Η ανάλυση της τρέχουσας πραγματικότητας

Με αφορμή την πρόσφατη πανδημία, στη δίνη της οποίας ακόμα βρισκόμαστε, η «Πανευρωπαϊκή Επιτροπή για την Υγεία και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη» (Pan-European Commission on Health and Sustainable Development) δημοσίευσε τον Μάρτιο του 2021 μια μελέτη με τίτλο «Επανεξέταση των πολιτικών προτεραιοτήτων υπό το πρίσμα των πανδημιών» (Rethinking Policy Priorities in the light of Pandemics). Η επιτροπή αυτή συγκλήθηκε από τον Hans Henri P. Kluge, περιφερειακό διευθυντή Ευρώπης του ΠΟΥ, με προεδρεύοντα τον Mario Monti, πρόεδρο του Πανεπιστημίου Bocconi της Ιταλίας και πρώην πρωθυπουργό της χώρας αυτής.

Στην εισαγωγή αυτής της μελέτης υπάρχουν ορισμένες ενδιαφέρουσες επισημάνσεις τις οποίες θέλουμε να θέσουμε υπόψη σας προτού προχωρήσουμε στη δική μας ανάλυση.

Είδαμε, αναφέρεται στη μελέτη, «πώς οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής φροντίδας αγωνίστηκαν μέσα σε συστήματα που ήταν συχνά ανεπαρκώς προετοιμασμένα, συστήματα ανεπαρκώς ευέλικτα (χωρίς ικανοποιητική ευελιξία), συστήματα που δεν διαθέτουν τους απαιτούμενους πόρους, και τα οποία αντιμετώπισαν τεράστιες προκλήσεις για την προσαρμογή τους σε μια κρίση αυτού του μεγέθους».

«Πολλά από αυτά τα προβλήματα δεν είναι νέα», επισημαίνεται στο ίδιο πάντα κείμενο. «Αυτά (τα προβλήματα) μείωσαν την ικανότητά μας να ξεπεράσουμε τις κρίσεις του παρελθόντος, ωστόσο έχουν μείνει άλυτα. Πρέπει να πάρουμε τα διδάγματα από αυτήν την εμπειρία. Ο SARS-CoV-2 δεν ήταν ο πρώτος ιός που κατόρθωσε να περάσει από άλλα είδη στον άνθρωπο και δεν θα είναι ο τελευταίος».

Τώρα, γράφεται στο κείμενο, είναι η ώρα να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα ενθαρρύνουν τις επενδύσεις από την πλευρά των κυβερνήσεων για την υγεία των ανθρώπων και του πλανήτη, και χρειάζονται στην προσπάθεια αυτή επαρκείς πόροι, ευαισθησία και καινοτόμοι εφαρμογές στον τομέα της υγείας, καθώς και κοινωνική φροντίδα, αλλά και προστασία του περιβάλλοντος και των συναφών συστημάτων.

Δεν μπορούν να υπάρξουν βιώσιμες κοινωνίες χωρίς ανθεκτικά και καθολικώς προσβάσιμα, υψηλής ποιότητας, συστήματα υγείας και κοινωνικά συστήματα.

Για όσους έχουμε ζήσει και εργαστεί για αρκετά χρόνια στον τομέα της υγείας στις σύγχρονες κοινωνίες «δυτικού τύπου», θα πρέπει να πούμε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που ακούμε ανάλογες διαπιστώσεις. Το ερώτημα λοιπόν που γεννάται είναι τι έχει ειπωθεί και τι έχει γίνει τα τελευταία 40 χρόνια σχετικά με τη σημασία, τον ρόλο και την οργάνωση των συστημάτων υγείας, τι επιτεύχθηκε, τι δεν επιτεύχθηκε και γιατί.

Ανάλυση της τρέχουσας πραγματικότητας
Μια μικρή ιστορική αναδρομή
Προτού εξετάσουμε τις επισημάνσεις της «παν-ευρωπαϊκής επιτροπής για την υγεία και τη βιώσιμη ανάπτυξη» σχετικά με το ποιες και γιατί θα πρέπει να είναι οι πολιτικές προτεραιότητες που η πανδημία έφερε στο προσκήνιο και πάλι, αλλά και γιατί τα συστήματα «ήταν συχνά ανεπαρκώς προετοιμασμένα, συστήματα ανεπαρκώς ευέλικτα και συστήματα που δεν διαθέτουν τους απαιτούμενους πόρους», όπως η ίδια η επιτροπή διαπιστώνει, θεωρούμε ότι είναι αναγκαίο να κάνουμε μια μικρή ιστορική αναδρομή.

Όπως είναι γνωστό στον ιατρικό κόσμο, η λήψη του ιατρικού ιστορικού αποτελεί την πρώτη και σπουδαιότερη πράξη στην ιατρική, αφού αναμφίβολα «η λήψη ενός άρτιου ιστορικού μπορεί να δώσει την τελική διάγνωση σε ποσοστό που κυμαίνεται μεταξύ 80% και 90%».

Θεωρούμε, λοιπόν, ότι μια μικρή ιστορική αναδρομή θα μπορούσε να φωτίσει καλύτερα τη σημερινή πραγματικότητα και το πώς φτάσαμε ώς εδώ, και φυσικά να μας βοηθήσει να διαμορφώσουμε εποικοδομητικές προτάσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν αποφασιστικά στην επίλυση των χρόνιων προβλημάτων στον χώρο της υγείας.

«Τα προβλήματα του σήμερα είναι οι λύσεις που δώσαμε χθες»
Peter M. Senge

Το έτος 1988, στη μηνιαία έκδοση του ΕΟΦ που ονομάζονταν «Το φάρμακο», το κύριο άρθρο είχε τίτλο «Υγεία για όλους το 2000» και αναφερόταν στην προσπάθεια του ΠΟΥ και του ΟΗΕ, που είχε φυσικά σαν στόχο αυτό που έλεγε ο τίτλος του άρθρου. Το άρθρο αυτό βασιζόταν στη μελέτη που κατέθεσε ο ΠΟΥ το 1981 και είχε τον ομώνυμο τίτλο στα αγγλικά: «Health for all by the year 2000». «Κύριος κοινωνικός στόχος των κυβερνήσεων και του ΠΟΥ για τις επερχόμενες δεκαετίες θα πρέπει να είναι η επίτευξη από όλους τους κατοίκους του κόσμου το 2000, ενός επιπέδου υγείας το οποίο θα του επιτρέπει να διάγει μια κοινωνικά και οικονομικά παραγωγική ζωή», δήλωνε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και συνέχιζε, δηλώνοντας ότι «υγεία δεν είναι μόνο η απουσία αρρώστιας, αλλά εκείνη η φυσική κατάσταση που επιτρέπει στο άτομο να ζει και να δημιουργεί με κάθε τρόπο στο πλαίσιο της ανθρώπινης κοινότητας που ανήκει».

Η θέση αυτή ήταν στην ουσία συνέχεια της θέσης που διατυπώθηκε στο ιστορικό «Διεθνές Συνέδριο Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας» της Alma-Ata το έτος 1978, που έμεινε γνωστή ως «Διακήρυξη της Άλμα-Άτα» (Declaration of Alma-Ata). Στην απόφαση της συνδιάσκεψης, στη θέση I, αναφέρονται τα εξής: «Η διάσκεψη επιβεβαιώνει σθεναρά ότι η υγεία, που είναι μια κατάσταση πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλώς η απουσία ασθένειας ή αναπηρίας, είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και η επίτευξη του υψηλότερου δυνατού επιπέδου υγείας είναι ένας πολύ σημαντικός παγκόσμιος κοινωνικός στόχος, του οποίου η υλοποίηση απαιτεί τη δράση πολλών άλλων κοινωνικών και οικονομικών τομέων εκτός από τον τομέα της υγείας».

Στο κείμενο του ΠΟΥ, που δημοσιεύτηκε το 1981 με τίτλο «Health for all by the year 2000», αναφερόταν ακόμη ότι τα προβλήματα υγείας και τα κοινωνικο-οικονομικά προβλήματα είναι στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους, ενώ παρατηρούσε ότι σε αρκετές χώρες η κατάσταση που αφορούσε την υγεία και την κοινωνικο-οικονομική κατάσταση των πολιτών δεν ήταν ικανοποιητική και η τάση για βελτίωση, στο μέλλον, αυτής της κατάστασης δεν ήταν ενθαρρυντική.

Προκειμένου να επιτευχθεί η υγεία για όλους, ο ΠΟΥ θεωρούσε ότι πρέπει να εξασφαλιστούν κάποιες προϋποθέσεις, χωρίς τις οποίες όλα τα προγράμματα για την υγεία θα παραμείνουν κενός λόγος. Υπήρχαν, χαρακτηριστικά, στο κείμενο του ΠΟΥ 38 στόχοι που εντάσσονταν σε 6 ομάδες.

Εμείς, στο σημερινό μας άρθρο, θα αναφέρουμε χαρακτηριστικά ορισμένους από αυτούς τους στόχους που θα μας επιτρέψουν να προσδιορίσουμε καλύτερα τις διαστάσεις των πολιτικών υγείας αλλά και την ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε ότι, πέρα από την αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας και την οργάνωση των συστημάτων υγείας που θα μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε αυτά τα προβλήματα αποτελεσματικότερα, είναι απαραίτητο να επενδύσουμε στην προαγωγή της υγείας και στην πρόληψη της ασθένειας.

  1. Ομάδα στόχων για τον τελικό σκοπό «υγεία για όλους το 2000».
    α. Μείωση της νοσηρότητας και της αναπηρίας
    β. Μείωση των νοσημάτων του κυκλοφορικού
    γ. Μείωση της θνητότητας από καρκίνο σε άτομα κάτω των 65 ετών τουλάχιστον κατά 15%
  2. Ομάδα στόχων για τους τρόπους ζωής
    α. Τα κράτη-μέλη πρέπει μέχρι το 1990 να καταρτίσουν εκπαιδευτικά προγράμματα που να πλουτίζουν τις γνώσεις, να βελτιώνουν τη δυνατότητα σχεδιασμού και την εμπειρία του πολίτη στην κατανόηση και διατήρηση της υγείας.
    β. Θετική συμπεριφορά υγείας. Μέχρι το 1995 τα κράτη-μέλη πρέπει να αυξήσουν σημαντικά τη θετική συμπεριφορά των πολιτών στα θέματα του καπνίσματος, της λογικής διατροφής, της φυσικής άσκησης και της αντιμετώπισης του άγχους.
  3. Ομάδα στόχων για δημιουργία υγιεινού περιβάλλοντος
    α. Έλεγχος της ρύπανσης του αέρα
    β. Εξασφάλιση ποιότητας τροφίμων
    γ. Έλεγχος επικίνδυνων αποβλήτων
    δ. Εξασφάλιση εγκατάστασης και κατοικίας με ανθρώπινες συνθήκες για όλους τους πολίτες έως το έτος 2000.
  4. Ομάδα στόχων για την κατάλληλη φροντίδα υγείας
    α. Μέχρι το 1990 ανάπτυξη συστήματος παροχής υπηρεσιών υγείας βασισμένο στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και πλαισιωμένο από δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια, σύμφωνα με τις αποφάσεις της Alma-Atta.
    β. Οργάνωση των υπηρεσιών της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας σε συνεργασία μεταξύ των εργαζομένων στο χώρο της υγείας, των πολιτών, των οικογενειών και της ευρύτερης κατά περίπτωση ανθρώπινης κοινότητας.
  5. Ομάδα στόχων για την έρευνα με θέμα: υγεία για όλους. Αναφερόταν ότι ειδικότερα θα πρέπει να συγκεντρωθούν πληροφορίες για:
    α. Για την υγεία των πολιτών
    β. Για τους βιολογικούς παράγοντες που επιδρούν στην υγεία
    γ. Για τη σημασία του τρόπου ζωής στη διατήρηση της υγείας
  6. Ομάδα στόχων για την υποστήριξη των μηχανισμών ανάπτυξης της υγείας
    α. Διαμόρφωση πολιτικής για την υγεία για όλους
    β. Μελέτη και καθορισμός των διαθέσιμων πόρων και των προτεραιοτήτων
    γ. Ανάπτυξη πληροφοριακών συστημάτων για την υγεία, ικανών να εξυπηρετήσουν την εθνική στρατηγική για την υγεία για όλους. Οι πηγές πληροφόρησης βαθμιαία θα πρέπει να είναι προσπελάσιμες και από το ευρύ κοινό.
    δ. Σχεδιασμός εκπαίδευσης και κατανομή του προσωπικού υγείας

Πέρα όμως από την πρωτοβουλία του κορυφαίου οργανισμού υγείας και πριν από τη «Διακήρυξη της Άλμα-Άτα», το έτος 1974 υπήρξε μία άλλη σημαντική παρέμβαση που είχε τον τίτλο «Μια νέα προοπτική για την υγεία των Καναδών» (A new perspective on the health of Canadians), και έμεινε γνωστή σαν «Lalonde Report». Ο Marc Lalonde ήταν υπουργός Εθνικής Υγείας και Πρόνοιας στον Καναδά την αντίστοιχη χρονική περίοδο.

Ο Marc Lalonde παρατήρησε ότι η παραδοσιακή, ή γενικά αυτή που θεωρούνταν αποδεκτή άποψη για τον τομέα της υγείας, ήταν (και σε μεγάλο βαθμό είναι και σήμερα, σημειώνουμε εμείς) ότι η επιστήμη και η «τέχνη» της ιατρικής ήταν η πηγή από την οποία προέρχονταν όλες οι βελτιώσεις στην υγεία των ατόμων και ήταν επίσης δημοφιλής η πεποίθηση εκείνη που εξισώνει το επίπεδο υγείας με την ποιότητα της ιατρικής.

Η νέα έννοια (concept) της υγείας κατά τον Marc Lalonde βρισκόταν στο γεγονός ότι ο τομέας της υγείας μπορεί να χωριστεί σε τέσσερα επιμέρους βασικά μέρη: (I) την ανθρώπινη βιολογία, (II) το περιβάλλον, (III) τον τρόπο ζωής και (IV) την οργάνωση υγείας. Η Έκθεση Lalonde, που δημοσιεύτηκε όπως αναφέραμε και παραπάνω το 1974, ήταν η πρώτη σημαντική κυβερνητική έκθεση που υποστήριξε ότι οι υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης δεν ήταν ο πιο σημαντικός καθοριστικός παράγοντας για την υγεία. Η έκθεση χαιρετίστηκε ευρέως εκτός Καναδά και παρόμοιες (και συχνά καλύτερες) αναφορές και εκθέσεις δημοσιεύτηκαν σε άλλες χώρες, όπως η Βρετανία, οι ΗΠΑ, η Σουηδία και αλλού. Η έκθεση παραμένει ακόμα και σήμερα μια μεγάλη συνεισφορά στον μετασχηματισμό της σκέψης για την υγεία, που έβαλε τη σφραγίδα της στις εξελίξεις που ακολούθησαν στον τομέα αυτό.

Είκοσι δύο χρόνια μετά τη Διακήρυξη της Alma-Ata, το 1978, και περίπου 20 χρόνια μετά τη Διακήρυξη του ΠΟΥ το έτος 1980, με τίτλο «Health for all by the year 2000», οι επικεφαλής των κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Μάρτιο του 2000 έθεσαν έναν φιλόδοξο στόχο. Συγκεκριμένα, εξέφρασαν την επιθυμία τους να μετατρέψουν την Ευρωπαϊκή Ένωση «στην πιο ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία του κόσμου, βασισμένη στη γνώση και ικανή για μια βιώσιμη ανάπτυξη με περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, αλλά και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή». Σε αυτήν τη συνάντηση αναγνωρίστηκε η σχέση μεταξύ υγείας και οικονομίας σαν ο ακρογωνιαίος λίθος αυτής της προσπάθειας. Ωστόσο, αυτή η σχέση είναι σύνθετη και επομένως πολύπλοκη.

«Ενώ έχει αναγνωριστεί εδώ και καιρό ότι ο αυξημένος εθνικός πλούτος συνδέεται με τη βελτίωση της υγείας, μόλις πρόσφατα αναγνωρίστηκε η συμβολή της καλύτερης υγείας στην οικονομική ανάπτυξη. Ωστόσο, ενώ αυτή η σχέση έχει πλέον εδραιωθεί σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, τα στοιχεία από χώρες υψηλού εισοδήματος, όπως τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι πιο κατακερματισμένα».

«Οι συγγραφείς αυτού του σημαντικού βιβλίου συγκέντρωσαν για πρώτη φορά αυτά τα στοιχεία», δήλωνε στην εισαγωγή του βιβλίου ο Επίτροπος Μάρκος Κυπριανού και συμπλήρωνε: «Συνολικά, αυτά τα στοιχεία παρέχουν ένα ισχυρό επιχείρημα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επενδύσουν στην υγεία των πληθυσμών τους, όχι μόνο επειδή η καλύτερη υγεία είναι ένας επιθυμητός στόχος από μόνη της, αλλά και επειδή αποτελεί σημαντικό καθοριστικό παράγοντα της οικονομικής ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας».

Δυστυχώς, σήμερα ξέρουμε πολύ καλά ότι υπάρχει μια πολύ μεγάλη ανομοιογένεια ανάμεσα στις κράτη-μέλη της Ε.Ε. όσον αφορά την ανάπτυξη των συστημάτων υγείας και έλλειμμα όσον αφορά τη συμβολή των κρατών-μελών, αλλά και της ίδιας της Ε.Ε., στην ανάπτυξη πολιτικών υγείας που θα βοηθούσαν στην υλοποίηση των στόχων που τέθηκαν για πρώτη φορά πριν από 42 περίπου χρόνια και επαναδιατυπώθηκαν για την Ευρώπη πριν από περίπου 22 χρόνια. Θεωρούμε ότι αυτή η «αποτυχία» θα πρέπει να γίνει η αφορμή για μια σε βάθος έρευνα, στην οποία θα πρέπει να εμπλακούν οι επιστήμονες της υγείας, οι πολίτες κάθε κράτους -μέλους ξεχωριστά, αλλά και όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες, καθώς και οι δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις και οι θεσμοί της Ευρώπης, ώστε να εντοπιστούν τα αίτια που οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση.

«Αν είχα μία ώρα στη διάθεσή μου για να επιλύσω ένα πρόβλημα, τότε θα αφιέρωνα τα 55 λεπτά από τον χρόνο μου συλλογιζόμενος (αναλύοντας) το πρόβλημα και 5 λεπτά
για να δώσω λύσεις»
Albert Einstein

Θεωρούμε ότι μαζί με την επιστημονική έρευνα είναι απαραίτητο να υπάρξει και ένας ουσιαστικός διάλογος ανάμεσα σε όλους τους εμπλεκομένους, που αναφέραμε παραπάνω, και ο οποίος θα εστιάζει την προσοχή του στην όλη εικόνα αλλά και στις επιμέρους σημαντικές συνιστώσες που σχηματίζουν αυτή την εικόνα. Είναι σημαντικό, για παράδειγμα, να εντοπίσουμε τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στις εφαρμοζόμενες οικονομικές πολιτικές και την ανεπάρκεια σε απαιτούμενους πόρους, που οδήγησαν στη δημιουργία «συστημάτων που ήταν συχνά ανεπαρκώς προετοιμασμένα», όπως επισημαίνει η έκθεση «Rethinking Policy Priorities in the light of Pandemics».

