Η στοχευμένη αντιμετώπιση ενός συγκεκριμένου μηχανισμού άμυνας των βακτηρίων είναι πολύ πιθανό, σύμφωνα με τους ερευνητές, να ενισχύσει ουσιαστικά τη μάχη κατά της μικροβιακής αντοχής
Μια σημαντική ανακάλυψη για τον τρόπο με τον οποίο τα βακτήρια αναπτύσσουν αντοχή στα κοινά αντιβιοτικά θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για πιο αποτελεσματικές θεραπείες απέναντι στις ανθεκτικές λοιμώξεις, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα του Intependent, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου διαπίστωσαν ότι η στοχευμένη αντιμετώπιση ενός συγκεκριμένου μηχανισμού άμυνας των βακτηρίων θα μπορούσε να ενισχύσει ουσιαστικά τη μάχη κατά της μικροβιακής αντοχής –μιας από τις πιο επικίνδυνες και ταχέως αυξανόμενες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως.
Το σύστημα επιδιόρθωσης Rtc
Συγκεκριμένα, η ερευνητική ομάδα μελέτησε ένα σύστημα επιδιόρθωσης, γνωστό ως Rtc, το οποίο διαθέτουν ορισμένα βακτήρια για να αντιμετωπίζουν τις επιδράσεις συγκεκριμένων αντιβιοτικών. Το σύστημα αυτό λειτουργεί επιδιορθώνοντας το RNA — το κρίσιμο μόριο που είναι υπεύθυνο για τη μετάφραση της γενετικής πληροφορίας σε λειτουργικές πρωτεΐνες μέσα στα κύτταρα. Με τη διατήρηση της παραγωγής πρωτεϊνών και της κυτταρικής ανάπτυξης, το Rtc επιτρέπει στα βακτήρια να επιβιώνουν ακόμη και υπό την επίδραση αντιβιοτικών.
Ένα βασικό εύρημα της μελέτης, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, ήταν η απρόβλεπτη φύση της βακτηριακής αντίδρασης στα αντιβιοτικά, που φαίνεται να οφείλεται στις διαφορές στην ενεργοποίηση του συστήματος Rtc από κύτταρο σε κύτταρο. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι, αν οι θεραπείες σχεδιαστούν ώστε να στοχεύουν συγκεκριμένα συστατικά του συστήματος Rtc, θα μπορούσαν να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα των υπαρχόντων αντιβιοτικών και να τα καταστήσουν πιο ικανά να εξαλείψουν τις λοιμώξεις. Η ανακάλυψη προέκυψε μέσω συνδυασμού υπολογιστικής μοντελοποίησης και εργαστηριακών πειραμάτων, στα οποία χρησιμοποιήθηκε το βακτήριο E. coli, γνωστό για την ικανότητά του να αναπτύσσει αντοχή στα αντιβιοτικά.
Επείγουσα ανάγκη για νέες προσεγγίσεις
Η Δρ. Άντρεα Βάις, από τα Τμήματα Βιολογικών Επιστημών και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, η οποία ηγήθηκε της έρευνας, τόνισε την επείγουσα ανάγκη για νέες προσεγγίσεις.
«Τα βακτήρια είναι έξυπνοι μικροί οργανισμοί. Μαθαίνουν συνεχώς πώς να αποφεύγουν τα αντιβιοτικά μας -και γίνονται ολοένα καλύτερα σε αυτό», δήλωσε.
«Αν δεν βρούμε νέα φάρμακα ή νέους τρόπους να τα ξεγελάσουμε, θα έχουμε τεράστιο πρόβλημα. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να κατανοήσουμε πώς λειτουργούν οι αμυντικοί τους μηχανισμοί. Μόλις κατανοήσουμε πλήρως τον μηχανισμό, θα μπορέσουμε να βρούμε πιο έξυπνους τρόπους για να τους νικήσουμε και να αντιμετωπίσουμε τις λοιμώξεις πιο αποτελεσματικά» σημείωσε.
Τα βλαστοκύτταρα που προέρχονται από λιπώδη ιστό μπορούν να επιδιορθώσουν κατάγματα της σπονδυλικής στήλης όπως εκείνα που προκαλούνται από την οστεοπόρωση.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οσάκα ανέπτυξαν μία νέα, πολλά υποσχόμενη μέθοδο για την αποκατάσταση καταγμάτων στην σπονδυλική στήλη χρησιμοποιώντας βλαστοκύτταρα που εξάγονται από λιπώδη ιστό ή σωματικό λίπος.
Σε μελέτες σε ζώα, η θεραπεία αυτή αποκατέστησε με επιτυχία κακώσεις της σπονδυλικής στήλης σε αρουραίους που έμοιαζαν με τα σχετιζόμενα με την οστεοπόρωση κατάγματα που παρατηρούνται στους ανθρώπους. Επειδή τα κύτταρα αυτά είναι εύκολο να συλλεχθούν, ακόμη και από ηλικιωμένους ενήλικες, και προκαλούν ελάχιστη καταπόνηση στον οργανισμό, η τεχνική αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει μια ήπια, μη επεμβατική εναλλακτική λύση για τη θεραπεία οστικών παθήσεων.
Η οστεοπόρωση αποδυναμώνει τα οστά, καθιστώντας τα εύθραυστα και πιο επιρρεπή σε κατάγματα. Μεταξύ των διαφόρων τύπων καταγμάτων που προκαλούνται από την οστεοπόρωση, τα συμπιεστικά κατάγματα της σπονδυλικής στήλης, γνωστά ως οστεοπορωτικά κατάγματα σπονδυλικής στήλης, είναι τα πιο συνηθισμένα. Αυτές οι βλάβες μπορούν να οδηγήσουν σε μακροχρόνια αναπηρία και να μειώσουν σοβαρά την ποιότητα ζωής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ασφαλέστερες και αποτελεσματικότερες θεραπείες.
Πώς τα βλαστοκύτταρα που προέρχονται από λίπος βοηθούν στην αναδόμηση των οστών
Τα βλαστοκύτταρα που προέρχονται από λιπώδη ιστό παρουσιάζουν ισχυρό δυναμικό για την αποκατάσταση βλαβών των οστών. Αυτά τα πολυδύναμα κύτταρα μπορούν να εξελιχθούν σε διάφορους τύπους ιστών, συμπεριλαμβανομένων των οστών. Όταν τα εν λόγω βλαστοκύτταρα καλλιεργούνται σε τρισδιάστατες σφαιρικές ομάδες που ονομάζονται σφαιροειδή, η ικανότητά τους να προάγουν την αποκατάσταση των ιστών αυξάνεται. Η πρότερη διαφοροποίησή τους σε οστεοποιητικά κύτταρα ενισχύει δε περαιτέρω την αποτελεσματικότητά τους στη διέγερση της αναγέννησης των οστών.
Η ερευνητική ομάδα της Οσάκα χρησιμοποίησε βλαστοκύτταρα προερχόμενα από λιπώδη ιστό για να δημιουργήσει σφαιροειδή διαφοροποιημένα σε οστά και τα συνδύασε με τρισθενές άλας φωσφορικού ασβεστίου (β-TCP), ένα υλικό που χρησιμοποιείται συνήθως στην αναδόμηση των οστών. Το μείγμα εφαρμόστηκε σε αρουραίους με κακώσεις σπονδυλικής στήλης, με αποτέλεσμα σημαντική βελτίωση στην επούλωση και την αντοχή των οστών.
Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι τα γονίδια που είναι υπεύθυνα για τον σχηματισμό και την αναγέννηση των οστών έγιναν πιο ενεργά μετά τη θεραπεία, κάτι που δείχνει ότι η προσέγγιση αυτή διεγείρει τις φυσικές διαδικασίες επούλωσης του σώματος.
Ελπιδοφόρες προοπτικές για μελλοντικές θεραπείες
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μελέτη αποκάλυψε το δυναμικό των σφαιροειδών διαφοροποίησης των οστών που χρησιμοποιούν βλαστοκύτταρα προερχόμενα από λιπώδη ιστό για την ανάπτυξη νέων θεραπειών για τα κατάγματα της σπονδυλικής στήλης. Μάλιστα, επειδή τα κύτταρα προέρχονται από λίπος, η επιβάρυνση για τον οργανισμό είναι μικρή, διασφαλίζοντας την ασφάλεια των ασθενών.
Αυτή η απλή και αποτελεσματική μέθοδος, σύμφωνα με τους ίδιους, μπορεί να θεραπεύσει ακόμη και δύσκολα κατάγματα και μπορεί να επιταχύνει την επούλωση.
Η τεχνική αναμένεται να εξελιχθεί σε νέα θεραπεία που θα βοηθήσει στην παράταση της υγιούς ζωής των ασθενών.
Αφορούν έξι συνθέσεις φαρμάκων: cyclophosphamide, etoposide, mercaptopurine, methotrexate, procarbazine και temozolomide.
Κάθε χρόνο, εκτιμάται ότι 400.000 παιδιά και έφηβοι αναπτύσσουν καρκίνο, ωστόσο τα ποσοστά επιβίωσης παραμένουν κάτω από 30% στις περισσότερες χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος (LMICs) σε σύγκριση με πάνω από 80% σε χώρες υψηλού εισοδήματος.
Ένα σημαντικό εμπόδιο είναι η έλλειψη φαρμάκων κατάλληλων για την ηλικία. Τα παιδιά με καρκίνο συχνά βασίζονται σε σκευάσματα ενηλίκων που είναι δύσκολο ή μη πρακτικό να χορηγηθούν, οδηγώντας σε ανακριβή δοσολογία και περιττούς κινδύνους θεραπείας.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δημοσίευσε έξι νέα προφίλ προϊόντων – στόχων για φιλικές προς τα παιδιά συνθέσεις βασικών αντικαρκινικών φαρμάκων. Αυτή η δημοσίευση παρέχει στους παρασκευαστές έναν σαφή, τεχνικό οδικό χάρτη για την ανάπτυξη των απαραίτητων, βελτιστοποιημένων εκδόσεων των φαρμάκων που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για χρήση σε παιδιά παγκοσμίως.
Η δημοσίευση με τίτλο “Επιτάχυνση της ανάπτυξης σκευασμάτων προτεραιότητας στον παιδικό καρκίνο” ορίζει προφίλ προϊόντων – στόχους (TPPs) με βέλτιστα και ελάχιστα πρότυπα για νέες, φιλικές προς τα παιδιά συνθέσεις έξι φαρμάκων: cyclophosphamide, etoposide, mercaptopurine, methotrexate, procarbazine και temozolomide.
Τα TPPs αναπτύχθηκαν μέσω μιας τυποποιημένης διαδικασίας του ΠΟΥ, συμπεριλαμβανομένης μιας διαβούλευσης εμπειρογνωμόνων που πραγματοποιήθηκε εικονικά τον Δεκέμβριο του 2024, αξιοποιώντας την εμπειρογνωμοσύνη των εταίρων και των παγκόσμιων εμπειρογνωμόνων στο Παγκόσμιο Δίκτυο Επιταχυντή για Παιδιατρικά Σκευάσματα (GAP-f) του ΠΟΥ.
Από την ανακοίνωση του πρώτου καταλόγου προτεραιότητας για παιδιατρικούς καρκίνους τον Ιανουάριο του 2024, ο ΠΟΥ ηγείται του έργου για την ανάπτυξη TPPs στον παιδικό καρκίνο, συνεργαζόμενος στενά με εταίρους του GAP-f, συμπεριλαμβανομένου του Παιδιατρικού Ερευνητικού Νοσοκομείου St. Jude, της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Παιδιατρικής Σύνθεσης (EuPFI) και της Διεθνούς Εταιρείας Παιδιατρικής Ογκολογίας (SIOP).
Μια δημόσια διαβούλευση την άνοιξη του 2025 συγκέντρωσε πρόσθετα σχόλια από ειδικούς του κλάδου, φαρμακοβιομηχανίες, την επιστημονική κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων ογκολόγων για παιδιά, φαρμακοποιών και ειδικών σε σκευάσματα, εφαρμοστών, κλινικών ιατρών και προσωπικού προγραμμάτων υγείας που ασχολείται επί του παρόντος με τη διαχείριση του παιδικού καρκίνου.
Αυτές οι προσπάθειες οδήγησαν στην επιτυχή έναρξη των έξι TPPs, παρέχοντας ένα σχέδιο που περιγράφει τα επιθυμητά χαρακτηριστικά βελτιστοποιημένων φιλικών προς τα παιδιά σκευασμάτων. Το έργο αυτό υποστηρίζει άμεσα τους στόχους της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας για τον Παιδικό Καρκίνο και συμπληρώνει τις προσπάθειες της Παγκόσμιας Πλατφόρμας για την Πρόσβαση σε Φάρμακα για τον Παιδικό Καρκίνο, προωθώντας την ισότιμη πρόσβαση σε ασφαλή, αποτελεσματικά και εύκολα στη χορήγηση φάρμακα για τον καρκίνο για παιδιά παγκοσμίως.
“Κάθε παιδί με καρκίνο αξίζει φάρμακα που είναι ασφαλή, αποτελεσματικά και κατάλληλα για την ηλικία του”, λέει η Martina Penazzato, επικεφαλής του GAP-f στο Τμήμα Επιστήμης για την Υγεία του ΠΟΥ. “Το έργο του ΠΟΥ και των εταίρων του στο GAP-f σε αυτά τα TPP χρησιμεύει ως υπενθύμιση της επείγουσας ανάγκης για επενδύσεις και καινοτομία στην ανάπτυξη παιδιατρικών ογκολογικών φαρμάκων – ένας τομέας που εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με την Ογκολογία ενηλίκων κατά σχεδόν μια δεκαετία“.
Αυτά τα έξι TPP παρέχουν σαφείς οδηγίες στους παρασκευαστές για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων δίνοντας προτεραιότητα στα εξής:
Ευέλικτες, φιλικές προς τα παιδιά δοσολογικές μορφές, όπως διασπειρόμενα ή διασπειρόμενα στο στόμα δισκία, μικροδισκία ή πολυσωματιδιακά δισκία.
