Ο κανονισμός στοχεύει να εξασφαλίσει κρίσιμα φάρμακα, όπως αντιβιοτικά, ινσουλίνη και παυσίπονα, περιορίζοντας τις ελλείψεις και θωρακίζοντας την εφοδιαστική αλυσίδα σε όλη την Ευρώπη

Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη δοκιμάζεται από επίμονες ελλείψεις σε βασικά φάρμακα, τα κράτη-μέλη κάνουν ένα αποφασιστικό βήμα για να «θωρακίσουν» τη Γηραιά ήπειρο απέναντι σε κρίσεις εφοδιασμού. Το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε τη θέση του για τη νέα Πράξη για τα Κρίσιμα Φάρμακα (Critical Medicines Act – CMA), ανοίγοντας τον δρόμο για πιο ανθεκτικά συστήματα προμήθειας και την καλύτερη προστασία των ασθενών.

Το Συμβούλιο συμφώνησε στη θέση του επί του νέου κανονισμού, μιας πρωτοβουλίας που στοχεύει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας απέναντι στις συνεχιζόμενες πιέσεις στην ασφάλεια εφοδιασμού σε κρίσιμα φαρμακευτικά προϊόντα.

Συγκεκριμένα, η Πράξη για τα Κρίσιμα Φάρμακα επιδιώκει να περιορίσει τις ελλείψεις σε θεμελιώδη σκευάσματα -όπως αντιβιοτικά, ινσουλίνη και παυσίπονα -ενισχύοντας τη διαθεσιμότητα και την αξιοπιστία της εφοδιαστικής αλυσίδας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι κανόνες προβλέπουν κίνητρα για διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων, ενθαρρύνουν τη συνεργατική προμήθεια και υποστηρίζουν την αύξηση της φαρμακευτικής παραγωγής εντός ΕΕ.

• Αναθέτει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών, όπως το να βοηθά τα κράτη-μέλη να προσδιορίζουν εάν ένα κρίσιμο φάρμακο ή δραστική ουσία παράγεται εντός ΕΕ.
• Ενισχύει την ανταλλαγή πληροφοριών για τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης φαρμακευτικών προϊόντων.
• Απλοποιεί τα σχήματα συνεργατικών προμηθειών, μειώνοντας από 9 σε 6 τον ελάχιστο αριθμό κρατών-μελών που απαιτούνται για την κατάθεση κοινής αίτησης στην Επιτροπή.
• Εισάγει υποχρεωτικά κριτήρια «ανθεκτικότητας» στις δημόσιες συμβάσεις που αφορούν τα κρίσιμα φάρμακα.
• Ευθυγραμμίζει την ορολογία του κανονισμού με εκείνη της ευρωπαϊκής οδηγίας για τις δημόσιες συμβάσεις, ενισχύοντας τη νομική σαφήνεια.

Πλαίσιο και αιτίες

Οι ελλείψεις σε βασικά φάρμακα έχουν επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για συνολικές, διαρθρωτικές λύσεις. Στις 11 Μαρτίου 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρόταση για την Πράξη για τα Κρίσιμα Φάρμακα, με στόχο την αντιμετώπιση αυτών των πιέσεων. Η νέα πράξη συμπληρώνει το «φαρμακευτικό πακέτο» για την αναθεώρηση της φαρμακευτικής νομοθεσίας της ΕΕ, το οποίο περιλαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπιση των ελλείψεων και τη διαχείριση της προμήθειας φαρμακευτικών προϊόντων.

Επόμενα βήματα

Αφού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθορίσει τη θέση του, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο θεσμικών οργάνων για τη διαμόρφωση του τελικού κειμένου του κανονισμού.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Πηγη: https://https://www.iatropedia.gr/

Υπάρχει ομοφωνία στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα ότι θα πρέπει να προσεγγίζουμε την παχυσαρκία όπως κάθε χρόνια νόσο.

Η παχυσαρκία που χαρακτηρίζεται από την παθολογική και υπερβολική εναπόθεση λιπώδους ιστού με σημαντικό αντίκτυπο στην υγεία έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις, αποτελώντας μια παγκόσμια επιδημία.

Συχνά, τα νέα αυτά φαρμακευτικά σκευάσματα με αρκετά υψηλό κόστος θεωρούνται μια πολυτέλεια για τους λίγους και εύπορους. Η επιστημονική απάντηση είναι ξεκάθαρη. Οι αγωγές αυτές είναι αναγκαίες και πολύτιμες για μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού και σε καμία περίπτωση η πρόσβαση σε αυτά δεν θα έπρεπε να περιορίζεται στους έχοντες την οικονομική δυνατότητα να τα λάβουν.

Πρώτον, όλοι οι επιστημονικοί οργανισμοί συμφωνούν ότι η παχυσαρκία είναι μία νόσος. Για την ακρίβεια, είναι μία χρόνια νόσος, πολυπαραγοντική, περίπλοκη στην αιτιολογία και αντιμετώπισή της και υποτροπιάζουσα.

Υπάρχει ομοφωνία στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα ότι θα πρέπει να προσεγγίζουμε την παχυσαρκία όπως κάθε χρόνια νόσο. Άρα, η διαχείριση πρέπει να γίνεται από διεπιστημονική ομάδα επαγγελματιών υγείας που να προσφέρουν τις θεραπευτικές επιλογές που περιλαμβάνουν αλλαγές στον τρόπο ζωής, συμπεριφορικές παρεμβάσεις, φάρμακα και βαριατρική χειρουργική. Όπως σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη, συνδυάζουμε υγιεινοδιαιτητικά μέτρα με φαρμακευτική αγωγή όταν χρειάζεται, το ίδιο θα πρέπει να συμβαίνει και στην παχυσαρκία.