Πιστεύουμε ότι είναι ανάγκη σήμερα, όχι απλώς να σκεφτούμε και να δράσουμε έξω από το πλαίσιο που έχουμε δημιουργήσει, αλλά να επαναπροσδιορίσουμε το όλο πλαίσιο και να επαναδιατυπώσουμε το «πρόβλημα» της υγείας με σύγχρονους όρους.

 

 

Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/

Ωνάσειο Εθνικό Μεταμοσχευτικό Κέντρο: Ένα δώρο ζωής

Το Ωνάσειο Εθνικό Μεταμοσχευτικό Κέντρο (ΩΕΜΕΚ) αναμένεται να αποτελέσει τον καταλύτη που θα ενεργοποιήσει τον μεταμοσχευτικό τομέα στην Ελλάδα, συνδράμοντας τις υπάρχουσες μεταμοσχευτικές μονάδες.

Με τη λειτουργία του σημαντικού αυτού κέντρου δημιουργείται ένα πανελλαδικό δίκτυο υπό τον συντονισμό του ΕΟΜ, το οποίο θα οδηγήσει στην αύξηση και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των μοσχευμάτων, διαμορφώνοντας τις βάσεις για την αντιμετώπιση των μελλοντικών αναγκών μεταμόσχευσης. Με τη θεμελίωση του ΩΕΜΕΚ, ωστόσο, δημιουργούνται οι συνθήκες για ολοκληρωμένη μεταμοσχευτική φροντίδα, με έμφαση στην ανθρωποκεντρική προσέγγιση του ασθενούς.

Ωνάσειο Παίδων: ανακούφιση για το παιδί και την οικογένεια
Με στόχο να προσφερθούν εξειδικευμένες υπηρεσίες υψηλού επιπέδου σε παιδιά, αλλά και ουσιαστική ανακούφιση στις οικογένειές τους, δημιουργείται στο ΩΕΜΕΚ το Ωνάσειο Παίδων, η πρώτη αυτόνομη μονάδα μεταμόσχευσης στην Ελλάδα αποκλειστικά για παιδιά, η οποία θα προσφέρει υπηρεσίες υψηλού επιπέδου και στην Παιδοκαρδιοχειρουργική.

Δραστική μείωση της μετάβασης στο εξωτερικό
Οι νέες υποδομές και υπηρεσίες του ΩΕΜΕΚ, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της κουλτούρας της δωρεάς οργάνων, την ανάπτυξη της ιατρικής τεχνογνωσίας στη μεταμοσχευτική χειρουργική και το πιστοποιημένο ιατρικό προσωπικό, στοχεύουν να περιορίσουν τα υψηλά ποσοστά μετάβασης στο εξωτερικό, ακριβώς ώστε να εκλείψει το φαινόμενο αυτό μελλοντικά. Η δημιουργία του ΩΕΜΕΚ αποτελεί το μέσο για την ανάπτυξη του τομέα των μεταμοσχεύσεων στην Ελλάδα. Αυτό θα ωφελήσει πρωτίστως τους ασθενείς, καθώς θα πραγματοποιούνται στην Ελλάδα μεταμοσχεύσεις συμπαγών οργάνων που, χωρίς το ΩΕΜΕΚ, θα ήταν αδύνατον να πραγματοποιηθούν.

Ένα νοσοκομείο για όλους
Το Ωνάσειο Εθνικό Μεταμοσχευτικό Κέντρο θα λειτουργεί ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ), φορέας γενικής κυβέρνησης, με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, υπό την εποπτεία του Υπουργού Υγείας. Θα παρέχει δημόσια πρόσβαση σε υπηρεσίες, σύμφωνα με τα πρότυπα των καλύτερων νοσοκομείων της Ευρώπης. Το ΩΕΜΕΚ, με την ολοκλήρωση της κατασκευής του, δωρίζεται από το Ίδρυμα Ωνάση στην ελληνική κοινωνία. Ο υπό μεταμόσχευση ασθενής, ακόμη κι αν είναι ανασφάλιστος, δεν θα χρειαστεί να επιβαρυνθεί οικονομικά σε κανένα στάδιο της μεταμόσχευσης.

Μείωση του κόστους για την Υγεία
Το ΩΕΜΕΚ, λειτουργώντας στα πρότυπα των κέντρων αριστείας της Ευρώπης και των ΗΠΑ στον τομέα των μεταμοσχεύσεων, αναμένεται να αντιμετωπίσει ουσιαστικά το κοινωνικό κόστος της ταλαιπωρίας του ασθενούς και της οικογένειάς του και να περιορίσει το οικονομικό κόστος για το σύστημα υγείας. Με τη μείωση της ανάγκης μετάβασης στο εξωτερικό για μεταμόσχευση, ο ΕΟΠΥΥ θα εξοικονομήσει σημαντικούς πόρους.

Αύξηση της μεταμοσχευτικής δραστηριότητας από την πρώτη πενταετία
Η δημιουργία του Ωνάσειου Εθνικού Μεταμοσχευτικού Κέντρου, με τις σύγχρονες υποδομές, το εξειδικευμένο προσωπικό και την τεχνολογία αιχμής, το οποίο θα συνδράμει στη δημιουργία ενός πανελλαδικού δικτύου μεταμοσχεύσεων, ενδυναμώνοντας παράλληλα το κίνημα της δωρεάς οργάνων, θα συντελέσει, σύμφωνα με τον ΕΟΜ, ώστε από την πρώτη κιόλας πενταετία λειτουργίας του η Ελλάδα να ξεπεράσει το μισό του μέσου όρου των μεταμοσχεύσεων που διενεργούνται στις πληθυσμιακά συγκρίσιμες με εκείνη ευρωπαϊκές χώρες.

Εθνικό Κέντρο Αριστείας και Ιατρικής Καινοτομίας
Το ΩΕΜΕΚ από κοινού με το ΩΚΚ θα αναπτύξουν ένα διεθνές κέντρο ιατρικής καινοτομίας στους τομείς τόσο των μεταμοσχεύσεων όσο και της Καρδιολογίας και Καρδιοχειρουργικής ενηλίκων και παίδων. Το ΩΕΜΕΚ, αξιοποιώντας την 25ή πείρα του ΩΚΚ, και σε συνεργασία με τον ΕΟΜ, θα συνάπτει διεθνείς συνεργασίες με επίκεντρο τις μεταμοσχεύσεις, για τη μεταλαμπάδευση των ιατρικών γνώσεων και εξελίξεων στην Ελλάδα και την ανταλλαγή επιστημονικών θέσεων και τεχνικών, ενώ παράλληλα θα συνάψει συνεργασίες με ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια, καθώς και με το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, για την προώθηση της εγχώριας έρευνας στη μεταμοσχευτική.

Η δικτύωση και η μετεκπαίδευση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού είναι καθοριστικές για τη συνεχή αναβάθμιση των προσφερόμενων υπηρεσιών.

Το ΩΕΜΕΚ θα ανοίξει τον δρόμο για να έρθουν στην Ελλάδα κορυφαίοι ιατροί από το εξωτερικό και να συνεργαστούν με Έλληνες ιατρούς, προάγοντας τον επιστημονικό διάλογο γύρω από τις νέες εξελίξεις στη μεταμοσχευτική χειρουργική και μεταλαμπαδεύοντας τεχνογνωσία που λείπει από τη χώρα στον τομέα αυτό. Παράλληλα, μέσω προγράμματος υποτροφιών από το Ίδρυμα Ωνάση, Έλληνες ιατροί μετεκπαιδεύονται ήδη σε εξειδικευμένες κλινικές ανά την Ευρώπη, για να αποκτήσουν την απαραίτητη ειδίκευση και πιστοποίηση, ώστε να επιστρέψουν έτοιμοι να αναλάβουν οι ίδιοι την πραγματοποίηση μεταμοσχεύσεων.

Νέα πνοή στη δωρεά οργάνων
Απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρξει μια νέα, αποτελεσματικότερη εθνική μεταμοσχευτική στρατηγική, είναι η ανάπτυξη και ενίσχυση της κουλτούρας της δωρεάς οργάνων. Το Ίδρυμα Ωνάση, σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων και το Υπουργείο Υγείας, θα επενδύσει πόρους σε δράσεις που αφενός θα προαγάγουν αποτελεσματικά την εθνική στρατηγική προσέγγισης των μεταμοσχεύσεων και της δωρεάς οργάνων στην Ελλάδα και αφετέρου θα καλλιεργήσουν τη μεταμοσχευτική παιδεία.

 

 

Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/

Θεραπευτικές προσεγγίσεις στον καρκίνο του μαστού

Ο καρκίνος του μαστού θεραπεύεται με ποικίλους τρόπους. Το κατάλληλο είδος θεραπευτικής προσέγγισης εξαρτάται από το είδος του καρκίνου, καθώς και από το πόσο και πού αυτός έχει επεκταθεί σε άλλα μέρα μέρη του σώματος. Οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού συνήθως λαμβάνουν περισσότερες της μίας θεραπείας.

Οι σημαντικότερες από αυτές είναι:

  • Χειρουργική θεραπεία
  • Χημειοθεραπεία, που έχει ως στόχο τη συρρίκνωση των καρκινικών κυττάρων
  • Ορμονική θεραπεία, που έχει ως στόχο να αποκόψει τον καρκίνο από τη δυνατότητα να λαμβάνει τις ορμόνες εκείνες που χρειάζεται και διευκολύνουν την ανάπτυξή του
  • Βιολογική θεραπεία, που έχει ως στόχο να ισχυροποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα, έτσι ώστε να το βοηθήσουν να αντιμετωπίσει τα καρκινικά κύτταρα
  • Ακτινοθεραπεία (Radiation therapy), όπου μέσα από τη χρήση ακτίνων υψηλής ενέργειας γίνεται προσπάθεια να καταστραφούν τα καρκινικά κύτταρα.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι η αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, όπως συμβαίνει και με πολλά άλλα πολύπλοκα νοσήματα, απαιτούν τη συνεργασία περισσότερων της μίας ειδικότητας γιατρών. Στη συγκεκριμένη πάθηση η συνεργασία ανάμεσα σε ογκολόγους, χειρουργούς και ακτινοθεραπευτές είναι τις περισσότερες φορές επιβεβλημένη.

Όσον αφορά τη συστηματική αγωγή, και σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα του Απριλίου 2019, ο κλινικά μη μεταστατικός καρκίνος του μαστού μπορεί να διακριθεί σε εγχειρήσιμη (κλινικά στάδια Ι, ΙΙ και ορισμένοι ΙΙΙΑ όγκοι) και μη εγχειρήσιμη νόσο (κλινικά στάδια ΙΙΙΒ, ΙΙΙC και ορισμένοι ΙΙΙΑ όγκοι). Οι πλέον βασικές παράμετροι, που συνυπολογίζονται στο σχεδιασμό της συστηματικής αγωγής, είναι η έκφραση των ορμονικών υποδοχέων, η έκφραση του HER2, η μασχαλιαία λεμφαδενική νόσος (Ν) και το μέγεθος του όγκου (Τ). Γενικά, η χημειοθεραπεία θα πρέπει να χορηγείται εντός 12 εβδομάδων από το χειρουργείο.

Στις σελίδες που ακολουθούν θα αναφερθούμε στα φάρμακα που χορηγούνται στον καρκίνο του μαστού και θα επικεντρωθούμε τόσο σε αυτά που αναφέρονται στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα, όσο και στις νεότερες θεραπείες. Λεπτομέρειες σχετικά με τους όρους κάτω από τους οποίους χορηγείται η εκάστοτε θεραπευτική αγωγή που αναφέρεται στις σελίδες που ακολουθούν, μπορείτε να δείτε στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα του Απριλίου 2019.

Χημειοθεραπεία
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η χημειοθεραπεία έχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα όταν χρησιμοποιούνται περισσότερα από ένα φάρμακα ταυτόχρονα. Συχνά, χρησιμοποιούνται συνδυασμοί 2 ή 3 φαρμάκων.

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι οι γιατροί που είναι εξειδικευμένοι στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, χρησιμοποιούν πολλούς διαφορετικούς συνδυασμούς και δεν είναι σαφές ότι κάποιος συγκεκριμένος συνδυασμός φαρμάκων είναι ο καλύτερος για όλους τους ασθενείς.

Επικουρική και νεο-επικουρική χημειοθεραπεία
Στην κατηγορία αυτή συμπεριλαμβάνονται, σύμφωνα πάντα με την «American Cancer Society»:

  • Anthracyclines, όπως η Doxorubicin (Adriamycin) και Epirubicin (Ellence)
  • Taxanes, όπως το Paclitaxel (Taxol) και Docetaxel (Taxotere)
  • 5-Fluorouracil (5-FU) ή Capecitabine (Xeloda)
  • Cyclophosphamide (Cytoxan)
  • Carboplatin (Paraplatin).

Η επικουρική χημειοθεραπεία μπορεί να χορηγηθεί μετά τη χειρουργική επέμβαση, προκειμένου να εξοντωθούν τυχόν καρκινικά κύτταρα που ενδεχομένως έχουν «μείνει πίσω» ή έχουν εξαπλωθεί αλλά δεν μπορούν να φανούν ακόμη στις απεικονιστικές εξετάσεις.

Η νεο-επικουρική χημειοθεραπεία δύναται να χορηγηθεί στην προσπάθειά μας να συρρικνωθεί ο όγκος, έτσι ώστε να μπορεί να αφαιρεθεί με λιγότερο εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση. Ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο η νεο-επικουρική χημειοθεραπεία χρησιμοποιείται συχνά προκειμένου να αφαιρεθούν χειρουργικά όγκοι που είναι πολύ μεγάλοι όταν διαγνωστούν για πρώτη φορά ή είναι φλεγμονώδεις καρκίνοι του μαστού ή είναι πολλοί λεμφαδένες που εμπλέκονται με καρκίνο.

Εάν μετά τη χορήγηση νεο-επικουρικής χημειοθεραπείας εξακολουθούν να υπάρχουν καρκινικά κύτταρα όταν υλοποιηθεί η χειρουργική επέμβαση (residual disease – υπολειμματική νόσος), μπορεί να προσφερθεί στον ασθενή περισσότερη χημειοθεραπεία (επικουρική χημειοθεραπεία), προκειμένου να μειωθούν οι πιθανότητες επανεμφάνισης του καρκίνου (υποτροπή).

Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που χορηγούνται στον μεταστατικό καρκίνο του μαστού

  • Ταξάνες: Paclitaxel (Taxol), Docetaxel (Taxotere), καθώς και Albumin-bound Paclitaxel (Abraxane)
  • Ixabepilone (Ixempra)
  • Eribulin (Halaven)
  • Ανθρακυκλίνες: Doxorubicin (Adria­mycin), liposomal doxorubicin (Doxil) και epirubicin (Ellence)
  • Παράγωγα πλατίνας (Cisplatin, carboplatin)
  • Vinorelbine (Navelbine)
  • Capecitabine (Xeloda)
  • Gemcitabine (Gemzar)
  • Συμπλέγματα φαρμάκου με αντισώματα: (Ado-trastuzumab emtansine [Kadcyla], Fam-trastuzumab derux­tecan [Enhertu], Sacituzumab govi­tecan [Trodelvy])

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι αν και συνδυασμοί φαρμάκων χρησιμοποιούνται συχνά για τη θεραπεία του πρώιμου καρκίνου του μαστού, ο προχωρημένος καρκίνος του μαστού συχνά αντιμετωπίζεται με συγκεκριμένα μεμονωμένα χημειο-θεραπευτικά φάρμακα. Επιπλέον, ορισμένοι συνδυασμοί φαρμάκων, όπως για παράδειγμα ο συνδυασμός Paclitaxel και Gemcitabine, συχνά χορηγούνται για την αντιμετώπιση του μεταστατικού καρκίνου του μαστού.

Σύμφωνα με μια έκθεση του CADTH, που δημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο του 2018, το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης συνολικά από τον καρκίνο του μαστού των γυναικών στον Καναδά που υπόκεινται σε θεραπεία, είναι σχετικά υψηλό και ανέρχεται στο 87%. Ωστόσο, αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στους καρκίνους πρώιμου σταδίου Ι και ΙΙ, οι οποίοι αποτελούν περισσότερο από το 80% όλων των καρκίνων του μαστού στις γυναίκες. Το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης μειώνεται στο 24% για τους καρκίνους που έχουν δώσει μετάσταση σε άλλους ιστούς, ενώ η διάμεση επιβίωση για τις γυναίκες με καρκίνο του μαστού σταδίου IV είναι 18 έως 24 μήνες. Η μετάσταση στο ήπαρ σχετίζεται με μια ιδιαίτερα κακή πρόγνωση και η χειρουργική επέμβαση θεωρείται η μόνη θεραπεία. Ωστόσο, μόνο το 20% των ασθενών είναι επιλέξιμοι για τη χειρουργική επέμβαση. Χωρίς θεραπεία, η διάμεση επιβίωση για ασθενείς με καρκίνο του μαστού που έχουν υποστεί ηπατικές μεταστάσεις είναι περίπου έξι μήνες.

Η συστημική θεραπεία είναι η τυπική θεραπεία για τον μεταστατικό καρκίνο του μαστού. Ωστόσο, η τοπική ή περιφερειακή-περιοχική διαχείριση (local or regional) του πρωτοπαθούς όγκου και της περιφερειακής νόσου μπορεί να προσφερθεί ως ανακουφιστική θεραπεία σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χειρουργική επέμβαση. Υπάρχουν πρώιμα στοιχεία από μελέτες, που υποδηλώνουν ότι η τοπική θεραπεία μπορεί να παρατείνει την επιβίωση, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την υποστήριξη της ευρείας χρήσης για τον σκοπό αυτό.

Είναι σημαντικό να επισημάνουμε τη σημαντική εξέλιξη της επιστήμης τα τελευταία χρόνια που αφορά την εξατομίκευση της θεραπείας, όπως καθορίζεται από τα ξεχωριστά ποιοτικά χαρακτηριστικά κάθε όγκου. Είναι πλέον γενικά αποδεκτή η άποψη ότι κάτω από τον όρο «καρκίνος του μαστού», όπως εξάλλου και για άλλες μορφές καρκίνου, περιλαμβάνονται νοσήματα με διαφορετική κλινική πορεία, διαφορετική απόκριση στις θεραπείες και καθεμιά από αυτές απαιτεί διαφορετική θεραπευτική στρατηγική.

