Συντάκτης: grammateia

Σε μια σειρά τεσσάρων πειραμάτων με επικεφαλής το πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, οι ερευνητές έδειξαν σε 534 άτομα, γράμματα του δυτικού αλφαβήτου σε πραγματικούς και κατοπτρικούς προσανατολισμούς.

Αφότου έδειξαν επίσης σε ορισμένους συμμετέχοντες μια διαφάνεια με τυχαία γράμματα σχεδιασμένα να ανακατεύουν την αρχική μνήμη, ζητήθηκε από όλους τους συμμετέχοντες να ανακαλέσουν ένα γράμμα-στόχο από την πρώτη διαφάνεια.

Μισό δευτερόλεπτο μετά την προβολή της πρώτης διαφάνειας, σχεδόν το 20% των συμμετεχόντων είχαν σχηματίσει μια απατηλή μνήμη του γράμματος-στόχου. Αυτό αυξήθηκε στο 30% μετά από 3 δευτερόλεπτα.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αλλάζει τις μνήμες ανάλογα με αυτό που περιμένει να δει.

Επειδή οι συμμετέχοντες ήταν τόσο εξοικειωμένοι με το δυτικό αλφάβητο, ο εγκέφαλός τους περίμενε να δει τα γράμματα στον πραγματικό τους προσανατολισμό.

Όταν τα γράμματα εμφανίζονταν αντικατοπτρισμένα (π.χ. Ɔ αντί για C), ήταν πιο πιθανό να θυμούνται το ψευδογράμμα ως πραγματικό γράμμα, ακόμη και αφού είχαν περάσει μόνο χιλιοστά του δευτερολέπτου.

“Φαίνεται ότι η βραχυπρόθεσμη μνήμη δεν είναι πάντα μια ακριβής αναπαράσταση αυτού που μόλις έγινε αντιληπτό”, γράφουν οι ερευνητές. “Αντίθετα, η μνήμη διαμορφώνεται από αυτό που περιμέναμε να δούμε, ακριβώς από τον σχηματισμό του πρώτου ίχνους μνήμης”.

Οι ερευνητές έδειξαν ότι επρόκειτο για ψεύτικες αναμνήσεις και όχι για λάθος εικασίες, ρωτώντας τους συμμετέχοντες πόσο σίγουροι ήταν για τις αναμνήσεις τους με βαθμολογία 1 έως 4.

“Οι συμμετέχοντες αναφέρουν με συνέπεια, με μεγάλη σιγουριά, ότι έχουν δει το πραγματικό αντίστοιχο ενός στόχου-ψευδογράμματος”, γράφουν οι ερευνητές.

Ήταν επίσης πιο πιθανό να αλλάξουν ένα ψευδογράμμα για ένα πραγματικό γράμμα παρά το αντίστροφο, υποδηλώνοντας ότι οι ψευδαισθήσεις μνήμης διαμεσολαβούνται από την γνώση του κόσμου γύρω μας για το πώς φαίνονται συνήθως τα πράγματα.

Οι ερευνητές διαφοροποίησαν αυτές τις ψευδείς αναμνήσεις από τα σφάλματα στην αρχική αντίληψη λαμβάνοντας μετρήσεις σε δύο χρονικά σημεία. Η μόνη ευκαιρία ήταν κατά τη διάρκεια των 0,25 δευτερολέπτων κατά την οποία τα γράμματα άναβαν για να τα δουν.

Εάν τα λάθη στην αντίληψη ήταν εκείνα που οδηγούσαν σε λάθη μνήμης, το ποσοστό σφάλματος θα ήταν το ίδιο 500 χιλιοστά του δευτερολέπτου και 3 δευτερόλεπτα αργότερα. Όταν το ποσοστό σφάλματος αυξήθηκε με την πάροδο του χρόνου, αυτό έδειξε ότι σχηματίζονται ψευδείς αναμνήσεις.

Γνωρίζουμε από πειράματα με επικεφαλής την ψυχολόγο Elizabeth Loftus και άλλους ότι μπορούν εύκολα να δημιουργηθούν ψευδείς μακροπρόθεσμες αναμνήσεις.

