Συντάκτης: grammateia

Γυναίκες που παρουσιάζουν πιο σοβαρές εξάψεις μετά την εμμηνόπαυση είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν μεταβολικό σύνδρομο και υπέρταση, αναφέρει έρευνα που παρουσιάστηκε στο 25th European Congress of Endocrinology στην Κωνσταντινούπολη.

Tα ευρήματα της μακροχρόνιας έρευνας υπογραμμίζουν τη σημασία της χρήσης θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης για την εμμηνόπαυση σε αυτές τις γυναίκες.

Στη συγκεκριμένη έρευνα, επιστήμονες του ΕΚΠΑ εξέτασαν 825 υγιείς γυναίκες 40-65 ετών, που πρόσφατα είχαν μπει στην εμμηνόπαυση, στο Αρεταίειο.

Οι γυναίκες παρακολουθήθηκαν για 15 χρόνια, μεταξύ 2006 και 2021, και οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι αυτές που είχαν μέτριες έως σοβαρές εξάψεις ήταν πιο πιθανό να εμφανίσουν υπέρταση και μεταβολικό σύνδρομο.

Επιπλέον, γυναίκες που εμφάνισαν υπέρταση ή μεταβολικό σύνδρομο είχαν διαγνωστεί νωρίτερα, όταν εμφάνιζαν πιο έντονες εξάψεις έναντι όσων δεν είχαν ή είχαν ελαφρύτερες εξάψεις.

Προηγούμενες έρευνες, επίσης έδειξαν σχέση μεταξύ εξάψεων και κινδύνου για την καρδιαγγειακή υγεία. Γυναίκες που εμφάνιζαν εξάψεις είχαν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων ειδών καταστάσεων που επηρεάζουν την καρδιά και τα αγγεία.

Όμως, η σχέση ποτέ δεν είχε μελετηθεί σε γυναίκες με διαφόρων βαθμών συμπτώματα, σε τόσο μεγάλη κλίμακα.

Συμπτώματα όπως εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις μπορεί να αρχίσουν περίπου γύρω από το διάστημα της εμμηνόπαυσης και να διαρκέσουν 10 χρόνια.

Η Δρ. Αρμένη δήλωσε ότι τα αποτελέσματα τονίζουν και πάλι τον ρόλο στρατηγικών πρόληψης καρδιαγγειακών, όπως η χρήση θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης που θα πρέπει να εφαρμοστούν σύντομα μετά την εμμηνόπαυση.

Οι ερευνητές ενδιαφέρονται τώρα να εξετάσουν αν αυτοί οι συσσωρευμένοι παράγοντες κινδύνου προκαλούν καρδιακές παθήσεις.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Επιπλέον 6.478.289 ευρώ εγκρίθηκε για την αύξηση στις πρόσθετες εφημερίες των νοσοκομειακών γιατρών, στο πλαίσιο αντιμετώπισης της CoViD.

Αυτό προβλέπεται, μεταξύ άλλων, σε κοινή απόφαση των αναπληρωτών υπουργών Οικονομικών Θ. Σκυλακάκη και Υγείας Μ. Γκάγκα, η οποία δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Στην απόφαση, η οποία παρατίθεται πιο κάτω, αναφέρεται πως αυξάνεται από 9% στο 15% το ποσοστό των πρόσθετων εφημεριών, αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου έως τις 30 Ιουνίου. Από την 1η Ιουλίου, το ποσοστό επανέρχεται στο 9%.

Πρόκειται για πρόσθετες εφημερίες της παραγράφου 6 του άρθρου 34 του νόμου 4351/15.

Επιπλέον Πληροφορίες

• ΚΥΑ για πρόσθετες εφημερίες

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης καρδιαγγειακών κατά την εμμηνόπαυση, παρουσιάζουν σε επιστημονική ανάλυση, η οποία δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Best Practice & Research Clinical Endocrinology & Metabolism.

Η ανάλυση υπογράφεται από τον Παναγιώτη Αναγνωστή από την Ιατρική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και τον John C. Stevenson από το βρετανικό νοσοκομείο Royal Brompton and Harefield.

Όπως αναφέρουν, η μείωση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση αυξάνει τον κίνδυνο ισχαιμικής καρδιακής νόσου, κυρίως σε γυναίκες με πρόωρη εμμηνόπαυση.

Η παθοφυσιολογική βάση της αθηροσκληρωτικής διαδικασίας είναι η συσσώρευση αρκετών παραγόντων κινδύνου, στους οποίους περιλαμβάνονται η κοιλιακή παχυσαρκία, η αθηρογενής δυσλιπιδαιμία, η αντίσταση στην ινσουλίνη και η αρτηριακή υπέρταση.

Η παρουσία αγγειοκινητικών συμπτωμάτων μπορεί να αυξήσει περαιτέρω αυτόν τον κίνδυνο, ειδικά σε γυναίκες μικρότερες των 60 ετών.

Η ορμονοθεραπεία της εμμηνόπαυσης έχει ευεργετική επίδραση στο λιπιδικό προφίλ και στην ομοιόσταση της γλυκόζης, καθώς και σε άμεσες αρτηριακές επιδράσεις. Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου εάν ξεκινήσει έγκαιρα, δηλαδή κάτω από την ηλικία των 60 ετών ή εντός δεκαετίας από την τελευταία έμμηνο ρύση.