Δεύτερον, οι αρνητικές επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία είναι σοβαρές και ποικίλες, πιθανώς περισσότερες από κάθε άλλη νόσο. Αυτές δεν περιορίζονται στις μεταβολικές συνέπειες, όπως στενή συσχέτιση με προδιαβήτη και Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, και λιπώδης νόσος του ήπατος, αλλά επεκτείνεται σε αρτηριακή υπέρταση και σημαντική αύξηση στα καρδιαγγειακά προβλήματα.

Επίσης, η παχυσαρκία αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα για 13 μορφές καρκίνου, συνδέεται στενά με τις αγχώδεις διαταραχές και κατάθλιψη, επιβαρύνει το μυοσκελετικό σύστημα, και επιδεινώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής του ατόμου.

Τρίτον, τα σύγχρονα αυτά φαρμακευτικά σκευάσματα, πέραν της ασφάλειας και της σημαντικής μείωσης βάρους που προσφέρουν, έχουν και άλλα οφέλη. Παραδείγματος χάρη, η σεμαγλουτίδη, μια εβδομαδιαία ένεση σε δόση 2.4 mg, έχει αποδεδειγμένη καρδιοπροστατευτική δράση με βάση τα αποτελέσματα της μελέτης SELECT.

Τα άτομα που λάμβαναν σεμαγλουτίδη 2.4 mg είχαν σημαντικά μειωμένη πιθανότητα κατά 20% για καρδιαγγειακά συμβάματα σε σχέση με αυτούς που δεν λάμβαναν σεμαγλουτίδη.

Η μελέτη αυτή αποτελεί ορόσημο, αφού απέδειξε για πρώτη φορά ότι ένα φάρμακο για την παχυσαρκία μειώνει τον κίνδυνο για έμφραγμα του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο ή καρδιαγγειακό θάνατο. Αξίζει να αναφερθεί ότι η προστασία παρατηρήθηκε ήδη από το πρώτο 6μηνο της αγωγής και συνεχίστηκε για τα επόμενα χρόνια, ενώ ήταν ανεξάρτητη από το ποσοστό απώλειας βάρους.

Η ευεργετική αυτή επίδραση της σεμαγλουτίδης οφείλεται σε ένα ποσοστό στη μείωση σωματικού βάρους και περίμετρου κοιλιάς, αλλά επίσης σε άλλες δράσεις του φαρμάκου, όπως μείωση τριγλυκεριδίων, βελτίωση επιπέδων σακχάρου, χαμηλότερη αρτηριακή πίεση, και αντιφλεγμονώδη δράση. Με βάση αυτά τα στοιχεία, η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία συστήνει στους ιατρούς να λαμβάνουν υπόψη την πιθανή χορήγηση σεμαγλουτίδης με σκοπό τη μείωση των καρδιαγγειακών συμβάντων.

Συμπερασματικά, είναι πολυτέλεια η χορήγηση ενός, αποτελεσματικού και ασφαλούς φαρμάκου με πολύπλευρα οφέλη, σε έναν άνθρωπο με μια χρόνια νόσο με σημαντική επιβάρυνση της υγείας του που δεν ανταποκρίνεται στις αλλαγές του τρόπου ζωής;

Η κατηγορηματική απάντηση είναι ότι, όπως παρέχουμε την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη, θα πρέπει να διασφαλίσουμε την πρόσβαση των ατόμων με παχυσαρκία σε καινοτόμα φάρμακα.

Το κλειδί είναι η εξασφάλιση της αποζημίωσης από δημόσιους και ιδιωτικούς ασφαλιστικούς φορείς και αυτό αποτελεί ένα καυτό θέμα συζήτησης και διαβούλευσης παγκοσμίως, ώστε οι συμπολίτες μας με παχυσαρκία να λαμβάνουν την καλύτερη δυνατή αγωγή, ανεξαρτήτως της οικονομικής τους κατάστασης.

* Επ. αναπληρωτή καθηγητή Ενδοκρινολογίας της Ιατρικής Σχολής University College London.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Για πρώτη φορά από την αλλαγή του αιώνα, η παγκόσμια παιδική θνησιμότητα απειλεί να αυξηθεί ξανά. Ο αριθμός των παιδιών που πεθαίνουν πριν από τα πέμπτα τους γενέθλια θα αυξηθεί φέτος από 4,6 εκατομμύρια σε 4,8 εκατομμύρια, σύμφωνα με τις προβλέψεις ερευνητών που εργάζονται για λογαριασμό του Ιδρύματος Gates σε μια έκθεση που δημοσιεύθηκε σήμερα.

Το ίδρυμα του αμερικανού δισεκατομμυριούχου Bill Gates (70) είναι σημαντικός χρηματοδότης στον τομέα της παγκόσμιας υγείας και ανάπτυξης.

Επιπλέον, πολλές χώρες επιβαρύνονται από υψηλό χρέος και ευάλωτα συστήματα υγείας. Ως αποτέλεσμα, υπάρχει κίνδυνος να χαθούν οι πρόοδοι που έχουν επιτευχθεί στην καταπολέμηση ασθενειών όπως η ελονοσία, το HIV και η πολιομυελίτιδα και να πεθάνουν εκατομμύρια επιπλέον παιδιά τις επόμενες δεκαετίες.

Ο Γκέιτς τονίζει επίσης στην έκθεση ότι, παρά τη μείωση των προϋπολογισμών, είναι δυνατή η επίτευξη σημαντικής προόδου, εάν τα κονδύλια χρησιμοποιηθούν με στοχευμένο τρόπο.

