Συντάκτης: grammateia

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μία από τις πιο δραστήριες ηπείρους όσον αφορά τις αιμοδοσίες και τις μεταγγίσεις αίματος. Το 2023, περισσότεροι από 15 εκατομμύρια αιμοδότες ήταν εγγεγραμμένοι. Συλλέχθηκαν 1.400 σημεία αιμοδοσίας και 22 εκατομμύρια μονάδες αίματος, περίπου μισό λίτρο, δηλαδή περίπου 11 εκατομμύρια λίτρα αίματος, τα οποία στη συνέχεια χωρίζονται σε μονάδες ερυθρών αιμοσφαιρίων, αιμοπεταλίων και πλάσματος.

Συνηθέστερη ομάδα αίματος στην Ευρώπη

Στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης η πλειοψηφία του πληθυσμού έχει αίμα Α+, εκτός από την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία, την Αλβανία, την Ελλάδα, την Αυστρία, την Ολλανδία και το Βέλγιο, όπου επικρατεί η ομάδα 0+.

Στην Ισπανία, το ποσοστό μεταξύ 0+ και Α+ είναι πολύ κοντά, με 35,2% και 36,3% του πληθυσμού να έχουν αυτούς τους τύπους αίματος.

Οι έξι πρώτες χώρες όσον αφορά τον αριθμό των συνολικών αιμοδοσιών είναι οι εξής:

1. Γερμανία: 3.671.838 εκατομμύρια αιμοδοσίες ετησίως.
2. Ιταλία: 3.021.143 εκατομμύρια αιμοδοσίες ετησίως
3. Γαλλία: 2.840.072 εκατομμύρια αιμοδοσίες ετησίως
4. Ηνωμένο Βασίλειο με 1,7 εκατομμύρια δωρεές ετησίως.
5. Η Ισπανία βρίσκεται πολύ κοντά με 1,63 εκατομμύρια δωρεές ετησίως.
6. Πολωνία: 1,352 εκατομμύρια δωρεές ετησίως

Ωστόσο, όπως αναφέρεται, αν αντισοιχίσουμε αυτό το νούμερο με τον αριθμό των κατοίκων κάθε χώρας, έχουμε ένα νούμερο ανά 1.000 κατοίκους στο οποίο η κατάταξη αλλάζει εντελώς. Ας δούμε τις έξι κορυφαίες δωρεές ανά 1.000 κατοίκους:

1. Κύπρος με 57,1 δωρεές
2. Βέλγιο με 55,4 δωρεές
3. Ελλάδα 54,8 δωρεές
4. Ιταλία με 51,2 δωρεές
5. Δανία με 49,7 δωρεές
6. Κροατία με 49,1 δωρεές ανά 1.000 κατοίκους.

Η επιλογή της 14ης Ιουνίου για την Παγκόσμια Ημέρα Αιμοδοσίας δεν είναι τυχαία.

Τιμά τη γέννηση του Καρλ Λαντστάινερ, του Αυστριακού παθολόγου και βιολόγου που έφερε επανάσταση στη σύγχρονη ιατρική με την ανακάλυψη των ομάδων αίματος ΑΒ0. Το πρωτοποριακό του έργο, για το οποίο κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής το 1930, έθεσε τα επιστημονικά θεμέλια για τις ασφαλείς μεταγγίσεις αίματος που γνωρίζουμε σήμερα.

Ο Λαντστάινερ απέδειξε ότι το ανθρώπινο αίμα ταξινομείται σε διαφορετικές ομάδες ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των ερυθρών αιμοσφαιρίων, διαπίστωση που μετέτρεψε τις μεταγγίσεις από μια εξαιρετικά επικίνδυνη διαδικασία σε μια ασφαλή και συνήθη ιατρική πρακτική.

Χωρίς τη συμβολή του, εκατομμύρια ζωές που σώζονται κάθε χρόνο μέσω των μεταγγίσεων θα εξακολουθούσαν να βρίσκονται σε κίνδυνο.

Εκστρατεία 2025

Το σύνθημα της Εκστρατείας 2025 «Δώστε αίμα, δώστε ελπίδα: μαζί σώζουμε ζωές» συμπυκνώνει απόλυτα το πνεύμα αλληλεγγύης που κινεί τους εθελοντές αιμοδότες. Η φράση αυτή όχι μόνο καλεί σε δράση, αλλά υπογραμμίζει τον συλλογικό αντίκτυπο που μπορεί να έχει κάθε μεμονωμένη δωρεά στη ζωή άλλων.

Προϋποθέσεις για να γίνει κάποιος αιμοδότης

Το να γίνεις αιμοδότης είναι μια πράξη γενναιοδωρίας που απαιτεί την τήρηση ορισμένων κριτηρίων ασφαλείας τόσο για τον δότη όσο και για τον λήπτη. Οι κύριες απαιτήσεις περιλαμβάνουν:

Βασικά κριτήρια επιλεξιμότητας:

Να είστε μεταξύ 18 και 65 ετών
Να έχετε καλή γενική σωματική υγεία
Να ζυγίζετε τουλάχιστον 50 κιλά
Να διατηρείτε αρτηριακή πίεση εντός των φυσιολογικών τιμών
Να μην έχετε νοσήσει από μεταδοτική μολυσματική ασθένεια, όπως HIV/AIDS, σύφιλη, ηπατίτιδα Β ή C ή ελονοσία.

Προσωρινοί περιορισμοί:

Τατουάζ ή piercing κατά τους τελευταίους 4 μήνες.
Όχι πρόσφατες χειρουργικές επεμβάσεις ή ενδοσκοπήσεις (τους προηγούμενους τέσσερις μήνες).
Μη λήψη αντιβιοτικών ή άλλων ειδικών φαρμάκων
Οι έγκυες γυναίκες δεν μπορούν να δώσουν αίμα, καθώς πρέπει να διαφυλάξουν τους πόρους του αίματός τους για την ανάπτυξη του εμβρύου

Μόνιμοι περιορισμοί:

Να μην είναι χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών
Να μην έχουν προηγηθεί μεταγγίσεις αίματος
Να μην έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση οργάνων.

Πηγές:
euronews

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Σε περίπτωση εμφράγματος του μυοκαρδίου, οι γυναίκες συχνά παρουσιάζουν διαφορετικά συμπτώματα από τους άνδρες και πρέπει να αντιμετωπίζονται με διαφορετικό τρόπο.

Ένα διεθνές συμβούλιο ειδικών υπό την ηγεσία του ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης ασχολήθηκε με το θέμα αυτό και δημοσίευσε για πρώτη φορά συγκεκριμένες συστάσεις για τη θεραπεία ανάλογα με το φύλο.

Το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και καιρό, αλλά μέχρι τώρα δεν είχε ληφθεί επαρκώς υπόψη στην κλινική πράξη, όπως ανακοίνωσε το ιατρικό Πανεπιστήμιο σε σημερινή του ανακοίνωση.