Για παράδειγμα, οι ενήλικες μπορούν να πειστούν να ανακαλέσουν μια «ζωντανή», αλλά ψεύτικη ανάμνηση ότι χάθηκαν σε ένα εμπορικό κέντρο και έκλαιγαν ως παιδί. Σε μια άλλη μελέτη, οι άνθρωποι δημιούργησαν ψευδείς, πλούσιες αναμνήσεις από τη διάπραξη εγκλημάτων, όπως κλοπή ή επίθεση.

Οι ψεύτικες μακροπρόθεσμες μνήμες πιστεύεται ότι πηγάζουν από τη “θεωρία του ασαφούς ίχνους”, η οποία δηλώνει ότι η μνήμη προέρχεται από δύο μέρη:

1. ένα πιστό κατά λέξη, που συνέβη στην πραγματική ζωή και
2. ένα μέρος της ουσίας, όπου το άτομο ερμηνεύει το νόημα του γεγονότος με βάση την σημασιολογική του ανάλυση

Μια προηγούμενη μελέτη έδειξε ότι όταν οι άνθρωποι λάμβαναν μια εικόνα ενός προσώπου και ενός επαγγέλματος, ήταν πιο πιθανό να συνδέουν εγκληματικές ετικέτες όπως “έμπορος ναρκωτικών” με πρόσωπα με μαύρα χαρακτηριστικά, υποδεικνύοντας ότι οι εσωτερικές προκαταλήψεις διαμορφώνουν τις αναμνήσεις.

Σε μια άλλη μελέτη, δόθηκε στους ανθρώπους μια λίστα με τρεις ή τέσσερις αλληλένδετες λέξεις (όπως υπνάκος, ύπνος, κρεβάτι και ξύπνιος). Όταν τους δόθηκε μια δεύτερη λίστα, οι συμμετέχοντες ήταν πιο πιθανό να θυμούνται λέξεις που σχετίζονταν σημασιολογικά με αυτές, αλλά δεν ήταν ποτέ στην αρχική λίστα, όπως η λέξη κοιμάμαι.

Η θεωρία ασαφούς ίχνους μπορεί να προκαλεί ψευδαισθήσεις βραχυπρόθεσμης μνήμης, αλλά “δεν μπορεί να εξηγήσει πλήρως τα τρέχοντα ευρήματα”, γράφουν οι ερευνητές.

Αυτά τα πειράματα υποδεικνύουν ότι η εισαγωγή μιας μνήμης πραγματικού γεγονότος, ενσωματώνεται αμέσως με προηγούμενες συναφείς εμπειρίες και προσδοκίες.

Αυτή η εργασία δημοσιεύτηκε στο PLOS One.

Πηγή: https://www.sciencealert.com

Τα άτομα που παρουσιάζουν άπνοια στη διάρκεια του ύπνου μπορεί να διατρέχουν ιδιαιτέρως αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν επίμονη COVID (long COVID), εάν τους μολύνει ο κορωνοϊός, προειδοποιούν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.

Οι επιστήμονες εξέτασαν δεδομένα από εκατοντάδες χιλιάδες ενήλικες και παιδιά, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο αυξημένος κίνδυνος αφορά τους ενήλικες. Για αδιευκρίνιστους λόγους, δε, περισσότερο φαίνεται ότι κινδυνεύουν οι γυναίκες.

Ανεξαρτήτως φύλου, όμως, η αύξηση του κινδύνου δεν είναι αμελητέα. Αν μάλιστα ένα άτομο με άπνοια έχει και άλλα υποκείμενα νοσήματα, ο κίνδυνος για long COVID αυξάνεται έως και 75%.

Η αποφρακτική υπνική άπνοια είναι μία δυνητικά επικίνδυνη διαταραχή. Κατ’ αυτήν, διακόπτεται η αναπνοή για 10 δευτερόλεπτα ή περισσότερο, πολλές φορές στη διάρκεια του ύπνου.