Ως παραδείγματα, ο Γκέιτς αναφέρει τη βασική υγειονομική περίθαλψη, την επέκταση και τη βελτίωση των τυπικών εμβολιασμών, καθώς και τη στοχευμένη χρήση δεδομένων για την εφαρμογή μέτρων όπως η πρόληψη της ελονοσίας ακριβώς εκεί όπου είναι πιο απαραίτητα.

H  βασική ιατρική περίθαλψη μπορεί να αποτρέψει έως και το 90% όλων των θανάτων παιδιών με λιγότερο από 100 δολάρια ΗΠΑ ετησίως ανά άτομο. Αν τα διαθέσιμα μέσα χρησιμοποιηθούν σωστά, η ελονοσία και η πνευμονία θα μπορούσαν να εξαλειφθούν ως αιτίες θανάτου στα παιδιά, σύμφωνα με την έκθεση.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Έναν αιώνα συνεχούς προσφοράς (1925-2025) συμπλήρωσε φέτος ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος. Το προεδρείο και το ΔΣ του ΠΙΣ νιώθουν ικανοποίηση για τη διαχρονική προσφορά του στην κοινωνία και την ιατρική κοινότητα, καθώς αυτά τα χρόνια ο ΠΙΣ προώθησε σταθερά την επιστημονική γνώση, την προσφορά στον Άνθρωπο και τα εργασιακά δικαιώματα των γιατρών.

Σήμερα, συνεχίζοντας την ενεργή παρουσία του στα διεθνή δρώμενα, ο ΠΙΣ κατέχει την αντιπροεδρία σε τρείς πανευρωπαϊκούς ιατρικούς φορείς, ενώ συμμετέχει ενεργά στον Παγκόσμιο Ιατρικό Σύλλογο.

Οι εορτασμοί για τα 100 χρόνια του ΠΙΣ έχουν ξεκινήσει από την αρχή του έτους και το πρόγραμμα δράσεων καθ΄ όλη τη διάρκεια του 2025 περιελάβανε:

·        Τρεις Ολομέλειες σε διαφορετικές πόλεις της χώρας (Αλεξανδρούπολη, Κέρκυρα, Ρόδο) με θεματολογία που αφορά τη σχέση ιατρικής – κοινωνίας.

·        Έκδοση Επετειακού Νομίσματος σε συνεργασία με το Εθνικό Νομισματοκοπείο.

·        Έκδοση Ιστορικού Λευκώματος του ΠΙΣ.

·        Παραγωγή ντοκιμαντέρ για την ιστορία και την κοινωνική προσφορά του ΠΙΣ.

·        Καμπάνιες κοινωνικού χαρακτήρα για τη δημόσια υγεία.

Οι εκδηλώσεις θα κορυφωθούν στις 13 Δεκεμβρίου με δύο μεγάλες εκδηλώσεις:

– Το πρωί της 13^ης Δεκεμβρίου θα διεξαχθεί στο Caravel εκδήλωση με τη συμμετοχή εκπροσώπων Ευρωπαϊκών Ιατρικών Συλλόγων, του Παγκόσμιου Ιατρικού Συλλόγου, θεσμικών φορέων και διακεκριμένων προσωπικοτήτων.

-To ίδιο βράδυ θα ακολουθήσει επετειακή συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με τον Μάριο Φραγκούλη και την Deborah Myers.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Πέρα από τα προφανή οφέλη σε λήπτες
«Οι αιμοδότες όχι μόνο εξασφαλίζουν σταθερή προμήθεια αίματος για χειρουργεία, τραύματα και χρόνιες παθήσεις, αλλά επωφελούνται και οι ίδιοι από αυτή την πράξη μειώνοντας τα επίπεδα σιδήρου στο σώμα τους και ταυτόχρονα τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, βιώνοντας μια βαθιά ψυχολογική ικανοποίηση που συχνά μειώνει το άγχος». Τα παραπάνω τόνισε ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης Νίκος Νίτσας, με αφορμή την εθελοντική αιμοδοσία που διοργανώνει το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου, από τις 9.30 το πρωί ως τις 2 μετά το μεσημέρι, στα κεντρικά γραφεία του ΙΣΘ, Πλατεία Αριστοτέλους 4, σε συνεργασία με την Αιμοδοσία του ΓΝΘ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ. «Παράλληλα, αυτές τις ώρες, στις εγκαταστάσεις του συλλόγου, στο κέντρο της πόλης, θα πραγματοποιηθεί bazaar με τη συμμετοχή ιδρυμάτων ενόψει των γιορτών αλληλεγγύης και αγάπης, δηλαδή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς» τονίζει η Αντιπρόεδρος του ΙΣΘ και βιοπαθολόγος Μαρία Χατζηδημητρίου. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η παγκόσμια συλλογή αίματος φτάνει στα 118,5 εκατομμύρια μονάδες ετησίως, ενώ σε χώρες όπως η Ελλάδα λιγότερο από το 50% των δωρεών προέρχεται από εθελοντές, ποσοστό που μπορεί να αυξηθεί με ανάλογες δράσεις.