Σε κάθε περίπτωση, συνιστάται εξατομικευμένη προσέγγιση, λαμβάνοντας υπόψη τον συνολικό κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και καρκίνου του μαστού του ασθενούς.

Διαφορές με άνδρες

Η καρδιαγγειακή νόσος είναι η κύρια αιτία θανάτου στις γυναίκες παγκοσμίως, που αποδίδεται κυρίως στη στεφανιαία νόσο και, σε μικρότερο βαθμό, στην εγκεφαλοαγγειακή ή περιφερική αρτηριακή νόσο.

Εκτός από την αποφρακτική νόσο, η οποία εμφανίζεται 7 έως 10 χρόνια αργότερα από ό,τι στους άνδρες, ο σπασμός της στεφανιαίας αρτηρίας και η στεφανιαία μικροαγγειακή δυσλειτουργία ευθύνονται κυρίως για τον επιπολασμό της ισχαιμικής νόσου στις γυναίκες.

Επιπλέον, σε σύγκριση με τους άνδρες, οι γυναίκες εμφανίζουν ένα πιο διάχυτο πρότυπο αθηροσκλήρωσης, με λιγότερες αγγειακές ασβεστώσεις, αλλά πιο συχνές μαλακές αθηρωματικές πλάκες, οι οποίες είναι πιο ευάλωτες σε ρήξη. Αυτές οι διαφορές αποδίδονται κυρίως στη διαφορική επίδραση των στεροειδών ορμονών του φύλου στα αγγεία.

Η μείωση των συγκεντρώσεων οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση οδηγεί σε εξασθενημένη ενδοθηλιακή και αγγειακή λειτουργία και αυξημένη συστηματική φλεγμονή, ενισχύοντας περαιτέρω την αθηροσκληρωτική διαδικασία.

Η συσσώρευση παραγόντων κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου, όπως κοιλιακή παχυσαρκία, αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία, αντίσταση στην ινσουλίνη και αρτηριακή υπέρταση κατά την εμμηνόπαυση, μπορεί να αναστραφούν μετά την έγκαιρη χορήγηση της εμμηνοπαυσιακής ορμονοθεραπείας.

Το έλλειμμα οιστρογόνων επιδεινώνει όλους τους καρδιομεταβολικούς παράγοντες κινδύνου, αν και δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί ανεξάρτητος ρόλος στον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, ανεξαρτήτως γήρανσης.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Οι καρδιολογικοί ασθενείς μπορούν να απολαμβάνουν με ασφάλεια την ερωτική συνεύρεση με τον/την σύντροφό τους, υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι σταθεροί και δεν θα εμφανίζουν συμπτώματα. Παράλληλα, σε συνεννόηση με τον γιατρό τους μπορούν να ασκούνται, ενώ είναι σημαντικό να εντάξουν στη διατροφή τους τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες. Οι περισσότεροι μπορούν να επιστρέψουν στην εργασία τους και στις βασικές καθημερινές τους δραστηριότητες, ενώ υπό όρους μπορούν να συνεχίσουν τα χόμπι τους.

Σε διαδραστική ημερίδα που διοργανώνει το απόγευμα της Τετάρτης στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, η Γ Καρδιολογική Κλινική του ΑΠΘ κάνει έναν πρώτο απολογισμό των δύο επιτυχημένων κύκλων σεμιναρίων του «Σχολείου Ασθενών με Καρδιαγγειακές Παθήσεις» που υλοποίησε, και προχωράει στο επόμενο βήμα, που είναι η διάχυση της γνώσης στο ευρύ κοινό. Η ιστοσελίδα του Σχολείου Ασθενών (https://cardio-school.com/) είναι ήδη στον «αέρα», παρέχοντας αξιόπιστες πρακτικές συμβουλές στους ασθενείς και στους φροντιστές τους, ενώ θα γίνει επίδειξη και ενημέρωση για τα «έξυπνα» ρολόγια και άλλες ψηφιακές εφαρμογές που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη και αντιμετώπιση καρδιακών παθήσεων. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες θα εκπαιδευτούν στην καρδοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) και τη χρήση αυτόματου εξωτερικού απινιδωτή.

Σεξουαλική ζωή

Οι επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει πως τα περιστατικά αιφνίδιου θανάτου και ανακοπής κατά τη διάρκεια της ερωτικής επαφής είναι ελάχιστα διεθνώς. Μια ισορροπημένη σεξουαλική ζωή συμβάλλει, όπως και η άσκηση, στη γενικότερη σωματική και ψυχολογική υγεία των καρδιολογικών ασθενών.

«Οι καρδιολογικοί ασθενείς που στην καθημερινότητά τους δεν εμφανίζουν συμπτώματα μπορούν να χαίρονται τους ερωτικούς συντρόφους τους», ανέφερε ως γενική αρχή ο καθηγητής Καρδιολογίας του ΑΠΘ και διευθυντής της Γ Καρδιολογικής Κλινικής στο Ιπποκράτειο νοσοκομείο, Βασίλης Βασιλικός, συμβουλεύοντας παράλληλα τους παντρεμένους να προτιμούν την ερωτική επαφή εντός γάμου, προς αποφυγή επιπλέον …στρες και ενοχών.