Η εμμένουσα ή long COVID είναι επίμονα συμπτώματα που έχουν προκληθεί από τον κορωνοϊό και μπορεί να ταλαιπωρούν τον ασθενή επί μήνες ή ακόμα και χρόνια. Υπολογίζεται ότι περισσότερο από το 6% των ασθενών που νόσησαν από κορωνοϊό, υποφέρουν για καιρό από προβλήματα, όπως:

• «Θολωμένο» μυαλό
• Κόπωση
• Κατάθλιψη
• Διαταραχές ύπνου

Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι οι ασθενείς με άπνοια τείνουν να εκδηλώνουν πιο βαριά νόσο, όταν τους μολύνει ο κορωνοϊός. Υπολογίζεται ότι ένας στους οκτώ ενήλικες πάσχουν από υπνική άπνοια, αλλά η συντριπτική πλειονότητα δεν κάνουν θεραπεία γι’ αυτήν.

Η νέα μελέτη

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύονται στην ιατρική επιθεώρηση Sleep. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, εξέτασαν τους ιατρικούς φακέλους ασθενών από τρεις βάσεις δεδομένων:

• Την PCORnet που περιείχε δεδομένα για 330.000 ενήλικες
• Την N3C που περιείχε δεδομένα για 1,7 εκατομμύρια ενήλικες
• Την PEDSnet που περιείχε δεδομένα για 102.000 παιδιά.

Οι ασθενείς είχαν διαγνωστεί με COVID-19 μεταξύ Μαρτίου 2020 και Φεβρουαρίου 2022. Όπως έδειξαν οι ιατρικοί φάκελοί τους, τα παιδιά με άπνοια δεν φάνηκε να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για long COVID. Ωστόσο οι ενήλικες με υπνική άπνοια είχαν από 12% έως και 75% περισσότερες πιθανότητες  να εκδηλώσουν επίμονα συμπτώματα μετά το τέλος της οξείας COVID-19.

Η αύξηση του κινδύνου παρέμενε σημαντική ακόμα και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν άλλους παράγοντες κινδύνου για long COVID, όπως:

• Η παχυσαρκία
• Η υπέρταση
• Ο σακχαρώδης διαβήτης
• Η βαρύτητα της αρχικής COVID

Τα υποκείμενα νοσήματα

Γιατί όμως υπήρχε τόσο μεγάλη απόκλιση στις πιθανότητες αναπτύξεως long COVID; Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η διαφορά μεταξύ του 12% και του 75% εξηγείται εν μέρει από τα υποκείμενα νοσήματα που είχαν οι ασθενείς. Όσοι εκτός από την άπνοια, είχαν και άλλα υποκείμενα νοσήματα, διέτρεχαν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο να εκδηλώσουν long COVID.

Ρόλο μπορεί να παίζει και η μεθοδολογία με την οποία έγινε η ανάλυση σε κάθε βάση δεδομένων, αλλά και ο διαφορετικός ορισμός της long COVID που χρησιμοποιήθηκε.

«Ο αληθινός κίνδυνος πιστεύω ότι είναι περίπου στη μέση», δήλωσε η επιβλέπουσα ερευνήτρια Dr. Lorna Thorpe, καθηγήτρια Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. «Θα χρειασθούμε, όμως, περαιτέρω μελέτες για να το επαληθεύσουμε αυτό».

Τα δεδομένα από την μεγαλύτερη βάση δεδομένων, την NC3, έδειξαν ακόμα ότι οι γυναίκες με υπνική άπνοια έχουν περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν long COVID, σε σύγκριση με τους άνδρες. Στην πραγματικότητα, οι πιθανότητές τους είναι αυξημένες κατά 89% και 59% αντιστοίχως.

Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν που οφείλεται αυτό. Ενδέχεται όμως να σχετίζεται (και) με το γεγονός ότι οι γυναίκες συνήθως διαγιγνώσκονται με άπνοια με μεγαλύτερη καθυστέρηση απ’ ό,τι οι άνδρες.