Η τοπική ή περιοχική χημειοθεραπεία – ακτινοθεραπεία χρησιμοποιείται μαζί με τη χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του όγκου. Η ενδοαρτηριακή χημειοθεραπεία, π.χ., ή η χημειοθεραπεία με ηπατική αρτηριακή έγχυση, παρέχει χημειοθεραπεία υψηλής δόσης, ή βιολογικούς παράγοντες, σε μεταστατικούς όγκους μέσω ενός προσωρινού και πλήρως απομονωμένου κυκλώματος αιμάτωσης αγγειακής κυκλοφορίας. Για παράδειγμα, η χημειοθεραπεία με ηπατική αρτηριακή έγχυση έχει σχεδιαστεί για να αξιοποιήσει την πρωτογενή παροχή αίματος στις ηπατικές μεταστάσεις, η οποία παρέχεται μέσω της ηπατικής αρτηρίας (ενώ ο μη καρκινικός ηπατικός ιστός τροφοδοτείται μέσω του συστήματος της πυλαίας κυκλοφορίας). Ο στόχος της χημειοθεραπείας με ηπατική αρτηριακή έγχυση είναι να μεγιστοποιήσει τις συγκεντρώσεις του φαρμάκου στο ήπαρ, διατηρώντας παράλληλα τη συνολική συστηματική έκθεση χαμηλή, ελαχιστοποιώντας έτσι την τοξικότητα και τις ανεπιθύμητες ενέργειες του χορηγούμενου φαρμάκου.

Στις σελίδες που ακολουθούν θα παραθέσουμε χρονολογικά, από τα παλαιότερα προς τα νεότερα, όλα τα φάρμακα που το National Cancer Institute των ΗΠΑ αναφέρει ότι χορηγούνται για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι για τα παλαιότερα φάρμακα που είχαν εγκριθεί πριν από τη δημιουργία του EMA και για τα οποία δεν έχει γίνει ανασκόπηση από τον ΕΜΑ, αλλά κυκλοφορούσαν στη χώρα μας από τον ΕΟΦ, με αμοιβαία ή αποκεντρωμένη διαδικασία, παραθέτουμε στοιχεία από τα αντίστοιχα SPC του ΕΟΦ.

Πίνακας φαρμάκων για τον καρκίνο του μαστού
Σχεδιάγραμμα 1: Χρονολογική σειρά έγκρισης παλαιότερων φαρμάκων για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού

Πίνακας 1: Παλαιότερα φάρμακα (1959 – 2000)

Δραστική Ουσία Έτος έγκρισης Παρατηρήσεις
Cyclophos­phamide (Κυκλοφωσ­φαμίδη) 1959 Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Σεπτεμβρίου 2021 του FDA, η κυκλοφωσφαμίδη είναι ένας αλκυλιωτικός παράγοντας που ενδείκνυται για τη θεραπεία μιας σειράς καρκίνων, ανάμεσα στους οποίους και του καρκίνου του μαστού. Σύμφωνα με την περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος από τον ΕΟΦ, η κυκλοφωσφαμίδη χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με χημειοθεραπευτικά σχήματα ή ως μονοθεραπεία σε αρκετές μορφές καρκίνου, ανάμεσα στις οποίες και ο καρκίνος του μαστού.
Thiotepa 1959 To «Cancer Research» του Ηνωμένου Βασιλείου μας ενημερώνει ότι το Thiotepa είναι ένα χημειοθεραπευτικό φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία πολλών διαφορετικών τύπων καρκίνου. Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Ιανουαρίου 2017 του FDA, αλλά και του «National Cancer Institute» των ΗΠΑ, το Thiotepa χορηγείται για την αντιμετώπιση του αδενοκαρκινώματος του μαστού. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Breastcancer.org, το φάρμακο χρησιμοποιείται μετά από χειρουργική επέμβαση και άλλες θεραπείες, για τη μείωση του κινδύνου επανεμφάνισης του πρώιμου καρκίνου του μαστού. Ο EMA, αντίστοιχα, αναφέρει, σύμφωνα με τη σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του 2014, ότι το Thiotepa χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία με δύο τρόπους: I) ως αγωγή προετοιμασίας πριν από μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, II) στη θεραπεία συμπαγών όγκων όταν χρειάζεται υψηλή δόση χημειοθεραπείας συνοδευόμενη από μεταμόσχευση αιμοποιητικών προγονικών κυττάρων.
Fluorouracil 1962 Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Ιουλίου 2016 του FDA, η φθοριοουρακίλη, που είναι ένας νουκλεοσιδικός μεταβολικός αναστολέας, χορηγείται σε ασθενείς που πάσχουν από αδενοκαρκίνωμα του στήθους. Ο ΕΜΑ, στις 30 Απριλίου 2020, διατύπωσε συστάσεις εισηγούμενος την εξέταση των ασθενών που πρόκειται να ξεκινήσουν αντικαρκινική θεραπεία με φθοριοουρακίλη χορηγούμενη με ένεση ή έγχυση (στάγδην χορήγηση) ή με τα συναφή φάρμακα καπεσιταβίνη και τεγαφούρη, με σκοπό τον έλεγχο τυχόν έλλειψης του ενζύμου δεϋδρογενάση της διυδροπυριμιδίνης (DPD). Σύμφωνα με την αναθεωρημένη έκδοση της 17ης Ιουλίου 2020 του electronic medicines compendium (emc) του Ηνωμένου Βασιλείου, η φθοριοουρακίλη ενδείκνυται για τη θεραπεία μιας σειράς κακοηθειών και νοσημάτων, ανάμεσα στα οποία και για τη θεραπεία του προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού, ή/και ως επικουρική θεραπεία σε ασθενείς με εγχειρήσιμο πρωτοπαθή διηθητικό καρκίνο του μαστού.
Doxorubicin 1974 Η πρώτη έγκριση του Doxorubicin στις ΗΠΑ, ενός φαρμάκου που ανήκει στην κατηγορία των ανθρακυκλινών, έγινε το 1974, ενώ ο EMA μας ενημερώνει ότι το φάρμακο έχει λάβει άδεια κυκλοφορίας από τη δεκαετία του 1960. Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Μαρτίου 2020 του FDA, συνταγογραφείται: I) μαζί με άλλα φάρμακα ως επικουρική χημειοθεραπεία για τη θεραπεία γυναικών των οποίων έχουν προσβληθεί οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες μετά από εκτομή πρωτοπαθούς καρκίνου του μαστού, II) σε μεταστατικό καρκίνο του μαστού. Σύμφωνα με τον EMA, το «Caelyx pegylated liposomal», που περιέχει τη δραστική ουσία δοξορουβικίνη κλεισμένη μέσα σε «πεγκυλιωμένα λιποσώματα» (μικροσκοπικά λιπιδικά σωματίδια επικαλυμμένα με μια ουσία που ονομάζεται πολυαιθυλενογλυκόλη), χορηγείται για τη θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε ασθενείς που διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών προβλημάτων. Όπως μας ενημερώνει ο EMA, η συγκεκριμένη φαρμακοτεχνική μορφή του φαρμάκου μειώνει τον ρυθμό απομάκρυνσης του φαρμάκου και, ως εκ τούτου, παρατείνεται η κυκλοφορία του στο αίμα. Επίσης, η επίδρασή του φαρμάκου στους υγιείς ιστούς και τα κύτταρα είναι μικρότερη και, κατά συνέπεια, μειώνονται οι πιθανότητες πρόκλησης ανεπιθύμητων ενεργειών.
Vinblastine Sulfate 1987 Σύμφωνα με το National Cancer Institute των ΗΠΑ, η Vinblastine χορηγείται ως παρηγορητική θεραπεία-ανακουφιστική αγωγή (palliative treatment) σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού που δεν έχει βελτιωθεί η κατάστασή τους με άλλες θεραπείες. Σύμφωνα με την αναθεωρημένη έκδοση του Δεκεμβρίου 2020, του electronic medicines compendium (emc) του Ηνωμένου Βασιλείου, η Vinblastine μπορεί να είναι χρήσιμη, είτε μόνη της είτε σε συνδυασμό με άλλα ογκολυτικά φάρμακα, για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού.
Goserelin Acetate 1989 Σύμφωνα με την περίληψη χαρακτηριστικών του προϊόντος από τον ΕΟΦ, το Goserelin, ως 3,6 mg ενέσιμο εμφύτευμα σε προ-γεμισμένη σύριγγα, ενδείκνυται στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού σε προ- και περι- εμμηνοπαυσιακές γυναίκες, κατάλληλες για ορμονικό χειρισμό. Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Φεβρουαρίου 2015 του FDA, το Goserelin χορηγείται ως παρηγορητική θεραπεία του προχωρημένου καρκίνου του μαστού σε προ και περι-εμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Τέλος, σύμφωνα με την αναθεωρημένη έκδοση της 24ης Ιανουαρίου 2017, του electronic medicines compendium (emc) του Ηνωμένου Βασιλείου, το Goserelin χορηγείται για την αντιμετώπιση του προχωρημένου καρκίνου του μαστού σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες κατάλληλες για ορμονικό χειρισμό.
Paclitaxel 1992 Σύμφωνα με την περίληψη χαρακτηριστικών του προϊόντος από τον ΕΟΦ, το Paclitaxel χορηγείται: I) Σε περίπτωση ανάγκης επικουρικής αντιμετώπισης, για την αγωγή ασθενών με λεμφαδενο-θετικό καρκίνωμα του μαστού μετά από θεραπεία με ανθρακυκλίνη και κυκλοφωσφαμίδη (AC). Η επικουρική θεραπεία με Paclitaxel θα πρέπει να θεωρείται εναλλακτική της εκτεταμένης θεραπείας με AC. II) Το paclitaxel ενδείκνυται για την αρχική αγωγή του τοπικά προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού, είτε σε συνδυασμό με μία ανθρακυκλίνη σε ασθενείς για τους οποίους η θεραπεία με ανθρακυκλίνη είναι κατάλληλη ή σε συνδυασμό με το trastuzumab, σε ασθενείς που υπερ-εκφράζουν τον υποδοχέα του ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα 2 (HER-2) σε 3+ επίπεδο, όπως καθορίζεται από την ανοσοϊστοχημεία και για τους οποίους δεν είναι κατάλληλη η ανθρακυκλίνη. III) Ως μοναδικός παράγοντας, στην αντιμετώπιση μεταστατικού καρκινώματος του μαστού σε ασθενείς οι οποίοι δεν ανταποκρίθηκαν επαρκώς στην τυπική αγωγή με ανθρακυκλίνες ή για τις οποίες η αγωγή με ανθρακυκλίνες δεν ήταν κατάλληλη. Σύμφωνα με το National Cancer Institute των ΗΠΑ, χορηγείται σε ασθενείς με θετική σε λεμφαδένες νόσο (node-positive disease), I) ως επικουρική θεραπεία με συνδυασμένη χημειοθεραπεία που περιέχει υδροχλωρική δοξορουβικίνη, II) σε ασθενείς με μεταστατική νόσο που δεν ανταποκρίθηκαν στη συνδυασμένη χημειοθεραπεία.
Pamidronate 1992 Σύμφωνα με τον EMA, με απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που εκδόθηκε στις 13 Ιουλίου 2011, αλλά και του Παραρτήματος ΙΙ με τίτλο «Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των περιλήψεων των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης», που παρουσιάστηκαν από τον ΕΜΑ, διφωσφονικά άλατα είναι φαρμακευτικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία και την πρόληψη οστικών διαταραχών, για την πρόληψη οστικών προβλημάτων σε ασθενείς με καρκίνο, για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης και της νόσου του Paget. Αντίστοιχα, σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Σεπτεμβρίου 1998 του FDA, αλλά και του National Cancer Institute των ΗΠΑ, το Pamidronate Disodium έχει εγκριθεί για να χορηγείται, μαζί με χημειοθεραπεία, για τη θεραπεία της οστικής βλάβης που προκαλείται από καρκίνο του μαστού ο οποίος έχει κάνει μετάσταση στα οστά.
Anastrozole 1995 Το Anastrozole, που ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων της αρωματάσης, εγκρίθηκε για πρώτη φορά από τον FDA το 1995: I) ως επικουρική θεραπεία του καρκίνου του μαστού σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, II) ως θεραπεία πρώτης γραμμής μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών με άγνωστο τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς ή ορμονικούς υποδοχείς, III) στη θεραπεία προχωρημένου καρκίνου του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με εξέλιξη της νόσου, μετά από θεραπεία με Tamoxifen. Αναφέρεται ότι ασθενείς με ER-αρνητική νόσο και οι ασθενείς που δεν ανταποκρίθηκαν σε προηγούμενη θεραπεία με Tamoxifen, σπάνια ανταποκρίθηκαν στο Anastrozole. Στις 19 Μαΐου 2011, ο EMA ανακοίνωσε ότι η CHMP συμφώνησε ότι το Anastrozole πρέπει να χρησιμοποιείται στις ακόλουθες περιπτώσεις: I) Θεραπεία θετικού σε ορμονικούς υποδοχείς προχωρημένου καρκίνου του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Ο όρος «θετικός σε ορμονικούς υποδοχείς» σημαίνει ότι ο καρκίνος εξαρτάται από την παρουσία οιστρογόνων για να αναπτυχθεί. II) Ενισχυτική θεραπεία του θετικού σε ορμονικούς υποδοχείς διηθητικού καρκίνου του μαστού αρχικού σταδίου σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, περιλαμβανομένων όσων έχουν λάβει ενισχυτική θεραπεία με Tamoxifen για δύο ή τρία έτη.
Toremifene 1996 Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Μαΐου 2017 του FDA, το Toremifene, που είναι ένας ανταγωνιστής των οιστρογόνων (αντι-οιστρογόνο), ενδείκνυται για τη θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με θετικούς ή άγνωστους όγκους σε υποδοχείς οιστρογόνων. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Δημόσια Έκθεση Αξιολόγησης (EPAR) του EMA, το Toremifene χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του ορμονοεξαρτώμενου μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση. Ο όρος «μεταστατικός» σημαίνει ότι ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος. Δεν συνιστάται η χορήγηση του Toremifene σε ασθενείς με όγκους αρνητικούς για υποδοχείς οιστρογόνων (καρκινικά κύτταρα που δεν διαθέτουν υποδοχείς οιστρογόνου στην επιφάνειά τους).
Gemcitabine HCL 1996 Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Ιουνίου 2019 του FDA, το ενέσιμο Gemcitabine είναι ένας νουκλεοσιδικός μεταβολικός αναστολέας που ενδείκνυται σε συνδυασμό με Paclitaxel, για θεραπεία πρώτης γραμμής του μεταστατικού καρκίνου του μαστού μετά από αποτυχία προηγούμενης επικουρικής χημειοθεραπείας που περιέχει ανθρακυκλίνη ή σε περίπτωση που οι ανθρακυκλίνες αντενδείκνυνται κλινικά. Σύμφωνα με την περίληψη χαρακτηριστικών του προϊόντος από τον ΕΟΦ, η Gemcitabine, που είναι εγκεκριμένη με αμοιβαία ή αποκεντρωμένη διαδικασία, ενδείκνυται σε συνδυασμό με Paclitaxel, για τη θεραπεία ασθενών με τοπικά υποτροπιάζοντα ή μεταστατικό καρκίνο μαστού ο οποίος δεν δύναται να υποβληθεί σε εκτομή και παρουσίασε υποτροπή μετά από επικουρική/νεο-επικουρική χημειοθεραπεία. Στην προηγούμενη χημειοθεραπεία θα πρέπει να είχε συμπεριληφθεί ανθρακυκλίνη, εκτός εάν υπάρχει κλινική αντένδειξη.
Letrozole 1997 Ο EMA μας ενημερώνει, σύμφωνα με την επανεξέταση του φαρμάκου που έγινε στις 15 Μαρτίου 2012, πως το Letrozole, που είναι ένας «αναστολέας αρωματάσης», δηλαδή δρα αναστέλλοντας τη δράση του ενζύμου «αρωματάση» το οποίο μετέχει στην παραγωγή οιστρογόνων, πρέπει να χρησιμοποιείται σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες στις ακόλουθες περιπτώσεις: I) Επικουρική (μετεγχειρητική) θεραπεία του θετικού σε ορμονικούς υποδοχείς διηθητικού καρκίνου του μαστού αρχικού σταδίου. II) Παρατεταμένη επικουρική θεραπεία ορμονοεξαρτώμενου διηθητικού καρκίνου του μαστού σε γυναίκες οι οποίες έχουν λάβει προηγούμενη βασική επικουρική θεραπεία με ταμοξιφαίνη επί 5 χρόνια. III) Θεραπεία πρώτης γραμμής του ορμονοεξαρτώμενου προχωρημένου καρκίνου του μαστού. IV) Προχωρημένος καρκίνος μαστού μετά από υποτροπή ή εξέλιξη της νόσου, σε γυναίκες που έχουν μεταβεί φυσιολογικά ή τεχνητά σε μετεμμηνοπαυσιακή ενδοκρινική κατάσταση και έχουν στο παρελθόν υποβληθεί σε αντι-οιστρογονική θεραπεία. V) Νέο-επικουρική (προεγχειρητική) θεραπεία καρκίνου του μαστού αρνητικού στον HER-2 (ανθρώπινος υποδοχέας του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα 2) με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς σε γυναίκες οι οποίες δεν είναι επιδεκτικές σε χημειοθεραπεία και για τις οποίες δεν ενδείκνυται άμεση χειρουργική επέμβαση. Αντίστοιχα, στις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Απριλίου 2018 του FDA, το Letrozole ενδείκνυται: I) ως επικουρική θεραπεία μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών με πρώιμο καρκίνο του μαστού θετικούς σε ορμονικούς υποδοχείς, II) ως εκτεταμένη επικουρική θεραπεία μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών με πρώιμο καρκίνο του μαστού που έχουν λάβει προηγούμενη καθιερωμένη επικουρική θεραπεία με ταμοξιφαίνη και III) ως θεραπεία πρώτης και δεύτερης γραμμής μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών θετικών σε ορμονικούς υποδοχείς ή άγνωστο προχωρημένο καρκίνο του μαστού.
Raloxifene Hydrochloride 1997 Η Raloxifene είναι ένας εκλεκτικός ρυθμιστής των οιστρογονικών υποδοχέων (SERM). Η Raloxifene, σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Ιουνίου 2018 του FDA, χορηγείται για: I) τη μείωση του κινδύνου του διηθητικού καρκίνου του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οστεοπόρωση, II) τη μείωση του κινδύνου διηθητικού καρκίνου του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο για διηθητικό καρκίνο του μαστού.
Capecitabine 1998 Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Μαΐου 2021 του FDA, το Capecitabine χορηγείται στον μεταστατικό καρκίνο του μαστού σε συνδυασμό με Docetaxel μετά από αποτυχία προηγούμενης θεραπείας με φάρμακο της κατηγορίας των ανθρακυκλινών, αλλά και ως μονοθεραπεία σε ασθενείς που είναι ανθεκτικοί τόσο στην Paclitaxel, όσο και σε θεραπευτικά σχήματα που περιέχουν φάρμακα της κατηγορίας των ανθρακυκλινών. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Δημόσια Έκθεση Αξιολόγησης (EPAR) του EMA του 2020, το Capecitabine είναι φάρμακο το οποίο χρησιμοποιείται στη θεραπεία του τοπικά προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού (καρκίνος του μαστού που έχει αρχίσει να εξαπλώνεται σε άλλα μέρη του σώματος). Το Capecitabine χορηγείται σε συνδυασμό με Docetaxel όταν η θεραπεία με ανθρακυκλίνες δεν έχει φέρει αποτέλεσμα. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως μονοθεραπεία όταν η θεραπεία τόσο με ανθρακυκλίνες όσο και με ταξάνες έχει αποτύχει ή σε περιπτώσεις όπου δεν ενδείκνυται για τον ασθενή η περαιτέρω θεραπεία με ανθρακυκλίνες.
Trastuzumab 1998 Σύμφωνα με τη σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR), το Trastuzumab χρησιμοποιείται μόνο όταν έχει αποδειχτεί ότι ο καρκίνος εμφανίζει «υπερέκφραση της HER2»: αυτό σημαίνει ότι ο καρκίνος παράγει μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη που ονομάζεται HER2 σε μεγάλες ποσότητες στην επιφάνεια των κυττάρων του όγκου, επιτυγχάνοντας έτσι την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων. Σε αυτή την περίπτωση, το Trastuzumab χορηγείται για τη θεραπεία των ακόλουθων μορφών καρκίνου: I) Πρώιμο καρκίνο του μαστού (όταν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί στον μαστό ή στους αδένες κάτω από τη μασχάλη αλλά όχι σε άλλα μέρη του σώματος) μετά από χειρουργική επέμβαση, χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία, ανάλογα με την περίπτωση. Μπορεί επίσης να χορηγηθεί σε πρώιμο στάδιο της θεραπείας σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία. Για τους τοπικά προχωρημένους όγκους (περιλαμβανομένων των φλεγμονωδών όγκων) ή για όσους είναι μεγαλύτεροι από 2 εκατοστά, το Trastuzumab χορηγείται πριν από τη χειρουργική επέμβαση σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία και, στη συνέχεια, χορηγείται εκ νέου μετά την επέμβαση ως μονοθεραπεία. II) Μεταστατικό καρκίνο του μαστού. Χορηγείται ως μονοθεραπεία σε ασθενείς που δεν ανταποκρίθηκαν σε προηγούμενες θεραπείες. Χορηγείται επίσης σε συνδυασμό με άλλα αντικαρκινικά φάρμακα: με την Paclitaxel ή τη Docetaxel ή με αναστολέα της αρωματάσης. Αντίστοιχα, ο FDA, τον Σεπτέμβριο του 1998, ενέκρινε το Trastuzumab για τη θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου του μαστού. Τον Νοέμβριο του 2016, ο FDA ενέκρινε το φάρμακο ως μέρος του θεραπευτικού σχήματος που συμπεριλαμβάνει Doxorubicin, Cyclophosphamide, και Paclitaxel ως επικουρική θεραπεία του HER2-θετικού καρκίνου του μαστού. Η επικουρική θεραπεία, σύμφωνα με τον FDA, χορηγείται σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού σε πρώιμο στάδιο (τοπικό) που έχουν ήδη χειρουργηθεί ή έχουν υποστεί ακτινοθεραπεία, με στόχο να μειώσουν τον κίνδυνο επανεμφάνισης του καρκίνου ή μετάστασής του σε άλλα μέρη του σώματος.
Epirubicin 1999 Σύμφωνα με την Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος που έχει εκδώσει ο ΕΟΦ, η Epirubicin, που είναι ένας αντιμιτωτικός κυτταροστατικός παράγοντας (ανήκει στην κατηγορία των ανθρακυκλινών), χορηγούμενη μόνη της σε χημειοθεραπευτικά σχήματα προκαλεί ύφεση σε ένα ευρύ φάσμα καρκίνων, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνεται και ο καρκίνος του μαστού. Συγκεκριμένα, χορηγείται ως επικουρική θεραπεία σε ασθενείς με καρκίνο μαστού με θετικούς λεμφαδένες ο οποίος βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο. Σύμφωνα με τις αναθεωρημένες οδηγίες συνταγογράφησης του Ιουλίου 2019 του FDA, ενδείκνυται ως συστατικό της επικουρικής θεραπείας σε ασθενείς με ενδείξεις διήθησης μασχαλιαίου λεμφαδένα από τον όγκο (axillary node tumor involvement), μετά από εκτομή πρωτοπαθούς καρκίνου του μαστού.
Exemestane 1999 Σύμφωνα με την Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος του ΕΟΦ, το Exemestane ενδείκνυται: I) για την επικουρική θεραπεία σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με διηθητικό πρώιμο καρκίνο του μαστού (ΠΚΜ) και θετικούς οιστρογονικούς υποδοχείς, ως διαδοχική θεραπεία μετά από τουλάχιστον 2-3 έτη αρχικής επικουρικής αγωγής με ταμοξιφαίνη. II) Για τη θεραπεία του προχωρημένου καρκίνου του μαστού σε γυναίκες με φυσική ή προκληθείσα εμμηνόπαυση, η νόσος των οποίων έχει επιδεινωθεί μετά από αντιοιστρογονική θεραπεία. Η αποτελεσματικότητα δεν έχει τεκμηριωθεί σε ασθενείς των οποίων ο καρκίνος δεν έχει υποδοχείς οιστρογόνων. Αντίστοιχα, ο FDA ενέκρινε το Exemestane: I) ως επικουρική θεραπεία, για τον πρώιμο καρκίνο του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και θετικούς οιστρογονικούς υποδοχείς που έχουν λάβει θεραπεία για 2-3 έτη με tamoxifen, II) για τη θεραπεία του προχωρημένου καρκίνου του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες των οποίων η νόσος έχει εξελιχθεί, μετά από θεραπεία με Tamoxifen. Τέλος, το electronic medicines compendium (emc) του Ηνωμένου Βασιλείου αναφέρει ότι το Exemestane ενδείκνυται ως επικουρική θεραπεία του πρώιμου διηθητικού καρκίνου του μαστού σε γυναίκες με θετικούς οιστρογονικούς υποδοχείς, οι οποίες έχουν λάβει προηγουμένως για 2-3 χρόνια επικουρική θεραπεία με Tamoxifen. Επίσης, σύμφωνα πάντα με το emc, το φάρμακο ενδείκνυται για θεραπεία του προχωρημένου καρκίνου του μαστού σε γυναίκες με φυσική ή προκληθείσα εμμηνόπαυση των οποίων ο καρκίνος έχει εξελιχθεί μετά από αντι-οιστρογονική θεραπεία. Η δραστικότητα του φαρμάκου δεν έχει αποδειχθεί σε ασθενείς αρνητικούς σε υποδοχείς οιστρογόνων.