Όπως διευκρίνισε ο ίδιος, η γενική αρχή για μια ασφαλή ερωτική ζωή είναι ο ασθενής να είναι σταθερός και αυτό να έχει αποδειχτεί από τις εξετάσεις του. «Σταθερός σημαίνει να κάνει ό,τι κάνει συνήθως, χωρίς να κουράζεται πιο εύκολα, ακόμη και αν δεν έχει πόνο στο στήθος ή κάποιο άλλο σύμπτωμα. Όπως ανεβαίνει δύο πατώματα μπορεί να κάνει και την ερωτική πράξη», είπε και πρόσθεσε πως σε περίπτωση λήψης κάποιου βοηθήματος, που ρίχνει την πίεση, είναι καλό να μην πάρει το χάπι για την πίεση ή να το πάρει αργότερα.

Σε περίπτωση κάποιου συμπτώματος στη διάρκεια της επαφής, όπως στηθάγχη, δύσπνοια, βήχα, συνιστάται άμεση διακοπή της συνεύρεσης και η ενημέρωση του θεράποντος γιατρού.

Κουβέντα καφενείου και «πληροφοριορύπανση»

Μπορώ να επιστρέψω στη δουλειά μου; Θα ξαναπάθω έμφραγμα; Μπορώ να πάω για ψάρεμα; Πειράζει αν πάρω το φάρμακο λίγο αργότερα; Οι συνήθεις ερωτήσεις των 65 καρδιολογικών ασθενών που συμμετείχαν στους  δύο κύκλους του Σχολείου μοιάζουν προφανείς, αλλά οι απαντήσεις είναι περισσότερο σύνθετες. Η προσέγγιση πρέπει να είναι εξατομικευμένη, καθώς όλοι οι ασθενείς δεν είναι ίδιοι, ενώ το πρόβλημα της «πληροφοριορύπανσης» μέσω του διαδικτύου- και όχι μόνο- θολώνει την εικόνα. Το παράδειγμα μιας «κουβέντας καφενείου» που επικαλέστηκε ο κ.Βασιλικός είναι χαρακτηριστικό:

«Τρεις ασθενείς με την ίδια πάθηση, συνομιλούν στο καφενείο. Ο ένας πήγε στο γιατρό της γειτονιάς, ο δεύτερος σε καθηγητή, ο τρίτος έχει έναν γνωστό που σπουδάζει ιατρική. Τους είπαν τα ίδια πράγματα με άλλο τρόπο και εκεί αρχίζουν διάφορα», είπε, σημειώνοντας πως με την ανταλλαγή αυτών των εμπειριών μπορεί κάποιος να πάρει το φάρμακο του άλλου ή και τα δύο, με απρόβλεπτα αποτελέσματα. «Έχουν συμβεί αυτά, τα βλέπουμε. Υπάρχουν πράγματα πολύ απλά, που αν αρχίσουν να ξεκαθαρίζουν θα έχουμε κατά 20% με 30% μείωση επανεισαγωγών στα νοσοκομεία και άσκοπων επισκέψεων, με οικονομικό όφελος και για το σύστημα. Αυτό είναι ένα μεγάλο κομμάτι της μαύρης τρύπας της υγείας», τόνισε.

«Έξυπνα» ρολόγια και εφαρμογές

Καρδιολόγοι, αλλά και ειδικοί του τομέα της πληροφορικής θα εξηγήσουν στο κοινό τον τρόπο λειτουργίας των ψηφιακών εργαλείων και εφαρμογών που υπάρχουν σήμερα στη διάθεση των καταναλωτών και κατά πόσο αυτά βοηθούν στην πρόληψη και αντιμετώπιση καρδιολογικών προβλημάτων.

Ο συντονιστής του Σχολείου Ασθενών και του ιατρείου καρδιαγγειακής πρόληψης και ψηφιακής καρδιολογίας της Κλινικής, καρδιολόγος Κώστας Μπακογιάννης, ρωτήθηκε για τον βαθμό ακρίβειας και αξιοπιστίας αυτών των εργαλείων.

«Υπάρχουν διάφορες διαβαθμίσεις αξιοπιστίας και ασφάλειας. Πολλά βασίζονται σε οπτικούς αισθητήρες. Μπορεί ένα smartwatch να έχει διαφορετική προσέγγιση αν το έχω σφιχτά ή χαλαρά στον καρπό, αν είμαι ιδρωμένος ή αν είμαι πιο σκουρόχρωμος ή πιο ανοιχτόχρωμος», είπε και πρόσθεσε: «Μέσα από την συμβουλευτική και εκπαίδευση, μπορεί κάποιος να τα χρησιμοποιεί με κριτική σκέψη και κυρίως να μάθει να ακούει τον εαυτό του. Αν για παράδειγμα νιώσω ένα φτερούγισμα, σε συνδυασμό και με μια μέτρηση στο ρολόι, μπορεί να με κινητοποιήσει να συμβουλευτώ τον γιατρό, ή αν είναι πολύ οξύ να πάω στα επείγοντα κάποιου νοσοκομείου».