Σταθερές συνθέσεις κατάλληλες για ζεστά και υγρά κλίματα, με διάρκεια ζωής άνω των 24 μηνών.
Εύγευστα και αποδεκτά γευστικά προφίλ, δοκιμασμένα μέσω επικυρωμένων αξιολογήσεων.
Σαφείς οδηγίες φροντίδας για ασφαλή χειρισμό, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλόντων χαμηλού αλφαβητισμού· και
Προσιτή, βιώσιμη παραγωγή για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας στις φτωχές ή αναπτυσσόμενες χώρες.
Τα νέα TPP θα θέσουν τη βάση για πιθανή μελλοντική συμπερίληψη αυτών των σκευασμάτων στον κατάλογο Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Προεπιλογής του ΠΟΥ και, τελικά, στον Πρότυπο Κατάλογο Βασικών Φαρμάκων για Παιδιά, μόλις καταστούν διαθέσιμα νέα σκευάσματα.
Εξαιτίας αυτής της εξέλιξη διοργανώθηκε στις 11 Νοεμβρίου μία εκδήλωση προκειμένου να διερευνήσει τεχνικές λύσεις, κοινές προκλήσεις και ευκαιρίες συνεργασίας για την επιτάχυνση της ανάπτυξης και της πρόσβασης σε παιδιατρικά σκευάσματα.
Τα κύρια θέματα της ημερήσιας διάταξης περιελάμβαναν συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη παιδιατρικών φαρμάκων και στον φαρμακευτικό τομέα, σύμφωνα με τη Στρατηγική GAP-f 2025-2030, καθώς και μια ειδική θεματική συνεδρία για τον παιδικό καρκίνο, με στόχο την ενίσχυση της αμοιβαίας κατανόησης των εναπομενουσών προκλήσεων και των κοινών λύσεων.
Επιστήμονες του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο του Πνεύμονα (DZL) στο Χάιντελμπεργκ, σε συνεργασία με μια διεθνή ομάδα, απέδειξαν ότι η στρατηγική δοκιμών που συνιστά η Διεθνής Ένωση για τη Μελέτη του Καρκίνου του Πνεύμονα (IASLC) για τον προσδιορισμό της συγγένειας πολλαπλών εστιών όγκων για τον καρκίνο του πνεύμονα μπορεί να εφαρμοστεί αξιόπιστα στην κλινική καθημερινότητα – ακόμη και όταν διατίθενται μόνο μοριακές εξετάσεις με βάση μικρά γονιδιακά πάνελ.
Συνδυάζοντας την προσέγγιση της IASLC με μια νέα βιοπληροφορική μέθοδο, η ακρίβεια στη διάκριση μεταξύ ξεχωριστών πρωτοπαθών όγκων του πνεύμονα και ενδοπνευμονικών μεταστάσεων βελτιώθηκε σημαντικά.
Για να βοηθήσει τις ιατρικές και μοριακές παθολογικές ομάδες σε όλο τον κόσμο, η ομάδα έθεσε το εργαλείο ελεύθερα στη διάθεση του κοινού στο διαδίκτυο: www.hd-molpath.de/clonality-checker.
Για τους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα με πολλαπλούς όγκους, ένα κρίσιμο ερώτημα είναι αν πρόκειται για ξεχωριστούς πρωτοπαθείς όγκους ή για μεταστάσεις ενός υπάρχοντος όγκου. Οι σύγχρονες μέθοδοι αλληλούχισης, οι οποίες χρησιμοποιούνται ούτως ή άλλως στο πλαίσιο της θεραπευτικής αγωγής, παρέχουν ένα γενετικό αποτύπωμα του όγκου, με το οποίο μπορούν να συγκριθούν δείγματα όγκων.
Η απάντηση έχει άμεση επίδραση στη σταδιοποίηση της νόσου και στην επιλογή της θεραπείας.
Οι κλασικές ιστολογικές μέθοδοι παραμένουν πολύτιμες, αλλά συχνά φτάνουν στα όριά τους, ειδικά όταν πρόκειται για μικρά δείγματα βιοψίας.
Για να βελτιώσει αυτό το πρόβλημα, η IASLC πρότεινε πρόσφατα έναν αλγόριθμο που συνδυάζει την παθολογική αξιολόγηση με στοχευμένες μοριακές παθολογικές εξετάσεις.
Για τους παθολόγους, τους γιατρούς και τους φυσικούς επιστήμονες υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Stenzinger και του Δρ. Kirchner ήταν σημαντικό να ελέγξουν αν αυτή η προσέγγιση λειτουργεί αξιόπιστα και υπό συνήθεις συνθήκες, δηλαδή υπό συνθήκες όπου συνήθως διατίθενται μόνο μικρές ποσότητες ιστού και μικρότερα πάνελ αλληλουχίας.
Σε μία από τις μεγαλύτερες μέχρι σήμερα πρακτικές μελέτες, η ομάδα του Heidelberg ανέλυσε 240 δείγματα όγκων από 120 ασθενείς με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (NSCLC). Έλαβαν υπόψη ασθενείς με και χωρίς λεμφαδενικές ή απομακρυσμένες μεταστάσεις, διαφορετικούς ιστολογικούς υποτύπους καθώς και συντηρημένο (FFPE) ιστό – δηλαδή τυπικές συνθήκες της κλινικής πρακτικής.
Τα περισσότερα δείγματα εξετάστηκαν με πάνελ μόνο 31-54 γονιδίων – το πρότυπο σε πολλές ευρωπαϊκές κλινικές. Μεγαλύτερα πάνελ με πάνω από 500 γονίδια χρησιμοποιήθηκαν κυρίως μόνο όταν η αρχική διάγνωση δεν έδωσε σαφή απάντηση.
Η ομάδα ανέπτυξε ένα νέο βιοπληροφορικό εργαλείο που λαμβάνει υπόψη τη συχνότητα ή τη σπανιότητα συγκεκριμένων γενετικών μεταλλάξεων. Αυτό επιτρέπει μια πιο αξιόπιστη ταξινόμηση της κλωνικότητας. Βάση ήταν η συχνότητα των μεταλλάξεων σε μια ανεξάρτητη ομάδα αναφοράς NSCLC με 3.477 δείγματα.
Με το νέο εργαλείο, το ποσοστό των ασαφών ευρημάτων μειώθηκε σε μόλις 2 %, ακόμη και σε μικρά πάνελ.
“Η ακριβής διάκριση μεταξύ του εάν πολλαπλοί όγκοι του πνεύμονα είναι συγγενείς ή έχουν αναπτυχθεί ανεξάρτητα είναι καθοριστική για τον σχεδιασμό της θεραπείας. Αυτό το ερώτημα μας τίθεται συχνά στην καθημερινή κλινική διαγνωστική πρακτική”, λέει ο Δρ Michael Allgäuer, πρώτος συγγραφέας της μελέτης.
“Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι ακόμη και με τα περιορισμένα πάνελ που είναι διαθέσιμα σήμερα σε πολλά νοσοκομεία, είναι δυνατές αξιόπιστες απαντήσεις – ειδικά με την υποστήριξη του ελεύθερα προσβάσιμου βιοπληροφορικού εργαλείου μας”, προσθέτει η Δρ Martina Kirchner, η οποία είχε αναλύσει εκ νέου τα εκτεταμένα γενετικά δεδομένα.
