Ελληνική μελέτη αναδεικνύει τον αρνητικό αντίκτυπο στην μη συμμόρφωση στην φαρμακευτική αγωγή

Τον ρόλο της συμμόρφωσης των ασθενών στην φαρμακευτική τους αγωγή αναδεικνύει νέα Ελληνική μελέτη με τίτλο «Association between medication adherence and health-related quality of life of patients with hypertension and dyslipidemia». Η συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή είναι υποβέλτιστη σε ασθενείς με υπέρταση και ιδιαίιτερα σε ασθενείς με δυσλιπιδαιμία στην Ελλάδα.

Στην σημαντική μελέτη υπό τους καθηγητές κ.κ. Ιωάννη Υφαντόπουλο, Ακαδημαϊκού Συντονιστή MBA με ειδίκευση την Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας και Αθανασίου Χαντζάρα, διδάκτορος του ΕΚΠΑ και μέλους της επιστημονικής Επιτροπής Αξιολόγησης και Αποζημίωσης Φαρμάκων του Υπουργείου Υγείας, επιβεβαιώνεται ο αρνητικός αντίκτυπος της χαμηλής φαρμακευτικής συμμόρφωσης στην κατάσταση υγείας και την ποιότητα ζωής των ασθενών.  «Οι προσπάθειες για καλύτερες εκβάσεις υγείας και συνακόλουθα εξοικονόμηση πόρων για το σύστημα υγείας θα πρέπει να δίνουν έμφαση στους παράγοντες που επηρεάζουν τη συμμόρφωση των ασθενών στη φαρμακευτική αγωγή τους» επισημαίνει σε σχετική ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο κ. Χατζάρας.

Μέθοδος

Στην περίληψη της μελέτης τονίζεται ότι στόχος της ήταν να αξιολογηθεί η συσχέτιση μεταξύ της συμμόρφωσης στη φαρμακευτική αγωγή και της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής (HRQoL) ασθενών με υπέρταση και δυσλιπιδαιμία στην Ελλάδα. Ειδικότερα, στη πολυκεντρική, συγχρονική, μη παρεμβατική μελέτη, συνολικά 721 υπερτασικοί και 463 δυσλιπιδαιμικοί ενήλικες εξωτερικοί ασθενείς επιλέχθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 με διαδοχική δειγματοληψία. Στο πλαίσιο της μελέτης αξιοποιήθηκε το EQ-5D-5L( εργαλείο για τις πέντε διαστάσεις – διαφορετική πτυχή της υγείας: ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΥΤΟΦΡΟΝΤΙΔΑ, ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ, ΠΟΝΟΣ / ΔΥΣΝΟΠΟΙΗΣΗ και ΑΓΧΟΣ / ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ) για τη μέτρηση της ποιότητα ζωής σε σχέση με την υγεία (HRQoL), ενώ η συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή αξιολογήθηκε με το ερωτηματολόγιο Adherence Starts with Knowledge 20.

Ευρήματα

Κατά την έρευνα διαπιστώθηκε πως σχεδόν το 28% των υπερτασικών και το 16% των δυσλιπιδαιμικών ασθενών δεν είχαν ακολουθήσει πλήρως την προηγούμενη εβδομάδα την αγωγή τους, ενώ οι εκτιμήσεις ήταν 49% και 34%, αντίστοιχα, όταν ελήφθη υπόψη ο προηγούμενος μήνας. Ο τομέας HRQoL με τον υψηλότερο επιπολασμό προβλημάτων ήταν το άγχος/κατάθλιψη, ακολουθούμενο από την κινητικότητα και τις συνήθεις δραστηριότητες και για τις δύο καταστάσεις. Η HRQoL ήταν χαμηλότερη σε ασθενείς με δυσλιπιδαιμία. Η υψηλότερη μη τήρηση του φαρμάκου συσχετίστηκε ανεξάρτητα με χαμηλότερο EQ-VAS στην υπέρταση και χαμηλότερο δείκτη EQ-5D στη δυσλιπιδαιμία. Άλλοι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για μειωμένη HRQoL και γενική υγεία ήταν η έλλειψη άσκησης, η μεγαλύτερη διάρκεια της νόσου και η πολυνοσηρότητα, ενώ παρατηρήθηκε καμπυλόγραμμη επίδραση του ΔΜΣ και της ηλικίας. Επίσης, το γυναικείο φύλο, η απασχόληση και ο γάμος λειτούργησαν ως προστατευτικοί παράγοντες για τους υπερτασικούς ασθενείς και η εκπαίδευση για τους συμμετέχοντες με δυσλιπιδαιμία.

Οι ερευνητές κατέληξαν πως η συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή δεν είναι η βέλτιστη σε ασθενείς με υπέρταση και, ειδικότερα, με δυσλιπιδαιμία στην Ελλάδα. Επιπλέον, η κακή τήρηση των φαρμάκων έχει επιζήμια επίδραση στην HRQoL των ασθενών. Επομένως, η βελτίωση των αποτελεσμάτων της θεραπείας και της HRQoL των ασθενών με βιώσιμο τρόπο απαιτεί καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν την τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

CREATE HABITS: Η νέα εκπαιδευτική πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Prolepsis

Πόσο εύκολο είναι να αλλάξουμε διατροφικές συνήθειες; Αρκεί ένα γεύμα να αλλάξει τη μέρα μας; Το CREATE HABITS, η νέα εκπαιδευτική πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Prolepsis, δίνει τις απαντήσεις που χρειαζόμαστε, κάνει την υγιεινή διατροφή προσιτή και δημιουργεί νέες συνήθειες για τις καθημερινές μας επιλογές.