Οι γυναίκες με καρδιακό έμφραγμα (οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, ACS) παρουσιάζουν συχνότερα αιμορραγικές επιπλοκές, συχνά λόγω ακατάλληλης δοσολογίας φαρμάκων ή επικίνδυνων οδών πρόσβασης κατά τις καθετηριακές επεμβάσεις, όπως τονίσθηκε.

Στην κοινή δήλωση που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, συνιστάται, μεταξύ άλλων, ο υπολογισμός της δοσολογίας φαρμάκων όπως η ηπαρίνη και οι αναστολείς των αιμοπεταλίων να γίνεται εξατομικευμένα ανάλογα με το σωματικό βάρος και τη νεφρική λειτουργία, προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος αιμορραγίας.

Συνιστάται επίσης, κατά τις καθετηριακές επεμβάσεις, να προτιμάται η πρόσβαση μέσω της αρτηρίας στον καρπό, η οποία συνδέεται με λιγότερες αιμορραγικές επιπλοκές σε σύγκριση με την πρόσβαση μέσω της βουβωνικής χώρας.

Το ACS περιλαμβάνει διάφορες μορφές καρδιακού εμφράγματος, στις οποίες η αιμάτωση του καρδιακού μυός περιορίζεται ξαφνικά.

Στις νέες συστάσεις δίνεται επίσης ιδιαίτερη έμφαση στη φαρμακευτική αγωγή ειδικών μορφών καρδιακού εμφράγματος, οι οποίες εμφανίζονται κυρίως στις γυναίκες.

Κατά την πρώτη εμφάνιση καρδιακού εμφράγματος, οι γυναίκες είναι κατά μέσο όρο μεγαλύτερες σε ηλικία από τους άνδρες και συχνότερα πάσχουν από συνοδά νοσήματα όπως διαβήτη ή νεφρική ανεπάρκεια.

Επιπλέον, οι ορμονικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ζωής, όπως η εμμηνόρροια, η εγκυμοσύνη ή η εμμηνόπαυση, επηρεάζουν το σύστημα πήξης του αίματος και, κατά συνέπεια, τον κίνδυνο αιμορραγίας και θρόμβωσης.

Παρά τις διαφορές αυτές, οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται σημαντικά στις κλινικές μελέτες για την καρδιαγγειακή θεραπεία, τόνισε το πανεπιστήμιο.

“Η βιολογία των γυναικών έχει παραμεληθεί για πολύ καιρό στην καρδιαγγειακή έρευνα. Αυτή η δήλωση συναίνεσης παρέχει μια στέρεη βάση για την παροχή φροντίδας με βάση το φύλο και αποτελεί έκκληση προς ολόκληρη την καρδιολογική κοινότητα να αναθεωρήσει συστηματικά την προσέγγισή της», τόνισε η Jolanta Siller-Matula από την Πανεπιστημιακή Κλινική Εσωτερικής Ιατρικής II της Ιατρικού Πανεπισημίου , η οποία ηγήθηκε της δήλωσης συναίνεσης.

Οι συστάσεις δημοσιεύθηκαν στα επιστημονικά περιοδικά “European Heart Journal” και “EuroIntervention”. Καταρτίστηκαν από μια διεθνή επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης Διαδερμικών Καρδιαγγειακών Παρεμβάσεων (EAPCI) και της Ομάδας Εργασίας Θρόμβωσης της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC).

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ποιος είναι ο πιο συχνός τύπος λοίμωξης, σύμφωνα με μελέτη.

Οι λοιμώξεις είναι πιο συχνές σε μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας από ό,τι θεωρούταν μέχρι τώρα. Ιδιαίτερα οι λοιμώξεις του αναπνευστικού οδηγούν συχνά σε νοσηλεία και θάνατο των τροφίμων, όπως δείχνει μια πανευρωπαϊκή έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Lancet Infectious Diseases

Σύμφωνα με την Eurostat, στην Ευρώπη υπάρχουν περίπου 3,5 εκατομμύρια κλίνες φροντίδας. Ο αριθμός των ηλικιωμένων που χρειάζονται μακροχρόνια φροντίδα εκτιμάται σε 30 εκατομμύρια, ενώ το 2050 θα μπορούσε να φτάσει τα 40 εκατομμύρια.

Ο Enrico Ricchizzi από την περιφέρεια Emilia-Romagna στη Μπολόνια ζήτησε από μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας σε όλες τις χώρες της ΕΕ να καταγράψουν τις λοιμώξεις των τροφίμων σε οίκους ευγηρίας για ένα 2025. 65 ιδρύματα από 9 χώρες (εκτός της Γερμανίας) απάντησαν στο ερωτηματολόγιο. Από τους 3.029 που απάντησαν, οι 1.717 (57%) είχαν υποστεί συνολικά 3.763 λοιμώξεις, οι οποίες, κατά τον ορισμό, είναι νοσοκομειακές λοιμώξεις.

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού ήταν ο πιο συχνός τύπος λοίμωξης με ποσοστό 28,9%, ακολουθούμενες από τις λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος (18,7%).

Συνολικά, 160 λοιμώξεις (4,3%) απαιτούσαν νοσηλεία και 154 (4,5%) κατέληξαν σε θάνατο.

Οι περισσότεροι θάνατοι (85) οφείλονταν σε λοιμώξεις του αναπνευστικού. Κατά την περίοδο της μελέτης (2022-23), 18 κάτοικοι πέθαναν από CοViD και 14 από λοιμώξεις του ουροποιητικού. Συνολικά, οι νοσοκομειακές λοιμώξεις ήταν υπεύθυνες για 1 στους 5 θανάτους.

Σύμφωνα με τον Ricchizzi, η μελέτη δείχνει ότι οι λοιμώξεις, κυρίως του αναπνευστικού και του ουροποιητικού συστήματος, αποτελούν ένα συχνό και σοβαρό πρόβλημα υγείας στις μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας.

Μελλοντικές μελέτες θα πρέπει τώρα να διερευνήσουν ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου και πώς θα μπορούσαν να αποφευχθούν καλύτερα οι λοιμώξεις.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Οι δύο βιοδείκτες και η αναλογία τους στο αίμα που ανιχνεύει πρώιμα τη νόσο. Η καθηγήτρια Βιοχημείας Α.Πανταζάκη, μιλά στο iatronet.g rγια τη μεθοδολογία και το κόστος του τεστ, που γίνεται στο ΚΕΔΕΚ.

Στα μέσα Μαΐου ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε μια νέα μέθοδο που επιτρέπει την πρώιμη ανίχνευση της νόσου Alzheimer, πριν από την εμφάνιση σοβαρών συμπτωμάτων άνοιας, με μια απλή, ανώδυνη και γρήγορη αιμοληψία. Η μέθοδος εξασφαλίζει με πολύ υψηλά ποσοστά αξιοπιστίας την έγκαιρη διάγνωση, μέσα από την αναλογία δύο συγκεκριμένων πρωτεϊνών στο αίμα, περιορίζοντας την ανάγκη για επεμβατικές διαδικασίες, όπως η λήψη εγκεφαλονωτιαίου υγρού ή η ακριβή απεικόνιση με PET scan.

