερική αγγειοπάθεια λόγω αθηρωμάτωσης, χωρίς συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια κατηγορίας IV κατά NYHA) ή/και υπνική άπνοια για την οποία απαιτείται χρήση μάσκας CPAP.

Η εγκύκλιος ορίζει ότι εφόσον ο υποψήφιος για το φάρμακο συγκεντρώνει τους ως άνω μείζονες παράγοντες κινδύνου, θα πρέπει να απευθύνεται για τη χορήγηση της λιραγλουτίδης σε ειδικούς στα Ιατρεία Παχυσαρκίας δημόσιων αλλά και ιδιωτικών νοσοκομείων, μέσω των οποίων θα γίνεται προέγκριση και στη συνέχεια επανέγκριση χορήγησης και αποζημίωσης, έως και ένα έτος.

Η λιραγλουτίδη είναι μια ουσία ανάλογη της ανθρώπινης ορμόνης «γλυκαγονόμορφο πεπτίδιο 1 (GLP-1)» που παρασκευάζεται με χρήση της τεχνολογίας ανασυνδυασμένου DNA επί κυττάρων ζύµης (Saccharomyces cerevisiae). Χορηγείται υποδόρια και δρα σε συγκεκριμένους νευρώνες του εγκεφάλου που εμπλέκονται στη ρύθμιση της όρεξης και την πρόσληψη θερμίδων. Κυκλοφόρησε το 2015 και έγινε το πρώτο εγκεκριμένο φάρμακο για την αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας.

Οι εγκρίσεις από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) -αρχικά το 2014 και έπειτα το 2017 για τη δόση των 3mg και το 2020 για χορήγηση σε παχύσαρκους ασθενείς 12 ετών και άνω- βασίστηκαν στα αποτελέσματα τεσσάρων τυχαιοποιημένων, διπλά τυφλών, ελεγχόμενων με εικονικό φάρμακο (placebo) μελετών Φάσης ΙΙΙ για την αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας του φαρμάκου σε πάνω από 5.000 παχύσαρκους ή υπέρβαρους συμμετέχοντες με ή χωρίς συνοδές νόσους που σχετίζονται με το σωματικό βάρος. Διήρκησαν 56 εβδομάδες συνολικά, καταλήγοντας ότι η θεραπεία με λιραγλουτίδη οδηγεί σε στατιστικά σημαντική μείωση του βάρους (τουλάχιστον 5% έως 10%) συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο.

Ως προς τις σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, κατά τη διάρκεια των δοκιμών αναφέρθηκαν παγκρεατίτιδα, χολολιθίαση και χολοκυστίτιδα και νεφρική δυσλειτουργία, ενώ προσφάτως τέθηκαν στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Αξιολόγησης Κινδύνου Φαρμακοεπαγρύπνησης (PRAC) αναφορές για αυτοκτονικές σκέψεις. Στις συνήθεις και ηπιότερες παρενέργειες περιλαμβάνονταν κυρίως αντιδράσεις από το γαστρεντερικό σύστημα όπως ναυτία, έμετος και διάρροια.

Συμπλήρωμα σε έναν υγιεινό τρόπο ζωής

Στις οδηγίες του φαρμάκου όπως και στις σχετικές άδειες επισημαίνεται ότι το σκεύασμα με τη λιραγλουτίδη «ενδείκνυται για χρήση ως συμπληρωματική αγωγή σε μια δίαιτα χαμηλών θερμίδων και σε αυξημένη σωματική δραστηριότητα με σκοπό τη διαχείριση του βάρους» τόσο στους ενήλικες όσο και στους εφήβους.

Μια ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε το 2022 στο Obesities  με τίτλο «Λιραγλουτίδη και άσκηση: Μια πιθανή θεραπεία για την παχυσαρκία;», συμπέρανε ότι η λιραγλουτίδη συμβάλλει στη βελτίωση του καρδιομεταβολικού συστήματος σε παχύσαρκα άτομα με ή χωρίς διαβήτη, όπως και να ενισχύσει τα οφέλη της σωματικής άσκησης. Αντιστρόφως, η γυμναστική λειτουργεί υποστηρικτικά στη δράση της λιραγλουτίδης, ενώ ο συνδυασμός μπορεί να αποτρέψει τις ανεπιθύμητες ενέργειες από τη λήψη του φαρμάκου όπως ο αυξημένος καρδιακός ρυθμός σε κατάσταση ηρεμίας, η χολολιθίαση και οι γαστρεντερικές εκδηλώσεις.

Μια από τις μελέτες της εταιρείας που παράγει το φάρμακο, έδειξε ότι ο συνδυασμός λιραγλουτίδης με παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής (άσκηση και δίαιτα χαμηλή σε θερμίδες) οδήγησε σε διπλάσια σχεδόν μείωση του σωματικού βάρους και του ποσοστού σωματικού λίπους  συγκριτικά με μεμονωμένες στρατηγικές θεραπείας, εξασφαλίζοντας επιπρόσθετα οφέλη για την υγεία των ασθενών, όπως βελτίωση στα επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, στην ευαισθησία στην ινσουλίνη, στην καρδιοαναπνευστική ικανότητα, στη σωματική λειτουργικότητα και στη συναισθηματική ευεξία.