Το 2014, το Ινστιτούτο Prolepsis ανέλαβε, σε συνεργασία με διακεκριμένους Έλληνες και ξένους επιστήμονες και πανεπιστημιακούς, την επιστημονική επιμέλεια και ανάπτυξη των Εθνικών Διατροφικών Οδηγών – οι οποίοι έχουν υιοθετηθεί από το Υπουργείο Υγείας ως οι επίσημες διατροφικές συστάσεις για τη χώρα μας.

Στη νέα σειρά δωρεάν διαδικτυακών σεμιναρίων και βιωματικών εργαστηρίων, η επιστημονική ομάδα του Ινστιτούτου Prolepsis μιλάει απλά και πρακτικά για το πώς μπορούμε να κάνουμε μικρές και σταθερές αλλαγές στη διατροφή μας, βασισμένες στα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα.

Οι διατροφικές συνήθειες αποτελούν τρόπο ζωής και βασικό πυλώνα της υγείας μας. Επηρεάζουν τη σωματική κατάσταση, την ψυχική διάθεση, τα επίπεδα ενέργειας μέσα στην ημέρα και τη συγκέντρωση. Ακόμη, διαμορφώνουν το περιβάλλον στο οποίο ζούμε, μεγαλώνουμε και διαμορφώνουμε σχέσεις. Ωστόσο, οι γρήγοροι ρυθμοί της καθημερινότητας, η έλλειψη χρόνου, η ευκολία πρόσβασης σε λιγότερο θρεπτικές επιλογές είναι μόνο μερικοί από τους παράγοντες που μας δυσκολεύουν να διατηρήσουμε σταθερές, υγιεινές και βιώσιμες συνήθειες.

Υπολογίζεται, ότι το 80% των συχνότερων νοσημάτων, όπως τα νοσήματα της καρδιάς, ο διαβήτης και ο καρκίνος, θα μπορούσε να είχαν αποφευχθεί υιοθετώντας μία υγιεινή διατροφή.

Το πρόγραμμα CREATE HABITS προσεγγίζει την υιοθέτηση υγιεινών διατροφών συνηθειών ως μία δεξιότητα που μαθαίνεται και μπορεί να γίνει τρόπος ζωής.

 

20 Μαΐου – Εκπαιδευτικό σεμινάριο “Το Πρωινό μας”

 

Ξεκινάμε με το πρώτο γεύμα της ημέρας!

Το πρώτο διαδικτυακό σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί στις 20 Μαΐου με θέμα “Το πρωινό μας”. Τα οφέλη του πρωινού για την υγεία στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής είναι αδιαμφισβήτητα, ειδικά για τα παιδιά. Ωστόσο, στις μέρες μας συχνά παραλείπεται λόγω πίεσης χρόνου ή αντικαθίσταται από πρόχειρες ή ανθυγιεινές επιλογές, στερώντας τη θρεπτική αξία που χρειάζονται τα παιδιά για να ξεκινήσουν σωστά την ημέρα τους.

Ενδεικτικά θέματα που θα συζητηθούν:
Πρωινό και υγιές σωματικό βάρος: υπάρχει πραγματικά σύνδεση;
Μικρές αλλαγές για πλήρες και θρεπτικό πρωινό
Γιατί μερικά παιδιά λένε «όχι» στο πρωινό
Δύσκολα τρόφιμα; Έξυπνη επικοινωνία στο τραπέζι
Μύθοι και Αλήθειες για το πρωινό

 

 

Δήλωσε συμμετοχή

 

Στις 22 Μαΐου, περνάμε από τη θεωρία του πλήρους και θρεπτικού πρωινού… στην πράξη με το διαδικτυακό βιωματικό μας εργαστήριο (περισσότερες πληροφορίες εδώ).

Η συμμετοχή και στα δύο σεμινάρια είναι δωρεάν και απευθύνεται σε όλους.

Ο πρώτος κύκλος σεμιναρίων του CREATE HABITS με θέμα “Το πρωινό μας” υλοποιείται με την υποστήριξη του ΝΟΥΝΟΥ.

Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης: Πρόγραμμα Μάϊος Μήνας Μέτρησης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης θα πραγματοποιηθούν και φέτος στην Ελλάδα τον Μάιο 2025  μετρήσεις πίεσης σε πάνω από 10.000 άτομα σε 33 σημεία μέτρησης, στο πλαίσιο του προγράμματος «ΜΑΪΟΣ ΜΗΝΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ» (ΜΜΜ).

Οι μετρήσεις θα διεξαχθούν σε 20 πόλεις : Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη, Άργος, Βέροια, Βόλος, Δράμα, Ηράκλειο, Ιωάννινα, Καβάλα, Καλαμάτα, Λάρισα, Μολάοι, Πάτρα, Πτολεμαΐδα, Ρόδος, Σέρρες, Σπάρτη, Τρίπολη, Χανιά. Οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν σε ειδικά διαμορφωμένους δημόσιους χώρους με την χρήση πιστοποιημένων πιεσόμετρων.