Στην ιστοσελίδα του Σχολείου Ασθενών μπορεί ο ασθενής και ο φροντιστής του να ενημερωθεί για πρακτικά θέματα καθημερινότητας, να διαβάσει τις απαντήσεις σε συχνές ερωτήσεις και ανησυχίες, ενώ δίνεται η δυνατότητα επικοινωνίας με τους γιατρούς για κάποια απορία. Ειδικά modules απευθύνονται στους ασθενείς που παρακολουθούν το Σχολείο, παρέχοντας φρεσκάρισμα γνώσης που αφορούν καθημερινές συνήθειες, διατροφή και άσκηση.

Η οπτική των ασθενών

Ο καρδιολογικός ασθενής, Νίκος Καρακώστας, μοιράστηκε την εμπειρία του από την συμμετοχή του στο Σχολείο Ασθενών, που τον βοήθησε όπως είπε, να διαφωτιστεί σε μια σειρά από απορίες. Ένα κρίσιμο παράδειγμα, στο οποίο αναφέρθηκε, αφορά την συνέπεια στη λήψη της φαρμακευτικής αγωγής. «Έμαθα να είμαι συνεπής στην ακριβή ώρα που θα παίρνω το φάρμακό μου», είπε, ενώ έκανε αναφορά και στο θέμα της συντήρησης του φαρμάκου. «Δεν έχει σημασία μόνο να το παίρνεις στην κατάλληλη ώρα. Κάποιος μπορεί να το έχει στο αυτοκίνητο, ώστε να μην ξεχνάει να το παίρνει στη σωστή ώρα, αλλά εκεί μέσα να εκτίθεται σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες που επηρεάζουν τη δραστικότητά του», πρόσθεσε.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η εκμάθηση της ανάγνωσης από μαθητές σε όλο τον κόσμο επωμίστηκε ολόκληρο το βάρος της κρίσης της Covid-19, σύμφωνα με διεθνή μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 400.000 μαθητών σε 57 χώρες και δημοσιεύτηκε σήμερα.

«Το Pirls είναι η πρώτη μεγάλης κλίμακας διεθνής αξιολόγηση που βασίζεται στη συλλογή δεδομένων κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19», υπογραμμίζουν οι συγγραφείς της μελέτης Progress in International Reading Literacy Study (Pirls), που πραγματοποιείται κάθε πέντε χρόνια από το 2001 από την IEA, μια διεθνή ΜΚΟ μέλη της οποίας είναι ερευνητικοί οργανισμοί.

Η μελέτη τονίζει «τον αρνητικό αντίκτυπο της πανδημίας COVID-19» με «σχεδόν τους μισούς μαθητές να έχουν φοιτήσει σε σχολεία όπου τα κανονικά μαθήματα διακόπτονταν για οκτώ εβδομάδες ή περισσότερο».

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα “χαμηλότερα επίπεδα ανάγνωσης σε 21 από τις 32 χώρες που παρουσίασαν συγκρίσιμα στοιχεία τάσεων μεταξύ 2016 και 2021”. Μόνο οκτώ άλλες χώρες από αυτές τις 32 έχουν σταθερό επίπεδο ανάγνωσης και άλλες τρεις έχουν ακόμη καλύτερα αποτελέσματα.

Με μέση συνολική βαθμολογία 514 βαθμούς, η Γαλλία βρίσκεται πάνω από τον διεθνή μέσο όρο (500 μονάδες), αλλά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (527 μονάδες).

Η συντριπτική πλειονότητα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) εμφανίζει στατιστικά σημαντική πτώση, κατά μέσο όρο 11 μονάδων σε σύγκριση με το 2016.

Στη μελέτη, 21 χώρες σημειώνουν καλύτερο σκορ από τη Γαλλία. Η Σιγκαπούρη (587), το Χονγκ Κονγκ (573) και η Ρωσία (567) παρουσιάζουν τα καλύτερα αποτελέσματα. Οι πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η Φινλανδία (549) και η Πολωνία (549).

Τα κορίτσια έχουν υψηλότερες επιδόσεις από τα αγόρια σε όλες τις χώρες που μελετήθηκαν, εκτός από την Ισπανία και την Τσεχική Δημοκρατία.

Αυτό συμβαίνει και στη Γαλλία, όπου η διαφορά μεταξύ της μέσης βαθμολογίας των κοριτσιών (521) και εκείνης των αγοριών (507) είναι αξιοσημείωτη, σημειώνει η μελέτη.

Πηγή: ΑΠΕΜΠΕ

Πηγη: https://healthmag.gr/

Πηγη: https://healthmag.gr/

Μια πολύ σημαντική ανακάλυψη που θα μπορούσε να βοηθήσει στην προστασία των ατόμων που κινδυνεύουν από Αλτσχάιμερ έκαναν οι ερευνητές.

Ένας άνδρας που θα άρχιζε να χάνει τη μνήμη του όταν θα έφτανε 40 ή 50, με βάση το ιστορικό της οικογένειάς του, συνέχισε να έχει μια ομαλή εγκεφαλική λειτουργία για δεκαετίες, πηγαίνοντας κόντρα στις εκτιμήσεις.

Τον άνδρα φάνηκε να προστατεύει μια σπάνια γονιδιακή μεταβολή που ενίσχυσε τη λειτουργία μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται ριελίνη και βοηθά τους νευρώνες να επικοινωνούν.

