Κουνούπια: SOS από το ECDC για εξάπλωση δάγκειου πυρετού και ιού του Δυτικού Νείλου στην Ευρώπη

Σήμα κινδύνου για το κουνούπι «τίγρης» και το Αιγυπτιακό κουνούπι εκπέμπει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, επισημαίνοντας ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος στην Ευρώπη για εξάπλωση ασθενειών που μεταδίδονται από τα κουνούπια, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής

Σημειώνεται ότι το 2022, αναφέρθηκαν 1.133 κρούσματα και 92 θάνατοι εξαιτίας λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταρρίπτοντας το «ρεκόρ» από το 2018 που ήταν σε επιδημική έξαρση η νόσος!

Τα τελευταία στοιχεία του ECDC δείχνουν ότι το είδος κουνουπιού Aedes albopictus (κουνούπι «τίγρης»), γνωστός φορέας των ιών τσικουνγκούνια και δάγκειου πυρετού, εγκαθίσταται πιο βόρεια και δυτικά στην Ευρώπη. Επίσης, το Aedes aegypti, γνωστό ότι μεταδίδει τους ιούς του δάγκειου πυρετού, του κίτρινου πυρετού, του τσικουνγκούνια, του Ζίκα και του Δυτικού Νείλου, έχει εγκατασταθεί στην Κύπρο από το 2022 και ενδέχεται να συνεχίσει να εξαπλώνεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν σε σημερινή Συνέντευξη Τύπου του ECDC, η Ευρώπη βιώνει μια τάση αύξησης της θερμοκρασίας, με τα κύματα καύσωνα και τις πλημμύρες να είναι πιο συχνά και ολοένα και πιο έντονα. Τα καλοκαίρια γίνονται μεγαλύτερα και θερμότερα. Αυτό δημιουργεί πιο ευνοϊκές συνθήκες για χωροκατακτητικά είδη κουνουπιών όπως το Aedes albopictus και το Aedes aegypti. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από δέκα χρόνια, το 2013, το κουνούπι Aedes albopictus είχε εγκατασταθεί σε οκτώ χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης/ Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΕ/ΕΟΧ), με 114 περιοχές να επηρεάζονται. Τώρα το 2023, το κουνούπι έχει εγκατασταθεί σε 13 χώρες και 337 περιοχές.

«Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει μια γεωγραφική εξάπλωση των χωροκατακτητικών ειδών κουνουπιών σε περιοχές που δεν είχαν επηρεαστεί προηγουμένως στην ΕΕ/ΕΟΧ», δήλωσε η Andrea Ammon, Διευθύντρια του ECDC. «Εάν συνεχιστεί αυτό, μπορούμε να περιμένουμε να δούμε περισσότερα κρούσματα και θανάτους από ασθένειες όπως ο δάγκειος πυρετός, η τσικουνγκούνια και ο ιός του Δυτικού Νείλου. Οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν σε τρόπους ελέγχου των πληθυσμών κουνουπιών, ενισχύοντας την επιτήρηση και επιβάλλοντας μέτρα ατομικής προστασίας».

Τα περισσότερα κρούσματα ιού του Δυτικού Νείλου από το 2018

Τα περισσότερα κρούσματα λοίμωξης με τον ιό του Δυτικού Νείλου, σε σχέση με το 2018, έτος επιδημίας, εντοπίστηκαν πέρυσι σε χώρες της Ευρώπης. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από το ECDC, το 2022, αναφέρθηκαν 1.133 ανθρώπινα κρούσματα και 92 θάνατοι από λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην ΕΕ/ΕΟΧ, εκ των οποίων οι 1.112 εντοπίστηκαν τοπικά σε 11 χώρες. Τοπικά κρούσματα αναφέρθηκαν από την Ιταλία (723), την Ελλάδα (286), τη Ρουμανία (47), τη Γερμανία (16), την Ουγγαρία (14), την Κροατία (8), την Αυστρία (6), τη Γαλλία (6), την Ισπανία (4), τη Σλοβακία ( 1) και τη Βουλγαρία (1).

Την ίδια στιγμή, το 2022, καταγράφηκαν 71 περιπτώσεις δάγκειου πυρετού στην ηπειρωτική ΕΕ/ΕΟΧ, που ισοδυναμούν με τον συνολικό αριθμό των κρουσμάτων που αναφέρθηκαν μεταξύ 2010 και 2021. Τα κρούσματα δάγκειου πυρετού αναφέρθηκαν από τη Γαλλία (65 περιπτώσεις) και την Ισπανία (6 περιπτώσεις).

Οι βιώσιμοι τρόποι για τον έλεγχο των πληθυσμών των κουνουπιών περιλαμβάνουν, σύμφωνα με το ECDC, την εξάλειψη των στάσιμων πηγών νερού όπου αναπαράγονται τα κουνούπια, τη χρήση προνυμφοκτόνων φιλικών προς το περιβάλλον και την προώθηση της ευαισθητοποίησης της κοινότητας σχετικά με τον έλεγχο των κουνουπιών.

Τα μέτρα ατομικής προστασίας περιλαμβάνουν τη χρήση κουνουπιέρων (κατά προτίμηση με εντομοκτόνα) ή τον ύπνο σε κλιματιζόμενα δωμάτια με τη χρήση σίτας, τη χρήση ρούχων που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του σώματος και τη χρήση εντομοαπωθητικών. Η ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινού, των επαγγελματιών υγείας και των ταξιδιωτών σχετικά με τις ασθένειες που μεταδίδονται από τα κουνούπια είναι επίσης απαραίτητη.

Πώς μεταδίδονται δάγκειος πυρετός και ιός του Δυτικού Νείλου

Ο δάγκειος πυρετός είναι μια ιογενής λοίμωξη που προκαλείται από τον ιό του δάγκειου πυρετού, που μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω του τσιμπήματος των μολυσμένων κουνουπιών. Η ασθένεια μεταδίδεται από τα κουνούπια Aedes (ειδικά το Aedes aegypti παγκοσμίως και το Aedes albopictus στην Ευρώπη). Ο δάγκειος πυρετός είναι ενδημικός σε περισσότερες από 100 χώρες στην Αφρική, την Αμερική, τη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία και την περιοχή του Δυτικού Ειρηνικού. Η συχνότητα του δάγκειου πυρετού έχει αυξηθεί δραματικά σε όλο τον κόσμο τις τελευταίες δεκαετίες.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται μεταξύ των πτηνών μέσω του τσιμπήματος των μολυσμένων κουνουπιών Culex και, παρεμπιπτόντως, οι άνθρωποι και άλλα θηλαστικά (π.χ. άλογα) μπορεί να μολυνθούν. Περίπου το 80% των λοιμώξεων από τον ιό του Δυτικού Νείλου στους ανθρώπους είναι ασυμπτωματικές. Ο πυρετός του Δυτικού Νείλου είναι η πιο κοινή κλινική εκδήλωση και χαρακτηρίζεται από ξαφνική έναρξη συμπτωμάτων που μπορεί να περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, κακουχία, πυρετό, μυαλγία, έμετο, εξάνθημα, κόπωση και πόνο στα μάτια. Οι ηλικιωμένοι και τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν νευροδιηθητική νόσο του Δυτικού Νείλου που μπορεί να είναι θανατηφόρα. Δεν υπάρχει ειδική προφύλαξη ή θεραπεία κατά της νόσου στους ανθρώπους.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr

Ερευνα: Η μείωση των χρωμοσωμάτων Υ, που έρχεται με την ηλικία, ίσως είναι βασικός καταλύτης καρκίνων

Καθώς μεγαλώνουν οι άντρες, τα κύτταρά τους είναι λιγότερο πιθανό να έχουν το χρωμόσωμα Υ και αυτό οδηγεί σε μια σειρά προβλημάτων.

Η σταδιακή απώλεια του χρωμοσώματος Υ καθώς οι άνδρες γερνούν μπορεί να δώσει στον καρκίνο την ευκαιρία να αναπτυχθεί, σύμφωνα με νέα έρευνα.

Τα ευρήματα προσδιορίζουν έναν νέο, αλλά ακόμα άγνωστο, ρόλο του ανδρικού χρωμοσώματος φύλου στο πώς το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να αποκρούσει τον καρκίνο.

Κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής μας, το βιολογικό μας φύλο καθορίζεται από την παρουσία ενός αρσενικού γονιδίου που βρίσκεται στο χρωμόσωμα Υ. Εάν υπάρχει, το έμβρυο αναπτύσσει αρσενικά γεννητικά όργανα, ενώ η απουσία αυτού του γονιδίου (που ονομάζεται SRY) αφήνει το έμβρυο να  συνεχίσει να αναπτύσσεται ως θηλυκό.