Πηγη:HealthDaily

Τι συζητήθηκε στο 5ο ετήσιο συνέδριο της FairLife L.C.C.
Η ανάγκη για ενίσχυση της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του πνεύμονα αναδείχθηκε ως κεντρικό συμπέρασμα του φετινού 5ου συνεδρίου της FairLife Φροντίδα και πρόληψη για τον καρκίνο του πνεύμονα, με τίτλο: «Καρκίνος Πνεύμονα – Από την Πρόληψη στην Ολιστική Φροντίδα – Η επιστήμη συναντά την κοινωνία – Η Ζωή στο κέντρο». Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην καθυστερημένη διάγνωση, το υψηλό φορτίο θνησιμότητας και τις κοινωνικές ανισότητες που επιβαρύνουν τις πιο ευάλωτες ομάδες. Τονίστηκε ότι ο καρκίνος του πνεύμονα μπορεί να μετατραπεί σε νόσημα με υψηλά ποσοστά ίασης, εφόσον εφαρμοστούν οργανωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης (LDCT). Η διεθνής και ευρωπαϊκή εμπειρία, αλλά και οι διαθέσιμοι πόροι και τεχνολογικές υποδομές στη χώρα, καθιστούν την εφαρμογή του προγράμματος ρεαλιστική, αναγκαία και οικονομικά αποδοτική.Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στην ανάγκη για εθνική στρατηγική πρόληψης, που θα περιλαμβάνει: δράσεις κατά του καπνίσματος, σύνδεση του LDCT με ιατρεία διακοπής καπνίσματος, ενημέρωση του κοινού για παράγοντες κινδύνου και υιοθέτηση πολιτικών που θα μειώσουν τις κοινωνικές ανισότητες στην πρόσβαση σε διαγνώσεις και θεραπείες. Επισημάνθηκε ότι η διακοπή καπνίσματος αποτελεί ιατρική πράξη με σημαντική επίδραση στη μείωση του κινδύνου.Παράλληλα, αναδείχθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, καθώς και της αξιοποίησης νέων τεχνολογιών – από σύγχρονο απεικονιστικό εξοπλισμό μέχρι Τεχνητή Νοημοσύνη – για πιο ακριβή και πρώιμη διάγνωση. Η ύπαρξη σύγχρονων θεραπευτικών επιλογών, η εξέλιξη της ανοσοθεραπείας και της γονιδιακής ανάλυσης τονίστηκαν ως βασικοί παράγοντες που καθιστούν τη νόσο πλέον αντιμετωπίσιμη, εφόσον διαγνωστεί εγκαίρως.Η ανάγκη για αλλαγή κουλτούρας στην κοινωνία και στο σύστημα υγείας, με την Πολιτεία, τους επαγγελματίες υγείας και τους συλλόγους ασθενών να συνεργάζονται, παρουσιάστηκε ως κρίσιμη προϋπόθεση για τη μείωση της θνησιμότητας. Η ενημέρωση των πολιτών, η προστασία των ευάλωτων ομάδων, η εκπαίδευση της νέας γενιάς και η ανάπτυξη δομών υποστήριξης ασθενών αποτελούν κεντρικούς άξονες της προσπάθειας.

Πηγη:HealthDaily

Οι ασθενείς με χρόνια νοσήματα καλούνται να προσαρμοστούν στην ψηφιακή μετάβαση του Συστήματος Υγείας με την δημιουργία και λειτουργία πλατφορμών, applications και εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Ωστόσο για να αποκομίσουν τα προσδοκώμενα οφέλη από την ψηφιακή μετάβαση, οι χρονίως πάσχοντες που σε αρκετές περιπτώσεις είναι άτομα μεγάλης ηλικίας, θα πρέπει πρώτα να αποκτήσουν ψηφιακή υγείας.

Αυτές οι γνώσεις δεν είναι δεδομένες, ειδικά σε άτομα μέσης και τρίτης ηλικίας και γι αυτό ο θερμικός φορέας των ασθενών, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας βάζει στο επίκεντρο των προσπαθειών της την εκπαίδευση των ατόμων με χρόνια νοσήματα μέσα από το «Αλφαβητάρι Υγείας» και την «Ψηφιακή Ακαδημία».

Πλέον, μέσω ηλεκτρονικών εφαρμογών, όλα τα ιατρικά δεδομένα του ασθενή είναι συγκεντρωμένα και διασυνδεδεμένα, επιτρέποντας του να παρακολουθεί τη θεραπεία, τα φάρμακα, τις μετρήσεις και τις συμβουλές από το κινητό του ή το tablet του — χωρίς να εξαρτάται από πρόχειρα έντυπα ή χειρόγραφα.

Ωστόσο, η ίδια αυτή τεχνολογική πρόοδος φέρνει και σημαντικές προκλήσεις. Η υπερπληθώρα πληροφοριών, η πολυπλοκότητα της ιατρικής ορολογίας και η ανεξέλεγκτη χρήση εργαλείων όπως το ChatGPT για ιατρικά θέματα μπορούν να προκαλέσουν παρερμηνείες, ψευδείς προσδοκίες ή ακόμα και κινδύνους για την υγεία.

Τι είναι το Αλφαβητάρι Υγείας

Αυτό ακριβώς το κενό ανάμεσα στην πρόσβαση στην πληροφορία και την κατανόηση της πληροφορίας έρχεται να καλύψει η Ένωση Ασθενών Ελλάδας με το «Αλφαβητάρι Υγείας» — μια καινοτόμο ψηφιακή πλατφόρμα που βοηθά τον πολίτη να «μεταφράσει» την ιατρική ορολογία σε απλή, κατανοητή γλώσσα.

Η διαγενεαλογική μετάδοση των πληροφοριών

Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι μπορούν να προσαρμοστούν στην ταχέως εξελισσόμενη τεχνολογία με τη βοήθεια κυρίως των παιδιών τους και των εγγονών τους, καθώς η δεμένη ελληνική οικογένεια συμβάλλει στην διαγενεαλογική μετάδοση της γνώσης.