Συντονιστής του προγράμματος ΜΜΜ στην Ελλάδα είναι ο καθηγητής Παθολογίας & Υπέρτασης Γεώργιος Στεργίου, στο Κέντρο Υπέρτασης STRIDE-7, Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο Σωτηρία, Αθήνα, ο οποίος είναι πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης. Το ΜΜΜ στην Ελλάδα πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης με Προέδρο τον καθηγητή Καρδιολογίας Κωσταντίνο Τσιούφη, ο οποίος είναι διευθυντής της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο και διετέλεσε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης. Στην διεξαγωγή του ΜΜΜ 2025 στην Αθήνα συμμετέχουν πολλά μέλη Ιατρικών Σχολών και γιατροί του Εθνικού Συστήματος Υγείας, αλλά και πολλοί φοιτητές της Ιατρικής Σχολής, προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί.

Η 17η Μαΐου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης στο πλαίσιο της οποίας διοργανώνονται εκδηλώσεις και δραστηριότητες για την υπέρταση σε πολλές χώρες. Ενδεικτικά, κατά το διάστημα 2019-2024 πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις πίεσης σε πάνω από 8 εκατομμύρια άτομα.

 Η υπέρταση

Παραμένει ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα και θανάτους διεθνώς. Είναι η πρώτη αιτία καρδιαγγειακών νοσημάτων στις αναπτυγμένες χώρες και αποτελεί τον ισχυρότερο παράγοντα κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο και έναν από τους ισχυρότερους για στεφανιαία νόσο, έμφραγμα, καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια και άνοια. Στην Ευρώπη σχεδόν το 50% των θανάτων σε άνδρες και γυναίκες αποδίδονται στα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Η διάγνωση γίνεται μόνο με τη μέτρηση της πίεσης, ενώ απαιτεί σχολαστική μεθοδολογία και επιβεβαίωση με επανάληψη μετρήσεων της πίεσης, συχνά και εκτός ιατρείου (στο σπίτι ή με 24ωρη καταγραφή). Υπάρχουν διάφορα μέσα για να μειωθεί η πίεση χωρίς φάρμακα, αλλά και καλά μελετημένα δραστικά φάρμακα ώστε η υπέρταση να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και να προληφθούν οι επιπλοκές της.

Υπέρταση στην Ελλάδα

Η Εθνική Επιδημιολογική Μελέτη ΕΜΕΝΟ (2016) σε 6.000 ενήλικες σε όλη την χώρα έδειξε:
• Σχεδόν 40% έχουν υπέρταση (περίπου 3.000.000 άτομα) και πάνω από 50% των ηλικιωμένων
• 30% των υπερτασικών είναι αδιάγνωστοι (περίπου 1.000.000)
• 30% έχουν επιτύχει καλή ρύθμιση με θεραπεία (περίπου 2.000.000 είναι αρρύθμιστοι)
• Οι άνδρες και οι νεότεροι υπερτασικοί έχουν συχνότερα αρρύθμιστη υπέρταση

 

Για περισσότερες πληροφορίες:

• Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης www.hypertasi.gr/
• May Measure Month https://maymeasure.org/
• International Society of Hypertension http://ish-world.com/
• European Society of Hypertension www.eshonline.org/
• World Hypertension League www.whleague.org/

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Πρόγραμμα δια βίου μάθησης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης «Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην ψευδοφακική διαχείριση της πρεσβυωπίας»

Σας ενημερώνουμε ότι αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ. ΔΠΘ η Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος του Προγράμματος δια βίου μάθησης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης «Advanced Presbyopia Surgery Course».

Το Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ψευδοφακική Διαχείριση της Πρεσβυωπίας στοχεύει στην εκπαίδευση Ειδικών και Ειδικευόμενων οφθαλμιάτρων στην ολιστική διαχείριση της πρεσβυωπίας, ώστε να είναι σε θέση να προσφέρουν τη βέλτιστη φροντίδα της υγείας σε ασθενείς με πρεσβυωπία.
Συγκεκριμένα στοχεύει στην ανάπτυξη των παρακάτω δεξιοτήτων:
•    Εξειδίκευση στη χρήση των διαγνωστικών μέσων της πρεσβυωπίας
•    Εξατομικευμένη αντίληψη των ανατομικών περιορισμών στην αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας
•    Εξειδικευμένη γνώση στην επίπτωση των οφθαλμολογικών παθήσεων στη διαχείριση της πρεσβυωπίας
•    Εξειδικευμένη γνώση στην επίπτωση των συστηματικών παθήσεων στη διαχείριση της πρεσβυωπίας
•    Εξειδίκευση στην ψηφιακά-κατευθυνόμενη χειρουργική της πρεσβυωπίας
•    Εξειδίκευση στην τρισδιάστατη χειρουργική της πρεσβυωπίας
•    Εξειδίκευση στη χειρουργική της πρεσβυωπίας με laser

Η πρακτική άσκηση θα πραγματοποιηθεί διά ζώσης στις εγκαταστάσεις της Πανεπιστημιακής Οφθαλμολογικής Κλινικής και περιλαμβάνει την εκπαίδευση των συμμετεχόντων στις διαγνωστικές τεχνολογίες αλλά και στη χειρουργική της πρεσβυωπίας μέσω προσομοίωσης επέμβασης με τεχνητούς οφθαλμούς και χρήσης εικονικής πραγματικότητας.