Η ενισχυμένη ριελίνη φάνηκε να προστατεύει ένα πολύ συγκεκριμένο σημείο του εγκεφάλου του άνδρα, μια περιοχή δηλαδή που βρίσκεται πίσω από τη μύτη και ονομάζεται ενδορινικός φλοιός.

«Μια άλλη σημαντική ανακάλυψη στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι πως αυτή η ενισχυμένη πρωτεΐνη, δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει και στον υπόλοιπο εγκέφαλο», προσθέτει ο καθηγητής.

Ο ενδορινικός φλοιός είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στις επιπτώσεις του γήρατος και του Αλτσχάιμερ. Πρόκειται για μια περιοχή του εγκεφάλου που στέλνει και λαμβάνει σήματα που σχετίζονται με την αίσθηση της όσφρησης, η απώλεια της οποίας είναι συχνά προάγγελος αλλαγών στον εγκέφαλο που οδηγούν σε προβλήματα μνήμης και σκέψης.

Οι επιστήμονες του Χάρβαρντ εργάζονται για την ανάπτυξη μιας θεραπείας που να βασίζεται στα νέα ευρήματα.

Ο Δρ. Ρίτσαρντ Άιζακσον από το Florida Atlantic University, αναφέρει ότι μελέτες όπως αυτή, δείχνουν κάτι σημαντικό: «Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορούμε να κερδίσουμε μια διελκυστίνδα ενάντια στα ίδια μας τα γονίδια».

«Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μια μελέτη σαν και αυτή για να ενισχύσουμε και να βελτιώσουμε τη φροντίδα; Το ελπίζω. Δεν θα έλεγα πως έχουμε φτάσει εκεί ακόμα», είπε ο καθηγητής, ο οποίος δεν σχετίζεται με την έρευνα. «Θεωρώ πάντως ότι είναι μια σημαντική μελέτη».

Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine.

Πηγη: https://www.onmed.gr/

Τον «κώδωνα του κινδύνου» έκρουσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (Artificial Intelligence) στη δημόσια υγεία, επισημαίνοντας πως τα δεδομένα που χρησιμοποιεί -προκειμένου να καταλήξει σε αποφάσεις- μπορεί να είναι μεροληπτικά ή να χρησιμοποιούνται λανθασμένα.

Μολονότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δηλώνει ενθουσιασμένος με τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, διατυπώνει ανησυχίες σχετικά με το πώς θα χρησιμοποιηθεί ώστε να βελτιώσει την πρόσβαση σε πληροφορίες υγείας, ως ένα εργαλείο υποστήριξης των αποφάσεων και για τη βελτίωση της ικανότητας διάγνωσης, ώστε να προστατευθεί η ανθρώπινη υγεία και να μειωθούν οι ανισότητες.

Μεροληπτικά δεδομένα

Συγκεκριμένα, ο ΠΟΥ ανέφερε σε ανακοίνωση του πως τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση της ΑΙ μπορεί να είναι μεροληπτικά, παράγοντας παραπλανητικές ή ανακριβείς πληροφορίες που μπορεί να δημιουργούν απειλές για την υγεία, την ισότητα και τη συμπεριληπτικότητα και πως τα μοντέλα μπορεί να χρησιμοποιηθούν λανθασμένα με αποτέλεσμα να παράγουν και να διασπείρουν πολύ πειστικά παραπληροφόρηση με τη μορφή κειμένου, ηχητικού ή βίντεο το οποίο το κοινό είναι δύσκολο να ξεχωρίσει από ένα αξιόπιστο περιεχόμενο για την υγεία.

Είναι “επιτακτική ανάγκη” να αποτιμηθούν οι κίνδυνοι από τη χρησιμοποίηση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs), όπως το ChatGPT, ώστε να προστατευθεί και να προωθηθεί η ανθρώπινη ευημερία, ανέφερε ο οργανισμός του ΟΗΕ για την υγεία.

Η προειδοποίησή του έρχεται καθώς οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης αποκτούν πολύ γρήγορα αποδοχή, υπογραμμίζοντας μια τεχνολογία που θα μπορούσε να ανατρέψει τον τρόπο που λειτουργούν οι επιχειρήσεις και η κοινωνία.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση εντάχθηκε εδώ και μια εβδομάδα ένα νέο φάρμακο για την αντιμετώπιση της επιληψίας, με δραστική ουσία τη κενομπαμάτη και καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία.

Το φάρμακο αυτό έχει τη μορφή χαπιού και μειώνει κατά 50% τις επιληπτικές κρίσεις των ενήλικων ασθενών. Εξάλλου άλλα δύο φάρμακα αναμένεται να κυκλοφορήσουν στη χώρα μας εντός του 2024, τα οποία ενδείκνυνται για την αντιμετώπιση των συνδρόμων Dravet, Lennox Gastaut και Rett στα παιδιά.