Ιδιαίτερα σημαντικό: οι ασθενείς που ταξινομήθηκαν ως φορείς ξεχωριστών πρωτοπαθών όγκων επέζησαν σημαντικά περισσότερο από εκείνους με μεταστατική νόσο – μια σαφής απόδειξη της κλινικής σημασίας της ακριβούς ταξινόμησης.
Το ελεύθερα διαθέσιμο “Clonality Checker” από τη Χαϊδελβέργη συνδυάζει την προσέγγιση IASLC με τη νέα βιοπληροφορική μέθοδο. Έτσι, τα κλινικά και παθολογικά κέντρα σε όλο τον κόσμο έχουν στη διάθεσή τους ένα εύκολα προσβάσιμο, τεκμηριωμένο εργαλείο για τη βελτίωση της διαγνωστικής ακρίβειας – ακόμη και σε περιπτώσεις όπου οι δυνατότητες αλληλούχισης είναι περιορισμένες.
Αυτό το έργο κατέστη δυνατό χάρη στη στενή συνεργασία μιας διεπιστημονικής ομάδας παθολόγων και φυσικών επιστημόνων του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Χαϊδελβέργης, καθώς και γιατρών της Θωρακοκλινικής της Χαϊδελβέργης – σε συνεργασία με εμπειρογνώμονες από την Πορτογαλία, τη Γαλλία, την Ελβετία και τις Κάτω Χώρες. Το έργο δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό “Journal of Thoracic Oncology”.
Πηγές:
Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο του Πνεύμονα – Journal of Thoracic Oncology
Η Έκθεση Προόδου της Αμερικανικής Ένωσης για την Έρευνα στον Καρκίνο (AACR) για το 2025 αναδεικνύει τις ραγδαίες εξελίξεις στην αντιμετώπιση των αιματολογικών κακοηθειών. Οι νέες θεραπείες προσφέρουν ελπίδα και ουσιαστική βελτίωση της πρόγνωσης για χιλιάδες ασθενείς.
Εντυπωσιακή πρόοδος έχει σημειωεί στις αιματολογικές κακοήθειες.Οι στοχευμένες θεραπείες και οι ανοσοθεραπείες έχουν μεταμορφώσει την αντιμετώπιση ασθενειών που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ανίατες. Η πενταετής επιβίωση σε παιδιά με οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία ξεπερνά πλέον το 90%, ενώ νέοι συνδυασμοί φαρμάκων βελτιώνουν αισθητά την πρόγνωση στην οξεία μυελογενή λευχαιμία.Τα στοιχεία παρουσιάζουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής).
CAR-T και bispecific antibodies στην πρώτη γραμμή
Οι θεραπείες με Τ λεμφοκύτταρα που φέρουν χιμαιρικό υποδοχέα αντιγόνου (CAR-T) αποτελούν κορυφαία καινοτομία, με εξατομικευμένα κύτταρα να στοχεύουν και να εξουδετερώνουν τα καρκινικά κύτταρα. Νέες μορφές CAR-T εγκρίνονται για λεμφώματα και πολλαπλούν μυέλωμα, ενώ δοκιμές επεκτείνουν τη χρήση τους σε περισσότερους τύπους καρκίνου του αίματος. Παράλληλα, οι θεραπείες με αμφι-ειδικά αντισώματα ενεργοποιούν τα Τ-κύτταρα του ασθενούς με υψηλή ακρίβεια.
Γονιδιακή έρευνα και εξατομίκευση της θεραπείας
Η μοριακή ανάλυση έχει αναδείξει νέους βιοδείκτες που επιτρέπουν έγκαιρη διάγνωση και επιλογή στοχευμένων θεραπειών. Η ανίχνευση μεταλλάξεων οδηγεί σε φαρμακευτικές παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν τα αίτια της νόσου, μειώνοντας τις παρενέργειες και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής.
Προκλήσεις και προοπτικές
Παρά την πρόοδο, το υψηλό κόστος περιορίζει την πρόσβαση, ενώ η άνιση συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές στερεί από πολλούς ασθενείς τις νέες δυνατότητες. Οι παρενέργειες των CAR-T απαιτούν εξειδικευμένη φροντίδα και παρακολούθηση. Ωστόσο, η ανοδική πορεία είναι σαφής. Οι αιματολογικοί καρκίνοι αποτελούν πρότυπο για την ανάπτυξη θεραπειών που σύντομα θα επεκταθούν και σε άλλες μορφές καρκίνου, με την έρευνα και την ισότιμη πρόσβαση να αποτελούν κλειδιά για το μέλλον.
Μία ακόμη ανάσα ζωής αναμένεται να δώσει το υπουργείο Υγείας στο επικουρικό προσωπικό του ΕΣΥ το οποίο βρίσκεται σε εργασιακή ομηρία εδώ και χρόνια.
Ειδικότερα, παράταση αναμένεται να λάβουν οι συμβάσεις επικουρικών και συμβασιούχων στα νοσοκομεία.
Όπως δεσμεύθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης με τους εργαζόμενους στα δημόσια νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) πρόκειται να δοθεί παράταση στην εργασία χιλιάδων επικουρικών και συμβασιούχων στο ΕΣΥ, προκειμένου να συνεχίσουν να καλύπτονται οι ανάγκες που υπάρχουν στις δημόσιες μονάδες υγείας.
Αναλυτικότερα ο Υπουργός Υγείας, δεσμεύτηκε για την παράταση όλων των συμβάσεων επικουρικών και ΣΟΧ και τη σύσταση ενιαίου κλάδου Νοσηλευτικού προσωπικού (ΠΕ,ΤΕ,ΔΕ). Παράλληλα παραδέχθηκε ότι οι εργαζόμενοι στο ΕΣΥ υποαμείβονται ενώ υποσχέθηκε την άμεση ένταξή του στα Βαρέα και Ανθυγιεινά (ΒΑΕ)
Πάντως ο Άδωνις Γεωργιάδης υπεραμύνθηκε του έργου που γίνεται στην Δημόσια Υγεία, παρότι παραδέχθηκε τις ελλείψεις προσωπικού παραπέμποντας στην έλλειψη ενδιαφέροντος από νέους επαγγελματίες υγείας να εργαστούν στο Σύστημα.
Υπουργείο Υγείας: Έρχεται ρύθμιση
Ωστόσο η αλήθεια φαίνεται ότι απέχει παρασάγγας. Εδώ και χρόνια οι εκάστοτε κυβερνήσεις αρνούνται να προχωρήσουν σε μόνιμες προσλήψεις προσωπικού, για αυτό και επιλέγουν τη λύση του επικουρικού προσωπικού.
Πρόκειται για εργαζόμενους που καλύπτουν πάγιες και μόνιμες ανάγκες στα δημόσια νοσοκομεία, χωρίς ωστόσο να έχουν τα ίδια εργασιακά δικαιώματα με το υπόλοιπο προσωπικό.