Έχουν εξασφαλιστεί οι πόροι που θα καλύψουν τα δίδακτρα για 10 εκπαιδευόμενους του προγράμματος (10 πλήρεις υποτροφίες).

Έναρξη υποβολής αιτήσεων: Πέμπτη 15/05/2025
Καταληκτική ημερομηνία: Δευτέρα 30/06/2025

Η υποβολή των αιτήσεων γίνεται μόνο ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας https://kedivim.duth.gr/portfolio-items/08055/

Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του Προγράμματος: http://presb.med.duth.gr/

με εκτίμηση

Δημήτρης Αγγελώνιας

 

Μονάδα Οφθαλμικής Έρευνας και Καινοτομίας

Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

1ο Κτίριο Ιατρικής Σχολής

Πανεπιστημιούπολη, Δραγάνα – Αλεξανδρούπολη, 68 100

τηλ: 2551030990, 30405 –  e-mail: [email protected]

# # # # # # # # # # # # # #

Ophthalmic Research and Innovation Unit

Department of Ophthalmology

Democritus University of Thrace

Administrative Building

University Campus, Dragana – Alexandroupoli, 68 100

Tel: (+30) 2551030990, 30405 – e-mail: [email protected]

 

Μητσοτάκης: 10 μέτρα για την βελτίωση του δημόσιου συστήματος Υγείας

Σε δέκα μέτρα για την περαιτέρω βελτίωση του συστήματος δημόσιας υγείας επικεντρώθηκε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα συνεδρίου για την υγεία, που αφορούν την ενίσχυση του προσωπικού, την ανακαίνιση και αναβάθμιση των υποδομών και την πρόληψη σε συνέχεια των προγραμμάτων που ήδη «τρέχουν».

 

Ειδικότερα, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης:
  • Αρχίζει αύριο, στο τμήμα επειγόντων περιστατικών του «Ευαγγελισμού», η πρότυπη λειτουργία του ψηφιακού συστήματος με tracker σε κάθε ασθενή, που θα επιτρέπει στους γιατρούς να παρακολουθούν τις εξετάσεις στις οποίες έχει υποβληθεί κάθε ασθενής και όλες τις «στάσεις» που χρειάζεται να κάνει κατά την παρουσία του στο ΤΕΠ. Στόχος είναι ο εξορθολογισμός και η βελτίωση της παροχής φροντίδας. Η πιλοτική λειτουργία θα επεκταθεί σε 14 νοσοκομεία έως τα μέσα Ιουλίου και σε 80 νοσοκομεία έως Ιανουάριο 2026.
  • Τον Ιούνιο αρχίζει η ξεχωριστή αξιολόγηση των υπηρεσιών των νοσοκομείων. Θα μπορεί να λάβει μέρος κάθε ασθενής που λαμβάνει εξιτήριο. Η αξιολόγηση θα γίνεται μέσω ειδικά διαμορφωμένου ψηφιακού ερωτηματολογίου.
  • Εντός του Ιουνίου αρχίζει και η κατ’ οίκον παράδοση φαρμάκων υψηλού κόστους από τον ΕΟΠΥΥ σε χιλιάδες δικαιούχους, με στόχο τη μείωση της ταλαιπωρίας των ασφαλισμένων. Τις αποστολές θα χειρίζεται εξειδικευμένη εταιρεία τηλεμεταφορών.
  • Τον ίδιο μήνα θα έχουμε καθολική έναρξη, σε όλη την ορεινή και νησιωτική Ελλάδα, των Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ), για την τακτική παροχή εξετάσεων και φροντίδας στους κατοίκους μικρών κοινοτήτων και οικισμών.
  • Επιταχύνεται η πρόσληψη 430 υγειονομικών και διοικητικών υπαλλήλων σε ΤΕΠ στην Αττική, εντός του 2025. Πρόκειται για 58 γιατρούς, 121 νοσηλευτές, 165 τραυματιοφορείς και 86 λοιπό προσωπικό.
  • Φέτος θα παραδοθούν 11 υπερσύγχρονα ΤΕΠ σε μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής. Ακόμα τέσσερα θα παραδοθούν εντός του 2026. Αύριο παραδίδεται το ΤΕΠ στο ΚΑΤ.
  • Επτά χιλιάδες δωρεάν απογευματινά χειρουργεία σε ιδιωτικές κλινικές με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι πρώτοι δικαιούχοι έχουν ήδη λάβει SMS στα κινητά τους τηλέφωνα και έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι πρώτες επεμβάσεις. Στόχος, στο τέλος του προγράμματος, είναι να μην υπάρχει αναμονή ακόμη και για περιστατικά άνω των τεσσάρων μηνών, που είναι αντίστοιχο των καλών πρακτικών σε χώρες της ΕΕ.
  • Δημιουργούνται 16 νέα κέντρα τραύματος σε όλη τη χώρα, εντός δομών του ΕΣΥ.
  • Πάνω από 2 εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη συμμετάσχει στις προληπτικές εξετάσεις του προγράμματος «Σπύρος Δοξιάδης». Εξ αυτών, 363.500 έχουν παραπεμφθεί για περαιτέρω εξετάσεις χάρη στις δράσεις αυτές και περισσότεροι από 65.000 έχουν εντοπιστεί έγκαιρα με ευρήματα, με αποτέλεσμα να έχουν πολύ καλύτερες πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης της πάθησής τους. Αποδεικνύεται για μία ακόμα φορά ότι η πρόληψη σώζει ζωές.
  • Το πλέγμα προγραμμάτων πρόσληψης εμπλουτίζεται με την έναρξη, ως τα τέλη Ιουλίου, της δράσης για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας ενηλίκων. Περιλαμβάνει δωρεάν ιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση, όπως και συνταγογράφηση φαρμακευτικών σκευασμάτων για την παχυσαρκία σε άτομα με πολύ σοβαρή νοσογόνο παχυσαρκία (ΒΜΙ άνω του 40) και συννοσηρότητες. Στο πλαίσιο μιας ολιστικής προσέγγισης, θα παρέχεται παράλληλα υποστήριξη από ειδικούς διατροφολόγους, που θα αποτελεί προϋπόθεση ώστε να συνεχιστεί η φαρμακευτική θεραπεία.