Όμως, η Α’ αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας υπογραμμίζει πως δεν αρκεί αυτή η βοήθεια. Γιατί η ψηφιακή μετάβαση στην υγεία δεν είναι απλώς θέμα «να μάθω να χρησιμοποιώ μια εφαρμογή» – είναι θέμα
«να κατανοώ τι σημαίνει, πώς με προστατεύει και πώς επηρεάζει τη φροντίδα μου».

Γιατί χρειαζόμαστε την ψηφιακή Ακαδημία Ασθενών

Αυτή είναι και η ανάγκη είναι που οδήγησε στη δημιουργία της Ψηφιακής Ακαδημίας Ασθενών. Πρόκειται για ένα καινοτόμο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας το οποίο ήδη έχει ξεκινήσει πιλοτικά και απευθύνεται σε μέλη συλλόγων ασθενών, φροντιστές, νοσηλευτές και φυσικοθεραπευτές.

Στόχος του προγράμματος είναι να δώσει στους ασθενείς εργαλεία και γνώσεις για να διαχειρίζονται με ασφάλεια και αυτόνομα τις ψηφιακές εφαρμογές και υπηρεσίες υγείας. Μέσα από πρακτικά παραδείγματα, διαδραστικά μαθήματα και εξειδικευμένες ενότητες, οι συμμετέχοντες μαθαίνουν να χρησιμοποιούν εφαρμογές του ΕΣΥ, να αξιοποιούν ηλεκτρονικές υπηρεσίες όπως η άυλη συνταγογράφηση και η εφαρμογή myHealthapp, αλλά και να κατανοούν και να εφαρμόζουν νέα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τηλεϊατρικής και ανάλυσης μεγάλων δεδομένων.

Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην ασφάλεια, την εμπιστοσύνη και την υπεύθυνη χρήση των ψηφιακών εργαλείων, παρέχοντας οδηγίες για προστασία προσωπικών δεδομένων, ενημερωμένη συγκατάθεση και αντιμετώπιση παραπληροφόρησης. Στόχος του προγράμματος είναι να μετατρέψει την τεχνολογία σε εργαλείο ενδυνάμωσης των ασθενών, ώστε να συμμετέχουν ενεργά στη φροντίδα τους και να επικοινωνούν αποτελεσματικά με τους επαγγελματίες υγείας.

Εξίσου καλοί μαθητές οι άνδρες και οι γυναίκες

Αναφορικά με το φύλο και την προσαρμογή στη νέα ψηφιακή εποχή δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να δείχνουν ότι οι άντρες ή οι γυναίκες είναι «καλύτεροι μαθητές» όσον αφορά τη χρήση ψηφιακών εργαλείων υγείας από ασθενείς με χρόνια νοσήματα. Η ικανότητα ενός ασθενούς να προσαρμοστεί στην ψηφιακή εποχή εξαρτάται κυρίως από παράγοντες όπως η ηλικία, η εξοικείωση με την τεχνολογία, η εκπαίδευση, η υποστήρξη από οικογένεια ή φροντιστές και η πρόσβαση σε ψηφιακά εργαλεία.

Κενά και δυσκολίες στην κατανόηση αντιμετωπίζουν οι ασθενείς

Αυτό που φαίνεται πραγματικά να καθορίζει την επιτυχημένη χρήση ψηφιακών εργαλείων υγείας είναι η ανάπτυξη της εγγραμματοσύνης υγείας, της ικανότητας δηλαδή ενός ατόμου να κατανοεί, να αξιολογεί και να χρησιμοποιεί πληροφορίες για να παίρνει τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με την υγεία του.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με έρευνα της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Πολιτικών Υγείας το 2022, διαπιστώθηκε ότι πολλοί συμμετέχοντες αντιμετώπιζαν δυσκολίες σε βασικές δεξιότητες εγγραμματοσύνης υγείας. Η Κατερίνα Κουτσογιάννη υπογραμμίζει ότι σύμφωνα με αυτά τα ευρήματα το 29% βρίσκει πολύ δύσκολη την αναζήτηση αξιόπιστων πληροφοριών για συμπτώματα ή ασθένειες, ενώ το 27% δυσκολεύεται στην κατανόηση των συνοδευτικών οδηγιών φαρμάκων.

Επιπλέον, το 21% θεωρεί δύσκολο να χρησιμοποιήσει πληροφορίες από τον γιατρό για λήψη αποφάσεων σχετικά με την ασθένειά του και το 34% δυσκολεύεται να αξιολογήσει τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα διάφορων θεραπευτικών επιλογών. Το ίδιο ποσοστό (34%) δυσκολεύεται να κρίνει την αξιοπιστία πληροφοριών υγείας στα ΜΜΕ, ενώ το 24% δυσκολεύεται να αξιολογήσει πληροφορίες σχετικά με κινδύνους υγείας.

Εντέλει, το 34% βρίσκει δύσκολο να αποφασίσει πώς να προστατεύσει τον εαυτό του ή να βελτιώσει την υγεία του βάσει αυτών των πληροφοριών. Από αυτά τα δεδομένα γίνεται σαφές ότι το φύλο δεν καθορίζει την ικανότητα εκμάθησης ή χρήσηςψηφιακών εργαλείων υγείας, αλλά η ικανότητα κατανόησης και αξιοποίησης πληροφοριών υγείας αποτελεί εκείνο τον καθοριστικό παράγοντα για την αποτελεσματική χρήση τους και αυτό σίγουρα είναι αποτέλεσμα κατάλληλης εκπαίδευσης.