Υπάρχει όμως κάτι που δεν το γνωρίζουν πολλοί: το χρωμόσωμα Υ εξαφανίζεται σταδιακά!

Κατά τη διάρκεια εκατομμυρίων ετών, το χρωμόσωμα Υ έχει εκφυλιστεί σιγά-σιγά και σε μερικά μόνο εκατομμύρια χρόνια ακόμη πιθανότατα θα εξαφανιστεί οριστικά, δυνητικά οδηγώντας στην εξαφάνισή μας αν δεν βρούμε μια λύση.

Η υποχώρηση του χρωμοσώματος Υ συμβαίνει επίσης καθώς οι άντρες γερνούν: τα κύτταρά τους γίνονται λιγότερο πιθανό να έχουν ένα χρωμόσωμα Υ και αυτό οδηγεί σε μια σειρά προβλημάτων.

Το χρωμόσωμα Υ δεν δημιουργεί απλώς το αρσενικό φύλο και μετά… πάει διακοπές: έχει βρεθεί ότι περιέχει τις γενετικές οδηγίες για πολλές σημαντικές πρωτεΐνες.

Η απώλεια αυτού του γενετικού υλικού μοιάζει να εμπλέκεται στο 10-40% των καρκίνων της ουροδόχου κύστης, καθώς και στο Αλτσχάιμερ και στις καρδιακές παθήσεις σε άνδρες.

Πώς όμως το κάνει αυτό; Για πρώτη φορά, επιστήμονες από το Cedars-Sinai Cancer, στο Λος Άντζελες, πιστεύουν ότι έχουν βρει μια σύνδεση μεταξύ του ανοσοποιητικού συστήματος και του χρωμοσώματος Υ.

Αρχικά, η ομάδα έπρεπε να ποσοτικοποιήσει σε ποιο βαθμό χάθηκε το χρωμόσωμα Υ σε ποντίκια πειραματόζωα. Έτσι ανέπτυξαν ένα σύστημα βαθμολόγησης που βασίζεται στην έκφραση των γονιδίων που συνδέονται με το χρωμόσωμα Υ σε καρκίνους της ουροδόχου κύστης σε ποντίκια.

Από εκεί, πέρασαν σε δείγματα από ανθρώπους, σχηματίζοντας δύο ομάδες:

  1. μία με μυοδιηθητικό καρκίνο της ουροδόχου κύστης που αντιμετωπίστηκε με αναστολείς του ανοσοποιητικού σημείου ελέγχου (ένα σχετικά νέο φάρμακο που στοχεύει να “ξεκλειδώσει” την θανάτωση των καρκινικών κυττάρων από το ανοσοποιητικό) και
  2. μια δεύτερη ομάδα που δεν αντιμετωπίστηκε με αυτά τα φάρμακα

Χρησιμοποίησαν το σύστημα βαθμολόγησής τους για να αξιολογήσουν την απώλεια χρωμοσώματος Υ στους άνδρες και διαπίστωσαν ότι:

  • εκείνοι στην ομάδα που δεν έλαβε θεραπεία και είχαν μεγαλύτερη απώλεια είχαν και χειρότερες προγνώσεις σε σύγκριση με εκείνους που είχαν υψηλότερες βαθμολογίες.
  • στην ομάδα που έλαβε θεραπεία, το φάρμακο σημείωσε μεγαλύτερη επιτυχία σε ασθενείς με περισσότερα χρωμοσώματα Υ.

Η ομάδα πίστευε ότι είχε βρει κάποιο είδος σύνδεσης μεταξύ του χρωμοσώματος Υ και των ανοσολογικών αποκρίσεων στον καρκίνο, έτσι ερεύνησε περαιτέρω την συσχέτιση αυτή σε κυτταροκαλλιέργειες. Μεγάλωσαν καρκινικά κύτταρα, με και χωρίς χρωμοσώματα Υ, για να δουν πόσο γρήγορα αναπτύχθηκαν και διαπίστωσαν ότι και οι δύο ομάδες αναπτύχθηκαν με τον ίδιο ρυθμό. Ωστόσο, όταν μεγάλωσαν τους καρκίνους παρουσία κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος, εκείνοι χωρίς χρωμοσώματα Υ αυξήθηκαν με πολύ ταχύτερο ρυθμό.

Αυτό έδειξε ότι ίσως η έλλειψη χρωμοσώματος Υ αυξάνει την επιβίωση των καρκίνων και μείωνε την ανοσολογική απόκριση στα κύτταρα.

“Το γεγονός ότι βλέπουμε διαφορά στον ρυθμό ανάπτυξης μόνο όταν εμπλέκεται το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ‘κλειδί’ ως προς την επίδραση της απώλειας του χρωμοσώματος Υ στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης”, δήλωσε ο δρ. Dan Theodorescu, διευθυντής του Cedars-Sinai Cancer και συν-συγγραφέας της έρευνας. Και πρόσθεσε:

“Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι όταν τα κύτταρα χάνουν το χρωμόσωμα Υ, εξαντλούν τα Τ-κύτταρα. Και χωρίς Τ-κύτταρα για την καταπολέμηση του καρκίνου, ο όγκος αναπτύσσεται επιθετικά”.

Η ομάδα ελπίζει ότι αυτή η έρευνα θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε καλύτερη κατανόηση της εξάντλησης των Τ-κυττάρων και του ρόλου του χρωμοσώματος Υ στην ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων:

“Εάν μπορούσαμε να κατανοήσουμε αυτούς τους μηχανισμούς, θα μπορούσαμε και να αποτρέψουμε την εξάντληση των Τ-κυττάρων. Η εξάντληση των Τ-κυττάρων μπορεί να αντιστραφεί εν μέρει με συγκεκριμένους αναστολείς. Αλλά αν μπορούσαμε να την εμποδίσουμε να συμβεί εξαρχής, υπάρχουν πολλές δυνατότητες βελτίωσης των αποτελεσμάτων για τους ασθενείς”, κατέληξε ο δρ. Theodorescu.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature.

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

DNA test μπορεί να προβλέψει τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Rice παρουσίασαν ένα χαμηλού κόστους τεστ DNA για τις λοιμώξεις από τον ιό HPV, το οποίο θα μπορούσε να καταστήσει τον έλεγχο του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας πιο προσιτό σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Προοπτικές διανοίγονται για την παγκόσμια υγεία, καθώς το τεστ  μπορεί να συνδυαστεί με τεχνολογίες διάγνωσης και θεραπείας σε απομακρυσμένα σημεία με περιορισμένες δυνατότητες περίθαλψης.

Εννέα μηχανικοί από το εργαστήριο Rice της καθηγήτριας Rebecca Richards-Kortum πέρασαν περισσότερα από δύο χρόνια αναπτύσσοντας μια πλατφόρμα εξέτασης DNA που συνδυάζει δύο τεχνολογίες, την ισοθερμική ενίσχυση DNA και την ανίχνευση πλευρικής ροής, με τρόπο που απλοποιεί σημαντικά τις ανάγκες σε εξοπλισμό και τις διαδικασίες για την εξέταση, σύμφωνα με δημοσίευμα του medicalexpress.com. Η σημασία της ύπαρξης ενός τέτοιου τεστ  μπορεί να γίνει κατανοητή εάν αναλογιστούμε ότι η ασθένεια σκοτώνει περισσότερες από 300.000 γυναίκες κάθε χρόνο.

Η έρευνα

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Science Translational Medicine, η ομάδα της Richards-Kortum επικεφαλής της καθημερινής ανάπτυξης του τεστ HPV και της συν-ανάπτυξης της πλατφόρμας σε συνεργασία με τον κατασκευαστή του NATflow, την Axxin της Βικτώριας της Αυστραλίας και οι συν-συγγραφείς από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου, το Υπουργείο Υγείας της Μοζαμβίκης, το Baylor College of Medicine και το Κέντρο Καρκίνου MD Anderson του Πανεπιστημίου του Τέξας έδειξαν ότι η πλατφόρμα μπορεί να παράγει κλινικά σημαντικά αποτελέσματα σε δείγματα που συλλέγονται τόσο σε κλινικά κέντρα των ΗΠΑ όσο και σε κλινικά κέντρα πεδίου στη Μοζαμβίκη. Στόχος είναι οι  αποκλεισμένες γυναίκες από την περίθαλψη να  έχουν πλέον την δυνατότητα  να εξεταστούν και να θεραπευτούν με μία μόνο επίσκεψη σε περιβάλλοντα όπως μια μικρή κλινική ή ένα κινητό διαγνωστικό φορτηγάκι.