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Με «βραχιολάκι» στα επείγοντα – Πρεμιέρα από το νοσοκομείο Ευαγγελισμός

Σε εφαρμογή μπαίνει το «βραχιολάκι» για τους ασθενείς στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός, με στόχο να αντιμετωπισθούν οι πολύωρες αναμονές στα επείγοντα. Έως το τέλος του έτους, το μέτρο, θα επεκταθεί σε άλλα 80 νοσοκομεία.

«Βραχιολάκι» στους ασθενείς που περιμένουν στα ΤΕΠ των νοσοκομείων, με στόχο τη μείωση των πολύωρων αναμονών, αξιολόγηση των υπηρεσιών υγείας από τους πολίτες, ανακαίνιση και αναβάθμιση των υποδομών του ΕΣΥ, προγράμματα πρόληψης και νέες προσλήψεις είναι η δέσμη μέτρων του υπουργείου Υγείας για τον εκσυγχρονισμό του ΕΣΥ.

Το «βραχιολάκι» ξεκινά πιλοτικά αρχικώς από το Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» της Αθήνας, για να επεκταθεί μέχρι το τέλος του ερχόμενου Ιουνίου σε άλλα 13 νοσοκομεία της χώρας, το νέο σύστημα της λεγόμενης «ιχνηλάτησης» των ασθενών στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών των ιδρυμάτων». Μεταξύ των νοσοκομείων όπου θα εφαρμοστεί είναι το ΚΑΤ, το «Σισμανόγλειο», το «Λαϊκό», το «Γεώργιος Γεννηματάς», τα τρία Νοσοκομεία Παίδων της Αττικής και τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία Ιωαννίνων και Ρίου.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας:

Ξεκινάει στο τμήμα επειγόντων περιστατικών του «Ευαγγελισμού», η πρότυπη λειτουργία του ψηφιακού συστήματος με tracker σε κάθε ασθενή (βραχιολάκι), που θα επιτρέπει στους γιατρούς να παρακολουθούν τις εξετάσεις στις οποίες έχει υποβληθεί κάθε ασθενής και όλες τις «στάσεις» που χρειάζεται να κάνει κατά την παρουσία του στο ΤΕΠ. Στόχος είναι ο εξορθολογισμός και η βελτίωση της παροχής φροντίδας. Η πιλοτική λειτουργία θα επεκταθεί σε 14 νοσοκομεία έως τα μέσα Ιουλίου και σε 80 νοσοκομεία έως Ιανουάριο 2026.

Τον Ιούνιο αρχίζει η ξεχωριστή αξιολόγηση των υπηρεσιών των νοσοκομείων. Θα μπορεί να λάβει μέρος κάθε ασθενής που λαμβάνει εξιτήριο. Η αξιολόγηση θα γίνεται μέσω ειδικά διαμορφωμένου ψηφιακού ερωτηματολογίου.

Εντός του Ιουνίου αρχίζει και η κατ’ οίκον παράδοση φαρμάκων υψηλού κόστους από τον ΕΟΠΥΥ σε χιλιάδες δικαιούχους, με στόχο τη μείωση της ταλαιπωρίας των ασφαλισμένων. Τις αποστολές θα χειρίζεται εξειδικευμένη εταιρεία τηλεμεταφορών.

Τον ίδιο μήνα θα έχουμε καθολική έναρξη, σε όλη την ορεινή και νησιωτική Ελλάδα, των Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ), για την τακτική παροχή εξετάσεων και φροντίδας στους κατοίκους μικρών κοινοτήτων και οικισμών.

Προσλήψεις

Επιταχύνεται η πρόσληψη 430 υγειονομικών και διοικητικών υπαλλήλων σε ΤΕΠ στην Αττική, εντός του 2025. Πρόκειται για 58 γιατρούς, 121 νοσηλευτές, 165 τραυματιοφορείς και 86 λοιπό προσωπικό.

Φέτος θα παραδοθούν 11 υπερσύγχρονα ΤΕΠ σε μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής. Ακόμα τέσσερα θα παραδοθούν εντός του 2026. Αύριο παραδίδεται το ΤΕΠ στο ΚΑΤ.

Επτά χιλιάδες δωρεάν απογευματινά χειρουργεία σε ιδιωτικές κλινικές με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι πρώτοι δικαιούχοι έχουν ήδη λάβει SMS στα κινητά τους τηλέφωνα και έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι πρώτες επεμβάσεις. Στόχος, στο τέλος του προγράμματος, είναι να μην υπάρχει αναμονή ακόμη και για περιστατικά άνω των τεσσάρων μηνών, που είναι αντίστοιχο των καλών πρακτικών σε χώρες της ΕΕ.