Το Εργαστήριο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων του Κέντρου Διεπιστημονικής Έρευνας και Καινοτομιας (ΚΕΔΕΚ) του ΑΠΘ, συμμετέχει ενεργά στη σημαντική αυτή καινοτομία, εφαρμόζοντας τη πρωτοπόρο μέθοδο ως παροχή υπηρεσίας προς τους ασθενείς.

Η τεχνολογία πίσω από τη διάγνωση

Η αιματολογική εξέταση βασίζεται στη μέτρηση δύο βασικών βιοδεικτών στο πλάσμα αίματος:

• της φωσφορυλιωμένης πρωτεΐνης Tau (p-Tau217), που σχετίζεται με τον σχηματισμό νευροϊνιδιακώντολυπίων,
• και του β-Αμυλοειδούς 1-42 (Aβ42), που προκαλεί τις αμυλοειδείς πλάκες.

Η αναλογία πλάσματος Lumipulse G pTau217/β-αμυλοειδούς 1-42 προορίζεται για την έγκαιρη ανίχνευση αμυλοειδών πλακών που σχετίζονται με τη νόσο Alzheimer σε ενήλικες ασθενείς, ηλικίας 55 ετών και άνω, που παρουσιάζουν σημεία και συμπτώματα της νόσου, με ακρίβεια που φτάνει το 91,7%, σύμφωνα με στοιχεία που ανακοινώθηκαν από τον FDA.

Η συμβολή του ΚΕΔΕΚ

«Αυτές τις πρωτεΐνες τις μετρούσαμε για τη νόσο Alzheimer. Το καινοτόμο που φέρνει η μέθοδος είναι η ακριβής αριθμητική αναλογία τους στο αίμα, η οποία είναι καθοριστική για τη διάγνωση της νόσου», διευκρινίζει η κ.Πανταζάκη, προσθέτοντας πως η ανάλυση των συγκεκριμένων βιοδεικτών γινόταν και γίνεται μέσω του μεγάλου επιτραπέζιου ανοσολογικού αναλυτή Lumipulse G600II, αξίας 50.000 ευρώ, τον οποίο προμηθεύτηκε και εγκατέστησε έγκαιρα το Εργαστήριο στη Θέρμη, μέσω του ΑΠΘ. Οι αναλύσεις γίνονταν στο πλαίσιο ενός μεγάλου ερευνητικού προγράμματος, προϋπολογισμού 6 εκατομμυρίων ευρώ, με ευρωπαίους εταίρους, με την συνεργασία των μεταδιδακτορικών ερευνητών ΓεώργιουΚατσίπη και Ελένης Τζεκάκη και την καθηγήτρια Α.Πανταζάκη ως επιβλέπουσα βιοχημικό. Παράλληλα,ξεκίνησε ένα πρόγραμμα παροχής υπηρεσιών μέσω του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ)του ΑΠΘ, με το οποίο οι αναλύσεις δίνονταν ως υπηρεσία προς τους πολίτες, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και την ομότιμη καθηγήτρια του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ, Μάγδα Τσολάκη. Μετά την έγκριση του FDA οι αναλογίες των δύο πρωτεϊνών εντάχθηκαν στο πρωτόκολλο της εξέτασης.

«Ασθενείς πηγαίνουν στην Εταιρεία Alzheimer, όπου κάνουν τα πρώτα νευροψυχολογικά τεστ και αμέσως μετά γίνεται λήψη του αίματος και στέλνονται σε εμάς τα δείγματα, για να κάνουμε τις αναλύσεις σε αυτές τις πρωτεϊνες για τις οποίες έχει δώσει έγκριση ο FDA», αναφέρει η κ.Πανταζάκη και συμπληρώνει: «Οι ασθενείς πληρώνουν ένα αντίτιμο 210 ευρώ στην υπηρεσία του ΕΛΚΕ, που ουσιαστικά αφορά τα αναλώσιμα, τα οποία είναι ακριβά γιατί είναι καινούργιος ο αναλυτής και έχει διαγνωστικά kit. Αν καταφέρουμε να βρούμε χρηματοδότη που θα ήθελε να ενισχύσει το κόστος, θα είναι ευχής έργον ώστε να μειωθεί το κόστος και να είναι μια εξέταση καθημερινής βάσης για όλους τους πολίτες». Το τελευταίο τρίμηνο η συγκεκριμένη εξέταση στο ΚΕΔΕΚ έχει γίνει σε περισσότερα από 200 άτομα.

Ένα σημαντικό βήμα για τη δημόσια υγεία

«Η νόσος του Alzheimer επηρεάζει πάρα πολλούς ανθρώπους, περισσότερο από τον καρκίνο του μαστού και τον καρκίνο του προστάτη μαζί», δήλωσε ο Επίτροπος του FDA Martin A. Makary, MD, MPH, στην ανακοίνωση έγκρισης, τον περασμένο μήνα. «Γνωρίζοντας ότι το 10% των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω έχουν Αλτσχάιμερ και ότι μέχρι το 2050 ο αριθμός αυτός αναμένεται να διπλασιαστεί, ελπίζω ότι νέα ιατρικά προϊόντα όπως αυτό θα βοηθήσουν τους ασθενείς», πρόσθεσε.

«Η διάγνωση της νόσου Alzheimer, που αναμένεται να επηρεάσει έως και 140 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως μέχρι το 2050, γίνεται πλέον πιο εύκολα εφικτή στο ευρύ κοινό. Στην Ελλάδα, όπου ήδη υπολογίζεται ότι περίπου 160.000 άνθρωποι ζουν με τη νόσο, η πρωτοβουλία του ΑΠΘ αποτελεί σημαντικό βήμα προς την έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών, ανοίγοντας νέους δρόμους στην πρόληψη και διαχείριση της νόσου Alzheimer», αναφέρεται σε ανακοίνωση του ΑΠΘ.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τι έδιεξε μελέτη με δεκάδες ασθενείς.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) συνιστά την έγκριση της δευτετραβεναζίνης για τη θεραπεία της όψιμης δυσκινησίας. Αυτή είναι μια παρενέργεια της θεραπείας με ανταγωνιστές των υποδοχέων της ντοπαμίνης, για παράδειγμα τα αντιψυχωσικά φάρμακα.

Οι ακούσιες κινητικές διαταραχές στο πρόσωπο, οι λεγόμενες όψιμες δυσκινησίες, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή ταλαιπωρία στους πάσχοντες. Δυσκολεύουν το φαγητό και το ποτό, την κατάποση και την ομιλία και αλλοιώνουν τις εκφράσεις του προσώπου.

Οι όψιμες δυσκινησίες (όψιμες κινητικές διαταραχές, TD) είναι υπερκινητικές, εξωπυραμιδικές κινητικές διαταραχές (EPS) που χαρακτηρίζονται από ακούσιες, στερεότυπες και επαναλαμβανόμενες κινήσεις και εμφανίζονται κυρίως στο πρόσωπο και στην περιοχή του στόματος. Τυπικά παραδείγματα είναι η στερεότυπη μάσηση και το μασούλημα, η περιστροφή, το κύλισμα ή η προεξοχή της γλώσσας, η κίνηση της κάτω γνάθου εμπρός και πίσω, το φούσκωμα των μάγουλων και οι γκριμάτσες. Ορισμένοι ασθενείς μπορούν να διακόψουν ενεργά τις κινήσεις.