Οι ερευνητές κατέδειξαν ότι το τεστ έξι βημάτων για τους HPV16 και HPV18 , δηλαδή δύο τύπους που ευθύνονται για περίπου το 70% του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, παρείχε αποτελέσματα σε 45 λεπτά και απαιτούσε μόνο δύο κομμάτια εξοπλισμού.  Ειδικότερα, με τον εξοπλισμό χαμηλού κόστους οι υγειονομικοί θα μπορούν να αποφεύγουν τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα που προκύπτουν από τη μόλυνση του χώρου εργασίας, μια σημαντική πρόκληση για τις μοριακές δοκιμές point-of-care. Εκτιμάται ότι η πλατφόρμα NATflow όσο και οι κασέτες εξέτασης παράγονταν σε μεγάλη κλίμακα, κάθε θερμαντήρας διπλού θαλάμου θα κόστιζε περίπου 500 δολάρια και κάθε εξέταση λιγότερο από 5 δολάρια.

Συμβολή στον προσυμπτωματικό έλεγχο

Συνήθως η πλειοψηφία των ασθενειών που εντοπίζονται μέσω του προληπτικού ελέγχου είναι προκαρκινικές, πριν από το σημείο στο οποίο οι άνθρωποι έχουν καρκίνο, όπως σχολιάζει η Rebecca Richards-Kortum. Συνεπώς τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου είναι τόσο αποτελεσματικά, σύμφωνα με την καθηγήτρια. Οι γυναίκες που υποβάλλονται σε τακτικό έλεγχο εντοπίζουν έγκαιρα και πολύ σπάνια εξελίσσεται κάποιο πρώτο σημάδι σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Ωστόσο, υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν ελεγχθεί ποτέ στη ζωή τους, ή που ελέγχονται σε πραγματικά σπάνια διαστήματα, οι οποίοι πραγματικά κινδυνεύουν. Ζωτικής σημασίας κρίνεται λοιπόν να αντιμετωπιστούν οι ανισότητες που υπάρχουν στην πρόσβαση της περίθαλψης και να εξασφαλιστούν  νέους τρόπους για την παροχή προσυμπτωματικού ελέγχου, διάγνωσης και θεραπείας».

Το τεστ θα είναι έτοιμο για ευρεία χρήση, αφού οι ερευνητές το τροποποιήσουν ώστε να ανιχνεύει περισσότερους τύπους HPV που προκαλούν καρκίνο. Η πλατφόρμα μπορεί εύκολα να προσαρμοστεί για τεστ DNA και για άλλες ασθένειες.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Μπελίζ ελονοσία: Δραματική μείωση των κρουσμάτων σύμφωνα με τον ΠΟΥ

Ο ΠΟΥ είπε ότι το έθνος της Κεντρικής Αμερικής «πέτυχε δραματική μείωση» των κρουσμάτων ελονοσίας, από 10.000 το 1994 σε μηδενικά κρούσματα αυτόχθονων το 2019.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει πιστοποιήσει το Μπελίζ ως απαλλαγμένο από την ελονοσία. Ο ΠΟΥ είπε ότι το έθνος της Κεντρικής Αμερικής «πέτυχε δραματική μείωση» των κρουσμάτων ελονοσίας, από 10.000 το 1994 σε μηδενικά κρούσματα αυτόχθονων το 2019. Ανέφερε ότι το επίτευγμα της Μπελίζ θα χρησιμεύσει ως έμπνευση για άλλες χώρες της Αμερικής, όπου η ελονοσία είναι ενδημική.

Η ελονοσία, που μεταδίδεται στους ανθρώπους από ορισμένους τύπους κουνουπιών, μπορεί να είναι θανατηφόρα. Ο ΠΟΥ είπε ότι η Μπελίζ είχε διατηρήσει την καταπολέμηση της ελονοσίας στην πρώτη γραμμή της ατζέντας της δημόσιας υγείας. Επαίνεσε τη χώρα για τη διανομή κουνουπιέρων επεξεργασμένων με εντομοκτόνο και την ενθάρρυνση του ψεκασμού εντομοκτόνων σε εσωτερικούς χώρους.

Η οργάνωση είπε επίσης ότι οι εκπαιδευμένοι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας της κοινότητας είχαν «διαδραματίσει ζωτικό ρόλο στην έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία» της ελονοσίας. Ο ΠΟΥ πιστοποιεί ένα έθνος ως απαλλαγμένο από ελονοσία όταν έχει αποδείξει «με αυστηρά, αξιόπιστα στοιχεία» ότι δεν έχει υπάρξει μετάδοση ελονοσίας στη χώρα για τουλάχιστον τρία συνεχόμενα χρόνια. Η Μπελίζ είναι η τρίτη χώρα στον κόσμο που έχει πιστοποιηθεί φέτος μέχρι στιγμής, μετά το Αζερμπαϊτζάν και το Τατζικιστάν.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Έτοιμος ο μπλε φάκελος για την Υγεία, που θα παραλάβει ο επόμενος Υπουργός – Τι περιέχει

Ο μπλε φάκελος με το εθνόσημο για την Υγεία είναι έτοιμος και αναμένει τον επόμενο Υπουργό Υγείας να τον παραλάβει. Περιλαμβάνει τις προτεραιότητες και τα χρονοδιαγράμματα, που πρέπει να τηρηθούν, προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο μακρόπνοος σχεδιασμός της νέας κυβέρνησης, για ένα θέμα που από πολλούς θεωρείται “καυτή πατάτα”, ήτοι την αναδιοργάνωση του ΕΣΥ.

“Εμείς 25 ψηφίζουμε. 26, εφόσον τα πράγματα έρθουν, όπως πιστεύουμε, σηκώνουμε μανίκια. Υπάρχουν πολλά πράγματα, τα οποία τρέχουν και πρέπει να ολοκληρωθούν”, ανέφερε σε τηλεοπτική του συνέντευξη στον Ant1 ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Πρόσθεσε ότι κάθε νέος Υπουργός θα παραλάβει από έναν μπλε φάκελο, με τις προτεραιότητες του κυβερνητικού έργου.

Ο μπλε φάκελος και η αναμόρφωση του ΕΣΥ

Ο κ. Μητσοτάκης προανήγγειλε ότι το αμέσως προσεχές διάστημα – πιθανά και μέσα στον Αύγουστο και πάντως πριν από τη ΔΕΘ – θα νομοθετηθούν, μεταξύ άλλων, οι δεσμεύσεις της ΝΔ για την αναμόρφωση του ΕΣΥ.

Η σημασία, που δίνει ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας στη Δημόσια Υγεία, είναι δεδομένη και δεν παραλείπει να αναφέρεται στο θέμα με κάθε αφορμή. Εφόσον καταφέρει να εξασφαλίσει την πολυπόθητη αυτοδυναμία στις εκλογές της ερχόμενης Κυριακής, η αναμόρφωση του ΕΣΥ είναι η Νο1 προτεραιότητά του.

Στην ίδια συνέντευξη δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στα όσα υποστηρίζει ο ΣΥΡΙΖΑ περί της ιδιωτικοποίησης της Υγείας από τη ΝΔ, χαρακτηρίζοντάς τα χυδαία. Έκανε λόγο για fake news της αντιπολίτευσης και απαρίθμησε σειρά πρωτοβουλιών στήριξης του ΕΣΥ, ανάμεσα στις οποίες και οι νέες προσλήψεις.

Ειδικότερα επεσήμανε ότι την επόμενη 4ετία θα αντιμετωπιστούν ζητήματα, όπως η μεγάλη αναμονή για ένα τακτικό χειρουργείο ή η κατάσταση στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών. Επιπλέον είπε ότι θα δρομολογηθεί η αναμόρφωση των 156 Κέντρων Υγείας της χώρας.

Η επίθεση στην αντιπολίτευση

“Τα fake news περί ιδιωτικοποίησης της Υγείας τα ακούω εδώ και πολλά χρόνια. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι και μέσω της πανδημίας έγιναν βήματα για τη στήριξη του ΕΣΥ. Διπλασιάσαμε τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, έχουμε ήδη παραπάνω προσωπικό από ό,τι είχαμε πριν από τέσσερα χρόνια και ταυτόχρονα έχουμε αποδείξει ότι το Εθνικό Σύστημα Υγείας μπορεί και πρέπει να στηριχθεί από την κυβέρνηση.