Δημιουργούνται 16 νέα κέντρα τραύματος σε όλη τη χώρα, εντός δομών του ΕΣΥ.

Προληπτικές εξετάσεις

Πάνω από 2 εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη συμμετάσχει στις προληπτικές εξετάσεις του προγράμματος «Σπύρος Δοξιάδης». Εξ αυτών, 363.500 έχουν παραπεμφθεί για περαιτέρω εξετάσεις χάρη στις δράσεις αυτές και περισσότεροι από 65.000 έχουν εντοπιστεί έγκαιρα με ευρήματα, με αποτέλεσμα να έχουν πολύ καλύτερες πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης της πάθησής τους. Αποδεικνύεται για μία ακόμα φορά ότι η πρόληψη σώζει ζωές.

Το πλέγμα προγραμμάτων πρόσληψης εμπλουτίζεται με την έναρξη, ως τα τέλη Ιουλίου, της δράσης για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας ενηλίκων. Περιλαμβάνει δωρεάν ιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση, όπως και συνταγογράφηση φαρμακευτικών σκευασμάτων για την παχυσαρκία σε άτομα με πολύ σοβαρή νοσογόνο παχυσαρκία (ΒΜΙ άνω του 40) και συννοσηρότητες. Στο πλαίσιο μιας ολιστικής προσέγγισης, θα παρέχεται παράλληλα υποστήριξη από ειδικούς διατροφολόγους, που θα αποτελεί προϋπόθεση ώστε να συνεχιστεί η φαρμακευτική θεραπεία.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Το ΚΕΤΕΚΝΥ παραχωρεί την ψηφιακή του πλατφόρμα HOSPITALS στα στρατιωτικά Νοσοκομεία της χώρας

Σε ένα ακόμη σημαντικό βήμα προχώρησε το ΚΕΤΕΚΝΥ τα στρατιωτικά Νοσοκομεία της χώρας πλέον έχουν την δυνατότητα καταχώρησης διαγνώσεων και κωδικοποίησης ιατρικών πράξεων, με όχημα την ψηφιακή πλατφόρμα “HOSPITALS” του Κέντρου Τεκμηρίωσης και Κοστολόγησης Νοσοκομειακών Υπηρεσιών.

Το μνημόνιο για την παραχώρηση του πολύτιμου αυτού εργαλείου, υπεγράφη στις 12/05/2025 στα γραφεία του ΚΕ.ΤΕ.Κ.Ν.Υ Α.Ε. Παρόντες ήταν ο κος Κων. Σιαφάκας, Υπ/τχος(ΥΙ), Διευθυντής ΔΥΓ/ΓΕΕΘΑ, ο οποίος υπέγραψε το Μνημόνιο και η κα Ουρανία Φαραστέλη, Σμήναρχος (ΥΝ) και Τμηματάρχης ΓΕΕΘΑ/4. Από την πλευρά του ΚΕ.ΤΕ.Κ.Ν.Υ Α.Ε το Μνημόνιο υπέγραψε ο Διευθύνων Σύμβουλος, Δρ. Χαράλαμπος Γ. Πλατής.

Με την απόκτηση και κατ’ επέκταση αξιοποίηση της ψηφιακής πλατφόρμας, οι υγειονομικές μονάδες των ενόπλων δυνάμεων της χώρας μπαίνουν πλέον στη μεγάλη οικογένεια των DRG και στην ουσία αλλάζουν εποχή. Αποκτούν αναπτυξιακά χαρακτηριστικά μέσω της ψηφιοποίησης των παραμέτρων ιατρικής παρέμβασης, της μέτρησης του παραγόμενου έργου και της διαφάνειας στην αποζημίωση.

Το ΚΕΤΕΚΝΥ συνεχίζει απρόσκοπτα και συστηματικά την ολοκλήρωση της μεγάλης μεταρρύθμισης με την εισαγωγή του συστήματος των DRG στις Μονάδες του ΕΣΥ, στις Μονάδες Υγείας του Ιδιωτικού τομέα και τώρα στα στρατιωτικά Νοσοκομεία, γεγονός που θα αποτελέσει καταλύτη στην αλλαγή επί τω βέλτιστω όλου του υγειονομικού συστήματος.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Τεχνητή Νοημοσύνη: Ποιος ο ρόλος της στη διάγνωση καρκίνου προστάτη και μαστού

Η Τεχνητή Νοημοσύνη φαίνεται ότι κερδίζει έδαφος στη διάγνωση για τον καρκίνο του προστάτη και του μαστού.

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη δημόσια υγεία, καθώς σχετίζεται άμεσα με τη δυνατότητα πιο αποτελεσματικής και λιγότερο επιθετικής θεραπείας, καθώς και με την αύξηση της επιβίωσης.

Δύο πρόσφατες μελέτες, μία για τον καρκίνο προστάτη και μία για τον καρκίνο μαστού, υποδεικνύουν ότι η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και της μοριακής ανάλυσης μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στον τομέα της διάγνωσης. Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται νέες μη επεμβατικές, πιο ευαίσθητες και αξιόπιστες μέθοδοι που μπορούν να εφαρμοστούν στη κλινική.