Σχεδιάγραμμα 2: Χρονολογική σειρά έγκρισης νεότερων φαρμάκων για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού

 

 

 

Πίνακας 2: Νεότερα φάρμακα για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού (2001 – 2021)

Δραστική ουσία Έτος 1ης έγκρισης Παρατηρήσεις
Fulvestrant 2002 Σύμφωνα με τη σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR), το Fulvestrant είναι ένα αντι-οιστρογόνο φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού στις παρακάτω ασθενείς: I) Μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με έναν τύπο καρκίνου του μαστού γνωστό ως «καρκίνος θετικός για υποδοχείς οιστρογόνων», οι οποίες δεν έχουν λάβει στο παρελθόν ορμονική θεραπεία ή των οποίων ο καρκίνος έχει παρουσιάσει υποτροπή έπειτα από θεραπεία με κάποιο άλλο αντι-οιστρογόνο φάρμακο. II) Γυναίκες με έναν τύπο καρκίνου του μαστού γνωστό ως «καρκίνος θετικός για ορμονικούς υποδοχείς (HR) και αρνητικός για τον υποδοχέα HER-2» οι οποίες έχουν λάβει στο παρελθόν ορμονική θεραπεία. Στις γυναίκες που πάσχουν από αυτόν τον τύπο καρκίνου του μαστού, το Fulvestrant χορηγείται σε συνδυασμό με παλμποσικλίμπη. Αντίστοιχα, ο FDA, στην αρχική του έγκριση, ενέκρινε το Fulvestrant για τη θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με εξέλιξη της νόσου μετά από θεραπεία με αντιοιστρογόνα, όπως η ταμοξιφαίνη, των οποίων ο καρκίνος είναι θετικός στους ορμονικούς υποδοχείς. Στις 13 Σεπτεμβρίου 2010, ο FDA ενέκρινε τη δόση των 500 mg του Fulvestrant, αντικαθιστώντας την προηγουμένως εγκεκριμένη μηνιαία δόση των 250 mg, για τη θεραπεία του θετικού σε ορμονικούς υποδοχείς μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με εξέλιξη της νόσου μετά από θεραπεία με αντι-οιστρογόνα. Στις 28 Αυγούστου του 2017, ο FDA ενέκρινε το Fulvestrant 500 mg ως μονοθεραπεία για εκτεταμένη χρήση σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με προχωρημένο καρκίνο του μαστού θετικό σε ορμονικούς υποδοχείς (HR+), αρνητικό για τον υποδοχέα HER2, που δεν έχουν λάβει προηγούμενη ορμονική θεραπεία. Τέλος, ο ίδιος οργανισμός, στις 15 Νοεμβρίου 2017, ενέκρινε μια νέα ένδειξη για το Fulvestrant, επεκτείνοντας τις ενδείξεις για να συμπεριλάβει τη χρήση με Abemaciclib, έναν αναστολέα CDK4/6 για τη θεραπεία προηγμένων θετικών στους ορμονικούς υποδοχείς (HR+), αρνητικών στον υποδοχέα HER2, ή σε μεταστατικό καρκίνο του μαστού σε γυναίκες με εξέλιξη της νόσου μετά από ορμονική θεραπεία.
Docetaxel 2004 Σύμφωνα με τη σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR), το Docetaxel είναι ένα αντικαρκινικό φάρμακο το οποίο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία διαφόρων μορφών καρκίνου, ανάμεσα στους οποίους και ο καρκίνος του μαστού. Συγκεκριμένα, το Docetaxel μπορεί να χορηγείται ως μονοθεραπεία κατόπιν αποτυχίας άλλων θεραπειών. Μπορεί, επίσης, να χορηγείται σε συνδυασμό με άλλα αντικαρκινικά φάρμακα (δοξορουβικίνη , κυκλοφωσφαμίδη, trastuzumab ή καπεσιταβίνη), σε ασθενείς οι οποίοι δεν έχουν υποβληθεί ακόμη σε θεραπεία κατά του καρκίνου ή κατόπιν αποτυχίας άλλων θεραπειών, ανάλογα με τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου του μαστού. Αντίστοιχα, ο FDA έχει εγκρίνει το φάρμακο για τον τοπικά προχωρημένο ή για τον μεταστατικό καρκίνο του μαστού.
Paclitaxel Albumin 2005 Το Paclitaxel Albumin περιέχει τη δραστική ουσία πακλιταξέλη, η οποία είναι προσκολλημένη σε μια ανθρώπινη πρωτεΐνη που ονομάζεται λευκωματίνη. Το γεγονός αυτό διευκολύνει την παρασκευή εναιωρήματος πακλιταξέλης για ενδοφλέβια έγχυση. Σύμφωνα με τη σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR), το Paclitaxel Albumin χορηγείται για τη θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου του μαστού, όταν η πρώτη θεραπεία έπαψε να είναι αποτελεσματική και η συνήθης θεραπεία, που περιέχει «ανθρακυκλίνη», κρίνεται ακατάλληλη. Αντίστοιχα, ο FDA έχει εγκρίνει το Paclitaxel Albumin για τον μεταστατικό καρκίνο του μαστού, μετά από αποτυχία συνδυαστικής χημειοθεραπείας ή μετά από υποτροπή της νόσου εντός 6 μηνών από την επικουρική χημειοθεραπεία. Η προηγούμενη θεραπεία θα πρέπει να περιλάμβανε ανθρακυκλίνη, εκτός εάν υπάρχει κλινική αντένδειξη γι’ αυτή την επιλογή.
Tamoxifen Citrate 2005 Σύμφωνα με την Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος του ΕΟΦ, το Tamoxifen Citrate ενδείκνυται ως συμπληρωματική θεραπεία αρχικών σταδίων καρκίνου του μαστού και ως ανακουφιστική θεραπεία μεταστατικού καρκίνου του μαστού στις γυναίκες. Αποτελεί φάρμακο εκλογής σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, όπου τα 2/3 των περιπτώσεων καρκίνου είναι θετικά σε οιστρογονικούς υποδοχείς. Ευνοϊκή ανταπόκριση παρατηρείται σε ποσοστό 20-30% του συνόλου των γυναικών με μεταστατικό καρκίνο του μαστού, ενώ φθάνει το 60% σε γυναίκες με θετικούς οιστρογονικούς υποδοχείς. Αντίθετα, σε γυναίκες στις οποίες δεν ανιχνεύονται οιστρογονικοί υποδοχείς, το ποσοστό ευνοϊκής ανταπόκρισης είναι κάτω του 10%. Προηγούμενη ανταπόκριση σε ορμονοθεραπεία προδικάζει και ευνοϊκή ανταπόκριση στην ταμοξιφαίνη. Αντίστοιχα, ο FDA έχει εγκρίνει το Tamoxifen Citrate για την επικουρική θεραπεία του καρκίνου του μαστού και του μεταστατικού καρκίνου του μαστού, καθώς και για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου του μαστού σε γυναίκες με DCIS ή για τη μείωση της συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε γυναίκες που παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης του καρκίνου του μαστού.
Ixabepilone 2007 Όπως μας ενημερώνει ο EMA, ο ΚΑΚ του φαρμάκου, στις 18 Μαρτίου 2009, κοινοποίησε επίσημα στην Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP) την πρόθεσή του να αποσύρει την αίτηση χορήγησης άδειας κυκλοφορίας στο σκεύασμα για τη θεραπεία του τοπικά προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού. Το φάρμακο επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία του τοπικά προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού. Ο FDA χορήγησε, τον Οκτώβριο του 2007, άδεια έγκρισης του Ixabepilone ως μονοθεραπείας για σε ασθενείς με μεταστατικό ή τοπικά προχωρημένο καρκίνο του μαστού σε ασθενείς των οποίων οι όγκοι είναι ανθεκτικοί ή ανθεκτικοί στις ανθρακυκλίνες, τις ταξάνες και την καπεσιταβίνη.
Lapatinib 2007 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του EMA του 2018, το Lapatinib είναι φάρμακο κατά του καρκίνου που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ασθενών με καρκίνο του μαστού ο οποίος έχει καταδειχθεί ότι εμφανίζει υπερέκφραση της HER2. Το Lapatinib χορηγείται ως εξής: I) Σε συνδυασμό με καπεσιταμπίνη σε ασθενείς με προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο οι οποίοι παρουσίασαν επιδείνωση της νόσου μετά από προηγούμενη θεραπεία που περιελάμβανε ανθρακυκλίνες και ταξάνες και κατόπιν θεραπείας της μεταστατικής νόσου του ασθενούς με Trastuzumab. II) Σε συνδυασμό με Trastuzumab για μεταστατικό καρκίνο που δεν ανταποκρίνεται στις ορμόνες (νόσος αρνητική σε ορμονικό υποδοχέα) και επιδεινώθηκε κατόπιν της θεραπείας με συνδυασμό Trastuzumabς και άλλων αντικαρκινικών φαρμάκων (χημειοθεραπεία). III) Σε συνδυασμό με αναστολέα της αρωματάσης σε γυναίκες που έχουν περάσει την εμμηνόπαυση, όταν ο καρκίνος είναι μεταστατικός και ανταποκρίνεται στις ορμόνες. Ο εν λόγω συνδυασμός χρησιμοποιείται σε γυναίκες που δεν έχουν επί του παρόντος ανάγκη να υποβληθούν στη συνήθη χημειοθεραπεία για τη θεραπεία του καρκίνου τους. Αντίστοιχα, ο FDA ενέκρινε το Lapatinib, σε συνδυασμό με Capecitabine για τη θεραπεία ασθενών με προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού των οποίων οι όγκοι υπερεκφράζουν το HER2 και οι οποίοι έχουν λάβει προηγούμενη θεραπεία που περιλαμβάνει ανθρακυκλίνη, ταξάνη και Trastuzumab. Τον Φεβρουάριο του 2010, ο FDA χορήγησε ταχεία έγκριση για ένα νέο συνδυαστικό θεραπευτικό σχήμα που χρησιμοποιεί το Lapatinib ως θεραπεία πρώτης γραμμής, αποκλειστικά από του στόματος για γυναίκες με μεταστατικό καρκίνο του μαστού. Το Lapatinib ενδείκνυται πλέον σε συνδυασμό με Letrozole για τη θεραπεία μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών με μεταστατικό καρκίνο του μαστού θετικό σε ορμονικούς υποδοχείς που υπερεκφράζει τον υποδοχέα HER2 για τους οποίους ενδείκνυται ορμονική θεραπεία.
Everolimus 2009 Σύμφωνα με την ανασκόπηση του φαρμάκου το 2018 και το αιτιολογικό της έγκρισης στην Ε.Ε., το Everolimus είναι αντικαρκινικό φάρμακο το οποίο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία διαφόρων μορφών καρκίνου, ανάμεσα στους οποίους και για τον προχωρημένο καρκίνο του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Το Everolimus χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού που είναι «θετικός σε ορμονικούς υποδοχείς» (όταν τα καρκινικά κύτταρα διαθέτουν υποδοχείς οιστρογόνων στην επιφάνειά τους) και «HER2/neu αρνητικός» (όταν τα καρκινικά κύτταρα δεν περιέχουν υψηλά επίπεδα της πρωτεΐνης HER2/neu. Το Everolimus χορηγείται σε συνδυασμό με ένα άλλο φάρμακο, την εξεμεστάνη, εφόσον άλλες θεραπείες με μη στεροειδείς αναστολείς αρωματάσης έχουν αποτύχει. Τον Ιούλιο του 2012, ο FDA των ΗΠΑ ενέκρινε το Everolimus για τη θεραπεία ορισμένων μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών με προχωρημένο καρκίνο του μαστού θετικό σε ορμονικούς υποδοχείς, αρνητικό HER2, σε συνδυασμό με Exemestane. Ο συνδυασμός του φαρμάκου με Exemestane ενδείκνυται για χορήγηση σε γυναίκες που έχουν υποτροπιάσει ή σε γυναίκες με εξέλιξη του καρκίνου τους μετά από θεραπεία με λετροζόλη ή αναστροζόλη.
Eribulin Mesylate 2010 Σύμφωνα με τη σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του 2016, το Eribulin Mesylate χρησιμοποιείται για τη θεραπεία τοπικά προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού που συνεχίζει να εξαπλώνεται αφού έχει προηγηθεί τουλάχιστον άλλη μία θεραπεία για προχωρημένο καρκίνο με φάρμακα της κατηγορίας των ανθρακυκλινών και ταξανών, εκτός εάν τέτοιου είδους θεραπεία δεν είχε κριθεί κατάλληλη. Αντίστοιχα, ο FDA των ΗΠΑ ενέκρινε το Eribulin Mesylate για τη θεραπεία ασθενών με μεταστατικό καρκίνο του μαστού που έχουν λάβει τουλάχιστον δύο προηγούμενα χημειοθεραπευτικά σχήματα για τη νόσο τελικού σταδίου.
Pertuzumab 2012 Σύμφωνα με την ανασκόπηση και το αιτιολογικό έγκρισης του φαρμάκου στην Ε.Ε. το 2018, το Pertuzumab είναι αντικαρκινικό φάρμακο για τη θεραπεία ενηλίκων που πάσχουν από καρκίνο του μαστού θετικό στην πρωτεΐνη HER2. Το φάρμακο χρησιμοποιείται στις ακόλουθες περιπτώσεις: I) για τη θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε ασθενείς που δεν έχουν λάβει προηγούμενη θεραπεία με χημειοθεραπευτικά φάρμακα ή φάρμακα ειδικά στοχευμένα στην HER2, ή για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού που έχει επανεμφανιστεί τοπικά μετά από θεραπεία και δεν μπορεί να αφαιρεθεί χειρουργικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το Pertuzumab χρησιμοποιείται μαζί με Trastuzumab και Docetaxel, II) για τη θεραπεία του τοπικά προχωρημένου, φλεγμονώδους ή πρώιμου σταδίου καρκίνου του μαστού με υψηλό κίνδυνο υποτροπής, σε συνδυασμό με Trastuzumab και χημειοθεραπεία, πριν από τη χειρουργική επέμβαση, III) για τη θεραπεία του πρώιμου καρκίνου του μαστού με υψηλό κίνδυνο υποτροπής, σε συνδυασμό με Trastuzumab και χημειοθεραπεία, μετά από χειρουργική επέμβαση. Αντίστοιχα, ο FDA, τον Ιούνιο του 212 ενέκρινε το Pertuzumab, σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία (Trastuzumab) και Docetaxel, για τη θεραπεία ατόμων με HER2 θετικό μεταστατικό καρκίνο του μαστού που δεν έχουν λάβει προηγούμενη θεραπεία anti-HER2 ή χημειοθεραπεία για μεταστατική νόσο. Τον Σεπτέμβριο του 2013, ο FDA χορήγησε ταχεία έγκριση στο Pertuzumab ως μέρος ενός πλήρους θεραπευτικού σχήματος για ασθενείς με πρώιμο στάδιο καρκίνου του μαστού, πριν από τη χειρουργική επέμβαση (νέο-επικουρική θεραπεία). Τέλος, τον Δεκέμβριο του 2017, ο FDA ενέκρινε το Pertuzumab, σε συνδυασμό με Trastuzumab και χημειοθεραπεία, για επικουρική (μετά τη χειρουργική επέμβαση) θεραπεία του HER2-θετικού πρώιμου καρκίνου του μαστού που παρουσιάζει υψηλό κίνδυνο υποτροπής .
Trastuzumab Emtansine 2013 Σύμφωνα με τη σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του Trastuzumab Emtansine, η δραστική ουσία του φαρμάκου αποτελείται από δύο δραστικά συστατικά που συνδέονται μεταξύ τους: α) την Trastuzumab, που είναι μονοκλωνικό αντίσωμα το οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να αναγνωρίζει και να προσκολλάται στην πρωτεΐνη HER2, η οποία βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στην επιφάνεια ορισμένων καρκινικών κυττάρων και β) την Emtansine, που αναφέρεται στο σύμπλεγμα MCC-DM1. Κατά μέσο όρο, 3,5 μόρια DM1 συζευγνύονται σε κάθε μόριο Trastuzumab. Η σύζευξη του DM1 στην Trastuzumab συνεπάγεται την εκλεκτικότητα του κυτταροτοξικού παράγοντα για τα καρκινικά κύτταρα που υπερεκφράζουν τον HER2, αυξάνοντας κατά συνέπεια την ενδοκυττάρια παροχή DM1 απευθείας στα κακοήθη κύτταρα. To Trastuzumab Emtansine χορηγείται για τη θεραπεία του προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε ενήλικες οι οποίοι έχουν λάβει προηγουμένως Trastuzumab και κάποια ταξάνη. Αντίστοιχα, ο FDA ενέκρινε τον Φεβρουάριο του 2013 το Ado-Trastuzumab Emtansine για ασθενείς με HER2 θετικό, που βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο (μεταστατικό) καρκίνου του μαστού. Το φάρμακο χορηγείται σε ασθενείς που είχαν λάβει προηγουμένως θεραπεία με Trastuzumab και ταξάνες. Τον Μάιο του 2019, ο FDA ενέκρινε το Ado-Trastuzumab Emtansine για επικουρική θεραπεία (μετά από χειρουργική επέμβαση) ατόμων με πρώιμο καρκίνο του μαστού θετικού HER2 που έχουν υπολειπόμενη διηθητική νόσο μετά από θεραπεία με νεοεπικουρική (πριν από την επέμβαση) ταξάνη και Trastuzumab.
Olaparib 2014 Σύμφωνα με τη σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR), το Olaparib είναι ένα αντικαρκινικό φάρμακο το οποίο χρησιμοποιείται για μια σειρά καρκίνων, ανάμεσα στους οποίους τον HER2-αρνητικό καρκίνο του μαστού ο οποίος έχει εξαπλωθεί πέρα από την αρχική εστία σε ασθενείς με μεταλλάξεις στο γονίδιο BRCA1 ή στο γονίδιο BRCA2. Οι ασθενείς έχουν λάβει ορισμένα φάρμακα κατά του καρκίνου του μαστού, τα οποία σταμάτησαν να είναι αποτελεσματικά ή δεν ήταν κατάλληλα. Αντίστοιχα, ο FDA ενέκρινε τον Ιούνιο του 2017 το Olaparib σε ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του μαστού με μεταλλαγμένο το γονίδιο BRCA. Το φάρμακο έδειξε να μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο επιδείνωσης της νόσου ή θανάτου. Τον Ιανουάριο του 2018, ο FDA επέκτεινε τη χρήση του Olaparib, για να συμπεριλάβει τη θεραπεία ασθενών με ορισμένους τύπους καρκίνου του μαστού που έχουν εξαπλωθεί (μεταστάσεις) και των οποίων οι όγκοι έχουν μια συγκεκριμένη κληρονομική γενετική μετάλλαξη (βλαστική σειρά), καθιστώντας το το πρώτο φάρμακο στην κατηγορία του (αναστολέας PARP) που έχει εγκριθεί για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού ορισμένων ασθενών με μεταστατικό καρκίνο του μαστού που έχουν γονιδιακή μετάλλαξη BRCA. Τέλος, τον Μάρτιο του 2022, ο FDA ενέκρινε το Olaparib για την επικουρική θεραπεία ασθενών με πρώιμο καρκίνο του μαστού υψηλού κινδύνου HER2 αρνητικό σε μεταλλαγμένο BRCA (gBRCAm) που έχουν ήδη υποβληθεί σε χημειοθεραπεία είτε πριν είτε μετά την επέμβαση.
Pembrolizumab 2014 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2022 από τον ΕΜΑ και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε. για το Pembrolizumab, το φάρμακο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία διαφόρων μορφών καρκίνου, ανάμεσα στους οποίους και ο «τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού». Σύμφωνα με την κύρια μελέτη του Pembrolizumab, που το συνέκρινε, σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία, με εικονικό φάρμακο και χημειοθεραπεία σε 847 ασθενείς με πρωτοθεραπευόμενο τριπλό αρνητικό καρκίνο του μαστού, ο οποίος δεν μπορούσε να αφαιρεθεί χειρουργικά ή είχε εξαπλωθεί, οι ασθενείς με υψηλά επίπεδα έκφρασης PD-L1 που έλαβαν το φάρμακο, έζησαν περίπου 10 μήνες χωρίς επιδείνωση της νόσου, ενώ οι ασθενείς στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου έζησαν για 5 μήνες χωρίς επιδείνωση της νόσου. Όταν εξετάστηκε κατά τη μελέτη η επιβίωση, η ομάδα που έλαβε Pembrolizumab έζησε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα: 23 μήνες σε σύγκριση με 16 μήνες. Αντίστοιχα, τον Νοέμβριο του 2020, ο FDA ενέκρινε το Pembrolizumab, σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία, για τη θεραπεία ασθενών με τοπικά υποτροπιάζοντα ανεγχείρητο ή μεταστατικό τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού (TNBC), των οποίων οι όγκοι εκφράζουν PD-L1 (Συνδυασμένη Θετική Βαθμολογία [CPS] ≥ 10), όπως προσδιορίζεται από τεστ εγκεκριμένο από τον FDA. Τον Ιούλιο του 2021, ο FDA ενέκρινε το Pembrolizumab για τη θεραπεία ασθενών με υψηλού κινδύνου πρώιμου σταδίου τριπλού αρνητικού καρκίνου του μαστού (TNBC) σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία ως νεο-επικουρική θεραπεία και στη συνέχεια τη χορήγησή του ως μεμονωμένου παράγοντα, ως επικουρική θεραπεία μετά από χειρουργική επέμβαση.