Όμως αυτά δεν φτάνουν. Υπάρχουν σημαντικά ζητήματα στο ΕΣΥ. Δεν γίνεται, παραδείγματος χάρη, να περιμένει κάποιος κάποιους μήνες, για να κάνει ένα τακτικό χειρουργείο. Δεν γίνεται να πηγαίνει σε τμήματα επειγόντων περιστατικών και η εικόνα, την οποία αντικρίζει, να μην είναι αυτή, την οποία περιμένει από ένα δημόσιο και δωρεάν Εθνικό Σύστημα Υγείας”, είπε ο αρχηγός της ΝΔ.

Τέλος επιτέθηκε στον Αλέξη Τσίπρα, αναφορικά με τη δήλωσή του ότι η ΝΔ επιδιώκει να κάνει διαλογή μεταξύ των καρκινοπαθών ασθενών με μικρό προσδόκιμο ζωής.

“Έχουμε εγκρίνει ακριβά αντικαρκινικά φάρμακα, που δεν έχει εγκρίνει η Γερμανία, και βγαίνει ο κ. Τσίπρας και λέει ότι αφήνουμε καρκινοπαθείς να πεθάνουν”, υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

 

 

πΗΓΗ: https://healthstories.gr/

Άφαντο παραμένει το Ozempic από την αγορά- Συνάντηση Κοτανίδου με Ομοσπονδία Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη

Συνάντηση με την Υπηρεσιακή Υπουργό Υγείας, κ. Αναστασία Κοτανίδου, πραγματοποίησε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ). Στη συνάντηση συμμετείχαν η Διοικήτρια του ΕΟΠΥΥ, κ. Θεανώ Καρποδίνη, η Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Φαρμάκου του ΕΟΠΥΥ, κ. Παναγιώτα Λίτσα, ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας & Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ) κ. Ιωάννης Σωτηρίου και η Διευθύντρια του γραφείου της Υπουργού, κ. Λίλιαν Βιλδιρίδη, ενώ από πλευράς ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ έλαβαν μέρος ο Πρόεδρός της κ. Χρήστος Δαραμήλας, η Αντιπρόεδρος Α’ κ. Γκόλφω Γεμιστού και η Γενική Γραμματέας κ. Μαρία Τριανταφύλλου.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ ενημέρωσε τηνκα Κοτανίδου, για τις ελλείψεις που παρατηρούνται σε συγκεκριμένα ενέσιμα σκευάσματα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 τονίζοντας ότι το ζήτημα απαιτεί άμεσες και δραστικές λύσεις, καθώς οι πάσχοντες βρίσκονται αντιμέτωποι με τις σοβαρές συνέπειες της κατάστασης που διαμόρφωσαν οι παραπάνω ελλείψεις. Πρότεινε μάλιστα τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου αυτού προκειμένου τα ήδη υπάρχοντα σκευάσματα καθώς και όσα αναμένεται να διατεθούν στην αγορά από το ΙΦΕΤ, μετά την έγκριση για τη διάθεσή τους από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), να φτάσουν στα χέρια των πασχόντων από Διαβήτη που τα έχουν πραγματικά ανάγκη για τη διαχείριση της πάθησής τους.

Ο κ. Δαραμήλας τόνισε επιπλέον ότι στη δύσκολη αυτή προσπάθεια θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα δεδομένα που υπάρχουν στην ΗΔΙΚΑ και στο ΚΜΕΣ του ΕΟΠΥΥ προκειμένου να υπάρξει μία πρώτη, κατά το δυνατόν, ακριβής εκτίμηση των πασχόντων που λαμβάνουν αυτά τα σκευάσματα για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της πάθησής τους, αποκλείοντας με αυτόν τον τρόπο από τη συνταγογράφηση όλους όσοι «βαφτίστηκαν» διαβητικοί και απέκτησαν πρόσβαση στα συγκεκριμένα σκευάσματα, στερώντας τα από τους ανθρώπους που τους είναι πραγματικά απαραίτητα για την αντιμετώπιση και τη διαχείριση του Διαβήτη τους.

Ο πλέον ασφαλής και σίγουρος τρόπος για να φτάσουν οι θεραπείες αυτές στους πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, όπως τόνισε ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, είναι η αυστηρή διάθεσή τους κατόπιν συνταγογράφησής τους.

Έλεγχοι από τον ΕΟΠΥΥ

Από την πλευρά της, η Διοικήτρια του ΕΟΠΥΥ ενημέρωσε ότι από δύο μηνών και πλέον ο
Οργανισμός, έχοντας διαπιστώσει την υπέρμετρη αύξηση τόσο στη συνταγογράφηση, όσο και στις ποσότητες των συνταγογραφούμενων ενέσιμων σκευασμάτων, πραγματοποιεί αυστηρούς ελέγχους, με σκοπό να τεθεί υπό έλεγχο η κατάσταση που έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα και αναστάτωση στους πάσχοντες. Ταυτόχρονα ενημέρωσε την Υπουργό ότι ήδη από πλευράς ΕΟΠΥΥ έχουν αποσταλεί συγκεκριμένες προτάσεις οι οποίες, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν υιοθέτηση κριτηρίων συνταγογράφησης, ώστε να περιοριστεί το φαινόμενο συνταγογράφησης σε ανθρώπους που λαμβάνουν τα συγκεκριμένα ενέσιμα φάρμακα χωρίς να είναι πάσχοντες.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΙΦΕΤ ανέφερε ότι δόθηκε άδεια στο Ινστιτούτο, στις 31/03/2023, να εισάγει τα συγκεκριμένα σκευάσματα και τελικά κατάφερε να εξασφαλίσει 9.000 περίπου συσκευασίες οzempic. Από αυτές έχουν διατεθεί μέχρι στιγμής στην αγορά μερικές μόνο ποσότητες και στο ΙΦΕΤ, όπως τόνισε ο κ. Σωτηρίου, δε γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους ο ΕΟΦ κωλυσιεργεί και δε διαθέτει κωδικούς και για τις υπόλοιπες περίπου 3.500 συσκευασίες του οzempic 1 mg, τριμηνιαίας θεραπείας, τη στιγμή που έχει εγκρίνει και έχει δώσει άδεια στο ΙΦΕΤ για την αγορά και εισαγωγή τους στη χώρα.

Δέσμευση Κοτανίδου

Η Υπηρεσιακή Υπουργός Υγείας, Αναστασία Κοτανίδου, αναγνώρισε τη σοβαρότητα της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί και δεσμεύτηκε πως θα εξετάσει το θέμα και τις προτάσεις όλων των φορέων, ώστε να δοθεί το συντομότερο δυνατόν λύση και οι πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 να μπορούν να έχουν πρόσβαση στις απαιτούμενες για την αγωγή τους ποσότητες των ενέσιμων σκευασμάτων που αυτήν τη χρονικά στιγμή τυγχάνει να υπάρχουν στη χώρα μας και να παραμένουν αδιάθετα.

Η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ αναμένει με ανυπομονησία τις περαιτέρω ενέργειες από το Υπουργείο Υγείας
ελπίζοντας να δοθεί επιτέλους λύση, για την παρούσα τουλάχιστον χρονική στιγμή, στο σοβαρό αυτό πρόβλημα, του οποίου η διάρκεια επιτείνει τα προβλήματα και την ανησυχία των πασχόντων, που για μια ακόμα φορά πληρώνουν την ολιγωρία κάποιων αρμοδίων φορέων.

 

 

 

Πηγη: https://healthstories.gr/

Ο Μπάρακ Ομπάμα το απόγευμα της Πέμπτης στο ΙΣΝ – Στο επίκεντρο η ψυχική υγεία και η επόμενη γενιά ηγετών

Για δεύτερη φορά ο Μπάρακ Ομπάμα θα βρεθεί στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), στο πλαίσιο του SNF Nostos Conference 2023 που φέτος είναι αφιερωμένο στην Ψυχική Υγεία.

Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές εκδηλώσεις στη χώρα μας, καθώς θα παραβρεθούν επιφανείς ερευνητές και ακτιβιστές από ένα ευρύ φάσμα κλάδωνμκαι θα μιλήσουν για την πρόοδο της Πρωτοβουλίας για την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων, και μεταξύ άλλων, για θέματα, όπως η μοναξιά και οι επιπτώσεις της στην ψυχική υγεία, ο ρόλος της τέχνης, της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης, η σημασία των κοινωνικών δομών, καθώς και η ψυχική υγεία των νέων ανθρώπων αλλά και ευπαθών κοινωνικών ομάδων.

Το SNF Nostos Conference 2023 ξεκίνησε σήμερα Τετάρτη 21 Ιουνίου και θα ολοκληρωθεί την Παρασκευή 23 Ιουνίου.