Οι TD είναι μακροχρόνιες επιπτώσεις μιας θεραπείας με ανταγωνιστές των υποδοχέων της ντοπαμίνης. Συνήθως προκαλούνται από μακροχρόνια αγωγή με αντιψυχωσικά φάρμακα πρώτης γενιάς, αλλά και τα αντιψυχωσικά φάρμακα δεύτερης γενιάς μπορούν να προκαλέσουν EPS. Ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι ασθενείς επηρεάζονται από αυτή την ιατρογενή νόσο, η οποία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής τους και να οδηγήσει σε στιγματισμό.

Η δευτετραβεναζίνη είναι μια δεουτεριωμένη τετραβεναζίνη, δηλαδή ένα πρωτόνιο του μορίου της τετραβεναζίνης έχει αντικατασταθεί από δευτερίο, το λεγόμενο βαρύ υδρογόνο. Αυτή η τροποποίηση αλλάζει τη φαρμακοκινητική και έχει ως στόχο να βελτιώσει την ανεκτικότητα.

Στη μελέτη ARM-TD με 117 ασθενείς με TD, η δευτετραβεναζίνη μείωσε σημαντικά τη βαθμολογία AIMS και ήταν καλά ανεκτή . Η θεραπεία ξεκίνησε με 12 mg/ημέρα (6 mg δύο φορές την ημέρα) και αυξήθηκε κατά 6 mg κάθε εβδομάδα μέχρι την επαρκή έλεγχο των συμπτωμάτων.

Η μέγιστη δόση ήταν 48 mg/ημέρα. Όταν οι ασθενείς λάμβαναν επιπλέον έναν ισχυρό αναστολέα CYP2D6, η μέγιστη δόση ήταν 36 mg/ημέρα.

Στη δωδεκάμηνη μελέτη φάσης III AIM-TD, 298 ασθενείς έλαβαν δευτετραβεναζίνη 12, 24 ή 36 mg/ημέρα ή εικονικό φάρμακο. Οι δύο υψηλότερες δόσεις μείωσαν σημαντικά τα συμπτώματα σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Τα ποσοστά παρενεργειών ήταν συγκρίσιμα.

Η καλή ανεκτικότητα επιβεβαιώθηκε από μια ανάλυση ασφάλειας του 2024, στην οποία εξετάστηκαν τα δεδομένα ασθενών με όψιμη δυσκινησία και χορεία Huntington, μια κληρονομική, νευροεκφυλιστική πάθηση.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η ανακοίνωση έγινε 15 χρόνια μετά από τότε που ερευνητές έλαβαν δείγμα αίματος από ασθενή που υποβλήθηκε σε εξετάσεις ρουτίνας πριν από εγχείρηση.

Γαλλίδα από τη Γουαδελούπη εντοπίστηκε ως η μόνη γνωστή φορέας νέας ομάδας αίματος που ονομάστηκε “Gwada αρνητικό”.

Η ανακοίνωση έγινε 15 χρόνια μετά από τότε που ερευνητές έλαβαν δείγμα αίματος από ασθενή που υποβλήθηκε σε εξετάσεις ρουτίνας πριν από εγχείρηση, σημείωσε ο French Blood Establishment (EFS).

Η ανακάλυψη αναγνωρίστηκε επίσημα στις αρχές Ιουνίου στο Μιλάνο από την International Society of Blood Transfusion (ISBT).

Ένα πολύ ασυνήθιστο αντίσωμα ανακαλύφθηκε στην ασθενή το 2011. Όμως τότε δεν ήταν εφικτή περαιτέρω έρευνα.

Επιστήμονες τελικά μπόρεσαν να διαλευκάνουν το μυστήριο το 2019 και εντοπίστηκε γενετική μετάλλαξη.

Η γυναίκα, που τότε ήταν 54 ετών και ζούσε στο Παρίσι υποβλήθηκε σε τεστ ρουτίνας πριν από εγχείρηση όταν το άγνωστο αντίσωμα εντοπίστηκε.

Η γυναίκα είναι αναμφίβολα το μοναδικό γνωστό περιστατικό παγκοσμίως. Κληρονόμησε την ομάδα αίματος από τους γονείς της. Ο καθένας τους είχε το μεταλλαγμένο γονίδιο

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Kidney International, την κορυφαία επιστημονική επιθεώρηση με το μεγαλύτερο επιστημονικό αντίκτυπο διεθνώς στον τομέα της νεφρολογίας.

Νέα επιστημονικά δεδομένα από το Κέντρο Αριστείας για τη Βιοτράπεζα και Ιατρική Έρευνα biobank.cy και την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου δημιουργούν προοπτικές για τη θεραπεία μιας σπάνιας κληρονομικής νεφροπάθειας, το σύνδρομο Alport. Η μελέτη δημοσιεύτηκε πρόσφατα στην κορυφαία επιστημονική επιθεώρηση με το μεγαλύτερο επιστημονικό αντίκτυπο διεθνώς στον τομέα της νεφρολογίας, το Kidney International.

Τα ελπιδοφόρα ευρήματα για μια ασθένεια, χωρίς διαθέσιμες αποτελεσματικές θεραπείες είναι αποτέλεσμα πρωτοποριακής έρευνας που διεξάγεται στο Κέντρο τα τελευταία χρόνια με στόχο την ανακάλυψη νέων φαρμάκων για το συγκεκριμένο σύνδρομο. Ερευνητές στο Κέντρο περιέγραψαν για πρώτη φορά το 2014 ένα νέο μηχανισμό εξέλιξης της νόσου όπου έδειξαν ότι τα μεταλλαγμένα μόρια κολλαγόνου IV ενεργοποιούν ένα μοριακό μονοπάτι που σχετίζεται με την ωρίμανση του κολλαγόνου κατά τη διαμόρφωση της δομής του στο χώρο. Αυτό σηματοδότησε τη διατύπωση μιας νέας επιστημονικής υπόθεσης σύμφωνα με την οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν συνθετικά μόρια που συμβάλλουν στην ορθότερη τρισδιάστατη διαμόρφωση των μορίων κολλαγόνου, ακόμη και όταν είναι μεταλλαγμένα.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής του κ. Παύλου Ιωάννου, με την καθοδήγηση και επίβλεψη του Δρος Χριστόφορου Οδιάτη. Και οι δύο είχαν καθοριστικό ρόλο στο σχεδιασμό, υλοποίηση και περιγραφή του πειραματικού ζωικού μοντέλου, σε συνεργασία με άλλους ερευνητές από την Κύπρο και το εξωτερικό, στο πλαίσιο μιας ευρείας διεπιστημονικής διεθνούς συνεργασίας. Την επιστημονική διεύθυνση αυτής της σειράς ερευνών είχε ο Δρ Κωνσταντίνος Δέλτας, Καθηγητής Ιατρικής και Μοριακής Γενετικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Η δημοσίευση στην κορυφαία επιστημονική επιθεώρηση, το Kidney International, αναδεικνύει τη συμβολή της ερευνητικής κοινότητας της Κύπρου στη διεθνή επιστημονική πρόοδο, σε τομείς αιχμής, αναδεικνύοντας προοπτικές για νέες θεραπείες σε σπάνια νοσήματα. Αποτελεί ταυτόχρονα ακόμα μια υψηλού κύρους επιστημονική δημοσίευση στον τομέα της νεφρολογίας, κοντά σε αρκετές άλλες της ίδιας ομάδας, που συγκεντρώνει το διεθνές ενδιαφέρον.