H πρώτη μελέτη, από το Karolinska Institute που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cancer Research, αφορά την ανακάλυψη αξιόπιστων βιοδεικτών για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη. Η ομάδα των ερευνητών χρησιμοποίησε συνδυασμό τεχνολογιών: spatial transcriptomics (χαρτογράφηση γονιδιακής έκφρασης στο χώρο), pseudotime (υπολογιστικό μοντέλο της εξέλιξης των καρκινικών κυττάρων) και machine learning (αλγόριθμοι πρόβλεψης με εκπαίδευση σε δεδομένα ασθενών). Μέσω αυτής της μεθοδολογίας, ταυτοποιήθηκαν 45 γονίδια που σχετίζονται με την κακοήθη εξέλιξη και διαφοροποίηση του καρκίνου του προστάτη.

Τεχνητή Νοημοσύνη: Τι έδειξε η έρευνα

Τα γονίδια αυτά επαληθεύτηκαν σε ένα ευρύ δείγμα πάνω από 2.000 ασθενών, χρησιμοποιώντας ανάλυση mRNA, πρωτεϊνών και δεδομένα από αίμα, ιστό και ούρα. Από όλες τις μεθόδους, η ανάλυση ούρων αποδείχθηκε η πιο αποτελεσματική στην ανίχνευση καρκίνου, ξεπερνώντας κατά πολύ την παραδοσιακή εξέταση PSA, η οποία συχνά οδηγεί σε ψευδώς θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα. Οι προβλεπτικοί αλγόριθμοι ανέδειξαν επίσης ότι οι συγκεκριμένοι βιοδείκτες σχετίζονται με το βαθμό κακοήθειας του όγκου, κάτι που προσφέρει προγνωστική πληροφορία κρίσιμη για την επιλογή θεραπείας.

Ένα από τα πιο σημαντικά πλεονεκτήματα αυτής της προσέγγισης είναι ότι βασίζεται σε δείγματα ούρων, τα οποία είναι εύκολα προσβάσιμα, μη επεμβατικά και κατάλληλα για επαναλαμβανόμενο έλεγχο. Η τεχνολογία αυτή όχι μόνο επιτρέπει τη διάγνωση, αλλά παρέχει και ένα “μοντέλο εξέλιξης” της νόσου μέσα από την πορεία του pseudotime, η οποία συσχετίζεται με μεταλλάξεις, γονιδιακές οδούς, και πιθανούς θεραπευτικούς στόχους. Αυτή η κατανόηση μπορεί να αξιοποιηθεί για στοχευμένες θεραπείες και βελτιωμένη παρακολούθηση ασθενών.

Η δεύτερη μελέτη, από το UCLA Health που δημοσιεύτηκε στο Journal of the National Cancer Institute, εξετάζει τη δυνατότητα χρήσης AI για την αναγνώριση των καρκίνων του μαστού που εμφανίζονται ανάμεσα σε προγραμματισμένες μαστογραφίες. Αυτοί οι καρκίνοι είναι συνήθως πιο επιθετικοί και δύσκολο να εντοπιστούν νωρίς, οδηγώντας σε χειρότερη πρόγνωση. Η μελέτη ανέλυσε περισσότερες από 184.000 μαστογραφίες που πραγματοποιήθηκαν από το 2010 έως το 2019 και εντόπισε 148 περιπτώσεις τέτοιων καρκίνων.

Χρησιμοποιώντας το εμπορικό λογισμικό AI Transpara, οι ερευνητές κατάφεραν να “σημαδέψουν” ως ύποπτες το 76% των αρχικά φυσιολογικών εξετάσεων που αργότερα σχετίστηκαν με καρκίνο. Αξιοσημείωτο είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη εντόπισε το 90% των περιπτώσεων με εμφανή οπτικά σημάδια καρκίνου που είχαν διαφύγει της προσοχής των ακτινολόγων, καθώς και το 89% των περιστατικών με ελάχιστης έντασης σήματα για τα οποία μπορεί να προταθεί θεραπεία (minimal signs – actionable). Το εργαλείο εντόπισε επίσης το 69% των καρκίνων που δεν ανιχνεύτηκε από τους ακτινολόγους στη μαστογραφία και το 50% των καρκίνων που εμφανίστηκαν μεταξύ δύο προγραμματισμένων εξετάσεων.

Συνολικά, οι ερευνητές εκτιμούν ότι η χρήση AI, μέσω της έγκαιρης διάγνωσης, μπορεί να μειώσει κατά 30% την ανάπτυξη καρκίνων του μαστού που εμφανίζονται ανάμεσα σε προγραμματισμένες μαστογραφίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο 47% των περιπτώσεων που “σημάνθηκαν”, το AI εντόπισε σωστά την ακριβή τοποθεσία του όγκου.

Παρότι το μοντέλο δεν υποκαθιστά τον ακτινολόγο, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, ενισχύοντας την ευαισθησία των διαγνώσεων χωρίς σημαντική αύξηση των ψευδώς θετικών.

ΠΗΓΗ: ΕΚΠΑ

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς: Άνδρες ή γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο – Έρευνα

Το σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς μπορεί να εκδηλωθεί μετά από έντονα συναισθηματικά γεγονότα, όπως ένας χωρισμός ή η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, καρδιομυοπάθεια takotsubo.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Heart Association η κατάσταση αυτή γνωστή και ως καρδιομυοπάθεια takotsubo φαίνεται να πυροδοτείται από σωματικό ή ψυχικό στρες, το οποίο οδηγεί στην απελευθέρωση ορμονών όπως η αδρεναλίνη, που επηρεάζουν τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πόνο στο στήθος, δυσκολία στην αναπνοή και ξαφνική εξάντληση.