Πιο πολύτιμα τα «εργαλεία» εκπαίδευσης για τους μοναχικούς ηλικιωμένους

Αν όμως όλη αυτή η διαδικασία «δουλεύει» για τους ανθρώπους που ζουν κοντά στα παιδιά και τα εγγόνια τους προκύπτει ένα ζήτημα για τους μοναχικούς ηλικιωμένους. Υπάρχουν περισσότεροι από 500.000 μεσήλικες και ηλικιωμένοι που ζουν μόνοι ή μακριά από την οικογένειά τους στην πατρίδα μας και για αυτούς η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να μοιάζει ακόμη πιο δύσκολη ή απομακρυσμένη. Ακριβώς γι’ αυτούς τους ανθρώπους η Ψηφιακή Ακαδημία Ασθενών αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Όπως εξηγεί η Κατερίνα Κουτσογιάννη, μέσα από οργανωμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης και πρακτικά εργαλεία, δίνεται σε κάθε συμμετέχοντα, ανεξάρτητα από την οικογενειακή του κατάσταση, η δυνατότητα να κατανοήσει, να χρησιμοποιήσει και να αξιοποιήσει ψηφιακές εφαρμογές υγείας, ηλεκτρονικές υπηρεσίες του ΕΣΥ και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.

Με αυτόν τον τρόπο, η Ψηφιακή Ακαδημία δεν εξαρτάται από το αν κάποιος έχει δίπλα του «ψηφιακούς μέντορες» στο σπίτι — δίνει ίση πρόσβαση σε όλους, ενδυναμώνοντας τη γνώση, την αυτονομία και τη συμμετοχή των ασθενών στη φροντίδα τους.

Σύμμαχος της ανεξάρτητης διαβίωσης και ασπίδα για το Αλτσχάιμερ η ψηφιακή εκπαίδευση

Η ψηφιακή μετάβαση μπορεί να διευκολύνει και την αυτόνομη διαβίωση- κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για την
Ελλάδα, καθώς ο πληθυσμός μας είναι από τους πλέον γηρασμένους στην Ευρώπη. Η ανεξάρτητη διαβίωση για άτομα με αναπηρία ή άλλες ευαλωτότητες σημαίνει να μπορούν να ζουν όσο το δυνατόν πιο αυτοδύναμα στην κοινότητα, να διαχειρίζονται το σπίτι, τη μετακίνηση, την εργασία και την κοινωνική τους συμμετοχή, με υποστήριξη όπως προσωπικούς βοηθούς, προσβάσιμες υποδομές, τεχνολογία και κατάρτιση.

Στην Ελλάδα, όπως αναφέρει η Α’ αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας υπάρχουν πλέον αρκετές δράσεις και προγράμματα που ενισχύουν αυτήν την αυτονομία, όπως το πρόγραμμα «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον», το οποίο παρέχει χρηματοδότηση έως 14.500 ευρώ για την προσαρμογή κατοικιών και δημόσιων χώρων ώστε άτομα με αναπηρία να ζουν ανεξάρτητα και ασφαλή, με στόχο την ενίσχυση της αυτονομίας τους και τη μείωση της εξάρτησης από το περιβάλλον.

Επίσης, ο ρόλος των συλλόγων ασθενών είναι ιδιαίτερα σημαντικός εδώ καθώς πολλοί Σύλλογοι διοργανώνουν σεμινάρια εκπαίδευσης στην χρήση του υπολογιστή σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ώστε να μπορούν να εξοικειωθούν με την χρήση του σε στοιχειώδεις βέβαια εφαρμογές.

Επιπλέον, η Εθνική Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία 2024–2030 δίνει κεντρική θέση στην ανεξάρτητη διαβίωση στην κοινότητα, ενώ διάφορα έργα κατάρτισης, υποδομών και ψηφιακής ενδυνάμωσης ενισχύουν τη συμμετοχή και την κοινωνική ένταξη των ευάλωτων ομάδων.

Η ψηφιακή τεχνολογία λοιπόν δεν αποτελεί απλώς ένα εργαλείο ενημέρωσης ή επικοινωνίας· είναι ένα ουσιαστικό μέσο για την πραγμάτωση του θεμελιώδους δικαιώματος της ανεξάρτητης διαβίωσης, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής και μειώνοντας την εξάρτηση από ιδρύματα ή υποστηρικτικούς φορείς.

Η ψηφιακή εκπαίδευση μπορεί να αξιοποιηθεί και σαν μία ασπίδα ενάντια στις νευροεκφυλιστικές ασθένειες όπως είναι το Αλτσχάιμερ. Όπως τονίζει η Κατερίνα Κουτσογιάννη, τα προγράμματα ψηφιακής μάθησης που στοχεύουν ενηλίκους μέσης ή μεγαλύτερης ηλικίας μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας.

Με απλά λόγια, η συστηματική ενασχόληση με ψηφιακές πλατφόρμες — πέρα από τη νέα γνώση — λειτουργεί και ως «άσκηση του μυαλού», ενισχύοντας την προσοχή, τη μνήμη και τις εκτελεστικές λειτουργίες. Υπό αυτό το πρίσμα, η ψηφιακή ακαδημία ασθενών μπορεί να λειτουργήσει ως προϊόν νοητικής εξάσκησης και να συμβάλλει στη διατήρηση της πνευματικής εγρήγορσης.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, τέτοιου είδους εκπαιδευτικές δραστηριότητες, δεν υποκαθιστούν την ιατρική καθοδήγηση. Μόνο ένας γιατρός — και ειδικότερα ειδικοί όπως νευρολόγοι ή ψυχίατροι — είναι κατάλληλος να αξιολογήσει τον κίνδυνο εμφάνισης ή εξέλιξης νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, καθώς και να προτείνει εξατομικευμένες παρεμβάσεις.