Όπως τόνισε ο Δρ Κωνσταντίνος Δέλτας, Καθηγητής Ιατρικής και Μοριακής Γενετικής, Διευθυντής Κέντρου Αριστείας biobank.cy: «Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι για την εξέλιξη της έρευνας και τα ενθαρρυντικά ευρήματά μας. Με τη δημοσίευση στο Kidney International, η ερευνητική κοινότητα έχει μπροστά της νέες προοπτικές για τη θεραπευτική προσέγγιση του συνδρόμου Alport, μια σπάνια νεφρική νόσο, χωρίς μέχρι στιγμής αποτελεσματική θεραπεία. Η εργασία βασίζεται σε ζωικό μοντέλο για το συγκεκριμένο σύνδρομο, το οποίο αναπτύξαμε στο εργαστήριό μας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και αποτελεί το κύριο μέρος της διδακτορικής διατριβής του κ. Παύλου Ιωάννου, με την καθοδήγηση και επίβλεψη του Δρος Χριστόφορου Οδιάτη και την ευρύτερη συνεργασία με επιστήμονες από την Κύπρο και το εξωτερικό. Ανάμεσα στους πολλούς συνεργάτες που συμμετείχαν στην υλοποίηση του έργου, τους οποίους ευχαριστώ, εκτός από τους πιο πάνω κύριους συντελεστές, στην μακρόχρονη πορεία του από την αρχή ξεχωριστή συνεισφορά είχαν η Δρ Μυρτάνη Πιερή, με την οποία δημιουργήσαμε το μοντέλο στο εργαστήριό μου, και οι διδακτορικοί φοιτητές μου Δρ Χάρης Στεφάνου και Δρ Ισαβέλλα Σάββα, νεφρολόγος, οι οποίοι εργάστηκαν επιμελώς για την λεπτομερή περιγραφή του πειραματόζωου που εκδήλωσε την νόσο. Στην προκλινική μας μελέτη, παρατηρήσαμε ότι τα ποντίκια που έλαβαν θεραπεία με 4-PBA παρουσίασαν σημαντική βελτίωση σε βασικά παθογνωμονικά χαρακτηριστικά της νόσου, σε σύγκριση με εκείνα που έλαβαν εικονικό φάρμακο. Αν και αναγνωρίζουμε την ανάγκη για ανεξάρτητη επαλήθευση των αποτελεσμάτων, για την οποία ήδη εργαζόμαστε, τα ευρήματά μας ανοίγουν νέες προοπτικές για στοχευμένες θεραπείες και θέτουν τη βάση για πιθανή έναρξη κλινικών μελετών στον άνθρωπο».

Ο τίτλος του άρθρου είναι “Chemical chaperone 4-phenylbutyrate treatment alleviates the kidney phenotype in a mouse model of Alport syndrome with a pathogenic variant in Col4a3” και είναι διαθέσιμο στο σύνδεσμο: DOI: 10.1016/j.kint.2025.05.016

Η μελέτη συγχρηματοδοτήθηκε διαχρονικά από το Ίδρυμα για το σύνδρομο Alport των Ηνωμένων Πολιτειών, Οικογένεια Pedersen και το Ίδρυμα Νεφρού του Καναδά (KFOC), το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας της Κύπρου (ΙδΕΚ), και την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του προγράμματος Horizon 2020 (έργο CY-Biobank). Η ομάδα του Καθ. Δέλτα συνεχίζει να αναζητά νέες πηγές χρηματοδότησης για να επεκτείνουν τις σχετικές έρευνες προς επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων, πριν προχωρήσουν σε ανάλογες δοκιμές στον άνθρωπο, σε συνεργασία με μεγάλη κοινοπραξία Ευρωπαϊκών ομάδων.

Σχετικά με το σύνδρομο Alport και το ερευνητικό έργο

Πρόκειται για μια σπάνια κληρονομική νεφροπάθεια που οφείλεται σε παθογόνες παραλλαγές (μεταλλάξεις) σε ένα ειδικό τύπο κολλαγόνου, το κολλαγόνο τύπου IV. Παρόλο που είναι παρόμοιο, έχει διαφορετική λειτουργία από το γνωστό μας κολλαγόνο τύπου Ι, που βρίσκεται σε αφθονία στο δέρμα και στα οστά μας. Το μόριο αυτό είναι θεμελιώδες για τη δομή και λειτουργία των νεφρών. Όταν αυτό απουσιάζει ή είναι ελαττωματικό λόγω γενετικών βλαβών η νεφρική λειτουργία επηρεάζεται αρνητικά και ο καθαρισμός του αίματος από τα μεταβολικά απόβλητα δεν είναι επαρκής. Εγκαθίσταται νεφρική ανεπάρκεια η οποία είναι προοδευτική και οι ασθενείς καταλήγουν να χρειάζονται υποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας στον τεχνητό νεφρό (αιμοκάθαρση) ή μεταμόσχευση νεφρού, σε σχετικά νεαρές ηλικίες, συνήθως πριν τα 40 έτη. Παρόλο που υπάρχει συμπτωματική αγωγή που παρατείνει τη λειτουργία των νεφρών, υπάρχει επιτακτική ανάγκη για ανακάλυψη νέων καλύτερων φαρμάκων.

Η ουσία που χορηγήθηκε  στα πειραματόζωα στο πλαίσιο της έρευνας ονομάζεται 4-phenylbutyric acid (4-PBA) και ανήκει σε μια κατηγορία συνθετικών μορίων συνοδών (chemical chaperones). Είναι εγκεκριμένη από τους αρμόδιους οργανισμούς ελέγχου φαρμάκων (FDA και EMA) των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για θεραπεία άλλων σπάνιων μεταβολικών νοσημάτων, του κύκλου της ουρίας.

Αυτό σημαίνει ότι η ενδεχόμενη χρήση σε ανθρώπους ασθενείς με το σύνδρομο Alport θα θεωρηθεί ως «επανατοποθέτηση» του φαρμάκου αυτού (repurposing), οπότε μπορεί να επισπευσθούν οι διαδικασίες έγκρισης και χορήγησης για την νέα ένδειξη, το σύνδρομο Alport. Αυτή η προκλινική δοκιμασία στα πειραματόζωα χρήζει περαιτέρω ανεξάρτητης επιβεβαίωσης πριν προχωρήσει σε κλινικές μελέτες στον άνθρωπο.