Ταυτόχρονα κάθε χρόνο βρίσκονται σε εργασιακή αγωνία, αφού δεν γνωρίζουν εάν και πότε θα παραταθούν οι συμβάσεις τους και αν θα μονιμοποιηθούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι και το ιατρικό επικουρικό προσωπικό βιώνει αντίστοιχες εργασιακές συνθήκες, ενώ σήμερα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας υπάρχουν γιατροί με συμβάσεις που αγγίζουν ακόμη και τα 8 χρόνια.
Το υπουργείο υγείας αναμένεται έως το τέλος του χρόνου να προωθήσει ειδική διάταξη για την παράταση του επικουρικού προσωπικού των δημόσιων νοσοκομείων.
💙 Νοέμβριος – Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Πνεύμονα
Η συζήτηση για τον καρκίνο του πνεύμονα μας αφορά όλους!
Η FairLife L.C.C. σας προσκαλεί στο 5ο Ετήσιο Συνέδριο με τίτλο
Καρκίνος Πνεύμονα – Από την Πρόληψη στην Ολιστική Φροντίδα:
Η επιστήμη συναντά την κοινωνία – Η Ζωή στο κέντρο
📅 Ημερομηνία: Τετάρτη, 26 Νοεμβρίου 2025
🕤 Ώρα: 09:30 π.μ. – 20:00 μ.μ.
📍 Τοποθεσία: ATRAKTOS, Μαραθωνομάχων 8, Αθήνα
💻 Δυνατότητα διαδικτυακής παρακολούθησης
Το υβριδικό συνέδριο της FairLife L.C.C., που διοργανώνεται για 5η χρονιά, συνεχίζει την παράδοση των προηγούμενων ετών για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση γύρω από τον καρκίνο του πνεύμονα. Φέτος, εστιάζουμε στην πορεία από την πρόληψη στην ολιστική φροντίδα, συνδυάζοντας επιστημονική γνώση, κλινική εμπειρία και τις ανάγκες των ασθενών.
Περισσότεροι από 60 ομιλητές και σχολιαστές θα μοιραστούν πολύτιμες γνώσεις και εμπειρίες γύρω από:
🗣️ Με ταυτόχρονη διερμηνεία στα αγγλικά
📄 Θα δοθεί βεβαίωση παρακολούθησης
🙏 Ευχαριστούμε
Τους φορείς που αγκάλιασαν με την αιγίδα τους το 5ο Συνέδριο της FairLife L.C.C., τους υποστηρικτές και συνεργάτες μας, και όλους εσάς που στηρίζετε το όραμά μας για ενημέρωση, πρόληψη και φροντίδα.
Ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων και Τροφίμων (FDA) εγκρίνει για πρώτη φορά θεραπεία για ασθενείς με ασυμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα υψηλού κινδύνου για εξέλιξη σε συμπτωματική νόσο
Ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων και Τροφίμων (FDA) ενέκρινε για πρώτη φορά τη χρήση του daratumumab σε ασθενείς με υψηλού κινδύνου ασυμπτωματικό (smoldering) πολλαπλούν μυέλωμα, προσφέροντας μια νέα θεραπευτική επιλογή σε μια φάση της νόσου όπου μέχρι σήμερα η καθιερωμένη πρακτική ήταν η απλή παρακολούθηση. Πρόκειται για μια έγκριση-ορόσημο και ακολουθεί την αντίστοιχη έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), καθώς δίνει τη δυνατότητα πρώιμης παρέμβασης σε ασθενείς με ασυμπτωματική νόσο που όμως κινδυνεύουν να εξελιχθεί σύντομα σε ενεργό πολλαπλούν μυέλωμα, πριν εμφανιστούν βλάβες στα όργανα.
Η απόφαση βασίστηκε στα αποτελέσματα της τυχαιοποιημένης κλινικής μελέτης φάσης 3 AQUILA. Η μελέτη αυτή δημοσιεύτηκε στο διεθνούς κύρους περιοδικό New England Journal of Medicine και πρώτος συγγραφέας είναι ο Καθηγητής και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής, ΓΝ Αλεξάνδρα, Θάνος Δημόπουλος από την Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ. Η μελέτη συνέκρινε την υποδόρια χορήγηση daratumumab ως μονοθεραπεία για 36 μήνες με την ενεργό παρακολούθηση σε ασθενείς με ασυμπτωματικό μυέλωμα υψηλού κινδύνου και απέδειξε ότι η θεραπεία μειώνει κατά 51% τον κίνδυνο εξέλιξης σε συμπτωματική νόσο ή θάνατο. Πέντε χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης, το 63,1% των ασθενών που έλαβαν daratumumab παρέμεναν χωρίς εξέλιξη, έναντι 40,8% στην ομάδα παρακολούθησης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην κλινική μελέτη Aquila, στην οποία συμμετείχε ενεργά η Θεραπευτική Κλινική και οδήγησε στην έγκριση του φαρμάκου σε Ευρώπη και ΗΠΑ, συμμετείχαν μόνον ασθενείς που είχαν τουλάχιστον 10% διήθηση από μονοκλωνικά πλασματοκύτταρα στο μυελό των οστών και παρουσίαζαν υψηλό κίνδυνο εξέλιξης σε συμπτωματική νόσο σύμφωνα με την παρουσία τουλάχιστον ενός από τα ακόλουθα κριτήρια: παρουσία μονοκλωνικής παραπρωτεΐνης στον ορό του ασθενούς τουλάχιστον 3g/dL, IgA ασυμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα, ανοσοπάρεση με μειωμένα επίπεδα των 2 μη εμπλεκόμενων ανοσοσφαιρινών, λόγο εμπλεκόμενης προς μη εμπλεκόμενης ελεύθερης ελαφριάς αλυσίδας (FLC) στον ορό τουλάχιστον 8 αλλά λιγότερο από 100, και ποσοστό διήθησης του μυελού των οστών περισσότερο από 50% αλλά λιγότερο από 60%.
Από τους ασθενείς που συμμετείχαν στη μελέτη, το 41% ανήκαν στην ομάδα υψηλού κινδύνου για πρόοδο νόσου σύμφωνα με τα κριτήρια Mayo 2018 (20/2/20). Σε ασθενείς με πολύ υψηλό κίνδυνο, η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη δεν είχε επιτευχθεί στην ομάδα θεραπείας, ενώ στην ομάδα ελέγχου ήταν 22,1 μήνες. Η συνολική επιβίωση παρουσίασε επίσης όφελος με το daratumumab, με την πενταετή επιβίωση να ανέρχεται σε 93% έναντι 86,9%, αντίστοιχα.
Το προφίλ ασφάλειας της θεραπείας ήταν σύμφωνο με προηγούμενες ενδείξεις του φαρμάκου, χωρίς νέα ανησυχητικά ευρήματα. Οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες (βαθμού 3 ή 4) εμφανίστηκαν στο 40,4% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία έναντι 30,1% στην ομάδα παρακολούθησης, ενώ το ποσοστό διακοπής λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών παρέμεινε χαμηλό (5.7%).