Φαρμακοανθεκτική επιληψία

«Η κενομπαμάτη έχει πάρει έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) τον Μάρτιο του 2021, αλλά μόλις πριν λίγες ημέρες εντάχθηκε στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Είναι σε μορφή χαπιού και λαμβάνεται μία φορά την ημέρα. Ενδείκνυται κυρίως για ενήλικες ασθενείς με φαρμακοανθεκτική επιληψία με εστιακές επιληπτικές κρίσεις, με ή χωρίς δευτεροπαθή γενίκευση. Αφορά, δηλαδή, το 1/3 των ασθενών που δεν ρυθμίζονται με άλλες φαρμακευτικές επιλογές. Η λήψη της κενομπαμάτης επιτυγχάνει μείωση 50% των επιληπτικών κρίσεων βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών», ανέφερε -μεταξύ άλλων- η αναπληρώτρια καθηγήτρια Νευρολογίας ΑΠΘ, Α’ νευρολογική κλινική ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Μάρθα Σπηλιώτη, κατά τη διάρκεια της ομιλίας της με θέμα «Νεότερα αντιεπιληπτικά φάρμακα στη θεραπεία της επιληψίας», στο πλαίσιο του 9ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Εφαρμοσμένης Φαρμακευτικής (ΠΣΕΦ), που διοργάνωσε ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης.

Παράλληλα, σημείωσε ότι το 2024 αναμένονται άλλα δύο φάρμακα σε μορφή πόσιμου διαλύματος. Το ένα φάρμακο με τη δραστική ουσία φενφλουραμίνη, πήρε έγκριση το 2020 από τον FDA και το 2021 από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων για την αντιμετώπιση των επιληπτικών κρίσεων στο σύνδρομο Dravet, μία μυοκλονική επιληψία βρεφικού τύπου που συνήθως εμφανίζεται στις ηλικίες από 4 μηνών έως 3 ετών. Το 2023 έλαβε επίσης έγκριση και για το σύνδρομο Lennox Gastaut, μία από τις πιο σοβαρές μορφές επιληψίας σε παιδιά ηλικίας 2 ετών και άνω, καθώς και σε ενήλικες.

Νευρολογική διαταραχή

Εξάλλου, το 2023 εγκρίθηκε η θεραπεία με το φάρμακο τροφινετίδη, που μειώνει τη φλεγμονή και τη νευρωνική απόπτωση, για παιδιά ηλικίας 2 ετών και άνω και για ενήλικες ως πρώτη θεραπεία για την αντιμετώπιση του συνδρόμου Rett, μιας γενετικής νευρολογικής διαταραχής που εμφανίζεται μόνο σε κορίτσια με νοητική υστέρηση, κινητική αναπηρία και επιληψία. Θα προχωρήσει, επίσης, σε φάση 3 η έρευνα με τη γνωστή κεταμίνη (αντιεπιληπτικό που χρησιμοποιείται ενδοφλεβίως σε επιληπτική κατάσταση σε ΜΕΘ) σε από του στόματος χορήγηση για το σύνδρομο Rett.

Ενθαρρυντικά είναι τα μηνύματα και για την αντιμετώπιση της πολλαπλής σκλήρυνσης (σκλήρυνσης κατά πλάκας). Όπως τόνισε η αναπληρώτρια καθηγήτρια Νευρολογίας-Νευροανοσολογίας ΑΠΘ, Α’ Νευρολογική κλινική ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ, Ευφροσύνη Κουτσουράκη, στην ομιλία της με θέμα «Νοσοτροποποιητικά φάρμακα στην πολλαπλή σκλήρυνση» κατά τη διάρκεια του 9ου ΠΣΕΦ, υπολογίζεται ότι πάνω από 2,8 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από πολλαπλή σκλήρυνση, στην Ελλάδα περισσότεροι από 18.000 και στην Ευρώπη περισσότεροι από 800.000 με συχνότερη ηλικία έναρξης μεταξύ 20-40 ετών και επικράτηση στις γυναίκες (1,5-3 φορές περισσότερο από τους άνδρες).

Αντιμετώπιση της νόσου

«Η έγκαιρη έναρξη της θεραπείας αλλάζει τη φυσική πορεία της νόσου που οδηγεί στη μείωση της λειτουργικότητας των ασθενών, γιατί φαίνεται ότι η εκφυλιστική διεργασία αρχίζει πολύ νωρίς, επηρεάζει σημαντικά την εξέλιξη της αναπηρίας και συνδέεται με τη νευροφλεγμονή, την οποία κατά κύριο λόγο στοχεύουν τα περισσότερα από τα εγκεκριμένα για τη νόσο φάρμακα. Ήδη κυκλοφορούν στην Ελλάδα 15 φάρμακα για την αντιμετώπιση της νόσου, ενώ αναμένονται άλλα έξι. Η έγκαιρη έναρξη της θεραπείας σε ασθενείς με ενεργό πολλαπλή σκλήρυνση μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνια ύφεση των συμπτωμάτων της νόσου και αποφυγή σοβαρής αναπηρίας, χωρίς βέβαια να έχει ακόμη βρεθεί η οριστική θεραπεία της νόσου», επισήμανε η κ. Κουτσουράκη.

Σύμφωνα με την ίδια, η επιλογή των φαρμάκων γίνεται με βάση το μεγαλύτερο όφελος για κάθε ασθενή ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες της ζωής του και τον τύπο της πολλαπλής σκλήρυνσης που παρουσιάζει, καθώς και με τη μικρότερη πιθανότητα για μακροχρόνιες σοβαρές παρενέργειες.