Τέλος, η προσθήκη της λιραγλουτίδης σε ένα θεραπευτικό πλάνο που περιλαμβάνει υγιεινές συνήθειες έχει συνδεθεί με βελτίωση της στυτικής λειτουργίας σε παχύσαρκους άνδρες με διαβήτη και υπογοναδισμό και καλύτερα αποτελέσματα σε υπέρβαρους ή παχύσαρκους εφήβους με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Καμπανάκι Μαγιορκίνη για έξαρση κορονοϊού: Ποια είναι τα συμπτώματα της πνευμονικής εμβολής

«Έχουν παρατηρηθεί πνευμονικές εμβολές και σε νεότερα άτομα δηλαδή και σε άτομα που ήταν 40 και 50 ετών», αναφέρει ο Γκίκας Μαγιορκίνης για την πανδημία covid 19.

Για έξαρση του κορονοϊού που φαίνεται ότι ξεκίνησε στα μέσα του Σεπτεμβρίου, έκανε λόγο ο Γκίκας Μαγιορκίνης, καθηγητής Υγεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής στο ΕΚΠΑ, μιλώντας στην ΕΡΤ.  Επεσήμανε την σημαντική πίεση στο σύστημα υγείας, με αύξηση των εισαγωγών στα νοσοκομεία και στις ΜΕΘ, πρόσθεσε όμως ότι δεν είναι «σοβαρή ώστε να χρειάζεται να ληφθούν οριζόντια μέτρα».

«Η Covid είναι μια από τις λοιμώξεις οι οποίες προκαλούν διαταραχές της πήξεως. Δημιουργούν θρόμβους. Μια από τις εντοπίσεις της είναι στον πνεύμονα και ονομάζεται πνευμονική εμβολή. Άλλες θρομβώσεις μπορούν να συμβούν και σε άλλα όργανα και η πιο κλασική είναι αυτό που λέμε η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, δηλαδή θρόμβωση στα πόδια, στα κάτω άκρα. Είναι κάτι το οποίο δεν είναι η πρώτη φορά που το παρατηρούμε. Ξέραμε ότι η Covid-19 είναι θρομβωτική νόσος. Προφανώς τώρα έχει ξαναμπεί στο στόχαστρο αυτή η παρενέργεια της λοίμωξης και γι’ αυτό το λόγο έχει αρχίσει και γίνεται ξανά μάλλον αυτή η συζήτηση».

Για άτομα, ηλικίας άνω των 65 ετών, τόνισε ότι είναι σημαντικό, είναι εάν και εφόσον βγουν θετικοί στον κορονοϊό, «αμέσως να αναζητήσουν θεραπεία από τον γιατρό τους. Υπάρχουν λοιπόν θεραπείες οι οποίες είναι είτε από το στόμα είτε ενδοφλέβια αν δεν μπορούν να πάρουν αυτό το φάρμακο από το στόμα το οποίο είναι για την Covid και πρέπει να το πάρουν όσο πιο νωρίς γίνεται. Το άλλο στοιχείο είναι, επειδή έρχεται ο εμβολιασμός, θα πρέπει να πάνε να κάνουν το εμβόλιο γιατί αυτό μειώνει και τις παρενέργειες, τις πιθανότητες δηλαδή κάποιος να κάνει και θρομβώσεις αλλά και εμβολές».

Ο Γκίκας Μαγιορκίνης εξήγησε πως «δεν σημαίνει ότι όποιος εμβολιάζεται έχει μηδενική πιθανότητα να κάνει εμβολή. Απλά έχει πολύ χαμηλότερη πιθανότητα να κάνει εμβολή από έναν που δεν είναι εμβολιασμένος. Έχουν παρατηρηθεί πνευμονικές εμβολές και σε νεότερα άτομα δηλαδή και σε άτομα που ήταν 40 και 50 ετών», πρόσθεσε.

Ανέφερε ότι τα «συμπτώματα της εμβολής είναι αιφνίδιος πόνος στο θώρακα ή ακόμα και αιφνίδια δύσπνοια» και πως σε αυτές τις περιπτώσεις οι ασθενείς «θα πρέπει να πάνε στο νοσοκομείο για να γίνουν οι κατάλληλες εξετάσεις».

Ο κ. Μαγιορκίνης τόνισε ότι «τα εμβόλια της γρίπης και τα εμβόλια της Covid-19 θα πρέπει να κάνουν οι ευάλωτες ομάδες». Σημείωσε ότι θα ξεκινήσει σύντομα ο εμβολιασμός για την Covid-19 με τα επικαιροποιημένα εμβόλια και πως οι ευάλωτες ομάδες «θα πρέπει να συμβουλευτούν τους γιατρούς τους για να πάνε να κάνουν αυτά τα εμβόλια όπως και δήποτε».

 

Πηγη: https://www.dnews.gr/