Συμπερασματικά, η έγκριση αυτή σηματοδοτεί μια νέα εποχή στη διαχείριση των ασθενών με ασυμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα υψηλού κινδύνου για εξέλιξη σε συμπτωματική νόσο, καθώς για πρώτη φορά οι κλινικοί γιατροί και οι ασθενείς έχουν στη διάθεσή τους μια θεραπευτική στρατηγική που μπορεί να καθυστερήσει ή/και να αποτρέψει την εξέλιξη σε ενεργό νόσο, διατηρώντας τη λειτουργικότητα των οργάνων και την ποιότητα ζωής των ασθενών μακροχρόνια. Επιπλέον, αποδεικνύεται η αξία συμμετοχής σε κλινικές μελέτες, καθώς δίνεται στους ασθενείς η δυνατότητα πρόσβασης σε σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις αρκετά χρόνια πριν την επίσημη κυκλοφορία στην αγορά.
Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ενήλικες με σοβαρή παχυσαρκία θα έχουν πρόσβαση σε δωρεάν φάρμακα, διατροφική και ψυχολογική υποστήριξη, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις πιο ευάλωτες ομάδες
Ένα πολυεπίπεδο σχέδιο πρόληψης και αντιμετώπισης της παχυσαρκίας, που καλύπτει όλο τον πληθυσμό, συνδυάζοντας διατροφική υποστήριξη, ψυχολογική βοήθεια και πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα, υλοποιεί το υπουργείο Υγείας, κάνοντας πράξη την πεποίθηση της ηγεσίας του πως η πρόληψη είναι επένδυση για το μέλλον, αλλά και για τη ζωή και την υγεία σήμερα.
Η στόχευση της παχυσαρκίας γίνεται μέσω του Προγράμματος Προσυμπτωματικού Ελέγχου «Προλαμβάνω», ενός προγράμματος δωρεάν προληπτικών εξετάσεων για όλους τους πολίτες, ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, που οργανώθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας, όπως τόνισε μιλώντας στο στρογγυλό τραπέζι του ygeiamou.gr με θέμα «Παχυσαρκία: Απειλή για τη δημόσια υγεία, την οικονομία, την κοινωνική ασφάλιση», η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, κυρία Ειρήνη Αγαπηδάκη.
«Μέσω του προγράμματος έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 4,4 εκατομμύρια εξετάσεις σε σύνολο 6 εκατομμυρίων δικαιούχων. Το πρόγραμμα έχει επιτρέψει ως τώρα να σωθούν πάνω από 75.000 άνθρωποι στην Ελλάδα, εντοπίζοντας εγκαίρως παράγοντες που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και τη ζωή τους» ανέφερε η κυρία Αγαπηδάκη, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη συνέχιση του εμβληματικού αυτού προγράμματος, και με εθνικούς πόρους, μετά την ολοκλήρωση της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης.
«Το ”Προλαμβάνω” ήρθε για να μείνει, το έχω πει πολλές φορές. Και δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς, δεν θα μπορούσε το κράτος να κάνει μια τέτοια δράση, μια κι έξω, όπως λέμε. Είναι μία μεγάλη επένδυση» εξήγησε η αν. υπουργός Υγείας.
Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, κυρία Ειρήνη Αγαπηδάκη (πρώτη αριστερά στο στρογγυλό τραπέζι του ygeiamou.gr) μιλάει για τις δράσεις που υλοποιούνται για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
Η παιδική παχυσαρκία
Η ιστορική αλλαγή που καταγράφεται παγκοσμίως στην υγεία των ανηλίκων σε ό,τι αφορά το βάρος τους, αφορά και τα ελληνόπουλα.
«Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας που τα παχύσαρκα και υπέρβαρα παιδιά έχουν ξεπεράσει σε όλες τις χώρες τα λιποβαρή. Το φαινόμενο παίρνει τρομακτικές διαστάσεις πια, έχουν εντοπιστεί παιδιά στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού που έχουν υπέρταση ή υπερχοληστερολαιμία και παίρνουν αγωγή εξαιτίας της παχυσαρκίας. Όμως η χώρα μας απαντά με ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρέμβασης για την παιδική παχυσαρκία» ανέφερε η κυρία Αγαπηδάκη, υπογραμμίζοντας την αξία της πρωτογενούς πρόληψης στον παιδικό πληθυσμό, που χτίζει υγιείς ενήλικες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, πάνω από 500 παιδιά με τις οικογένειές τους – καθώς η προσέγγιση είναι ολιστική- έχουν απευθυνθεί στο Πρότυπο Κέντρο για την Παχυσαρκία που λειτουργεί και λαμβάνουν δωρεάν συμβουλευτική και στήριξη από διατροφολόγους και ψυχολόγους.
Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα δείχνουν ότι καταγράφεται μείωση του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), βελτίωση της διατροφής και υιοθέτηση πιο υγιεινών συνηθειών στους ανηλίκους, μέσα από τις δράσεις που υλοποιούνται στα σχολεία και στην κοινότητα. «Οι αλλαγές φαίνονται μικρές αλλά στο σύνολό τους είναι μεγάλες και ουσιαστικές. Τα παιδιά που πίνουν λιγότερα αναψυκτικά ή και καθόλου και επιλέγουν το νερό και βάζουν την κίνηση στη ζωή τους, επενδύουν στην υγεία τους σήμερα και στο μέλλον» ανέφερε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας.
Δωρεάν φάρμακα για τα παχύσαρκα άτομα
Για τους ενήλικες με παχυσαρκία το υπουργείο Υγείας ξεκινά ένα νέο πρόγραμμα στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και του Προγράμματος Προλαμβάνω. Σύμφωνα με την κυρία Αγαπηδάκη, «θα δοθεί πιλοτικά σε περίπου 8.000 άτομα δωρεάν η δυνατότητα θεραπευτικής παρέμβασης, μαζί με υποστήριξη σε διατροφή και σε ψυχολογικό επίπεδο».
«Η δεξαμενή από την οποία θα αντλήσουμε τους δικαιούχους για τις θεραπείες παχυσαρκίας είναι ο πληθυσμός που συμμετείχε ή μπορεί να συμμετάσχει στο πρόγραμμα των καρδιαγγειακών. Έχουμε καλέσει 5,5 εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες, ηλικίας 30-70 ετών, να κάνουν μια σειρά από εξετάσεις.
Και απευθύνω και πάλι την πρόσκληση να κάνουν τις εξετάσεις όσοι είναι δικαιούχοι. Από αυτόν τον πληθυσμό εντοπίζουμε ποιοι πολίτες έχουν ΔΜΣ 37 έως 40 με σοβαρές συννοσηρότητες, όπως η υπέρταση, διαβήτη, καρδιοπάθειες, υπνική άπνοια, όπως έχουν οριστεί από την ειδική Επιτροπή του υπουργείου Υγείας, και τους ενημερώνουμε με SMS, μέσω της πλατφόρμας proliptikes.gov.gr, για το πού μπορούν να απευθυνθούν — στα διαβητολογικά, ενδοκρινολογικά ή παθολογικά ιατρεία των δημόσιων νοσοκομείων και σε Κέντρα Υγείας» ανέφερε η κυρία Αγαπηδάκη, σημειώνοντας ότι η παροχή της θεραπείας συνδυάζεται με την υποχρεωτική διατροφική και ψυχολογική υποστήριξη των δικαιούχων.