Ο Μπάρακ Ομπάμα στο ΙΣΝ

Ο Μπάρακ Ομπάμα επιστρέφει για δεύτερη φορά στη σκηνή της Αίθουσας Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (ΕΛΣ), από όπου μίλησε το 2016 κατά τη διάρκεια της τελευταίας διεθνoύς επίσκεψής του στο πλαίσιο της διακυβέρνησής του. Στο SNF Nostos Conference, ο Barack Obama θα συζητήσει την Πέμπτη 22 Ιουνίου (17:30 – 18:15) τους τρόπους ενίσχυσης της δημοκρατίας και τη σημασία στήριξης της επόμενης γενιάς ηγετών μαζί με τον Πρόεδρο του ΙΣΝ, Ανδρέα Δρακόπουλο (φωτό).

Επίσης στο Συνέδριο θα μιλήσουν μεταξύ άλλων η συνιδρύτρια του Bring Change to Mind, η γνωστή ηθοποιός Glenn Close, η ιδρύτρια και Διευθύνουσα Σύμβουλος του The Goldie Hawn Foundation I MindUP, η επίσης γνωστή ηθοποιός Goldie Hawn, ο συνιδρυτής του March For Our Lives, David Hogg, ο κριτικός αρχιτεκτονικής, Michael Kimmelman, ο παιδοψυχίατρος και ιδρυτής του Child Mind Institute, Harold S. Koplewicz, και ο ψυχίατρος, Sander Markx.

Παρούσα και η Valerie Biden Owens, η πρώτη γυναίκα στην ιστορία των ΗΠΑ που διεξήγαγε προεδρική εκστρατεία -αυτή του αδελφού της, Joseph R. Biden, Jr, όπως και ο τέως Παγκόσμιος Πρωταθλητής στο Σκάκι, Πρόεδρος Renewed Democracy Initiative (RDI) Αργηγός της Ρωσικής Αντιπολίτευσης Garry Kasparov.

Το SNF Nostos Conference αποτελεί μια ανοιχτή για όλους συμμετοχική εκδήλωση που διοργανώνεται σε συνεργασία με τον μη κερδοσκοπικό δημοσιογραφικό οργανισμό iMEdD (incubator for Media Education and Development). Στο SNF Nostos Conference ενεργό ρόλο έχει το SNF Nostos Youth Advisory Committee, που αποτελείται από μια ομάδα νέων ανθρώπων από διαφορετικές χώρες, θέσεις και οπτικές.

Οι συζητήσεις του SNF Nostos Conference πραγματοποιούνται στην πλειονότητά τους στα αγγλικά, με δυνατότητα διερμηνείας στα ελληνικά, μέσω ακουστικών. Οι παρακάτω συζητήσεις θα πραγματοποιηθούν εξ ολοκλήρου ή εν μέρει στα ελληνικά:

1. Η συζήτηση «Ακούγοντας τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας για τη δημιουργία βιώσιμων αλλαγών για παιδιά και εφήβους: Προσπάθειες υπό την Πρωτοβουλία για την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων (CAMHI) στην Ελλάδα» θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά και στα ελληνικά (22/06, 09:20, Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ),

2. Η συζήτηση «Τάσος Μπακασέτας: Οι προκλήσεις για την ψυχική υγεία όταν βρίσκεσαι στην κορυφή» (22/06, 14:30, Εναλλακτική Σκηνή ΕΛΣ) θα πραγματοποιηθεί εξ ολοκλήρου στα ελληνικά.

3. Η συζήτηση «Συμπτώματα της νέας εποχής: Πώς η δυσλειτουργική χρήση της τεχνολογίας επηρεάζει την ψυχική υγεία των εφήβων» (22/06, 16:10, Υποδοχή ΕΒΕ).

Παράλληλα όλες οι συζητήσεις θα παρουσιαστούν με διερμηνεία στην ελληνική νοηματική γλώσσα και ζωντανό υποτιτλισμό (live captioning) στα αγγλικά.

Είσοδος ελεύθερη με ηλεκτρονική προεγγραφή. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας, με βάση την ώρα προσέλευσης.

Ενδέχεται να υπάρχουν αλλαγές στις ώρες, ημέρες και αίθουσες που θα πραγματοποιηθούν οι εκάστοτε συζητήσεις.

*Θα ακολουθηθεί διαφορετική διαδικασία για την παρακολούθηση της συζήτησης του Barack Obama με τον Πρόεδρο του ΙΣΝ, Ανδρέα Δρακόπουλο. Εάν δεν έχετε προχωρήσει σε εγγραφή και κατοχύρωση θέσης για την παρακολούθηση της συζήτησης, μπορείτε να παρακολουθήσετε τη συζήτηση μέσω της οθόνης στην κεντρική σκηνή, στο Ξέφωτο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ).

Δείτε εδώ το πρόγραμμα του Συνεδρίου 

 

 

Πηγη: https://healthstories.gr/

Παχυσαρκία: Τα νέα όπλα κατά της παγκόσμιας επιδημίας

Ελπίδες για την καταπολέμηση της νοσογόνου παχυσαρκίας δίνει η φαρμακευτική καινοτομία και σκευάσματα με πολλαπλή δράση ενάντια σε χρόνια νοσήματα

Τη θέση της στη μάχη κατά της παχυσαρκίας με νέα, ενισχυμένα «όπλα» και βαθύτερη κατανόηση της πολυπαραγοντικής νόσου στοχεύει να ενισχύσει η Novo Nordisk μέσα στα επόμενα χρόνια, διευρύνοντας τα όρια της φαρμακευτικής καινοτομίας με τεχνολογίες αιχμής, προτάσσοντας την ανάγκη για μεγαλύτερη προσβασιμότητα των ασθενών στις πρωτοποριακές θεραπείες αλλά και στην πρόληψη, για έναν κόσμο με λιγότερες χρόνιες νόσους.

Τα παραπάνω συνοψίζουν τα σχέδια της κορυφαίας φαρμακευτικής εταιρείας για τα 100 χρόνια που ακολουθούν, όπως παρουσιάστηκαν σε διαδικτυακή συνέντευξη τύπου με αφορμή την εκατοστή επέτειο της Novo Nordisk και την προσφορά της στη διαχείριση σπάνιων και χρόνιων νοσημάτων, με σταθερή της αξία το ενδιαφέρον για τον ασθενή.

Από τους August και Marie Krogh που έφεραν την ινσουλίνη στην Ευρώπη έως τη μάχη κατά ενάντια σε συγκαιρινές αυξανόμενες απειλές όπως η παχυσαρκία, η δανέζικη εταιρεία συνεχίζει την προσπάθεια ώστε η καθημερινότητα των ασθενών να γίνεται καλύτερη και «μια χρόνια νόσος να μην καθορίζει ποιος είσαι», κατά τα λόγια του Διευθύνοντος Συμβούλου και Προέδρου της εταιρείας, Lars Fruergaard Jørgensen.

Με κυτταρικές και γονιδιακές θεραπείες, πεπτίδια και τεχνολογίες RNAi που «τρέχουν» στα εργαστήριά της, η εταιρεία που πρωτοστατεί στην αντιμετώπιση του σακχαρώδους διαβήτη ετοιμάζει καινοτόμες θεραπευτικές προσεγγίσεις για μια σειρά από σοβαρές νόσους (καρδιακή ανεπάρκεια, διαβήτης τύπου 1, νόσος Πάρκινσον, ανεπάρκεια αυξητικής ορμόνης κ.α.), δήλωσε ο εταιρικός αντιπρόεδρος της Cell Therapy R&D,  Jacob Sten Petersen, ενώ στη μάχη κατά της σύγχρονης επιδημίας της παχυσαρκίας «ρίχνει» το «υπερόπλο» της, τη σεμαγλουτίδη.

Το δύσκολο στοίχημα της πρόληψης

Στα 813 εκατομμύρια εκτιμάται ο παγκόσμιος πληθυσμός που βρίσκεται στο φάσμα της παχυσαρκίας, με τα δυσοίωνα σενάρια να εκτοξεύουν τον αριθμό στο 1,5 δις έως το 2035. Τα 175 εκατομμύρια αφορούν παιδιά και εφήβους, «το 80% των οποίων θα διατηρήσει την παχυσαρκία και στην ενήλικη ζωή» ανέφερε η Camilla Sylvest, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Novo Nordisk.

Η παχυσαρκία είναι μια νόσος με πολυπαραγοντικό υπόστρωμα που μειώνει την ποιότητα υγείας των ατόμων και κατά 10 χρόνια το προσδόκιμο ζωής, δυσκολεύει την κοινωνική και επαγγελματική ζωή ενώ αυξάνει σημαντικά το κόστος για τη δημόσια υγεία. Αποτελεί παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο και βασική αιτία εκδήλωσης σακχαρώδους διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2), ενώ σχετίζεται με ηπατική νόσο και διάφορες μορφές καρκίνου.