Είναι εύλογο, όμως, να υποθέσουμε ότι μετά την απαραίτητη επιβεβαίωση της θετικής δράσης του στο μοντέλο του ποντικού, πιο εύκολα θα εφαρμοσθεί στον άνθρωπο, παράλληλα με υφιστάμενες αποδεδειγμένες συνταγές.

Επενδύουμε στη Βιοτράπεζα, επενδύουμε σε μια πιο υγιή Κύπρο

Σχετικά με το Κέντρο Αριστείας biobank.cy – www.biobank.cy

Το Κέντρο Αριστείας biobank.cy για τη Βιοτράπεζα και Βιοϊατρική Έρευνα του Πανεπιστημίου Κύπρου, φιλοδοξεί να ανακαλύψει νέα γνώση για τη βελτίωση της ανθρώπινης υγείας και να συμβάλει τόσο στην καλύτερη διάγνωση και πρόληψη, όσο και στη βελτίωση της θεραπείας των ασθενειών.

Βασιζόμενη σε μια υποδομή βιοϊατρικής έρευνας αιχμής, η Bιοτράπεζα του Κέντρου, όπως και άλλες βιοτράπεζες παγκοσμίως, αποτελεί οργανωμένη συλλογή ιατρικών αρχείων και πληροφοριών που συνοδεύονται από βιολογικό υλικό εθελοντών και εθελοντριών όπως DNA, το γενετικό υλικό. Τα δεδομένα και τα δείγματα που αρχειοθετούνται, μελετώνται από εξειδικευμένες επιστημονικές ομάδες του Κέντρου, με σκοπό να εντοπιστούν ιδιαιτερότητες και χαρακτηριστικά του DNA που ευθύνονται για διάφορες γενετικές παθήσεις, σπάνιες ή συχνές, ώστε να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία υποστήριξης της ιατρικής έρευνας ακριβείας. Ευπρόσδεκτοι να συμμετάσχουν είναι Κύπριοι πολίτες όλων των ηλικιών, ανεξαρτήτως φύλου, θρησκείας, γλώσσας, εθνικότητας ή κοινότητας.

Το Κέντρο έχει λάβει έγκριση από την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής Κύπρου, ενώ όλες οι λειτουργίες του προσαρμόζονται αυστηρά στον Ευρωπαϊκό Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων. Διαθέτει επίσης, ομάδα ειδικών που εξασφαλίζει τη διατήρηση των υψηλότερων προτύπων ακεραιότητας δεδομένων και δειγμάτων για ερευνητικούς σκοπούς.

Η χρηματοδότησή του προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Κυπριακή Δημοκρατία και το Πανεπιστήμιο Κύπρου, στο πλαίσιο του προγράμματος Horizon 2020 της Ε.Ε. Εξωτερικοί συνεργάτες στην υλοποίηση του biobank.cy είναι το BBMRI-ERIC που αντιπροσωπεύει μια μεγάλη πανευρωπαϊκή κοινοπραξία Βιοτραπεζών και το Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Graz που διαθέτει μια από τις μεγαλύτερες και καλύτερες Βιοτράπεζες. Συνεργάτης στην Κύπρο είναι επίσης η εταιρεία TALOS RTD LTD.

Πηγη:https://www.iatronet.gr/

Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι ένας απλός μεταβολικός δείκτης που διατίθεται σε κάθε νοσοκομειακό εργαστήριο μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό πιο ευάλωτων ατόμων.

Η αντίσταση στην ινσουλίνη που ανιχνεύεται με τον συνήθη δείκτη τριγλυκεριδίων-γλυκόζης (TyG) μπορεί να υποδηλώσει ότι άτομα με πρώιμο Αλτσχάιμερ έχουν τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν ταχεία γνωστική έκπτωση, σύμφωνα με νέα έρευνα που παρουσιάστηκε στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Νευρολογίας (EAN) 2025.

Νευρολόγοι στο Πανεπιστήμιο της Μπρέσια εξέτασαν τα αρχεία 315 μη διαβητικών ασθενών με γνωστικά ελλείμματα, συμπεριλαμβανομένων 200 με βιολογικά επιβεβαιωμένη νόσο Αλτσχάιμερ. Όλα τα άτομα υποβλήθηκαν σε αξιολόγηση της αντίστασης στην ινσουλίνη χρησιμοποιώντας τον δείκτη TyG και σε κλινική παρακολούθηση τριών ετών.

«Μόλις διαγνωστεί η ήπια γνωστική εξασθένηση, οι οικογένειες πάντα ρωτούν πόσο γρήγορα θα εξελιχθεί», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Δρ. Μπιάνκα Γκούμινα.

«Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι ένας απλός μεταβολικός δείκτης που διατίθεται σε κάθε νοσοκομειακό εργαστήριο μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό πιο ευάλωτων ατόμων που μπορεί να είναι κατάλληλοι υποψήφιοι για στοχευμένη θεραπεία ή συγκεκριμένες στρατηγικές παρέμβασης».

Ενώ η αντίσταση στην ινσουλίνη έχει συνδεθεί με την έναρξη της νόσου Αλτσχάιμερ, ο ρόλος της στην ταχύτητα εξέλιξης της πάθησης έχει λάβει λιγότερη προσοχή. Η παρούσα μελέτη είχε ως στόχο να καλύψει αυτό το κενό εστιάζοντας στην επίδρασή της κατά το πρόδρομο στάδιο της ήπιας γνωστικής εξασθένησης (MCI), όταν οι ασθενείς ακολουθούν εξαιρετικά μεταβλητές πορείες.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον δείκτη TyG, ο οποίος προσφέρει ένα οικονομικό, συνήθως διαθέσιμο υποκατάστατο για την αντίσταση στην ινσουλίνη, για να διερευνήσουν εάν η μεταβολική δυσλειτουργία θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόβλεψη του ρυθμού της γνωστικής εξασθένησης μετά τη διάγνωση.

Συγκεκριμένα στη Νόσο Alzheimer, η αντίσταση στην ινσουλίνη πιστεύεται ότι επηρεάζει τη νευρωνική πρόσληψη γλυκόζης, προάγει τη συσσώρευση αμυλοειδούς, διαταράσσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και τροφοδοτεί φλεγμονή — οδούς που είναι λιγότερο σχετικές ή ρυθμίζονται διαφορετικά σε άλλες νευροεκφυλιστικές ασθένειες.

«Με έκπληξη είδαμε την επίδραση μόνο στο φάσμα της νόσου Αλτσχάιμερ και όχι σε άλλες νευροεκφυλιστικές ασθένειες», σημειώνει η Δρ. Γκούμινα. «Υποδηλώνει μια ειδική για τη νόσο ευπάθεια στο μεταβολικό στρες κατά τη διάρκεια του προδρομικού παραθύρου, όταν οι παρεμβάσεις μπορεί ακόμα να αλλάξουν την πορεία».