Η ψηφιακή εκπαίδευση μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά, αλλά δεν αποτελεί ούτε διάγνωση ούτε θεραπεία, και κάθε ιατρικό συμπέρασμα πρέπει να βασίζεται σε επαγγελματική αξιολόγηση.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Οι χάρτες ανθρώπινων γονιδίων περιέχουν σημαντικά κενά, επειδή δημιουργήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τις αλληλουχίες DNA ατόμων με ευρωπαϊκή καταγωγή, όπως διαπιστώνει μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Communications».

Οι ερευνητές ανακάλυψαν χιλιάδες απούσες μεταγραφές (τα μόρια RNA που μεταφέρουν τις οδηγίες ενός γονιδίου) σε άτομα από πληθυσμούς της Αφρικής, της Ασίας και της Αμερικής, που πιθανώς συμπεριλαμβάνουν και στοιχεία εντελώς νέων γονιδίων, τα οποία οι επιστήμονες δεν έχουν ανακαλύψει ακόμη.

Ορισμένες από αυτές τις μεταγραφές εμφανίζονται επίσης σε γονίδια που σχετίζονται με ασθένειες διαφορετικές ανάλογα με την καταγωγή, όπως ο λύκος, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και το άσθμα και χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την χοληστερόλη.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι μέρος της αιτίας για την οποία ορισμένες ασθένειες εμφανίζονται πιο συχνά ή συμπεριφέρονται διαφορετικά σε συγκεκριμένους πληθυσμούς μπορεί να είναι επειδή τα γονίδιά τους παράγουν διαφορετικές μεταγραφές και ενδεχομένως διαφορετικές πρωτεΐνες μέσω ορισμένων διαδικασιών. Αυτές οι μοριακές παραλλαγές ήταν ουσιαστικά αόρατες στους υπάρχοντες χάρτες γονιδίων, αφήνοντας δυνητικά σημαντικές πληροφορίες για τον κίνδυνο ασθενειών εκτός.

Για να ανακαλύψουν τι λείπει από τους υπάρχοντες χάρτες γονιδίων, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στα μόρια RNA που δείχνουν πώς χρησιμοποιούνται τα γονίδια μέσα στα ανθρώπινα κύτταρα. Χρησιμοποίησαν την αλληλούχιση μακράς ανάγνωσης, μια τεχνολογία που μπορεί να διαβάσει ολόκληρα τα μόρια RNA από την αρχή ως το τέλος. Οι προηγούμενες μέθοδοι κατέγραφαν μόνο μικροσκοπικά θραύσματα, γεγονός που καθιστούσε την ανακατασκευή των μεταγραφών εξαιρετικά δύσκολη και οδηγούσε σε αμφίβολα αποτελέσματα.

Η ομάδα ανάλυσε κύτταρα αίματος από 43 άτομα σε οκτώ πληθυσμούς, τους Yoruba (Νιγηρία), Luhya (Κένυα), Mbuti (Κονγκό), Han (Κίνα), Telugu (Ινδία), Περουβιανούς από τη Λίμα, Ασκενάζι Εβραίους και Ευρωπαίους από τη Γιούτα. Αυτές οι ομάδες είναι επίσης μέρος του έργου «1000 Genomes Project», οπότε το DNA τους έχει ήδη χαρτογραφηθεί καλά, επιτρέποντας την άμεση σύγκριση των νέων δεδομένων RNA. Οι ερευνητές εντόπισαν χιλιάδες παραλλαγές πρωτεϊνών που δεν είχαν καταγραφεί ποτέ πριν.

Όταν η ερευνητική ομάδα ομαδοποίησε τα δεδομένα ανά καταγωγή, βρήκε ένα σαφές μοτίβο όπου τα δείγματα από μη ευρωπαϊκούς πληθυσμούς περιείχαν πολύ περισσότερες μεταγραφές που δεν είχαν παρατηρηθεί ποτέ προηγουμένως, σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά δείγματα.

Προσθέτοντας τις χιλιάδες νέες μεταγραφές στους υπάρχοντες χάρτες γονιδίων, η ομάδα κατάφερε να εντοπίσει πολλές περισσότερες γενετικές επιδράσεις που επηρεάζουν τη λειτουργία των γονιδίων, ειδικά στα άτομα μη ευρωπαϊκής καταγωγής.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βασικό αντικείμενο της συνάντησης ήταν οι ποινικές διώξεις κατά ψυχιάτρων και οι εφημερίες των ψυχιατρικών τμημάτων με τους δύο συνδικαλιστικούς να κάνουν λόγο για «πραγματικό εμπαιγμό» από την πλευρά του Υπουργείου Υγείας

Η ανακοίνωση

Το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης της ΕΙΝΑΠ και της ΟΕΝΓΕ, έχει ως εξής:

«Αντιπροσωπεία της ΕΙΝΑΠ και της ΟΕΝΓΕ πραγματοποίησε χθες, 02/12/2025, συνάντηση με τον Υφυπουργό για Θέματα Ψυχικής Υγείας κο Βαρτζόπουλο, λόγω της ποινικής στοχοποίησης συναδέλφων Ψυχιάτρων μετά από μηνυτήρια αναφορά εις βάρος τους από συνδικαλιστικό σωματείο αστυνομικών επειδή δεν υπήρχαν διαθέσιμες κλίνες.