Palbociclib 2015 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2020 από τον ΕΜΑ και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε., για το Palbociclib, το φάρμακο χορηγείται για τη θεραπεία του τοπικά προχωρημένου καρκίνου του μαστού ή του μεταστατικού καρκίνου του μαστού. Το Palbociclib μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο όταν τα καρκινικά κύτταρα έχουν στην επιφάνειά τους υποδοχείς για ορισμένες ορμόνες (καρκίνος θετικός στους ορμονικούς υποδοχείς (HR)) και δεν παράγουν αφύσικα μεγάλες ποσότητες ενός άλλου υποδοχέα που ονομάζεται HER2 (καρκίνος αρνητικός [στον υποδοχέα τύπου 2 του ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα]). Το Palbociclib χρησιμοποιείται με τους ακόλουθους τρόπους: I) σε συνδυασμό με αναστολέα της αρωματάσης, II) σε συνδυασμό με φουλβεστράντη σε ασθενείς που έχουν λάβει προηγουμένως ορμονική θεραπεία. Σε προ-εμμηνοπαυσιακές γυναίκες, το Palbociclib πρέπει να χορηγείται σε συνδυασμό με ένα φάρμακο που ονομάζεται αγωνιστής της ορμόνης απελευθέρωσης της ωχρινοτρόπου ορμόνης. Ο FDA των ΗΠΑ, τον Φεβρουάριο του 2015, χορήγησε στο Palbociclib ταχεία έγκριση για τη θεραπεία του προχωρημένου (μεταστατικού) καρκίνου του μαστού. Τον Φεβρουάριο του 2016, ο FDA επεκτείνει τη χρήση των καψουλών Palbociclib 125 mg για τη θεραπεία του προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού θετικού σε ορμονικούς υποδοχείς (HR+), με αρνητικό υποδοχέα ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα 2 (HER2-) ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε συνδυασμό με Fulvestrant, σε γυναίκες με εξέλιξη της νόσου μετά από ενδοκρινική θεραπεία. Στα τέλη Μαρτίου του 2017, ο FDA μετατρέπει την ταχεία έγκριση του Palbociclib σε τακτική έγκριση και διευρύνει το φάσμα της αντιορμονικής θεραπείας που μπορεί να χορηγηθεί με το φάρμακο αυτό. Τέλος, τον Απρίλιο του 2019, ο FDA επεκτείνει τις ενδείξεις για το Palbociclib για τον προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού, σε συνδυασμό με έναν αναστολέα αρωματάσης ή Fulvestrant, έτσι ώστε να συμπεριλάβει άνδρες με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς (HR+), με αρνητικούς υποδοχείς 2 ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (HER2).
Atezolizumab 2016 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2021 από τον ΕΜΑ και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε., το Atezolizumab χορηγείται για τη θεραπεία διαφόρων μορφών καρκίνου, ανάμεσα στις οποίες ενός τύπου καρκίνου του μαστού που είναι γνωστός ως «τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού». Συγκεκριμένα το Atezolizumab σε συνδυασμό με nab-πακλιταξέλη ενδείκνυται για τη θεραπεία ενήλικων ασθενών με ανεγχείρητο τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό τριπλά-αρνητικό καρκίνο του μαστού (TNBC) των οποίων οι όγκοι έχουν έκφραση του PD-L1 ≥ 1% και δεν έχουν λάβει προηγουμένως χημειοθεραπεία για μεταστατική νόσο. Αντίστοιχα, ο FDA, τον Μάρτιο του 2019, χορήγησε ταχεία έγκριση στο Atezolizumab μαζί με χημειοθεραπεία (nab-paclitaxel) για τη θεραπεία ενηλίκων με ανεγχείρητο τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό τριπλό αρνητικό καρκίνο του μαστού (TNBC), σε άτομα των οποίων οι όγκοι εκφράζουν PD-L1, όπως προσδιορίζεται από τεστ εγκεκριμένο από τον FDA.
Ribociclib 2017 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2020 από τον ΕΜΑ και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε., το Ribociclib είναι αντικαρκινικό φάρμακο το οποίο χορηγείται για τη θεραπεία του τοπικά προχωρημένου καρκίνου του μαστού ή του μεταστατικού καρκίνου. Το Ribociclib μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο όταν τα καρκινικά κύτταρα έχουν στην επιφάνειά τους υποδοχείς (στόχους) για ορισμένες ορμόνες (είναι θετικά σε ορμονικούς υποδοχείς) και δεν διαθέτουν μεγάλες ποσότητες ενός άλλου υποδοχέα που ονομάζεται HER2 (αρνητικά στον υποδοχέα 2 του ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα). Το φάρμακο πρέπει να χορηγείται πάντα σε συνδυασμό με ορμονοθεραπεία, η οποία μειώνει τη δράση των οιστρογόνων: είτε φουλβεστράντη (η οποία αναστέλλει τους υποδοχείς οιστρογόνων) είτε αναστολέα αρωματάσης (ο οποίος μειώνει τα επίπεδα των οιστρογόνων). Επίσης, αν το Ribociclib χρησιμοποιηθεί σε γυναίκες οι οποίες βρίσκονται στο στάδιο της προ-εμμηνόπαυσης ή περι-εμμηνόπαυσης (προεμμηνοπαυσιακές ή περιεμμηνοπαυσιακές γυναίκες), πρέπει να χορηγείται σε συνδυασμό με αναστολέα της LHRH (ένα φάρμακο που αναστέλλει τη δράση της εκλυτικής ορμόνης της ωχρινοτρόπου ορμόνης). Αντίστοιχα, ο FDA, τον Μάρτιο του 2017, ενέκρινε το Ribociclib για τον προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού, σε συνδυασμό με έναν αναστολέα της αρωματάσης, ως αρχική ενδοκρινική θεραπεία για τη θεραπεία μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς, αρνητικού ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα υποδοχέα-2 (HR+/HER2-). Τον Ιούλιο του 2018, ο FDA ενέκρινε το Ribociclib για χρήση, μαζί με έναν αναστολέα αρωματάσης, για τη θεραπεία προ-, περι- ή μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών στις ΗΠΑ, καθώς επίσης και για χρήση σε συνδυασμό με Fulvestrant ως πρώτης ή δεύτερης γραμμής θεραπεία σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες.
Abemaciclib 2017 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2018, από τον EMA και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε., το Abemaciclib ενδείκνυται για τη θεραπεία γυναικών με θετικό για ορμονικούς υποδοχείς (HR), αρνητικό για τον υποδοχέα 2 του ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (HER2) τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού σε συνδυασμό με έναν αναστολέα αρωματάσης ή φουλβεστράντη ως αρχική ενδοκρινική θεραπεία ή σε γυναίκες που έχουν λάβει προηγούμενη ενδοκρινική θεραπεία. Σε προ- ή περιεμμηνοπαυσιακές γυναίκες η ενδοκρινική θεραπεία θα πρέπει να συνδυάζεται με έναν αγωνιστή εκλυτικής ορμόνης της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LHRH). Αντίστοιχα, ο FDA, τον Σεπτέμβριο του 2017, ενέκρινε το Abemaciclib για τη θεραπεία ενηλίκων ασθενών που έχουν θετικό για ορμονικό υποδοχέα (HR), αρνητικό για τον ανθρώπινο επιδερμικό αυξητικό παράγοντα 2 (HER2) – προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού που έχει προχωρήσει μετά από τη λήψη ενδοκρινικής θεραπείας. Τον Φεβρουάριο του 2018, ο FDA ενέκρινε το Abemaciclib, σε συνδυασμό με έναν αναστολέα αρωματάσης ως αρχική θεραπεία σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς (HR+), αρνητικούς για τον υποδοχέα 2 του ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (HER2-) μεταστατικό καρκίνο του μαστού. Τέλος, τον Οκτώβριο του 2021, ο FDA ενέκρινε το Abemaciclib σε συνδυασμό με ενδοκρινική θεραπεία (ταμοξιφαίνη ή αναστολέας αρωματάσης), για επικουρική θεραπεία ενηλίκων ασθενών με θετικό στον ορμονικό υποδοχέα (HR+), αρνητικό για τον υποδοχέα 2 του ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (HER2-), πρώιμο καρκίνο του μαστού (EBC) που παρουσιάζει υψηλό κίνδυνο υποτροπής και βαθμολογία Ki-67 ≥20%, όπως προσδιορίζεται από τεστ εγκεκριμένο από τον FDA.
Neratinib Maleate 2017 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2018 από τον ΕΜΑ και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε., το Neratinib Maleate είναι φάρμακο κατά του καρκίνου του μαστού το οποίο χρησιμοποιείται για τη μείωση του κινδύνου υποτροπής της νόσου σε ασθενείς με πρώιμου σταδίου καρκίνο του μαστού οι οποίες υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση. Χορηγείται κατόπιν θεραπείας με Trastuzumab. Προορίζεται για χρήση αποκλειστικά σε τύπους καρκίνου του μαστού όπου παράγονται υψηλά επίπεδα πρωτεΐνης HER2,–η οποία συμβάλλει στη διαίρεση και ανάπτυξη των κυττάρων (καρκίνος του μαστού θετικός στην HER2)– και στους οποίους υπάρχουν υποδοχείς (στόχοι) για τις θηλυκές γεννητικές ορμόνες (θετικός στους ορμονικούς υποδοχείς καρκίνος του μαστού). Αντίστοιχα, τον Ιούλιο του 2017, ο FDA ενέκρινε το Neratinib ως επικουρική θεραπεία του πρώιμου σταδίου, θετικού στο HER2 καρκίνου, του μαστού. Για τις ασθενείς με αυτόν τον τύπο καρκίνου, το Neratinib αποτέλεσε την πρώτη επικουρική θεραπεία που λαμβάνεται μετά από μια αρχική θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού, έτσι ώστε να μειωθεί περαιτέρω ο κίνδυνος επανεμφάνισης του καρκίνου. Τον Φεβρουάριο του 2020, ο FDA ενέκρινε «supplemental New Drug Application» (συμπληρωματική Νέα Εφαρμογή Φαρμάκου [sNDA]) για το Neratinib, σε συνδυασμό με Capecitabine, για τη θεραπεία ενήλικων ασθενών με προχωρημένο ή μεταστατικό HER2 θετικό καρκίνο του μαστού που έχουν λάβει δύο ή περισσότερα προηγούμενα θεραπευτικά σχήματα με βάση το anti-HER2, για μεταστατικό καρκίνο.
Alpelisib 2018 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2020 από τον ΕΜΑ και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε., το Alpelisib είναι ένα αντικαρκινικό φάρμακο που χρησιμοποιείται σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και σε άνδρες για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού που είναι τοπικά προχωρημένος ή έχει εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος. Το φάρμακο μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο όταν τα καρκινικά κύτταρα είναι θετικά σε ορμονικούς υποδοχείς. Το Alpelisib ενδείκνυται σε συνδυασμό με φουλβεστράντη για τη θεραπεία μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών και ανδρών με θετικό σε ορμονικό υποδοχέα (HR), αρνητικό σε υποδοχέα ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα 2 (HER2) τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού με μετάλλαξη PIK3CA μετά την εξέλιξη της νόσου μετά από ενδοκρινική θεραπεία ως μονοθεραπεία. Αντίστοιχα, τον Μάιο του 2019, ο FDA των ΗΠΑ ενέκρινε τα δισκία alpelisib, σε συνδυασμό με Fulvestrant, για τη θεραπεία μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών και ανδρών, με θετικό στον ορμονικό υποδοχέα (HR), ανθρώπινο επιδερμικό αυξητικό παράγοντα, αρνητικός στον υποδοχέα 2 (HER2), που παρουσιάζει τη μετάλλαξη PIK3CA, για προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού (όπως ανιχνεύεται από τεστ εγκεκριμένο από τον FDA) μετά από εξέλιξη της νόσου, ή μετά από θεραπεία με ένα ενδοκρινικό θεραπευτικό σχήμα.
Talazoparib Tosylate 2018 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2020 από τον ΕΜΑ και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε., το Talazoparib είναι αντικαρκινικό φάρμακο το οποίο χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ενός τύπου καρκίνου του μαστού (αρνητικός στον HER2 με μεταλλάξεις BRCA) ο οποίος έχει εξαπλωθεί πέρα από την αρχική εστία, σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία με συγκεκριμένα φάρμακα τα οποία είτε δεν είναι πλέον αποτελεσματικά είτε δεν είναι κατάλληλα. Σύμφωνα με τις θεραπευτικές ενδείξεις, το φάρμακο χορηγείται ως μονοθεραπεία για την αντιμετώπιση του HER2 αρνητικού, τοπικά προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού σε ενήλικες ασθενείς με μεταλλάξεις BRCA1/2 της γαμετικής σειράς. Οι ασθενείς θα πρέπει να έχουν προηγουμένως λάβει θεραπεία με μια ανθρακυκλίνη ή/και ταξάνη στο (νεο)επικουρικό πλαίσιο θεραπείας, ή για τοπικά προχωρημένη ή μεταστατική νόσο, εκτός εάν οι ασθενείς δεν ήταν κατάλληλοι για αυτές τις θεραπείες. Οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού θετικό για ορμονικούς υποδοχείς (hormone receptor, HR) θα πρέπει να έχουν λάβει προηγούμενη θεραπευτική αγωγή με βάση την ενδοκρινική θεραπεία ή να έχουν κριθεί ακατάλληλοι για θεραπεία με βάση την ενδοκρινική θεραπεία. Αντίστοιχα, τον Οκτώβριο του 2018, ο FDA ενέκρινε το Talazoparib, που είναι ένας αναστολέας των ενζύμων PARP και πιο συγκεκριμένα των PARP1 και PARP2, για ασθενείς με μεταλλάξεις BRCA1/2 [σειρά BRCA-mutated (gBRCAm)], HER2-αρνητικό, τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού. Οι ασθενείς πρέπει να επιλέγονται για θεραπεία με βάση ένα εγκεκριμένο από τον FDA συνοδευτικό διαγνωστικό τεστ για την Talazoparib.
fam-trastuzumab deruxtecan-nxki 2019 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2020 από τον ΕΜΑ και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε., τo Trastuzumab Deruxtecan είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται στη θεραπεία του καρκίνου του μαστού που είναι μεταστατικός ή δεν μπορεί να αφαιρεθεί χειρουργικά. Το Trastuzumab Deruxtecan είναι ένα σύζευγμα αντισώματος-φαρμάκου που στοχεύει τον HER2 και η λειτουργία του τμήματος αντισώματος είναι να προσδεθεί στον HER2 που εκφράζεται στην επιφάνεια ορισμένων καρκινικών κυττάρων. Στις θεραπευτικές ενδείξεις του φαρμάκου αναφέρεται ότι το Trastuzumab Deruxtecan ενδείκνυται ως μονοθεραπεία για τη θεραπεία ενήλικων ασθενών με ανεγχείρητο ή μεταστατικό HER2-θετικό καρκίνο του μαστού που έχουν λάβει δύο ή περισσότερα προηγούμενα σχήματα βασισμένα σε αγωγή έναντι του HER2. Αντίστοιχα, τον Δεκέμβριο του 2019, ο FDA των ΗΠΑ ενέκρινε το Fam-Trastuzumab Deruxtecan-nxki για ασθενείς με ανεγχείρητο ή μεταστατικό HER2 θετικό καρκίνο του μαστού, σε ασθενείς που έχουν προηγουμένως λάβει δύο η περισσότερες αντι-HER2 θεραπευτικά σχήματα.
Tucatinib 2020 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2020 από τον ΕΜΑ και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε., το Tucatinib είναι αντικαρκινικό φάρμακο για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού ο οποίος είναι τοπικά προχωρημένος ή μεταστατικός ή είναι θετικός στην HER2. Σύμφωνα με τις θεραπευτικές ενδείξεις, το φάρμακο χορηγείται σε συνδυασμό με Trastuzumab και Capecitabine για τη θεραπεία ενήλικων ασθενών με HER2-θετικό, τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού οι οποίοι έχουν λάβει τουλάχιστον δύο προηγούμενες αντι-HER2 θεραπευτικές αγωγές. Αντίστοιχα, τον Απρίλιο του 2020, ο FDA ενέκρινε τα δισκία Tucatinib, σε συνδυασμό με Trastuzumab και Capecitabine, για ενήλικες ασθενείς με προχωρημένο ανεγχείρητο ή μεταστατικό HER2 θετικό καρκίνο του μαστού, συμπεριλαμβανομένων ασθενών με εγκεφαλικές μεταστάσεις, οι οποίοι έχουν λάβει προηγουμένως ένα ή περισσότερα αντι-HER2 θεραπευτικά σχήματα.
Sacituzumab Govitecan-hziy 2020 Σύμφωνα με την Ανασκόπηση του 2021 από τον ΕΜΑ και το αιτιολογικό έγκρισης στην Ε.Ε., το Sacituzumab Govitecan είναι αντικαρκινικό φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία ενηλίκων με έναν τύπο καρκίνου του μαστού γνωστό ως τριπλά-αρνητικό καρκίνο του μαστού. Σύμφωνα με τις θεραπευτικές ενδείξεις, το φάρμακο ενδείκνυται ως μονοθεραπεία για τη θεραπεία ενήλικων ασθενών με ανεγχείρητο ή μεταστατικό τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού (mTNBC), οι οποίοι έχουν λάβει δύο ή περισσότερες προηγούμενες συστηματικές θεραπείες, συμπεριλαμβανομένης τουλάχιστον μίας εξ αυτών για προχωρημένη νόσο. Αντίστοιχα, τον Απρίλιο του 2020, ο FDA ενέκρινε το Sacituzumab Govitecan-hziy για τη θεραπεία ενήλικων ασθενών με μεταστατικό τριπλό αρνητικό καρκίνο του μαστού (TNBC) που έχουν λάβει τουλάχιστον δύο προηγούμενες θεραπείες για μεταστατική νόσο. Τον Απρίλιο του 2021, ο FDA χορήγησε πλήρη έγκριση στο Sacituzumab Govitecan-hziy για ενήλικες ασθενείς με ανεγχείρητο τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού (TNBC), για ασθενείς που έχουν λάβει δύο ή περισσότερες συστηματικές θεραπείες, εκ των οποίων η μία τουλάχιστον από αυτές για μεταστατική νόσο.
Margetuximab-cmkb 2020 Τον Δεκέμβριο του 2020, ο FDA ενέκρινε το Margetuximab-cmkb, σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία, για τη θεραπεία ενήλικων ασθενών με μεταστατικό HER2-θετικό καρκίνο του μαστού, οι οποίοι έχουν λάβει δύο ή περισσότερα προηγούμενα σχήματα anti-HER2, και τουλάχιστον ένα από τα θεραπευτικά σχήματα που έλαβαν αφορούσε μεταστατική νόσο. Το φάρμακο δεν έχει ακόμη κυκλοφορήσει στην Ευρώπη και σύμφωνα με το SPS (Specialist Pharmacy Service) του Ηνωμένου Βασιλείου, βρίσκεται στη φάση ανάπτυξης (Phase III Clinical Trials) τόσο στην Ε.Ε., όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