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Μπρέσια, με επικεφαλής τον καθηγητή Padovani και τον καθηγητή Pilotto, διαπίστωσαν ότι η υψηλή TyG συσχετίστηκε επίσης με διαταραχή του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, ωστόσο δεν έδειξε καμία αλληλεπίδραση με τον γονότυπο APOE ε4, υποδεικνύοντας ότι οι μεταβολικοί και γενετικοί κίνδυνοι μπορεί να δρουν μέσω ξεχωριστών οδών.

Η αναγνώριση ασθενών με υψηλό TyG θα μπορούσε να βελτιώσει την εγγραφή σε δοκιμές κατά του αμυλοειδούς ή του tau και να οδηγήσει σε έγκαιρα μέτρα που αφορούν τον τρόπο ζωής ή φαρμακολογικά μέτρα για τη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη. Οι ερευνητές διερευνούν επί του παρόντος εάν τα επίπεδα TyG παρακολουθούνται επίσης με νευροαπεικονιστικούς βιοδείκτες για να βοηθήσουν στην έγκαιρη ανίχνευση και διαστρωμάτωση.

«Εάν η στόχευση του μεταβολισμού μπορεί να καθυστερήσει την εξέλιξη, θα έχουμε έναν εύκολα τροποποιήσιμο στόχο που θα λειτουργεί παράλληλα με τα αναδυόμενα φάρμακα που τροποποιούν τη νόσο», καταλήγει η Δρ. Γκούμινα.

Η μελέτη δημοσιεύεται στο περιοδικό Alzheimer’s & Dementia.

Πηγές:
Alzheimer’s & Dementia.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Συνταγογραφούμενο είναι πλέον το φάρμακο Mounjaro (τιρζεπατίδη), γνωστό για την αποτελεσματικότητα του στην απώλεια βάρους, από γενικούς γιατρούς (GPs) στην Αγγλία. Ωστόσο, το σκεύασμα απευθύνεται μόνο σε ασθενείς που πληρούν πολύ αυστηρά κριτήρια.

Το NHS της Αγγλίας ανακοίνωσε ότι παρότι ο στόχος είναι το φάρμακο Mounjaro (τιρζεπατίδη) να γίνει ευρέως διαθέσιμο στο μέλλον, η διάθεση του θα γίνει σταδιακά σε πρώτη φάση, έτσι ώστε να εξυπηρετηθούν πρώτα όσοι το έχουν πραγματικά ανάγκη, αλλά και για να διαχειριστεί το σύστημα υγείας το “βάρος” της ζήτησης, με τους διαθέσιμους πόρους.

Το Mounjaro, ένα ενέσιμο φάρμακο που χορηγείται εβδομαδιαίως, μειώνει το αίσθημα της πείνας, βοηθώντας τους ασθενείς να καταναλώνουν λιγότερο φαγητό και να χάνουν έως και το 20% του σωματικού τους βάρους.

Ωστόσο, πολλοί γενικοί γιατροί προειδοποιούν πως δεν διαθέτουν το απαραίτητο προσωπικό για να καλύψουν την επικείμενη ζήτηση και ζητούν από τους πολίτες να μην απευθύνονται στις τοπικές μονάδες υγείας εάν δεν πληρούν τα κριτήρια.

Ποιοι πληρούν τα κριτήρια για το Mounjaro;

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του NHS, οι πρώτοι που θα μπορούν να λάβουν το φάρμακο είναι άτομα με:

• Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) άνω του 40 ή άνω του 37,5 εάν προέρχονται από εθνοτικές μειονότητες και
• Τουλάχιστον τέσσερις από τις εξής πέντε παθήσεις: διαβήτης τύπου 2, υπέρταση, καρδιοαγγειακή νόσος, υψηλή χοληστερίνη και υπνική άπνοια.

Οι ασθενείς που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα, θα λάβουν ολοκληρωμένη υποστήριξη (wrap-around care), που περιλαμβάνει τακτικά ιατρικά ραντεβού, συμβουλές διατροφής και φυσικής άσκησης.

Ωστόσο, δεν θα είναι διαθέσιμο το φάρμακο σε όλα τα ιατρεία της πρωτοβάθμιας φροντίδας – σε πολλές περιπτώσεις, η χορήγηση θα γίνεται από εξειδικευμένες μονάδες ή άλλες υπηρεσίες. Οι πολίτες καλούνται να ενημερώνονται μέσω των ιστοσελίδων των Integrated Care Boards (ICB), των τοπικών δομών σχεδιασμού υγειονομικής φροντίδας.

Τα φάρμακα αυτά ανήκουν στην κατηγορία των αγωνιστών GLP-1. Δρουν μέσω του εγκεφάλου, μειώνοντας την όρεξη και ενισχύοντας την αίσθηση κορεσμού. Σημαντικές κλινικές δοκιμές έχουν δείξει ότι μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική απώλεια βάρους σε άτομα με παχυσαρκία.

Διευρυμένη πρόσβαση

Η Dr Claire Fuller, συνδιευθύντρια του τομέα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στο NHS, τονίζει πως η διεύρυνση της πρόσβασης σε τέτοια φάρμακα «θα έχει καθοριστική επίδραση στη ζωή των ανθρώπων με σοβαρή παχυσαρκία και υποκείμενα νοσήματα».

Ωστόσο, αρκετά ιατρεία αναφέρουν στις ιστοσελίδες τους ότι μόνο πολύ λίγοι από τους εγγεγραμμένους ασθενείς πληρούν τα νέα κριτήρια, ζητώντας υπομονή μέχρι να αναπτυχθούν οι αντίστοιχες υπηρεσίες σε κοινοτικό επίπεδο.

Αρκεί να πληροί κανείς τα κριτήρια για να πάρει Mounjaro;

Η απάντηση είναι όχι. Παρότι κάποιοι μπορεί να πληρούν τις προϋποθέσεις, δεν σημαίνει πως θα έχουν άμεσα πρόσβαση στο φάρμακο, σύμφωνα με την Company Chemists’ Association. Ο διευθύνων σύμβουλος, Malcolm Harrison, αναγνωρίζει την αξία των φαρμάκων, αλλά τονίζει ότι η διαθέσιμη υποδομή του NHS δεν αρκεί για να καλύψει τη ζήτηση.

Επιπλέον, επειδή τα φάρμακα είναι σχετικά καινούρια, απαιτείται εκπαίδευση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού. Η χρήση του Mounjaro απαιτεί συχνή παρακολούθηση, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες, καθιστώντας τη διαδικασία χρονοβόρα για τους γιατρούς.

Δεν είναι επίσης κατάλληλο για όλους: εξαιρούνται οι έγκυες, οι γυναίκες που προσπαθούν να συλλάβουν ή θηλάζουν, όπως και όσοι έχουν ιστορικό παγκρεατίτιδας ή συγκεκριμένων θυρεοειδικών όγκων.

Πού αλλού είναι διαθέσιμο το Mounjaro;

Το Mounjaro διατίθεται ήδη από τον Μάρτιο σε εξειδικευμένες κλινικές απώλειας βάρους του NHS στην Αγγλία. Αντίστοιχα, το Wegovy (σεμαγλουτίδη) χορηγείται υπό αυστηρές προϋποθέσεις σε παρόμοιο πλαίσιο. Και τα δύο σκευάσματα είναι διαθέσιμα και μέσω ιδιωτικών παρόχων, κατόπιν συνταγής.