• Ο Υφυπουργός αρνήθηκε να αποσύρει την εγκύκλιό του για την μεταφορά των ασθενών προς ακούσια εξέταση. Η άμεση απόσυρση της εγκυκλίου θα απάλλασσε τους συναδέλφους άμεσα από τις ποινικές περιπέτειες, καθώς είναι το βασικό επιχείρημα πάνω στο οποίο στηρίζεται η μηνυτήρια αναφορά.
• Ο Υφυπουργός αρνήθηκε ακόμα και την από κοινού συνεργασία με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη προκειμένου να γίνει έστω μια συμπληρωματική εγκύκλιος που θα ρυθμίζει καλύτερα το ζήτημα, ώστε να σταματήσουν οι προστριβές στα επείγοντα μεταξύ Ψυχιάτρων και αστυνομικών.
• Δε δόθηκε καμία δέσμευση και οδηγία για το πώς θα λειτουργούν οι εφημερίες των ψυχιατρικών τμημάτων και ειδικά στην περίπτωση έλλειψης διαθέσιμων κλινών, πέρα από το ότι η αστυνομία θα αποδεσμεύεται άμεσα και την ευθύνη θα την έχει η νοσηλευτική μονάδα χωρίς ωστόσο να ορίζει σε ποιον ακριβώς θα απευθύνονται οι συνάδελφοι Ψυχίατροι.
• Δεσμεύτηκε ότι για τις ψυχιατρικές κλινικές ενηλίκων στα γενικά νοσοκομεία θα υπάρξει μέριμνα να εφημερεύουν σε γενική εφημερία του νοσοκομείου.
• Η συνάντηση ήταν ένας πραγματικός εμπαιγμός καθώς το Υπουργείο Υγείας δεν ανέλαβε καμία ευθύνη για όλη αυτήν την κατάσταση, παρότι τα σωματεία και οι εργαζόμενοι είχαμε προειδοποιήσει από την πρώτη στιγμή για την έκρυθμη κατάσταση στα επείγοντα των ψυχιατρικών τμημάτων και είχαμε ζητήσει εξηγήσεις από το Υπουργείο Υγείας, η ηγεσία αρνιόταν όλο αυτό το διάστημα να συναντήσει τους εργαζόμενους φτάνοντας στις συλλήψεις των δύο Ψυχιάτρων το καλοκαίρι και τις προκαταρκτικές εξετάσεις απέναντι σε Ψυχιάτρους για παράβαση καθήκοντος που διενεργούνται.
• Αλλά ο ακόμα μεγαλύτερος εμπαιγμός ήταν η υποκριτική στάση του κλιμακίου του Υπουργείου στην συνάντηση όπου διατυμπάνιζαν ότι δήθεν τάχα η αποδέσμευση της αστυνομίας προστατεύει τα δικαιώματα των ασθενών, την ίδια ώρα που ανέφεραν ότι το πρόβλημα των διαθέσιμων κλινών θα λυνόταν με πιο πολλά ράντζα. Έτσι, λοιπόν, η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας αντιλαμβάνεται τα ανθρώπινα δικαιώματα με όρους υποστελέχωσης, εξαθλίωσης, ασθενείς στοιβαγμένοι στους διαδρόμους σε κοινή θέα, χωρίς εργαστηριακούς ελέγχους όλο το 24ωρο.
• Τόσο η εγκύκλιος του Υφυπουργού Ψυχικής Υγείας όσο και η νέα διάταξη περί ψυχιατρικού ΕΚΑΒ, μεταχειρίζονται τη μεταφορά των ασθενών ως μία διεκπεραιωτική δουλειά χωρίς να λαμβάνονται πραγματικά υπόψιν οι ανάγκες ενός ατόμου που μπορεί να πάσχει από ψυχική διαταραχή. Το άτομο προς ακούσια εξέταση δεν είναι βαλίτσα που μεταφέρεται από το σπίτι του στο νοσοκομείο, αλλά η διεκπεραίωσή του μπορεί να απαιτεί χρόνο, με πολυπληθείς ομάδες διαφόρων ειδικοτήτων εργαζόμενων ψυχικής υγείας, ανάπτυξη εμπιστοσύνης μέσα σε ένα πλήρες αναπτυγμένο δίκτυο δωρεάν και δημόσιων δομών ψυχικής υγείας, με όλο το αναγκαίο προσωπικό όλων των ειδικοτήτων, με έμφαση στην πρόληψη και στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα. Και σίγουρα αρμόδιος να κρίνει ότι βρίσκεται σε ασφαλείς συνθήκες δεν είναι ο εκάστοτε αστυνομικός που τον συνοδεύει, γιατί ακούστηκε κι αυτό!

Απαιτούμε:

• Να σταματήσουν άμεσα όλες οι διώξεις.
• Να εκδοθεί συμπληρωματική εγκύκλιος προς διευκρίνιση ότι την ευθύνη διαχείρισης του ασθενούς επί μη ύπαρξης κενής κλίνης έχει ακέραιη η υπηρεσία με τη συγκεκριμένη ιεραρχική δομή και όχι ο εφημερεύων Ψυχίατρος.

Στο πέρας της συνάντησης δεσμεύτηκε για την εξίσωση του επιδόματος αγόνου στους Ψυχιάτρους σε σχέση με τους Παιδοψυχίατρους, καθώς επίσης και για την συμμετοχή των Ψυχιάτρων και Παιδοψυχίατρων των νοσοκομείων και των Κέντρων Ψυχικής Υγείας σε όλα τα διοικητικά και επιστημονικά όργανα του νοσοκομείου (επιστημονικό, διοικητικό συμβούλιο).

Συνεχίζουμε δυναμικά, κανένας συνάδελφος Ψυχίατρος δεν είναι μόνος του. Είμαστε όλοι μαζί».

Πηγη: https://www.news4health.gr/