Για περισσότερα από 20 χρόνια, η Novo Nordisk έχει εγκύψει στο ζήτημα της νοσογόνου παχυσαρκίας, λανσάροντας το 2015 το πρώτο εγκεκριμένο φάρμακο (λιραγλουτίδη) για τη νόσο. Ακολούθησε η σεμαγλουτίδη, φάρμακο για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 που συνδέθηκε με θεαματικά αποτελέσματα στην απώλεια βάρους (20%), γεγονός που εκτόξευσε τη ζήτησή του για λάθος λόγους από λάθος πληθυσμιακές ομάδες, με την έλλειψή του να πλήττει τους ασθενείς που το έχουν ανάγκη. Όπως επεσήμανε η κ. Sylvest «είναι ανάγκη να επισημανθεί ότι έχει λάβει άδεια για τη θεραπεία της παχυσαρκίας και τους ΣΔ2, όχι για το αδυνάτισμα στον γενικό πληθυσμό».

Μεγαλύτερη απώλεια βάρους σημαίνει λιγότερες επιπλοκές σχετιζόμενες με την παχυσαρκία όπως υπέρταση, διαβήτης, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος και καρδιαγγειακός θάνατος. Η λύση του προβλήματος ωστόσο δεν περιορίζεται στη θεραπεία.

Η Novo Nordisk προσεγγίζει σφαιρικά το πρόβλημα της παχυσαρκίας, αναζητά τις αιτίες, το γενετικό και περιβαλλοντικό υπόβαθρο πίσω από τη νόσο, ποιες είναι οι ομάδες υψηλού κινδύνου για επιπλοκές και ποιοι χρειάζονται τις θεραπείες. «Δεν αρκεί όμως να τη θεραπεύσουμε. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι οι άνθρωποι δεν θα οδηγηθούν στην παχυσαρκία» δήλωσαν σχετικά με τη σημασία της πρόληψης που «μπορεί να αποσυμπιέσει τα συστήματα υγείας», προσθέτοντας ότι στην ατζέντα εντάσσεται και η προσπάθεια αποτίναξης του στίγματος για τα άτομα με παχυσαρκία.

Το σήμερα και το αύριο της σεμαγλουτίδης

Η σεμαγλουτίδη αποτελεί ένα ακόμα λαμπρό παράδειγμα της ασθενοκεντρικής στρατηγικής της εταιρείας, με την εβδομαδιαία χορήγησή της να διευκολύνει την καθημερινότητα για τα άτομα με ΣΔ2. Επί του παρόντος, η επιστημονική ομάδα της εταιρείας αναζητά πιθανούς τρόπους να διατηρηθεί η απώλεια βάρους από τη χορήγηση σεμαγλουτίδης, διερευνά ωστόσο και την αποτελεσματικότητά σε άλλες παθήσεις χάρη στις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές της.

«Γνωρίζουμε στην πράξη τα θετικά αποτελέσματά της στην απώλεια βάρους ή στη δυσλιπιδαιμία σύμφωνα με μελέτες. Θέλουμε να δούμε πώς μπορεί να δράσει στην αθηροσκλήρωση. Τρέχουμε δύο μελέτες για την αποτελεσματικότητά της στα μείζονα καρδιαγγειακά συμβάματα και μέσα στα επόμενα χρόνια θα εξετάσουμε τα αποτελέσματα στη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος κ.α.» ανέφερε κατά τη συνέντευξη ο Martin Holst Lange, εκτελεστικός αντιπρόεδρος ανάπτυξης της Novo Nordisk.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Σοβαρή Συνδυασμένη Ανοσοανεπάρκεια: Ο έλεγχος των νεογέννητων για τη θανατηφόρα διαταραχή σώζει ζωές

Μια ανάλυση των δεδομένων της κοινοπραξίας για την αντιμετώπιση της πρωτογενούς ανοσοανεπάρκειας PIDTC έδειξε ότι και οι δύο αυτοί παράγοντες ήταν πολύ πιο συχνοί στην εποχή του νεογνικού ελέγχου και οδήγησαν στην αύξηση του ποσοστού των παιδιών που επέζησαν μέχρι την ηλικία των 5 ετών.

Σοβαρή Συνδυασμένη Ανοσοανεπάρκεια: Η καθιέρωση ευρείας διαλογής των νεογνών για μια θανατηφόρα ασθένεια που ονομάζεται σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια ή SCID, ακολουθούμενη από έγκαιρη θεραπεία, αύξησε το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης των παιδιών με τη διαταραχή από 73% πριν από την έλευση του ελέγχου σε 87% έκτοτε, αναφέρουν ερευνητές. Μεταξύ των παιδιών των οποίων η ασθένεια ήταν ύποπτη λόγω του νεογνικού ελέγχου και όχι λόγω ασθένειας ή οικογενειακού ιστορικού, το 92,5% επέζησε πέντε ή περισσότερα χρόνια μετά τη θεραπεία. Τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν για πρώτη φορά ότι ο νεογνικός έλεγχος διευκόλυνε τον έγκαιρο εντοπισμό των βρεφών με σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID, οδηγώντας σε άμεση θεραπεία πριν εμφανιστούν απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις και αυξάνοντας έτσι το ποσοστό των παιδιών που επέζησαν μέχρι την ηλικία των 5 ετών ή και περισσότερο. Ερευνητές του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων (NIAID), που ανήκει στα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας, και συνάδελφοί τους ηγήθηκαν της αναδρομικής μελέτης, την οποία δημοσίευσε σήμερα το The Lancet.

“Η μελέτη αυτή δείχνει οριστικά ότι ο πληθυσμιακός έλεγχος των νεογνών για σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID κατέστησε δυνατό να σωθούν οι ζωές πολύ περισσότερων παιδιών με τη διαταραχή από ό,τι ποτέ άλλοτε”, δήλωσε ο αναπληρωτής διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων NIAID Hugh Auchincloss, M.D. “Ελπίζουμε ότι τα ευρήματα αυτά θα ενθαρρύνουν περισσότερες χώρες να ελέγχουν τα νεογνά για αυτή την καταστροφική ασθένεια”. Η σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID είναι μια σπάνια διαταραχή που προκαλείται από μεταλλάξεις σε γονίδια που εμπλέκονται στην ανάπτυξη και τη λειτουργία των ανοσοκυττάρων που καταπολεμούν τις λοιμώξεις. Τα βρέφη με σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID φαίνονται υγιή κατά τη γέννηση, αλλά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε σοβαρές λοιμώξεις. Η πάθηση είναι θανατηφόρα, συνήθως εντός του πρώτου ή των δύο πρώτων ετών της ζωής, εκτός εάν το βρέφος λάβει θεραπεία αποκατάστασης του ανοσοποιητικού συστήματος, όπως μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων, γονιδιακή θεραπεία ή ενζυμική θεραπεία. Σαράντα έως 80 μωρά στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά διαγιγνώσκονται με σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID ετησίως. Ο αριθμός των μωρών που γεννιούνται με τη διαταραχή παγκοσμίως είναι άγνωστος, επειδή οι περισσότερες χώρες δεν κάνουν ακόμη έλεγχο για σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID. Η επίπτωση κυμαίνεται από 1 βρέφος ανά 2.000 γεννήσεις ζώντων σε περιοχές όπου η ενδογαμία είναι συχνή έως 1 ανά 60.000 γεννήσεις ζώντων όπου δεν είναι. Οι επιστήμονες του NIH ανέπτυξαν ένα τεστ διαλογής νεογνών για την σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID το 2005. Η σταδιακή υιοθέτηση του τεστ κατέστησε δυνατή την ανίχνευση της νόσου στα βρέφη πριν από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, τη λήψη μέτρων για την πρόληψη της μόλυνσης και την έγκαιρη παροχή σωτήριας για τη ζωή θεραπείας. Μεμονωμένες πολιτείες των ΗΠΑ και καναδικές επαρχίες άρχισαν να ελέγχουν τα νεογέννητα για σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID το 2008, ξεκινώντας με ένα πιλοτικό πρόγραμμα στο Ουισκόνσιν. Μέχρι το τέλος του 2018, όλες οι πολιτείες των ΗΠΑ, η Ουάσινγκτον και δύο αμερικανικά εδάφη πραγματοποιούσαν έλεγχο νεογέννητων για τη διαταραχή. Επτά καναδικές επαρχίες και εδάφη το πράττουν επί του παρόντος.