 

 

Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/

Ιωάννης Μπολέτης: Νέα πνοή για το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο με την ολοκλήρωση του Ωνάσειου Εθνικού Μεταμοσχευτικού Κέντρου

Το νέο κτίριο θα δώσει μια ανάσα στις υπάρχουσες δραστηριότητες του νοσοκομείου, καθώς και μια άλλη διάσταση σε ό,τι αφορά τη φροντίδα των παιδιών, στους τομείς Παιδοκαρδιολογίας και Παιδοκαρδιοχειρουργικής. Είναι ο ένας από τους δύο πυλώνες του προγράμματος που αναπτύχθηκε με τη χορηγία του Ωνασείου Ιδρύματος, τονίζει στη συνέντευξή του ο Ιωάννης Μπολέτης, Καθηγητής Παθολογίας-Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ και Πρόεδρος του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου, μιλώντας στο Hellenic Medical Review.

Κύριε πρόεδρε, η πρώτη μου ερώτηση δεν θα μπορούσε να μην αφορά την πανδημία Covid-19 και το γεγονός ότι τα πάντα άλλαξαν στην καθημερινότητα των ανθρώπων, στη λειτουργία του κράτους και φυσικά της ιατρικής πρακτικής. Η πανδημία αυτή ανέδειξε ορισμένα καίρια ζητήματα που αφορούν την οργάνωση και λειτουργία των νοσοκομείων όλης της χώρας. Υπήρξαν αλλαγές (σε επίπεδο οργάνωσης) που κρίθηκαν απαραίτητες, προκειμένου να βελτιωθεί και να αξιοποιηθεί η γνώση του προσωπικού του νοσοκομείου στην αντιμετώπιση των ασθενών με Covid-19;

Είναι γεγονός ότι η πανδημία δημιούργησε πολλά προβλήματα, παρ’ όλα αυτά μπορούμε να επισημάνουμε κάποια θετικά πράγματα που προέκυψαν. Ένα από αυτά είναι το γεγονός ότι διπλασιάστηκαν οι κλίνες των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας στη χώρα μας, που τόσο πολύ χρειαζόμασταν. Το άνοιγμα των κλινών μάς κατατάσσει πλέον στον μέσο ευρωπαϊκό όρο για τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Και ξεκίνησα από αυτό, διότι η δημιουργία κλινών στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας μπορεί να βοηθήσει πάρα πολύ τους ασθενείς που τις έχουν ανάγκη, όπως επίσης μπορεί να βοηθήσει και στα μεταμοσχευτικά προγράμματα που έχουμε, γιατί με αυτό τον τρόπο θα αυξηθούν και οι δυνητικοί δότες. Στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο δεν τίθεται θέμα επάρκειας κρεβατιών εντατικής θεραπείας για τους ασθενείς μας που τα έχουν ανάγκη. Και με την επέκταση φυσικά του νοσοκομείου, οι μονάδες θα αυξηθούν επίσης, επομένως δεν είχαμε και δεν έχουμε κανένα απολύτως πρόβλημα.

Το δεύτερο πράγμα που μας βοήθησε αρκετά στον έλεγχο της μετάδοσης του κορονοϊού, είναι ότι ο δικός μας ασθενής δεν χρειάζεται να έχει κανέναν συγγενή του να τον φροντίζει, όπως συμβαίνει δυστυχώς σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία εξαιτίας της έλλειψης νοσηλευτικού προσωπικού. Στο Ωνάσειο έχουμε όλο το νοσηλευτικό προσωπικό που χρειαζόμαστε, αριθμητικά αλλά και σε υψηλή ποιότητα, παρέχοντας τις καλύτερες δυνατές υπηρεσίες στους ασθενείς μας. Αυτός είναι και ο λόγος που τα πήγαμε πάρα πολύ καλά στον έλεγχο των περιστατικών κορονοϊού, αλλά και των λοιμώξεων. Γι’ αυτό και δεν περιορίστηκε καθόλου η δραστηριότητά μας στο Ωνάσειο όλη αυτή τη περίοδο. Και όχι μόνο αυτό, αλλά πήραμε και καρδιοχειρουργικά περιστατικά του υπόλοιπου δημόσιου τομέα, όπως του Ευαγγελισμού, του Ιπποκράτειου και του Αττικού. Επιπλέον, για να βοηθήσουμε στο εμβολιαστικό πρόγραμμα της χώρας μας, ανοίξαμε εμβολιαστικές γραμμές στο Ωνάσειο για τον εμβολιασμό των μεταμοσχευμένων όλων των οργάνων αλλά και του γενικού πληθυσμού.

Σύμφωνα με ερευνητές από όλο τον κόσμο, η μετα-Covid περίοδος πρόκειται να αλλάξει άρδην τη λειτουργία των νοσοκομείων και της ιατρικής πρακτικής, θέτοντας νέες παραμέτρους στην αντιμετώπιση των ασθενών που έχουν νοσήσει με Covid-19. Ποιος πιστεύετε ότι πρέπει να είναι ο νέος ρόλος του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου; Θα μπορούσε το Ωνάσειο να ηγηθεί των υπόλοιπων καρδιολογικών νοσοκομείων και να δημιουργήσει ειδικά τμήματα παρακολούθησης και θεραπείας πρώην ασθενών με Covid-19;

Ήδη λειτουργεί τμήμα στο Ωνάσειο για την παρακολούθηση ασθενών οι οποίοι έχουν περάσει τη λοίμωξη από κορονοϊό και πρέπει να ελεγχθούν για μακροχρόνιες επιπτώσεις. Το πρόγραμμα αυτό το παρακολουθεί ο κ. Αναστασάκης, μαζί με άλλους γιατρούς του Ωνασείου. Οι επιστημονικές μας γνώσεις σχετικά με τις επιπτώσεις από τον κορονοϊό δυστυχώς είναι πολύ μικρές. Είναι κάτι που συνεχώς μαθαίνουμε. Υπάρχει η αίσθηση στην επιστημονική κοινότητα ότι υπάρχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις της λοίμωξης στα άτομα που νόσησαν από κορονοϊό, όμως δεν είμαι σίγουρος ποια είναι η έκταση και ποια η βαρύτητα αυτών των επιπτώσεων, ειδικά για εκείνους που δεν έχουν περάσει από Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Γιατί και η νοσηλεία στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας από μόνη της, για ό,τι και να νοσηλευτείς, για πολύ καιρό ή/και για βαριά πάθηση, έχει τις επιπτώσεις της στους ασθενείς. Επομένως, αυτήν τη στιγμή υπάρχει αρκετή άγνοια, και τώρα δημιουργούμε τη γνώση. Η αίσθησή μου είναι ότι τα προβλήματα στους ασθενείς αυτούς θα είναι λιγότερα από αυτά που συζητούνται. Δεν εκτιμώ ότι θα έχουν τόσα προβλήματα οι άνθρωποι που πέρασαν Covid σε σχέση με όσα εκτιμούν οι επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων.

Γνωρίζουμε ότι το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο διαθέτει ένα από τα καλύτερα τμήματα που εξειδικεύονται στη διάγνωση και θεραπεία ασθενών με μυοκαρδίτιδα. Η μυοκαρδίτιδα, όπως είναι γνωστό, είναι μια από τις σοβαρότερες επιπλοκές των ασθενών που πέρασαν Covid-19. Ποια είναι η εικόνα των τμημάτων αυτών σήμερα και πόσο χρήσιμη αποδείχθηκαν η εξειδίκευση των γιατρών αυτών και η εμπειρία τους;

Το νοσοκομείο μας έχει μεγάλη εξειδίκευση όσον αφορά τη μυοκαρδίτιδα και ήδη παρακολουθούμε αρκετούς ασθενείς με τέτοιο πρόβλημα. Όμως δεν έχει αλλάξει η εισροή ασθενών με μυοκαρδίτιδα εξαιτίας του εμβολίου, όπως ακουγόταν, ούτε εξαιτίας της νόσησης από Covid-19. Μακροχρόνια όμως δεν γνωρίζουμε ποιες ενδεχομένως θα είναι οι επιπτώσεις από τον ιό. Ωστόσο δεν πιστεύω ότι θα υπάρξει αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που θα εμφανίσουν μυοκαρδίτιδες. Μυοκαρδίτιδες υπήρχαν πάντα και θα υπάρχουν.

Κύριε πρόεδρε, μιλήστε μας για την πρωτοβουλία σας να συνεργαστεί ερευνητικά το Ωνάσειο με την Κλινική Νεφρολογίας και Μεταμόσχευσης του Λαϊκού Νοσοκομείου σε μεταμοσχευμένους ασθενείς καρδιάς και νεφρών. Παρουσιάστε μας το ερευνητικό πλάνο του Ωνασείου και σε άλλες σημαντικές έρευνες.