«Αυτό που είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γυναίκες με πολλαπλή σκλήρυνση είναι ότι όλες μπορούν να αποκτήσουν παιδί, εφόσον το επιθυμούν. Οι προϋποθέσεις για αυτό είναι να υπάρξει προγραμματισμός, η νόσος να είναι σε ύφεση, σταθεροποιημένη, χωρίς υποτροπές. Σε περίπτωση που η νόσος δεν έχει σταθεροποιηθεί, αλλά ακολουθήσει εγκυμοσύνη, εφόσον ο θεράπων νευρολόγος το θεωρήσει απαραίτητο, μπορεί η ασθενής να λαμβάνει κάποια φάρμακα και στη διάρκεια της εγκυμοσύνης ώστε να μην υπάρξει επιδείνωση της νόσου, αλλά ούτε να επιβαρυνθεί το έμβρυο. Επιπλέον, μελέτες έχουν δείξει ότι ο θηλασμός ελαττώνει την κληρονομική προδιάθεση εμφάνισης πολλαπλής σκλήρυνσης στα παιδιά των οποίων οι γονείς έχουν τη νόσο», τόνισε η κ. Κουτσουράκη.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Το 7,4% του πληθυσμού της χώρας ηλικίας 16 ετών και άνω δηλώνει ότι έχει πολύ κακή ή κακή υγεία, το 15,4% μέτρια, ενώ το 77,2% πολύ καλή ή καλή υγεία, ενώ παράλληλα, το 24,9% έχει χρόνιο πρόβλημα υγείας.

Χρόνιο πρόβλημα ή χρόνια πάθηση δηλώνουν περίπου 3 στις 10 γυναίκες (27,0%) και 2 στους 10 άνδρες (22,6%). Χρόνιο θεωρείται το πρόβλημα υγείας ή η πάθηση που διαρκεί ή πρόκειται να διαρκέσει περισσότερους από 6 μήνες, με ή χωρίς φαρμακευτική αγωγή.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, αυτό προκύπτει από την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για την υγεία του πληθυσμού το 2022 (εισοδήματα 2021), σύμφωνα επίσης με την οποία:

Το 9% για διάστημα έξι μηνών ή περισσότερο είχε περιορίσει, λόγω δικού του προβλήματος υγείας, κάποιες, συνήθεις για τον γενικό πληθυσμό δραστηριότητες ή είχε δυσκολευτεί σε αυτές πάρα πολύ, ενώ το 13,2% είχε περιορίσει κάποιες δραστηριότητες ή δυσκολευτεί σε αυτές, αλλά όχι πάρα πολύ.

Στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω:

• 1,1% είναι ελλιποβαρείς.
• 44,1% είναι φυσιολογικού βάρους.
• 42,7% είναι υπέρβαροι.
• 12,2% είναι παχύσαρκοι.
• 1 στους 2 άνδρες (50,3%) είναι υπέρβαρος, ενώ η αναλογία υπέρβαρων γυναικών είναι περισσότερες από 3 στις 10 (35,6%).

Η έρευνα κατέγραψε παράλληλα περιορισμούς που υφίστανται στις αισθητηριακές και σωματικές λειτουργίες του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω, πιο συγκεκριμένα τον βαθμό δυσκολίας στην όραση, την ακοή, την κινητικότητα και τη μνήμη και συγκέντρωση, ανεξάρτητα εάν οι περιορισμοί προκύπτουν λόγω ηλικίας, ασθενειών, ατυχημάτων ή εκ γενετής προβλημάτων.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ:

• Το 13,5% αντιμετωπίζουν δυσκολία στην όραση (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν βλέπουν τίποτα). Ποσοστό 78,8% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.
• Το 11% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω αντιμετωπίζει δυσκολία στην ακοή (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν ακούνε τίποτα). Ποσοστό 86,6% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.
• Το 15,8% αντιμετωπίζει δυσκολία κατά τη μετακίνησή του (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν μπορούν να περπατήσουν ή να ανέβουν / κατέβουν σκάλα χωρίς τη χρήση οποιουδήποτε βοηθήματος ή βοήθειας από άλλον). Ποσοστό 74,4% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.
• Το 11,6% αντιμετωπίζει δυσκολία με τη μνήμη / συγκέντρωση (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν θυμούνται τίποτα ή δεν μπορούν να συγκεντρωθούν σε ό,τι κάνουν). Ποσοστό 82,5% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.
• Το 8% αντιμετωπίζει δυσκολία με τη φροντίδα (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν μπορούν να φροντίσουν τον εαυτόν τους, όπως να πλένονται, να ντύνονται κ.λπ.). Ποσοστό 78,1% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.
• Το 4,7% αντιμετωπίζουν δυσκολία στην επικοινωνία με τους άλλους ανθρώπους (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν τους καταλαβαίνουν ή δεν τον/την καταλαβαίνουν, παρόλο που μιλούν την ίδια γλώσσα). Ποσοστό 70,1% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.