«Εάν κάποιος διακόψει τη διατροφική υποστήριξη, θα πρέπει να διακόψουμε τη φαρμακευτική αγωγή. Και αυτό δεν το κάνουμε τιμωρητικά, το κάνουμε γιατί χωρίς τη διατροφική υποστήριξη δεν θα υπάρχουν τα βέλτιστα αποτελέσματα για την υγεία του ατόμου με παχυσαρκία. Η διατροφική συμβουλευτική είναι προϋπόθεση» ξεκαθάρισε. Όπως και η παρακολούθηση του ατόμου με παχυσαρκία από τον ιατρό του ΕΣΥ στο οποίο απευθύνθηκε καθώς «χρειάζονται επιπλέον εξετάσεις βασικές για τη ρύθμιση της θεραπείας, διότι κάθε ασθενής έχει το δικό του κλινικό προφίλ και συνεπώς ακολουθείται ειδική διαδικασία για τη λήψη της θεραπείας».
Το Υπουργείο Υγείας ενεργεί και στα τρία επίπεδα πρόληψης:
Πρωτογενής πρόληψη, για να αποτραπεί η εμφάνιση παραγόντων κινδύνου, π.χ. μέσα από δράσεις σε σχολεία και κοινότητες, προώθηση της άθλησης και διατροφική εκπαίδευση.
Δευτερογενής πρόληψη για τον έγκαιρο εντοπισμό παιδιών και ενηλίκων σε αυξημένο κίνδυνο, με στόχο να μειωθεί η πιθανότητα εμφάνισης συννοσηροτήτων.
Τριτογενής πρόληψη για όσους έχουν ήδη σοβαρά προβλήματα παχυσαρκίας που περιλαμβάνει δωρεάν πρόσβαση σε θεραπευτικές παρεμβάσεις, διατροφική και ψυχολογική υποστήριξη, καθώς και καινοτόμα φάρμακα.
Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/
Δωρεάν φάρμακα παχυσαρκίας για όσους τα έχουν ανάγκη – Δείτε το Στρογγυλό Τραπέζι του ygeiamou.gr
Η παχυσαρκία δεν είναι μόνο ατομικό ζήτημα, αλλά ένα σύνθετο κοινωνικό και δημόσιο πρόβλημα που επηρεάζει την υγεία, την οικονομία, την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών συστημάτων. Στο στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Παχυσαρκία: Απειλή για τη δημόσια υγεία, την οικονομία, την κοινωνική ασφάλιση», που διοργάνωσε το ygeiamou.gr, επτά ειδικοί εστιάζουν στην ολιστική προσέγγιση της παχυσαρκίας, από την πρόληψη και την πρώιμη παρέμβαση έως τις νέες θεραπείες και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε μία πιο υγιή και βιώσιμη κοινωνία. Και αναζητούν την απάντηση σε ένα ερώτημα απλό αλλά κρίσιμο: Μπορεί να μειωθεί το βάρος της παχυσαρκίας;
Για το πολυεπίπεδο σχέδιο πρόληψης και αντιμετώπισης της παχυσαρκίας, που καλύπτει όλο τον πληθυσμό, συνδυάζοντας διατροφική υποστήριξη, ψυχολογική βοήθεια και πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα και την οποία υλοποιεί το υπουργείο Υγείας, μίλησε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, κυρία Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Η στόχευση της παχυσαρκίας γίνεται μέσω του Προγράμματος Προσυμπτωματικού Ελέγχου «Προλαμβάνω», ενός προγράμματος δωρεάν προληπτικών εξετάσεων για όλους τους πολίτες, ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, που οργανώθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας, όπως τόνισε. «Μέσω του προγράμματος έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 4,4 εκατομμύρια εξετάσεις σε σύνολο 6 εκατομμυρίων δικαιούχων. Το πρόγραμμα έχει επιτρέψει ως τώρα να σωθούν πάνω από 75.000 άνθρωποι στην Ελλάδα, εντοπίζοντας εγκαίρως παράγοντες που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και τη ζωή τους» ανέφερε η αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη συνέχιση του εμβληματικού αυτού προγράμματος, και με εθνικούς πόρους, μετά την ολοκλήρωση της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Για τους ενήλικες με παχυσαρκία το υπουργείο Υγείας ξεκινά ένα νέο πρόγραμμα στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και του Προγράμματος Προλαμβάνω. Σύμφωνα με την κυρία Αγαπηδάκη, «θα δοθεί πιλοτικά σε περίπου 8.000 άτομα δωρεάν η δυνατότητα θεραπευτικής παρέμβασης, μαζί με υποστήριξη σε διατροφή και σε ψυχολογικό επίπεδο. Η δεξαμενή από την οποία θα αντλήσουμε τους δικαιούχους για τις θεραπείες παχυσαρκίας είναι ο πληθυσμός που συμμετείχε ή μπορεί να συμμετάσχει στο πρόγραμμα των καρδιαγγειακών. Έχουμε καλέσει 5,5 εκατομμύρια άνδρες και γυναίκες, ηλικίας 30-70 ετών, να κάνουν μια σειρά από εξετάσεις».
Στο επίκεντρο η προαγωγή της καλής υγείας των εργαζομένων
Για τις πρωτοβουλίες, που μπορούν να ληφθούν στον εργασιακό χώρο με στόχο την πρόληψη της παχυσαρκίας και την προαγωγή της καλής υγείας των εργαζομένων μίλησε ο κ. Κώστας Καραγκούνης, υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
«Το Υπουργείο Εργασίας οφείλει, πάντα σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, να προσπαθήσει στους εργασιακούς χώρους να υπάρχει πρόληψη. Στο εργασιακό νομοσχέδιο που ψηφίστηκε πρόσφατα, ένα σημαντικό σκέλος είναι η υγεία και η ασφάλεια στους χώρους εργασίας. Ένα πλαίσιο που είχε να τροποποιηθεί και να εκσυγχρονιστεί πάνω από 30 χρόνια» είπε ο κ. Καραγκούνης. «Αυτό που μας ενδιαφέρει ως Υπουργείο είναι να δώσουμε μια ιδιαίτερη βαρύτητα στο ζήτημα της κουλτούρας πρόληψης στους εργασιακούς χώρους. Και το λέω αυτό επειδή υπάρχουν πολλές παθήσεις και προβλήματα υγείας, εκτός της παχυσαρκίας, για τα οποία θα πρέπει να προστατεύουμε τους εργαζομένους. Όπως ξέρετε, υπάρχει η υποχρέωση του εργοδότη, σύμφωνα με τον νόμο, να προσεγγίζει τα ζητήματα αυτά και προφανώς να επιβλέπει την υγεία και την ασφάλεια και βεβαίως να αποτρέπει τον επαγγελματικό κίνδυνο» εξήγησε ο υφυπουργός.