Η Dr Fuller υπενθυμίζει ότι η απώλεια βάρους δεν αφορά μόνο φάρμακα. «Όποιος ανησυχεί για τις επιπτώσεις του βάρους του στην υγεία του, πρέπει να συζητήσει με τον γιατρό του τις επιλογές υποστήριξης που υπάρχουν στο NHS», τόνισε.

Τι θα ισχύσει στο μέλλον;

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του NHS, το Mounjaro αναμένεται να χορηγηθεί σε περίπου 220.000 άτομα μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.

Αναλυτικά, προβλέπεται επέκταση της χρήσης του:

• Τον Ιούνιο του 2026, σε άτομα με BMI 35-39,9 και τέσσερις από τις πέντε καθορισμένες παθήσεις
• Τον Απρίλιο του 2027, σε άτομα με BMI άνω του 40 και τρεις από τις πέντε παθήσεις

Μετά το 2027, ο Εθνικός Οργανισμός NICE θα επανεξετάσει τα δεδομένα και θα αξιολογήσει αν μπορεί να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο η πρόσβαση.

Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 3,4 εκατομμύρια Βρετανούς που πιθανώς θα πληρούν τα κριτήρια μέσα στην επόμενη 12ετία.

Τι συμβαίνει στις υπόλοιπες χώρες του Ηνωμένου Βασιλείου;

Στην Ουαλία, το Mounjaro διατίθεται μέσω εξειδικευμένων υπηρεσιών, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο ένταξής του και στην πρωτοβάθμια φροντίδα.

Στη Βόρεια Ιρλανδία σχεδιάζεται νέα περιφερειακή υπηρεσία για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, η οποία θα περιλαμβάνει κοινοτική υποστήριξη και, όπου κρίνεται σκόπιμο, και φαρμακευτική αγωγή.

Στη Σκωτία, η χρήση φαρμάκων απώλειας βάρους στο NHS είναι ακόμη περιορισμένη, με τις αποφάσεις να λαμβάνονται σε επίπεδο τοπικών διοικήσεων υγείας.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Μια νέα κυτταρική θεραπεία της φαρμακευτικής επιχείρησης Vertex για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 αλλάζει τα δεδομένα, καθώς τα πρώτα αποτελέσματα χαρακτηρίζονται ενθαρρυντικά από την επιστημονική κοινότητα. Ωστόσο, η εμπορική της επιτυχία παραμένει αβέβαιη.

Τα πρώτα στοιχεία από την κυτταρική θεραπεία zimislecel, παρουσίασε η Vertex Pharmaceuticals στο συνέδριο της Αμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ADA) στο Σικάγο, με τα αποτελέσματα να δημοσιεύονται ταυτόχρονα στο New England Journal of Medicine.

Το zimislecel είναι μια καθολική, μη εξατομικευμένη κυτταρική θεραπεία με κύτταρα του παγκρέατος, προερχόμενα από βλαστοκύτταρα, που στοχεύει στην αποκατάσταση της ικανότητας του οργανισμού να παράγει ινσουλίνη.

Στη μελέτη Φάσης Ι/ΙΙ FORWARD, από τους 12 ασθενείς που παρακολούθησαν για τουλάχιστον έναν χρόνο, οι 10 σταμάτησαν τελείως τη χρήση ινσουλίνης, ενώ κανένας δεν παρουσίασε σοβαρά επεισόδια υπογλυκαιμίας από την 90ή ημέρα και μετά. Επιπλέον, όλοι οι ασθενείς εμφάνισαν επιτυχή εμφύτευση των κυττάρων, με σημαντική αύξηση της C-πεπτιδίου, δείκτη παραγωγής ενδογενούς ινσουλίνης.

Η μέση μείωση της εξωγενούς ινσουλίνης έφτασε το 92%.

«Λειτουργική ίαση»

Αναλυτές των εταιρειών Leerink Partners και BMO Capital Markets χαρακτήρισαν τα δεδομένα «εξαιρετικά ενθαρρυντικά», σημειώνοντας πως το zimislecel προσφέρει τη δυνατότητα για «λειτουργικής ίασης» του διαβήτη τύπου 1. Τόνισαν μάλιστα ότι το γεγονός πως πρόκειται για θεραπεία «έτοιμη προς χρήση» χωρίς να απαιτείται εξατομίκευση, είναι εξαιρετικά σημαντικό για την κλινική πράξη.

Ωστόσο, οι ίδιοι παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς τις πραγματικές προοπτικές διάθεσης της θεραπείας, εξαιτίας παραγόντων όπως:

• Η ανάγκη ανοσοκαταστολής
• Η μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια
• Οι δυσκολίες στην παραγωγική κλίμακα της θεραπείας

Ποιοι ασθενείς θα επωφεληθούν περισσότερο;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, το zimislecel ενδέχεται να είναι πιο χρήσιμη για ασθενείς με σοβαρά επεισόδια υπογλυκαιμίας, ιδίως όταν δεν έχουν πλήρη επίγνωση των επεισοδίων τους. Αυτή η υποομάδα αντιπροσωπεύει ως και το 40% των ασθενών με διαβήτη τύπου 1.

Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η ευρεία χρήση συστημάτων συνεχούς παρακολούθησης γλυκόζης (CGMs) μπορεί να μειώσει τη συγκεκριμένη ανάγκη, περιορίζοντας έτσι τον αριθμό συμμετεχόντων στη θεραπεία.

Η «στροφή» στο zimislecel

Η θετική εικόνα του zimislecel έρχεται λίγο μετά την απόφαση της Vertex να τερματίσει την ανάπτυξη της VX-264, μιας άλλης κυτταρικής θεραπείας για τον διαβήτη τύπου 1, η οποία χρησιμοποιούσε τεχνολογία εγκλεισμού κυττάρων με σκοπό την αποφυγή ανοσοκαταστολής.

Η εταιρεία κατέγραψε ζημιά 400 εκατ. δολαρίων λόγω της ακύρωσης, η οποία προέκυψε από απογοητευτικά αποτελέσματα μετά από 90 ημέρες παρακολούθησης, όπου διαπιστώθηκε ελάχιστη αύξηση στη C-πεπτιδίου.

Ρυθμιστική έγκριση

Η Vertex συνεχίζει το πρόγραμμα Φάσης Ι/ΙΙ/ΙΙΙ για τη zimislecel, με στόχο τη συλλογή περαιτέρω δεδομένων που θα υποστηρίξουν τη ρυθμιστική έγκρισή της το 2026.

Παρά τα ανοιχτά ερωτήματα, η zimislecel αποτελεί ίσως το πιο φιλόδοξο βήμα στην κυτταρική θεραπεία για τον διαβήτη τύπου 1, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα εποχή όπου η ινσουλίνη ίσως πάψει να είναι απαραίτητη για χιλιάδες ασθενείς.

Πηγη: https://healthpharma.gr/