Η καλή κλινική πρακτική, η κλινική αριστεία, συμβαδίζει με την έρευνα. Αυτό είναι ένα θέμα που το γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά, γι’ αυτό και θέλουμε το Ωνάσειο να προωθηθεί και στην έρευνα, γιατί με αυτό τον τρόπο θα γίνει ακόμα καλύτερο και θα παρακολουθεί ακόμη καλύτερα τις εξελίξεις και στο κλινικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό ιδρύσαμε μια ομάδα έρευνας, η οποία απαρτίζεται από πολύ καλούς επιστήμονες της Ελλάδας και του εξωτερικού. Και η πρώτη μας μέριμνα αφορά την έρευνα στα καρδιαγγειακά νοσήματα και ακολουθεί η προσπάθεια να υπάρξει τέτοια δραστηριότητα και για τη μεταμόσχευση. Ήδη μεταμοσχεύουμε τα δύο ενδοθωρακικά όργανα, και η προοπτική είναι να γίνουν όλων των οργάνων οι μεταμοσχεύσεις. Επομένως, μας ενδιαφέρει να υπάρξουν ερευνητικές δραστηριότητες στις οποίες θα συμμετέχει το Ωνάσειο και θα ενισχύει η μονάδα έρευνας του Ωνασείου και με χρήματα και με υποδομές. Και στο πλαίσιο αυτό υπάρχει μια συνεργασία με την Κλινική Νεφρολογίας και Μεταμόσχευσης του Λαϊκού Νοσοκομείου, όπως επίσης και με την Πανεπιστημιακή Γαστρεντερολογική Κλινική του Λαϊκού, που είναι δύο τμήματα που κάνουν μεταμοσχεύσεις, ειδικά η Νεφρολογική Κλινική, που έχει ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα στην Ελλάδα. Συγχρόνως δε, καλύπτουμε και κλινικά τους μεταμοσχευμένους ασθενείς του Ωνασείου που έχουν νεφρολογικό και γαστρεντερολογικό πρόβλημα.

Είναι γεγονός ότι κληθήκατε να αναλάβετε τα ηνία του Ωνασείου σε μια περίοδο ιδιαίτερα δύσκολη και απαιτητική. Είμαι όμως σίγουρη ότι, ως πρόεδρος του νοσοκομείου, θα έχετε θέσει κάποιους στόχους. Πώς οραματίζεστε το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο κατά τη διάρκεια της θητείας σας;

Το πρώτο μου μέλημα είναι να ολοκληρωθεί η νέα δομή του Ωνασείου, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα του 2024. Το νέο πενταώροφο κτίριο θα εξελίξει τις υπάρχουσες δομές του Ωνασείου, παρέχοντας καλύτερες υπηρεσίες στους ασθενείς. Όσον αφορά το παλαιό κτίριο, προχωράμε στη ριζική ανακαίνιση του εξοπλισμού του νοσοκομείου, καθώς επίσης και σε κάποιες κτιριακές παρεμβάσεις. Μέχρι στιγμής έχουμε αγοράσει νέα απεικονιστικά μηχανήματα, πήραμε καινούργιο αξονικό τομογράφο, πήραμε μαγνητικό τομογράφο και δύο μηχανήματα ραδιοϊσοτόπων. Αλλάζουν πολλά πράγματα στο χειρουργείο, δημιουργούνται υβριδικά χειρουργεία και αλλάζουν όλα τα μόνιτορ στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Και το σημαντικότερο όλων είναι ότι ψηφιοποιούμε όλο το νοσοκομείο, πράγμα που θα συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση της ιατρικής μας πρακτικής. Πιστεύω ότι η ψηφιοποίηση των αρχείων του νοσοκομείου θα έχει ολοκληρωθεί με την ολοκλήρωση του νέου νοσοκομείου.

Όλα αυτά τα πετύχαμε με τη βοήθεια του Ωνασείου Ιδρύματος, όχι μόνο οικονομικά, αλλά μας παρείχαν και αρκετή τεχνογνωσία για να προχωρήσουμε σε αυτά τα ζητήματα. Όλη αυτή η επένδυση φτάνει τα 100 εκατομμύρια ευρώ. Ένα σημαντικό ποσό, το οποίο δεν θα μπορούσαμε να βρούμε εύκολα χωρίς τη σημαντική βοήθεια του Ιδρύματος Ωνάση.

Όμως θα πρέπει να σας τονίσω ότι εκτός από τις υποδομές του νοσοκομείου, δίνουμε βάση και στο ανθρώπινο δυναμικό του νοσοκομείου μας. Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει ένα πρόγραμμα υποτροφιών το οποίο περιλαμβάνει εκτός από τους γιατρούς του Ωνασείου και συνεργαζόμενους γιατρούς του δικτύου, το οποίο δημιουργεί το Ωνάσειο ειδικά για τις μεταμοσχεύσεις. Για παράδειγμα, για τη μεταμόσχευση πνεύμονα έχουμε δημιουργήσει στενή συνεργασία με τη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας της Πνευμονολογικής Κλινικής του Αττικού Νοσοκομείου, και όλοι αυτοί οι γιατροί περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα υποτροφιών του Ωνασείου. Επιπλέον, προσλαμβάνουμε προσωπικό στους τομείς τους οποίους χρειάζεται να αναπτύξουμε. Και τέλος, γίνονται λειτουργικές αναπροσαρμογές και αλλαγές για την καλύτερη απόδοση του έργου του ιατρικού και λοιπού προσωπικού του νοσοκομείου.

Υπάρχουν πράγματα που πρέπει να διορθωθούν στο Ωνάσειο και, εάν ναι, ποιο είναι το πλάνο σας προκειμένου να αλλάξουν;

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να βελτιωθεί, είναι οι τηλεφωνικές επικοινωνίες. Έχουμε παράπονα από τον κόσμο ότι καλούν και καθυστερεί το τηλεφωνικό κέντρο να ανταποκριθεί. Είδαμε ότι έχει δίκιο ο κόσμος που διαμαρτύρεται. Και πιστεύω ότι σε έναν χρόνο, που θα ολοκληρωθούν οι εργασίες, θα αλλάξει το σύστημα λειτουργίας του και έτσι δεν θα υπάρχει κανένα πρόβλημα. Δυστυχώς, όμως, θα παραμείνει το πρόβλημα για έναν ακόμη χρόνο. Κάνουμε κάποιες προσπάθειες να το βελτιώσουμε, όμως δεν ξέρω εάν θα υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα.

Το δεύτερο είναι ότι κοιτάμε να αξιοποιήσουμε χώρους για εξωτερικά ιατρεία, γιατί έχουμε μεγάλη προσέλευση κόσμου που ενδιαφέρεται να εξεταστεί στο Ωνάσειο. Και προκειμένου να εξοικονομήσουμε περισσότερους χώρους, έχουμε νοικιάσει (είναι καθαρά τυπικό το ζήτημα της ενοικίασης από το Ίδρυμα) τρεις ορόφους σε ένα κτίριο απέναντι ακριβώς, που είναι ιδιοκτησία του Ωνασείου Ιδρύματος, ώστε να μετακινήσουμε υπηρεσίες και γραφεία τα οποία δεν είναι απολύτως απαραίτητο να βρίσκονται στο κεντρικό κτίριο, για να δημιουργήσουμε περισσότερα ιατρεία, ώστε να εξυπηρετήσουμε τον περισσότερο κόσμο που προσέρχεται στο νοσοκομείο. Και με αυτό τον τρόπο και με λειτουργικές αλλαγές θα αυξήσουμε την εξυπηρέτηση του κόσμου.

Πρόσφατα έγινε μια μεγάλη μελέτη, που την αναθέσαμε στην εταιρεία Medtronic, η οποία μας έκανε προτάσεις για το πώς μπορεί να αυξηθεί η παραγωγικότητα μέσω σύντμησης διαφόρων χρόνων στο θέμα του αιμοδυναμικού εργαστηρίου. Το ίδιο θα κάνουμε και στα χειρουργεία κ.λπ. Επιδιώκουμε τέτοιες αλλαγές, που στο τέλος θα είναι προς όφελος του πολίτη.

Το Ίδρυμα Ωνάση, σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων, έχει αναλάβει τη δημιουργία του Ωνάσειου Εθνικού Μεταμοσχευτικού Κέντρου (ΩΕΜΕΚ), το οποίο θα λειτουργήσει ως «πυλώνας» για τις μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα, ενώ το 2023 πρόκειται να παραδοθεί στην Πολιτεία και το εθνικής εμβέλειας ειδικό τμήμα Παιδοκαρδιολογίας και Παιδοκαρδιοχειρουργικής, με δυνατότητα διενέργειας και μεταμοσχεύσεων. Πώς προχωρά το έργο αυτό; Τι αναμένετε να προσφέρει το νέο κέντρο στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων;

Το 2024 πρόκειται να έχει ολοκληρωθεί το κτίριο του Μεταμοσχευτικού Κέντρου και, όπως σας είπα, θα έχουν ολοκληρωθεί οι δομές και οι υποδομές, θα είμαστε και λειτουργικά έτοιμοι να ξεκινήσουμε αμέσως με την παράδοσή του. Το νέο κτίριο θα δώσει μια ανάσα στις υπάρχουσες δραστηριότητες του νοσοκομείου, ενώ θα δώσει και μια άλλη διάσταση σε ό,τι αφορά τη φροντίδα των παιδιών, στους τομείς Παιδοκαρδιολογίας και Παιδοκαρδιοχειρουργικής. Είναι ο ένας από τους δύο πυλώνες του προγράμματος που αναπτύχθηκε με τη χορηγία του Ωνασείου Ιδρύματος.

Και ήδη το Παιδιατρικό και το Παιδοκαρδιοχειρουργικό Τμήμα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό περιστατικών και έχει εξαιρετικά αποτελέσματα, τα οποία καταγράφονται στην ευρωπαϊκή πλατφόρμα παιδοκαρδιοχειρουργικής. Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να αναφέρω ότι ήδη έχουμε υπογράψει μια τριετή σύμβαση με χορηγία του Ιδρύματος Ωνάση με το Great Ormond Street Hospital, που είναι ένα από τα μεγαλύτερα παιδιατρικά νοσοκομεία στην Ευρώπη και έχει μια εξαιρετική μονάδα Παιδοκαρδιοχειρουργικής και Παιδοκαρδιολογίας, το οποίο ξεκίνησε τη συνεργασία μαζί μας, ώστε να μπορέσουμε να έχουμε μια εξωτερική αξιολόγηση των τμημάτων μας με υποδείξεις για βελτιώσεις. Εμείς πιστεύουμε ότι πρέπει να γίνεται εσωτερική αξιολόγηση και προσπαθούμε να βελτιωνόμαστε, αλλά θεωρούμε ότι και μια εξωτερική αξιολόγηση θα μας βοηθήσει περισσότερο. Και η συνεργασία μας αυτή πιστεύουμε ότι θα ανεβάσει ιδιαίτερα το επίπεδο και τις παρεχόμενες υπηρεσίες του Ωνασείου. Το Ωνάσειο αυτήν τη στιγμή έχει ένα εξαιρετικό brand name στην ελληνική κοινωνία και σκοπός μας είναι να αποδεικνύουμε συνεχώς την καλή μας φήμη με έργα για τον άνθρωπο, ώστε και τα χρήματα που διατίθενται από το Ωνάσειο Ίδρυμα και τα χρήματα από το κράτος να αξιοποιούνται στο έπακρον.

Εν μέσω πανδημίας το Ωνάσειο πραγματοποίησε την πρώτη μετά από δέκα χρόνια μεταμόσχευση πνεύμονα στη χώρα μας, καθώς και επιτυχή μεταμόσχευση καρδιάς. Αυτά από μόνα τους αποτελούν ένα πρώτο δείγμα της αποτελεσματικότητας του ΩΕΜΕΚ. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ποιο είναι το οργανόγραμμα αυτού του νέου Κέντρου και πώς αναμένεται να αλλάξει τον χάρτη των μεταμοσχεύσεων στην Ελλάδα;

Οι μεταμοσχεύσεις εξαρτώνται απόλυτα από τις δωρεές που υπάρχουν, και δυστυχώς οι δωρεές οργάνων στην Ελλάδα είναι πολύ χαμηλές. Και εξαιτίας του κορονοϊού δεν καταφέραμε να δείξουμε όλα όσα έχουμε σχεδιάσει προκειμένου να αυξήσουμε τη δωρεά οργάνων. Εμείς, σε συνεργασία με τον ΕΟΜ και το Ίδρυμα, κάνουμε διάφορα προγράμματα για την προώθηση της δωρεάς. Ο πρώτος πυλώνας των προγραμμάτων είναι οι τοπικοί συντονιστές, που θα δουλεύουν στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας για να διευκολύνουν την όλη διαδικασία της δωρεάς και να μπορέσουν να συνεργαστούν με τους εντατικολόγους, οι οποίοι αγωνίζονται για να κρατήσουν τους ανθρώπους στη ζωή. Όμως, όταν αυτή η ζωή χαθεί, τότε υπάρχει ένας δεύτερος δύσκολος δρόμος, τον οποίο μπορεί να αναλάβει ο τοπικός συντονιστής, ώστε να προχωρήσει με επιτυχία η δωρεά του οργάνου. Για το σκοπό αυτό επελέγησαν οι πρώτοι επτά τοπικοί συντονιστές, οι οποίοι θα πληρώνονται από το Ωνάσειο Ίδρυμα για τα επόμενα τρία έτη, και πιστεύω ότι εάν οι συνθήκες με τον κορονοϊό το επιτρέψουν, γύρω στον Μάιο θα είναι στα νοσοκομεία για να δουλέψουν.
Επίσης, υπάρχει πρόγραμμα συστηματικής προβολής της καμπάνιας για την ενημέρωση του κόσμου και αισθάνομαι ιδιαίτερη χαρά και τιμή, ως επικεφαλής συντονιστής αυτού του έργου και της προώθησής του, να μπορέσω να το φέρω εις πέρας με επιτυχία.

 

 

Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/

COVID-19 : Ποια η αποτελεσματικότητα και ασφάλεια του εμβολίου ZF2001

Το εμβόλιο ZF2001 καταδείχθηκε αρκετά ασφαλές και αποτελεσματικό ως προς την προστασία από τη συμπτωματική και σοβαρή νόσο COVID-19, για τουλάχιστον 6 μήνες μετά την τελευταία δόση του εμβολίου. Τα στοιχεία προέκυψαν από τυχαιοποιημένη, διπλά-τυφλή μελέτη φάσης 3.

Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου έναντι της συμπτωματικής COVID-19 έφτασε το 75.7%, ενώ  στη σοβαρή νόσο COVID-19 φτάνει το 87.6%.

Τα  δεδομένα της πρόσφατης δημοσίευσης του Howard D Larkin δημοσιεύθηκαν  στην επιστημονική επιθεώρηση Τhe New England journal of Medicine. Τα ευρήματα παρουσιάζουν συνοπτικά οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Γιάννης Ντάνασης, Πάνος Μαλανδράκης, Συρίγου Ροδάνθη Ελένη και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Στόχος ήταν να διερευνηθεί η αποτελεσματικότητα έναντι της COVID-19 και η ασφάλεια ενός νέου εμβολίου που βασίζεται σε μια διμερική μορφή της περιοχής σύνδεσης του υποδοχέα RBD του SARS–CoV-2 (ZF2001). Συγκεκριμένα η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τον Δεκέμβριο του 2020 έως το Δεκέμβριο του 2021.

 

Ο πληθυσμός της μελέτης ήταν ενήλικες ασθενείς (άνω των 18 έτων) που τυχαιοποιήθηκαν και έλαβαν συνολικά τρεις δόσεις του εμβολίου ZF2001 (25μg ανά δόση) ή τρεις δόσεις εικονικού εμβολίου.

Αναλυτικά, στην μελέτη εντάχθηκαν 28.873 εθελοντές, οι οποίοι έλαβαν τουλάχιστον μια δόση του εμβολίου ZF2001 ή μια δόση εικονικού φαρμάκου και όλοι συμπεριλήφθηκαν 25.193 συμμετέχοντες που ολοκλήρωσαν και τις τρεις δόσεις του εμβολίου, στην  ανάλυση της ασφάλειας του εμβολίου. Οι συμμετέχοντες  παρακολουθήθηκαν για του επόμενους 6 μήνες από την τελευταία δόση.

Από την την πρόσφατη ανάλυση των αποτελεσμάτων, το πρωτεύον καταληκτικό σημείο (συμπτωματική νόσος COVID-19 τουλάχιστον 7 ημέρες μετά την τρίτη δόση) καταγράφηκε σε 158 ανθρώπους από τους 12.625 που έλαβαν το ZF2001, και στους 580 από τους 12.568 που έλαβαν το εικονικό φάρμακο. Επομένως, η αποτελεσματικότητα του εμβολίου έναντι της συμπτωματικής COVID-19 έφτασε το 75.7%. Σοβαρή λοίμωξη COVID-19 παρουσίασαν οι έξι από τους συμμετέχοντες στην μελέτη που είχαν λάβει το ZF2001 εμβόλιο, σε αντίθεση με 43 από αυτούς που είχαν λάβει το εικονικό εμβόλιο, με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου έναντι στη σοβαρή νόσο COVID-19 να φτάνει το 87.6%.  Κατά την έρευνα δύο από τους 12 ασθενείς που απεβίωσαν από λοίμωξη COVID-19, είχαν εμβολιαστεί με το ZF2001.

Ωστόσο, η μελέτη ενέχει περιορισμούς ως προς τα πορίσματα καθώς διεξήχθη  σε 31 κέντρα σε Ουζμπεκιστάν, Ινδονησία, Εκουαδόρ και Πακιστάν και έλαβαν μέρος μόνο άτομα ασιατικής προέλευσης.

Ανεπιθύμητες ενέργειες

Η συχνότητα ανεπιθύμητων ή σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών του εμβολίου τόσο στην ομάδα των ασθενών που έλαβε ZF2001 όσο και το εικονικό φάρμακο ήταν παρόμοια. Σημειώνεται ότι δεν αναφέρθηκε θάνατος που να σχετίζεται με τον εμβολιασμό από το ZF2001. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν  από την πλειονότητα των συμμετεχόντων , (98.5%) ήταν σταδίου 2 (ήπια συμπτωματολογία).

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Υπέρταση και καρκίνος του δέρματος σχετίζονται, η ελληνική έρευνα που βραβεύτηκε

Βραβευμένη έρευνα Ελλήνων επιστημόνων τεκμηριώνει ότι τα αντιυπερτασικά φάρμακα προστατεύουν από τον καρκίνο του δέρματος όσα άτομα εμφανίζουν αυξημένη γενετική προδιάθεση για αυτόν.