Αρκετές μελέτες στο παρελθόν πρότειναν ότι ο έλεγχος νεογέννητων σε επίπεδο πληθυσμού για σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID βελτιώνει την επιβίωση, αλλά καμία δεν το απέδειξε. Για το λόγο αυτό, η χρηματοδοτούμενη από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας NIH κοινοπραξία για την αντιμετώπιση της πρωτογενούς ανοσοανεπάρκειας (PIDTC) έθεσε ως στόχο να μετρήσει οριστικά κατά πόσον η έλευση του ελέγχου νεογνών για σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID σε επίπεδο πληθυσμού είχε βελτιώσει τη συνολική επιβίωση των βρεφών με τη νόσο. Η κοινοπραξία για την αντιμετώπιση της πρωτογενούς ανοσοανεπάρκειας PIDTC αποτελεί μέρος του Δικτύου Κλινικής Έρευνας Σπάνιων Ασθενειών του NCATS και αποτελείται από 47 κέντρα στη Βόρεια Αμερική με κοινό στόχο τη βελτίωση των αποτελεσμάτων της υγείας των ατόμων με σπάνιες, απειλητικές για τη ζωή, κληρονομικές διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος. Οι ερευνητές της κοινοπραξίας για την αντιμετώπιση της πρωτογενούς ανοσοανεπάρκειας PIDTC ανέλυσαν δεδομένα για περισσότερα από 900 παιδιά με επιβεβαιωμένη σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID που έλαβαν θεραπεία για την πάθηση με μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστικών κυττάρων από μη γενετικά συμβατό δότη σε ένα από τα 34 κέντρα στις Ηνωμένες Πολιτείες ή τον Καναδά μεταξύ 1982 και 2018. Οι ερευνητές εξέτασαν το πενταετές συνολικό ποσοστό επιβίωσης αυτών των παιδιών από το 2010-2018, όταν τέθηκε σε ισχύ ο έλεγχος νεογνών σε επίπεδο πολιτείας και επαρχίας στις συμμετέχουσες περιοχές, σε σύγκριση με προηγούμενες χρονικές περιόδους. Οι ερευνητές απέκλεισαν από την ανάλυση τα βρέφη που έλαβαν μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων από γενετικά συμβατούς αδελφούς δότες, επειδή τα παιδιά αυτά είχαν υψηλά ποσοστά συνολικής επιβίωσης καθ’ όλη την περίοδο της μελέτης. Το πενταετές συνολικό ποσοστό επιβίωσης για τα παιδιά με σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια  SCID που έλαβαν μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων από μη γενετικά συμβατό δότη παρέμεινε σταθερό στο 72% έως 73% από το 1982 έως το 2009 παρά τις εξελίξεις στην κλινική φροντίδα, ενώ στη συνέχεια αυξήθηκε στο 87% κατά τα έτη 2010 έως 2018. Μεταξύ των παιδιών των οποίων η νόσος ήταν για πρώτη φορά ύποπτη με βάση το αποτέλεσμα του νεογνικού ελέγχου και όχι με βάση την ασθένεια ή το οικογενειακό ιστορικό σοβαρής συνδυασμένης ανοσοανεπάρκεια SCID και τα οποία έλαβαν μεταμόσχευση μεταξύ 2010 και 2018, το 92,5% επέζησε μέχρι την ηλικία των 5 ετών ή και αργότερα. Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι η ηλικία μικρότερη των 3,5 μηνών κατά τη μεταμόσχευση και η μη ύπαρξη ενεργού λοίμωξης κατά τη στιγμή αυτή βελτίωναν τα ποσοστά πενταετούς επιβίωσης των παιδιών με σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια  SCID. Μια ανάλυση των δεδομένων της κοινοπραξίας για την αντιμετώπιση της πρωτογενούς ανοσοανεπάρκειας PIDTC έδειξε ότι και οι δύο αυτοί παράγοντες ήταν πολύ πιο συχνοί στην εποχή του νεογνικού ελέγχου και οδήγησαν στην αύξηση του ποσοστού των παιδιών που επέζησαν μέχρι την ηλικία των 5 ετών. Επιπλέον, την περίοδο 2010-2018 σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες, το ποσοστό των βρεφών με σοβαρή συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια SCID που δεν είχαν ποτέ υποστεί λοίμωξη μέχρι τη στιγμή της μεταμόσχευσης ήταν δραματικά υψηλότερο, τροφοδοτώντας περαιτέρω την αύξηση της επιβίωσης. Επιπλέον, ανεξάρτητα από την τεχνική μεταμόσχευσης που χρησιμοποιήθηκε, το ποσοστό των παιδιών που επέζησαν έως την ηλικία των 5 ετών ήταν υψηλότερο την περίοδο 2010-2018 σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Συνθετικά έμβρυα και ηθικά διλήμματα – Τι λένε οι έλληνες βιολόγοι και επιστήμονες

Συνθετικά “μοντέλα εμβρύων” κατασκευασμένα στο εργαστήριο -χωρίς τη χρήση ωαρίων και σπέρματος- προκαλούν σοβαρά ηθικά ζητήματα.

Η είδηση έκανε τις προηγούμενες ημέρες, τον γύρο του κόσμου και προκάλεσε αίσθηση.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Cambridge και το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια, κατάφεραν να δημιουργήσουν στο εργαστήριο ανθρώπινα συνθετικά έμβρυα για ερευνητικούς σκοπούς.

Η ανακοίνωση έγινε στην ετήσια συνάντηση της Διεθνούς Εταιρείας για την Έρευνα Βλαστοκυττάρων (International Society for Stem Cell Research) στη Βοστώνη.

Τα συνθετικά έμβρυα είναι πανομοιότυπα με τα αληθινά και γι’ αυτό ονομάζονται «μοντέλα εμβρύων».

Χαρακτηριστικό είναι, πώς δεν κατασκευάστηκαν για αναπαραγωγικούς, αλλά μόνο για ερευνητικούς σκοπούς. Και συγκεκριμένα, με σκοπό να καταφέρουν οι επιστήμονες να ανακαλύψουν τους λόγους της αιφνίδιας διακοπής της εγκυμοσύνης σε πρόωρα στάδια (αποβολή) και συγκεκριμένα στο πρώτο τρίμηνο.

Η Γεωργία Κόκκαλη, Μοριακός Βιολόγος-Κλινικός Εμβρυολόγος. Υπεύθυνη του Τμήματος Προεμφυτευτικού Γενετικού Ελέγχου της Κλινική »Γένεσις Αθηνών», μιλώντας στο iatropedia.gr εξηγεί γιατί αυτή η έρευνα, μπορεί να αποδειχθεί σημαντική σε επιστημονικό επίπεδο:

«Εγώ που είμαι επιστήμονας δεν μπορώ να τα αποκαλέσω “συνθετικά έμβρυα”. Τα αποκαλώ “δομές”, ή «εμβρυικές δομές», ή όπως τα λέγαμε μέχρι πρόσφατα “Embryoid bodies”. Αυτές οι δομές μπορούν να απαντήσουν στο ερώτημα, του πώς οργανώνεται το ίδιο το έμβρυο μετά την εμφύτευση. Αυτό που λέμε, δηλαδή, “μαύρο κουτί”. Το λέμε έτσι, καθώς δεν γνωρίζουμε 100% τί συμβαίνει και πώς εξελίσσονται τα πράγματα, από τη στιγμή που το έμβρυο μπαίνει μέσα στην μήτρα. Η έρευνα πάνω στο «μαύρο κουτί» -αν καταφέρουμε δηλαδή να παρατηρήσουμε αυτές τις «δομές» να αναπτύσσονται στο εργαστήριο- μπορεί να μας βοηθήσει να λύσουμε τα θέματα των πρώτων σταδίων, όταν “χάνεται” μια εγκυμοσύνη. Γιατί έχουμε πολλές εγκυμοσύνες που σταματούν στο πρώτο τρίμηνο. Αν λοιπόν πούμε ότι αυτές οι εργαστηριακές κατασκευές δεν αποτελούν “άνθρωπο”, αλλά αποτελούν “δομές” ίσως πάρουμε κάποιες απαντήσεις -και βάζω και ένα ερωτηματικό για το πόσο αξιόπιστα μπορούν να είναι αυτά τα αποτελέσματα- στον μηχανισμό της ζωής στα πρώτα στάδια», αναφέρει η επιστήμονας.