Τους τελευταίους 12 μήνες πριν τη διενέργεια της έρευνας, περίπου 1 στους 2 (54%) χρειάστηκε ιατρική εξέταση ή θεραπεία. Ποσοστό 24,3% όσων χρειάστηκαν ιατρική εξέταση ή θεραπεία δεν την έλαβε κάθε φορά που χρειάστηκε. Ποσοστό 19,9% του φτωχού πληθυσμού δεν έλαβε ιατρική εξέταση ή θεραπεία, κάθε φορά που χρειάστηκε. Το ποσοστό για τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχεται στο 11,6%.

Κατά τους τελευταίους 12 μήνες πριν τη διενέργεια της έρευνας, περίπου 1 στους 2 (46,8%) χρειάστηκαν οδοντιατρική / στοματολογική / ορθοδοντική εξέταση ή θεραπεία. Ποσοστό 32% όσων χρειάστηκαν οδοντιατρική / στοματολογική / ορθοδοντική εξέταση ή θεραπεία δεν την έλαβε κάθε φορά που χρειάστηκε. Ποσοστό 21% του φτωχού πληθυσμού δεν έλαβε οδοντιατρική / στοματολογική / ορθοδοντική εξέταση ή θεραπεία κάθε φορά που χρειάστηκε. Το αντίστοιχο ποσοστό του μη φτωχού πληθυσμού ανέρχεται στο 13,7%.

Σχετικά με τις επισκέψεις σε ιατρούς:

• Ιατρό γενικής ιατρικής, παθολόγο ή τον προσωπικό ιατρό, επισκέφθηκε το 33,3%.
• Ιατρό άλλης ειδικότητας ή χειρουργό για ειδικευμένες ιατρικές υπηρεσίες, το 24,2%.
• Οδοντίατρο/στοματολόγο/ορθοδοντικό, το 24,2%.

Με κριτήριο την κύρια εργασία ή την καθημερινή ασχολία (για όσους εργάζονται), από την έρευνα προκύπτει ότι:

Περίπου 3 στους 10 (28,9%) εργαζόμενους ηλικίας 16 ετών και άνω κυρίως κάθονται.

4 στους 10 (40,5%) εργαζόμενους ηλικίας 16 ετών και άνω κυρίως κάνουν βαριές εργασίες που απαιτούν έντονη σωματική δραστηριότητα. Ως έντονη σωματική δραστηριότητα ορίζεται η δραστηριότητα που απαιτεί σκληρή σωματική προσπάθεια και η οποία, συνήθως, προκαλεί γρήγορη αναπνοή και σημαντική αύξηση στους καρδιακούς παλμούς.

Καταγράφηκε, επίσης, η συχνότητα κατανάλωσης λαχανικών και σαλατών, φρέσκων, κατεψυγμένων, αποξηραμένων ή κονσερβοποιημένων. Περιλαμβάνονται τα όσπρια ενώ οι πατάτες, ως υδατάνθρακες, ανήκουν στην τροφική ομάδα του ψωμιού και των δημητριακών και δεν συμπεριλαμβάνονται. Επίσης, δεν περιλαμβάνονται οι χυμοί λαχανικών. Έτσι:

Περίπου 4 στους 10 (41,1%) καταναλώνουν φρούτα καθημερινά, ενώ ποσοστό 0,7% δεν καταναλώνει καθόλου.

Περισσότεροι από 4 στους 10 (46,9%) καταναλώνουν λαχανικά ή σαλάτες καθημερινά, ενώ ποσοστό 0,5% δεν καταναλώνει καθόλου.

Αναφορικά με τις καπνιστικές συνήθειες του πληθυσμού (περιλαμβάνεται και το ηλεκτρονικό τσιγάρο):

• Το 24,8% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω καπνίζει καθημερινά.
• Το 1,9% καπνίζει μερικές φορές την εβδομάδα.
• Το 1,5% καπνίζει μερικές φορές τον μήνα.
• Το 1,1% καπνίζει μερικές φορές τον χρόνο.
• Το 71,3% δεν κάπνισε καθόλου.

Διαφοροποιήσεις παρατηρούνται ως προς το φύλο στα ποσοστά του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω που καπνίζουν. Συγκεκριμένα, καπνίζουν καθημερινά περίπου 3 στους 10 (30,4%) άνδρες και λιγότερες από 2 στις 10 (18,4%).

Παράλληλα:

• Το 3,8% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω καταναλώνει καθημερινά αλκοολούχα ποτά.
• Λιγότεροι από 2 στους 10 (18,7%) καταναλώνουν μερικές φορές την εβδομάδα.
• Περίπου 2 στους 10 (24,9%) καταναλώνουν μερικές φορές τον μήνα.
• Λιγότεροι από 2 στους 10 (17,4%) καταναλώνουν μερικές φορές τον χρόνο.
• Το 35,3 % δεν κατανάλωσαν καθόλου αλκοολούχα ποτά.

Τέλος, σχετικά με το ποσοστό του πληθυσμού 16 ετών και άνω που επιβαρύνεται πάρα πολύ οικονομικά από τις δαπάνες:

• Για παροχή ιατρικής φροντίδας, ήταν 8,6%,
• Για παροχή οδοντιατρικής / στοματικής φροντίδας, ήταν 10,6%, και
• Για αγορά φαρμάκων ή βιταμινών ήταν 7,3%.

Πηγη: https://healthpharma.gr/