Για την ανάγκη να αποτιμηθούν οι οικονομικές επιπτώσεις της παχυσαρκίας στον κρατικό προϋπολογισμό καθώς και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ως επένδυσης και όχι ως δαπάνης μίλησε η κυρία Παυλίνα Καρασιώτου, Γενική Γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής, Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
«Είναι βασικό να έχουμε στοιχεία, ώστε να μπορούμε να αποτυπώνουμε τις επιπτώσεις» ανέφερε, παραλληλίζοντας την ολιστική προσέγγιση της παχυσαρκίας που παίρνει ολοένα μεγαλύτερο χώρο στη δημόσια σφαίρα με τη συζήτηση που γινόταν για το κάπνισμα και τις επιπτώσεις του πριν από κάποιες δεκαετίες. «Κράτησε πολύ και μας πήρε και σαν κοινωνία πάρα πολλά χρόνια για να εμπεδώσουμε και να αποδεχθούμε κάποια πράγματα γιατί ήταν και αυτό συνδεδεμένο με τον τρόπο ζωής» είπε, αλλά εκτίμησε πως χάρη στο γεγονός ότι έχουμε ωριμάσει ως κοινωνία «δεν θα μας πάρει 30 χρόνια για να φτάσουμε σε ένα ικανοποιητικό σημείο αντιμετώπισης της νόσου».
Το βάρος της παχυσαρκίας στο σύστημα υγείας, τον ΕΟΠΥΥ και τη δημόσια υγεία
Για τα εργαλεία και τα δεδομένα που επιτρέπουν στον ΕΟΠΥΥ να παρακολουθεί την πρόκληση δαπάνης από την παχυσαρκία μίλησε η κυρία Θεανώ Καρποδίνη, Διοικήτρια του ΕΟΠΥΥ.
«Η παχυσαρκία είναι πολυπαραγοντική και έχει πολλές συνέπειες γιατί, όπως αναφέρθηκε, συνδέεται με πολλές χρονιές παθήσεις. Οπότε, μέσα από τα στοιχεία που καταγράφουμε (στον ΕΟΠΥΥ) βεβαίως και βλέπουμε μια αύξηση στη χρήση υπηρεσιών υγείας, είτε σε νοσηλείες, είτε σε διαγνωστικές εξετάσεις, είτε στη φαρμακευτική αγωγή και είναι μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε» είπε η κυρία Καρποδίνη και συνέχισε: «Πιστεύουμε, λοιπόν, ότι η καταγραφή των δεικτών και του τρόπου που εξελίσσονται τα δεδομένα, μας βοηθάει να έχουμε μια αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων. Νομίζω ωστόσο ότι το σημαντικότερο και σε αυτή την περίπτωση είναι να επενδύσουμε στην πρόληψη, γιατί η πρόληψη είναι μια σημαντική επένδυση, που δημιουργεί και μεγάλες εξοικονομήσεις στο σύστημα υγείας της χώρας».
Ο κ. Κώστας Αθανασάκης, αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας και Οικονομικής Αξιολόγησης των Τεχνολογιών Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, χαρακτήρισε την παχυσαρκία ένα κοινωνικοοικονομικό φαινόμενο, «καθώς βλέπουμε να επηρεάζεται από μια σειρά κοινωνικών παραγόντων, όπως το εισόδημα, το μορφωτικό επίπεδο και άλλα. Αυτό την καθιστά ένα πολύ σύνθετο ζήτημα ως προς την αντιμετώπισή του». Εξήγησε ότι, εκτός από το άμεσο, σημαντικό είναι και το έμμεσο κόστος που προκύπτει από την παχυσαρκία. «Η παχυσαρκία σχετίζεται αιτιολογικά με τουλάχιστον 60 νοσήματα τα οποία, εν συνεχεία, οδηγούν σε χρήση υπηρεσιών υγείας. Αφενός, λοιπόν, επιβαρύνει το Σύστημα Υγείας, αφετέρου -κι αυτή είναι μια διάσταση στην οποία πρέπει να εστιάσουμε- οδηγεί σε απουσία από την εργασία και μικρότερη παραγωγικότητα. Οι μελέτες που έχουμε στη διάθεσή μας δείχνουν ότι η παχυσαρκία, ως δαπάνη, αγγίζει περίπου το 2% του ΑΕΠ, το οποίο στην Ελλάδα σημαίνει μια δαπάνη της τάξεως των 4,5 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Το κόστος αυτό προκύπτει τόσο από την ανάγκη φροντίδας των πασχόντων, όσο και από την απουσία τους από την εργασία. Το ενδιαφέρον είναι ότι η σχέση αυτή είναι περίπου 1 προς 2: Η επιβάρυνση, δηλαδή, στην παραγωγικότητα είτε από τους ίδιους τους πάσχοντες, είτε από αυτούς που αναλαμβάνουν τη φροντίδα τους, είναι μάλλον σημαντικότερη».
«H παχυσαρκία δεν είναι επιλογή, ούτε έλλειψη πειθαρχίας. Είναι μια χρόνια νόσος κι αυτό αναγνωρίζεται πλέον, εδώ και αρκετά χρόνια, και από την ιατρική και επιστημονική κοινότητα», τόνισε ο κ. Πλούταρχος Τζούλης, αναπληρωτής Καθηγητής Ενδοκρινολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Λονδίνου (UCL). Την περιέγραψε ως υπερβολική και παθολογική συσσώρευση λιπώδους ιστού, με πολύ μεγάλο αντίκτυπο στην υγεία των ατόμων. «Πρόκειται για μια χρόνια και υποτροπιάζουσα νόσο με πολλούς παράγοντες – γενετικούς, κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς. Γι΄ αυτό και, πλέον, αντιμετωπίζεται από τους επαγγελματίες υγείας όπως οποιοδήποτε άλλο νόσημα», ανέφερε στη συνέχεια.
Σημείωσε πως είναι η πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, έχουν πολύ στενή σχέση με την παχυσαρκία. Το ίδιο ισχύει και για τη δεύτερη αιτία θανάτου παγκοσμίως, τον καρκίνο, κάτι που πιθανώς είναι λιγότερο γνωστό. «Ακόμη, όμως, και η ποιότητα ζωής των ανθρώπων που ζουν με παχυσαρκία επηρεάζεται σημαντικά, γι΄ αυτό και υπάρχει μεγάλη σύνδεση της παχυσαρκίας με την κατάθλιψη και τις αγχώδεις διαταραχές», εξήγησε ο καθηγητής.
Τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η ασφαλιστική αγορά στην προώθηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής, την πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ανέλυσε η κυρία Βασιλική Κυριακίδου, Ιατρός Δημόσιας Υγείας και Σύμβουλος Διοίκησης στην Εθνική Ασφαλιστική, στο στρογγυλό τραπέζι για την παχυσαρκία του ygeiamou.gr.
Η κυρία Κυριακίδου χαρακτήρισε τη νόσο «μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία», τονίζοντας ότι δεν αφήνει ανεπηρέαστο το κόστος των ασφαλίστρων, αλλά και την παραγωγικότητα, κάτι που την καθιστά «ένα θέμα κοινωνικό και οικονομικό ταυτόχρονα». Σύμφωνα με την ίδια, «υπάρχουν τουλάχιστον δύο τρόποι με τους οποίους οι ασφαλιστικές εταιρίες μπορούν να συνεργαστούν τόσο με το κράτος, όσο και με ιδιωτικές εταιρείες για προγράμματα πρόληψης, λαμβάνοντας υπόψη την υφιστάμενη κατάσταση στη χώρα μας».