Ο συχνότερος τύπος καρκίνου παγκοσμίως, που αφορά περίπου το ένα τρίτο νέων περιστατικών καρκίνου, είναι το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα του δέρματος. Ονομάζεται έτσι επειδή εμφανίζεται στα βασικά κύτταρα που βρίσκονται στη βαθύτερη στοιβάδα του δέρματος. Περιλαμβάνει τα δύο τρίτα όλων των καρκίνων του δέρματος και εμφανίζεται  στην περιοχή του κεφαλιού στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων (85%).

Πολυκεντρικές επιδημιολογικές μελέτες επί αρκετά χρόνια έχουν παρατηρήσει ότι η λήψη διαδεδομένων αντιυπερτασικών φαρμάκων μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος και ειδικότερα της πιο συνηθισμένης μορφής του, του βασικοκυτταρικού καρκινώματος. Τα ευρέως χρησιμοποιούμενα αντιυπερτασικά που έχουν αντικαρκινική δράση είναι οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης (ACE) και ειδικών ανταγωνιστών των υποδοχέων της αγγειοτασίνης ΙΙ.

Πρόσφατα, Έλληνες ερευνητές από τη Μονάδα Στοματοπροσωπικής Γενετικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) προχώρησαν ακόμη ένα βήμα παραπέρα επιβεβαιώνοντας και γενετικά την παραπάνω έρευνα, τεκμηριώνοντας τη συσχέτιση μεταξύ των γονιδίων της υπέρτασης και του βασικοκυτταρικού καρκινώματος. Με άλλα λόγια, τα άτομα που εμφανίζουν γενετική προδιάθεση για υπέρταση έχουν αυξημένη γενετική προδιάθεση και για τον συνηθισμένο τύπο καρκίνου του δέρματος.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον υπεύθυνο της Μονάδας, Αναπληρωτή Καθηγητή Γενετικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ κ. Χρήστο Γιαπιτζάκη, μελέτησε δείγματα

γενωμικού DNA από Έλληνες ασθενείς με βασικοκυτταρικό καρκίνωμα και από υγιείς μάρτυρες  με αντιστοιχία φύλου και ηλικίας (28-96 ετών). Σε όλα τα δείγματα πραγματοποιήθηκε μοριακή γονοτύπηση λειτουργικών πολυμορφισμών του DNA που επηρεάζουν την έκφραση 5 γονιδίων και επομένως την παραγόμενη ποσότητα πρωτεϊνικών παραγόντων του συστήματος ρενίνης-αγγειοτασίνης, το οποίο ρυθμίζει την πίεση του αίματος [AGT (αγγειοτασινογόνο),  ACE (μετατρεπτικό ένζυμο της αγγειοτασίνης), ACE2 (μετατρεπτικό ένζυμο της αγγειοτασίνης 2), AGTR1 και AGTR2 (υποδοχείς 1 και 2 της αγγειοτασίνης ΙΙ)]. Η έρευνα έδειξε πως οι ασθενείς με βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είχαν στατιστικά αυξημένο ποσοστό της γενετικά καθορισμένης αύξησης της έκφρασης των γονιδίων AGT και ACE σε σχέση με τους υγιείς μάρτυρες.

Έτσι, επιβεβαιώνεται γενετικά πως πράγματι η λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων που στοχεύουν στο μετατρεπτικό ένζυμο ή τους υποδοχείς της αγγειοτασίνης ΙΙ δρα χημειοπροστατευτικά έναντι της ανάπτυξης βασικοκυτταρικού καρκινώματος σε άτομα με αυξημένη γενετική προδιάθεση για υπέρταση και καρκίνο δέρματος.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η εν λόγω έρευνα της ομάδας του Καθηγητή Χρήστου Γιαπιτζάκη βραβεύθηκε με το Πρώτο Βραβείο Βασικής Έρευνας στο 48ο Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο που έλαβε χώρα στην Αθήνα τον περασμένο Μάιο.

 

Πηγη: https://www.dikaiologitika.gr/

Πώς η διατροφή μπορεί να βελτιώσει την ανθεκτικότητα στις χρόνιες ασθένειες

Στην Ευρώπη οι χρόνιες παθήσεις ευθύνονται για το 86% όλων των θανάτων.

Οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ζουν και υγιεινά, όπως αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι οι χρόνιες ασθένειες αυξάνονται.

Σκεφτείτε, για παράδειγμα, ότι περισσότεροι από τους μισούς ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες (60%) έχουν διαγνωστεί με μια χρόνια ασθένεια, όπως καρδιακή νόσο ή διαβήτη, και 4 στους 10 ενήλικες έχουν δύο ή περισσότερες ασθένειες. Την ίδια στιγμή, οι χρόνιες ασθένειες στην Ευρώπη ευθύνονται για το 86% όλων των θανάτων και για όλες αυτές τις ασθένειες οφείλεται η κακή διατροφή. Οι άνθρωποι τρώνε περισσότερα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και ζάχαρη, εξ ου και η παχυσαρκία, η οποία συμβάλλει σημαντικά σε μια σειρά από προβλήματα υγείας.

Τα στοιχεία μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι αποκαλυπτικά: το 2018, μόνο ένας στους οκτώ Αμερικανούς ήταν «μεταβολικά υγιής».

Μια διαφαινόμενη επιβάρυνση του κόστους διατροφής

Το ετήσιο κόστος της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης τροφίμων είναι 9 τρισ. δολ., ενώ το σχετικό οικονομικό, περιβαλλοντικό και υγειονομικό κόστος ανέρχεται σε 19,8 τρισ. δολ. Ο μεγαλύτερος παράγοντας αυτών των δαπανών, πάνω από 11 τρια. δολ., προέρχεται απευθείας από το κόστος για την ανθρώπινη υγεία που συνδέεται με την ανθυγιεινή διατροφή.

Ωστόσο, είναι σημαντικό ότι οι καταναλωτές αναζητούν όλο και περισσότερο προϊόντα και υπηρεσίες που θα βελτιώσουν τον μεταβολισμό τους.

Τάση την οποία προσπαθούν να εκμεταλλευτούν και τα funds που επενδύουν σε επιχειρήσεις που ασχολούνται με την υγιεινή διατροφή των καταναλωτών.

Στο μεταξύ, και οι κυβερνήσεις επικεντρώνονται στο θέμα, επιδιώκοντας να αξιοποιήσουν τις προηγούμενες προσπάθειες, ενώ και οι μεγάλες εταιρείες τροφίμων και ποτών, εισάγουν στο χαρτοφυλάκιό τους μια σειρά προϊόντων που προσφέρουν θετική διατροφή με μειωμένη περιεκτικότητα σε θερμίδες, αλάτι και ζάχαρη.

Συστημικά και προσωπικά εμπόδια στη διατροφή

Η πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι αυτές οι προσπάθειες συνενώνονται για να επιτευχθεί βιώσιμη αλλαγή σε κλίμακα.

Τα εμπόδια στην αλλαγή περιλαμβάνουν την έλλειψη παγκόσμιας ευθυγράμμισης με βάση την επιστήμη σχετικά με τον σκοπό και την αξία της διατροφής. Γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τις τάσεις των καταναλωτών να υποτιμούν συστηματικά τη διατροφή ως ζωτικής σημασίας συστατικό για την υγεία και την ευημερία τους.

Η λύση έχει τις ρίζες της σε ένα μοντέλο κοινωνικής αλλαγής που βασίζεται σε στοιχεία, που αναπτύχθηκε από τον Edward Walker, κοινωνικό επιστήμονα στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες και στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ.

Στροφή των καταναλωτών προς έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής

Σύμφωνα με τον Walker, ένας αρχικός καταλύτης γενικά επηρεάζει την πρώιμη δημόσια συνείδηση σε ένα συγκεκριμένο θέμα. Αυτοί οι καταλύτες μπορεί να είναι μεμονωμένοι υποστηρικτές ή οργανισμοί που λειτουργούν ως στρατηγικοί, ουδέτεροι διευκολυντές για τη συνένωση των ενδιαφερομένων στη βιομηχανία και τις πολιτικές ατζέντες. Μπορεί επίσης να είναι εξωγενή γεγονότα, όπως η πανδημία COVID-19.

Η έρευνα οδήγησε στην ανάπτυξη ενός πλαισίου που μπορούν να χρησιμοποιήσουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι παράγοντες για να εξετάσουν και να εντοπίσουν την ευκαιρία τους να συμβάλλουν σε θετικές αλλαγές σε ευρεία κλίμακα. Αυτό το πλαίσιο εστιάζει σε τρεις τομείς:

1. Αύξηση της διαθεσιμότητας θρεπτικών επιλογών.

2. Αύξηση της πρόσβασης σε αυτές τις επιλογές.

3. Ενεργοποίηση και υποστήριξη της υιοθέτησης πιο θρεπτικών επιλογών από τους καταναλωτές ως προεπιλογή τους.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Αργή ξανά η αποκλιμάκωση της COVID-19 – Τι συντηρεί τον ιό, εκτοξεύθηκαν οι Όμικρον 4 και 5

Η αποκλιμάκωση των κρουσμάτων της COVID-19 είναι αργή ξανά. Οι επαναλοιμώξεις είναι αυξημένες και οι επιστήμονες επαναξιολογούν τον κίνδυνο, διαβλέποντας τι θα γίνει μέσα στο καλοκαίρι αλλά και αργότερα, το φθινόπωρο. Ψάχνουν τι είναι αυτό, που κατ’ ουσίαν συντηρεί τον ιόν και παρατηρούν προβληματισμένοι τις υποπαραλλαγές Όμικρον 4 και Όμικρον 5, οι οποίες εσχάτως εκτοξεύθηκαν.

Πιο συγκεκριμένα η αυξητική τάση ανά εβδομάδα οδήγησε στον υπερτριπλασιασμό των κρουσμάτων Όμικρον 4 και Όμικρον 5, μέσα σε χρονικό διάστημα μόλις επτά ημερών. Λοιμωξιολόγοι εκτιμούν ότι οι τάσεις εξάπλωσης θα εξακολουθήσουν και το αμέσως προσεχές διάστημα.

Τα παραδείγματα της Νότιας Αφρικής αλλά και της Πορτογαλίας είναι ακόμη «ζωντανά». Αυτές οι δύο υποπαραλλαγές έχουν ήδη προκαλέσει αυξημένη διασπορά σε αυτές τις γωνιές του κόσμου.

Τι συντηρεί τον ιό

Στη χώρα μας τα επιβεβαιωμένα κρούσματα αυτών των υποπαραλλαγών αυξήθηκαν από 12 την περασμένη Πέμπτη σε 55 χθες, όπως προκύπτει από την επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ. Μιλάμε, δηλαδή, για αύξηση της τάξης του 358%.

Από αυτά τα κρούσματα, τα 31 αφορούν στην υποπαραλλαγή Όμικρον 4 και τα 24 στην υποπαραλλαγή Όμικρον 5 – η κυρίαρχη υποπαραλλαγή Όμικρον 2 εντοπίζεται πλέον στο 85,8% των κρουσμάτων.

Παρόλο που οι καιρικές συνθήκες δεν ευνοούν τη μεταφορά ιών, οι επαναλοιμώξεις και οι υποπαραλλαγές δείχνουν ότι ακόμη δεν έχουμε ξεμπερδέψει και για άλλη μια φορά φαίνεται ότι θα έχουμε ένα δύσκολο φθινόπωρο, αν όχι και ένα δύσκολο καλοκαίρι…

Οι δύο αυτές υποπαραλλαγές του κορωνοϊού SARS-CoV-2 αναμένεται να επικρατήσουν στην Ευρώπη έως το τέλος του καλοκαιριού.

Ειδικότερα αξιωματούχοι του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) εκτιμούν ότι θα υπάρξει σημαντική αύξηση στις υποπαραλλαγές Όμικρον 4 και Όμικρον 5 το επόμενο διάστημα, με αποτέλεσμα να κυριαρχήσουν στην Ευρώπη τους μήνες που έπονται.

Μάλιστα το ECDC κάλεσε τις χώρες – μέλη να βελτιώσουν τις υποδομές τους, ώστε να εντοπίζονται άμεσα τα νέα κρούσματα.

Τι σημαίνει η αύξηση των κρουσμάτων των Όμικρον 4 και 5

Έλληνες αλλά και ξένοι επιστήμονες λένε ότι τον Οκτώβριο αναμένεται αναζωπύρωση της πανδημίας. Εκτιμούν, δε, ότι την κατάσταση επηρεάζουν σαφώς οι ανεμβολίαστοι, όπως και το μεγάλο χρονικό διάστημα, που έχει περάσει από την τρίτη δόση του εμβολίου.

Σημειώνουν, πάντως, πως, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν αναμένεται σημαντική αύξηση στη σοβαρότητα της μόλυνσης.

Το πρόβλημα είναι, ωστόσο, ότι η αύξηση στον αριθμό των κρουσμάτων πιθανά θα επιφέρει αύξηση στις εισαγωγές στα νοσοκομεία και συνεπακόλουθα στις Μονάδες.

Για την ώρα το ΕΣΥ δεν πιέζεται, αλλά οι νέες νοσηλείες λόγω COVID-19 ξεπέρασαν τις 100 ημερησίως στις 7 και στις 8 Ιουνίου, ενώ τα εξιτήρια είναι λιγότερα.

Πάντως οι επαναλοιμώξεις έχουν γίνει… ρουτίνα. Σε επίπεδο εβδομάδας αυξάνονται με ρυθμό της τάξης του 10%.

 

 

Πηγη: https://healthstories.gr/

Κορωνοϊός: Ανιχνεύσιμα αντισώματα σε 7 στους 10 εφήβους στην Αττική

Μελέτη της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», με υπεύθυνο τον καθηγητή Αθανάσιο Μίχο, δείχνει ότι στο τέλος του Απριλίου 2022 η πλειοψηφία των παιδιών είχε ανιχνεύσιμα αντισώματα, δείκτης που θεωρείται αξιόπιστος για την παρακολούθηση της πορείας της πανδημίας – Το 73,9% των εφήβων στην Αττική έχουν εκτεθεί στον SARS-CoV-2

Η λοίμωξη με τον ιό SARS-CoV-2 στα παιδιά συχνά προβάλλει με ήπια συμπτώματα ή και ασυμπτωματικά. Για αυτό η εργαστηριακή τεκμηρίωση της SARS-CoV-2 λοίμωξης γίνεται σε μικρό ποσοστό των παιδιών και υπάρχει υποεκτίμηση του αριθμού των παιδιών που έχουν εκτεθεί στον ιό. Μελέτες με έλεγχο αντισωμάτων έναντι του ιού SARS-CoV-2, μπορούν να μας δώσουν ακριβέστερη εκτίμηση για τον αριθμό των παιδιών που εκτέθηκαν στον ιό.

Στο Τμήμα Λοιμώξεων και Χημειοθεραπείας της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» διεξάγεται προοπτική οροεπιδημιολογική μελέτη παιδιατρικού πληθυσμού της Αττικής από το ξεκίνημα της πανδημίας, που περιλαμβάνει μέτρηση ειδικών αντισωμάτων για τον ιό SARS-CoV-2 που επάγονται από φυσική νόσο (όχι από εμβολιασμό).

Υπεύθυνος της μελέτης είναι ο Αθανάσιος Μίχος, Καθηγητής Παιδιατρικής-Λοιμωξιολογίας της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του ΕΚΠΑ με συνερευνητές τον Φίλιππο Φιλιππάτο, την Ελισάβετ-Βαρβάρα Τάτση και τη Βασιλική Συριοπούλου. Μέρος της μελέτης δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Journal of Medical Virology.

Στην μελέτη αυτή σε χρονικό διάστημα 24 μηνών (από 1/5/2020 έως 30/4/2022), ελέγχθηκε τυχαίος πληθυσμός 4411 παιδιών ηλικίας 0-16 ετών.

Όπως φαίνεται και στο διάγραμμα, υπάρχει μια σημαντική αύξηση της οροθετικότητας των παιδιών (δηλαδή του ποσοστού των παιδιών με θετικά αντισώματα) ειδικά μετά το Δεκέμβριο του 2021, μετά την εμφάνιση της παραλλαγής Omicron στην Ελλάδα.

Η μελέτη έδειξε ότι στο τέλος του Απριλίου 2022, 52,6% των παιδιών είχαν εκτεθεί στον ιό και είχαν ανιχνεύσιμα αντισώματα. Η οροθετικότητα ήταν ακόμη υψηλότερη για τους εφήβους 12-16 ετών (73,9%) και τα παιδιά 6-12 ετών (58%).

Η ανίχνευση των αντισωμάτων φυσικής νόσου για SARS-CoV-2, αποτελεί αξιόπιστο δείκτη έκθεσης στον ιό και είναι σημαντική για την παρακολούθηση της πορείας της πανδημίας στον πληθυσμό, αλλά και για τη βελτιστοποίηση κατευθυντήριων οδηγιών δημόσιας υγείας.

 

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Έρευνα: Τριπλάσιος ο κίνδυνος θανάτου λόγω Covid-19 των ανεμβολίαστων ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια

Πού κατέληξαν ερευνητές που ανέλυσαν στοιχεία για 7.094 ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια

Οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια που δεν έχουν εμβολιαστεί κατά του κορωνοϊού, έχουν τριπλάσια πιθανότητα να πεθάνουν από Covid-19, σε σχέση με όσους εμβολιαστεί και με ενισχυτική δόση, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής Icahn και του Νοσοκομείου του Όρους Σινά στη Νέα Υόρκη, με επικεφαλής την αναπληρώτρια καθηγήτρια καρδιολογίας Ανουράντα Λάλα, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό για θέματα καρδιακής ανεπάρκειας «Journal of Cardiac Failure», ανέλυσαν στοιχεία για 7.094 ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, από τους οποίους το 31% είχαν κάνει δύο δόσεις εμβολίου, το 15% τρεις δόσεις, το 9% μία δόση και το 45% ήταν ανεμβολίαστοι.

Διαπιστώθηκε ότι οι ανεμβολίαστοι και όσοι είχαν κάνει μία μόνο δόση, είχαν τρεις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να πεθάνουν από επιπλοκές της Covid-19. Ήταν επίσης 15% πιθανότερο να χρειαστούν νοσηλεία μετά τη μόλυνσή τους από κορωνοϊό και είχαν σχεδόν διπλάσια πιθανότητα να εισαχθούν σε ΜΕΘ, σε σχέση με όσους είχαν κάνει τρεις δόσεις.

Πολλοί ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, σύμφωνα με τη μελέτη, εμφανίζουν μια διστακτικότητα να εμβολιαστούν, φοβούμενοι πιθανές σπάνιες παρενέργειες όπως η μυοκαρδίτιδα (φλεγμονή του μυ της καρδιάς), όμως ο κίνδυνος του κορωνοϊού είναι πολύ μεγαλύτερος.

«Τα ευρήματα δίνουν περαιτέρω έμφαση στο ότι οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια πρέπει να πάρουν τα εμβόλια στα σοβαρά, καθώς έχουν χειρότερη έκβαση αν μολυνθούν με Covid-19», τόνισε η δρ Λάλα.

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/