“Βλαστοκύτταρα χωρίς καρδιά και εγκέφαλο”

Η καθηγήτρια Magdalena Żernicka-Goetz, που ηγείται των ερευνών και η οποία το 2022 βραβεύτηκε με το Μετάλλιο Edwin G. Conklin από την Εταιρεία Αναπτυξιακής Βιολογίας, εξήγησε πως τα συνθετικά έμβρυα δεν διαθέτουν καρδιά ή κάποια μορφή εγκεφάλου.

Αποτελούνται, ωστόσο, από αληθινά ανθρώπινα κύτταρα (βλαστοκύτταρα), τα οποία έχουν τη ιδιότητα να συνεχίζουν να σχηματίζουν πλακούντα, αμνιακό σάκο και κατ’ επέκταση το ίδιο το έμβρυο.

Είναι γνωστό ότι τα βλαστοκύτταρα έχουν την ικανότητα να μετατρέπονται σε οποιοδήποτε είδος κυττάρου του ανθρώπινου οργανισμού, οπότε με κατάλληλη επεξεργασία ενδεχομένως να μπορούσαν να σχηματίσουν και κανονικά έμβρυα.

«Ο σκοπός της δημιουργίας συνθετικών εμβρύων (σε στάδιο ημερών ή εβδομάδων) είναι να βοηθήσουν τους ερευνητές να μελετήσουν τα πρώτα στάδια της ανθρώπινης ανάπτυξης και να εξηγήσουν τους λόγους που οδηγούν στην αποβολή», ανέφερε η ίδια.

Κανένας επιστήμονας δεν έχει προτείνει, ωστόσο, τα έμβρυα αυτά να αναπτύσσονται σε σημείο που να δημιουργούν ένα ανθρώπινο βρέφος.

Παρ’ όλα αυτά οι λεπτομέρειες του εγχειρήματος δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί στον επιστημονικό τύπο, ώστε να είναι διαθέσιμες για επιστημονικό έλεγχο και σχολιασμό. Με αποτέλεσμα πολλοί ερευνητές να δηλώνουν άρνηση να σχολιάσουν τη σημασία της μελέτης.

“Ηθικά διλήμματα”

Η γρήγορη επιστημονική πρόοδος στον τομέα αυτό, έφερε στη συζήτηση το φλέγον θέμα του τρόπου αντιμετώπισης της συγκεκριμένης ανακάλυψης τόσο σε ηθικό, όσο και σε νομικό επίπεδο.

Η καθηγήτρια Magdalena Żernicka-Goetz, ανέφερε συγκεκριμένα, πως υπάρχει τρόπος πλέον «να δημιουργήσουμε μοντέλα που μοιάζουν με ανθρώπινα έμβρυα, μέσω του επαναπρογραμματισμού εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων» και συμπλήρωσε πως μέχρι σήμερα είναι παράνομη η εμφύτευσή τους στη μήτρα μιας ασθενούς, ενώ δεν είναι ακόμη σαφές εάν τα έμβρυα αυτά έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να ωριμάζουν πέρα από τα πρώτα στάδια της ανάπτυξης.

Η εμβρυολόγος, Γεωργία Κόκκαλη εξηγεί πώς για να κατανοήσουμε βαθύτερα τα ηθικά διλήμματα, πρέπει να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να εξετάσουμε το τι τελικά ονομάζουμε «έμβρυο».

Σχετική μελέτη που προηγήθηκε σε ποντίκια, όπως υποστηρίζει η επιστήμονας, τοποθετεί το θέμα καθαρά στη βάση αυτή και μας αναγκάζει να λάβουμε υπόψη τις διαφορετικές απόψεις και πεποιθήσεις που υπάρχουν σε κάθε κοινωνία.

Άλλη έννοια δίνουν στο “έμβρυο” οι Ισπανοί κι άλλη οι Βέλγοι και οι Ολλανδοί, όπως εξηγεί:

“Στην Ισπανία, π.χ. ο ορισμός του ανθρώπινου εμβρύου αφορά το δίπτυχο “σπέρμα – ωάριο” και όταν αυτό εισέρχεται στη μήτρα. Σε άλλες χώρες, όμως, όπως στην Ολλανδία και το Βέλγιο πιστεύουν πώς οποιαδήποτε κυτταρική ομάδα  μπορεί να εξελιχθεί σε άνθρωπο, θεωρείται “έμβρυο”, ανεξαρτήτως από τον τρόπο που δημιουργήθηκε. Εμείς στο εργαστήριο τι βλέπουμε; Βλέπουμε την παρθενογένεση. Δηλαδή βλέπουμε ένα ωάριο με ένα πυρήνα, αντί για δύο. Ή δεν βλέπουμε κανένα πυρήνα κι αυτό στη συνέχεια διαιρείται. Κάποιοι θεωρούν ότι αυτό είναι όντως ένα ανθρώπινο έμβρυο, ενώ κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν  πως αυτό δεν είναι ένα ομαλά δημιουργημένο έμβρυο, άρα δεν είναι έμβρυο», εξηγεί η ειδικός.

Προηγούμενες προσπάθειες σε πειραματόζωα

Τα συνθετικά έμβρυα που αναπτύχθηκαν από κύτταρα ποντικού αναφέρθηκε στην μελέτη που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Μάρτιο, ότι φαίνονται σχεδόν πανομοιότυπα με τα φυσικά έμβρυα. Αλλά όταν εμφυτεύτηκαν στις μήτρες θηλυκών ποντικών, δεν εξελίχθηκαν σε ζωντανά ζώα.

«Από τα ποντίκια ξεκίνησε όλο αυτό. Τοποθετήθηκαν αυτές οι κυτταρικές σειρές, αλλά τελικά δεν γεννήθηκαν ποντίκια. Προχώρησε δηλαδή μια εγκυμοσύνη και μετά σταμάτησε», τονίζει η βιολόγος.

Επίσης διευκρινίζει ότι το όλο εγχείρημα δεν έχει καμία σχέση με την κλωνοποίηση. «Γιατί μιλάμε για κυτταρικές σειρές βλαστικών κυττάρων που τις «ανακατεύουμε». Δεν είναι δηλαδή, ότι παίρνει κάποιος ένα κύτταρο δικό μου και το βάζει σε μια κυτταρική σειρά και δημιουργεί «εμένα» πολλές φορές».

Τα συνθετικά κύτταρα ωστόσο, θα μπορούσαν να δώσουν λύσεις στις μεταμοσχεύσεις οργάνων, τονίζει η κα. Κόκκαλη.

«Θα μπορούσαν αυτές οι δομές να «ταϊστούν» με καλλιεργητικά υγρά ανάλογα και να φτιάξουν ίσως όργανα. Οπότε θα είχε τρομερό ενδιαφέρον στην αναγεννητική ιατρική. Αν δοθεί δυνατότητα για έρευνα σ’ αυτές τις εμβρυικές δομές θα μπορούσαν ίσως να μας «λύσουν τα χέρια» σε πολλά προβλήματα. Όλα εξαρτώνται από το εάν αυτά τα αποκαλείς «έμβρυα» ή όχι για να επιτρέψει κανείς την έρευνα ή όχι», σημειώνει.

Τον Απρίλιο, ερευνητές στην Κίνα δημιούργησαν συνθετικά έμβρυα από κύτταρα πιθήκων και τα εμφύτευσαν στη μήτρα ενήλικων πιθήκων, μερικά από τα οποία έδειχναν τα αρχικά σημάδια εγκυμοσύνης, αλλά κανένα από τα οποία δεν συνέχισε να αναπτύσσεται μετά από λίγες ημέρες.

Οι επιστήμονες λένε ότι δεν είναι σαφές εάν το εμπόδιο στην πιο προηγμένη ανάπτυξη είναι απλώς τεχνικό ή έχει μια πιο θεμελιώδη βιολογική αιτία.

«Είναι λίγο τρομακτική η προοπτική να δημιουργηθούν αληθινά έμβρυα. Μπορούμε να πάμε τα πράγματα παρακάτω. Αλλά τελικά, που μέχρι που το πας; Πόσο το προχωράς όλο αυτό; Κάποιοι τρομάζουν και όχι άδικα. Το να μπορούμε να δημιουργήσουμε ωστόσο έναν πλήρη οργανισμό, δημιουργεί και μια μεγάλη αναπαραγωγική ελευθερία. Που δεν θα είναι βέβαια ένα παιδί που θα μας μοιάζει, επειδή δεν είναι από ένα δικό μας κύτταρο, αλλά είναι ένα παιδί που θα μπορεί να παραχθεί. Είναι προβληματισμοί όλοι αυτοί», καταλήγει η γενετίστρια.

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/