Οι περισσότεροι αναρρώνουν πλήρως, ωστόσο σε λίγες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε καρδιακή ανεπάρκεια.

Παρότι εμφανίζεται πιο συχνά στις γυναίκες, φαίνεται πως είναι πιο επικίνδυνο για τους άνδρες. Μια πρόσφατη μελέτη σε σχεδόν 200.000 περιπτώσεις στις ΗΠΑ έδειξε ότι οι άνδρες έχουν διπλάσιες πιθανότητες να πεθάνουν από το σύνδρομο σε σχέση με τις γυναίκες (11% έναντι 5%).

Σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς: Τα αίτια

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η διαφορά αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι στους άνδρες το σύνδρομο προκαλείται συχνότερα από σωματικό στρες, όπως μια χειρουργική επέμβαση ή ένα εγκεφαλικό, ενώ στις γυναίκες σχετίζεται κυρίως με συναισθηματικούς παράγοντες, όπως η απώλεια ενός ατόμου ή μιας δουλειάς.

Επιπλέον, οι άνδρες δυσκολεύονται περισσότερο στην ανάρρωση, ίσως επειδή δεν διαθέτουν την ίδια κοινωνική υποστήριξη που βοηθά στη διαχείριση του στρες.

Οι επιστήμονες ακόμα διερευνούν τι ακριβώς προκαλεί το σύνδρομο. Αν και το άγχος αποτελεί συχνή αιτία, δεν είναι πάντα ο μόνος παράγοντας. Φαίνεται ότι κάποιοι άνθρωποι μπορεί να έχουν προδιάθεση στην πάθηση λόγω προβλημάτων όπως υψηλή πίεση ή χοληστερίνη. Επιπλέον, οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι πιο ευάλωτες, πιθανώς λόγω της μείωσης των οιστρογόνων, που επηρεάζουν τα αγγεία γύρω από την καρδιά.

Το σύνδρομο εξακολουθεί να παραμένει δύσκολο να διαγνωστεί, να προβλεφθεί και να αντιμετωπιστεί, ενώ δεν υπάρχει ακόμη κάποια ειδική θεραπεία. Οι γιατροί συχνά χορηγούν φάρμακα για καρδιακές παθήσεις, όπως βήτα αναστολείς, ενώ συνιστούν επίσης τεχνικές διαχείρισης του στρες, όπως διαλογισμό ή ψυχοθεραπεία.

Η πιο σημαντική συμβουλή, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι να μην αγνοούμε πόνο στο στήθος ή δυσφορία, και να επισκεπτόμαστε άμεσα το νοσοκομείο, καθώς μόνο εκεί μπορούν να γίνουν οι απαραίτητες εξετάσεις για να αποκλειστεί ή να επιβεβαιωθεί το πρόβλημα.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

ΑΙ: Αλλάζει τα δεδομένα στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη

Και του καρκίνου του μαστού
Η έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη δημόσια
υγεία, καθώς σχετίζεται άμεσα με τη δυνατότητα πιο αποτελεσματικής και λιγότερο επιθετικής θεραπείας, καθώς και με την αύξηση της επιβίωσης. Δύο πρόσφατες μελέτες, μία για τον καρκίνο του προστάτη και μία για τον καρκίνο του μαστού, υποδεικνύουν ότι η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και της μοριακής ανάλυσης μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στον τομέα της διάγνωσης. Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται νέες μη επεμβατικές, πιο ευαίσθητες και αξιόπιστες μέθοδοι που μπορούν να εφαρμοστούν στη κλινική.Όπως αναφέρει η Ιατρός της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου, η πρώτη μελέτη, από το Karolinska Institute που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cancer Research, αφορά την ανακάλυψη αξιόπιστων βιοδεικτών για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη. Η ομάδα των ερευνητών χρησιμοποίησε συνδυασμό τεχνολογιών: spatial transcriptomics (χαρτογράφηση γονιδιακής έκφρασης στο χώρο), pseudotime (υπολογιστικό μοντέλο της εξέλιξης των καρκινικών κυττάρων) και machine learning. Μέσω αυτής της μεθοδολογίας, ταυτοποιήθηκαν 45 γονίδια που σχετίζονται με την κακοήθη εξέλιξη και διαφοροποίηση του καρκίνου του προστάτη.Τα γονίδια αυτά επαληθεύτηκαν σε ένα ευρύ δείγμα πάνω από 2.000 ασθενών, χρησιμοποιώντας ανάλυση mRNA, πρωτεϊνών και δεδομένα από αίμα, ιστό και ούρα. Από όλες τις μεθόδους, η ανάλυση ούρων αποδείχθηκε η πιο αποτελεσματική στην ανίχνευση καρκίνου, ξεπερνώντας κατά πολύ την παραδοσιακή εξέταση PSA, η οποία συχνά οδηγεί σε ψευδώς θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα. Οι προβλεπτικοί αλγόριθμοι ανέδειξαν επίσης ότι οι συγκεκριμένοι βιοδείκτες σχετίζονται με το βαθμό κακοήθειας του όγκου, κάτι που προσφέρει προγνωστική πληροφορία κρίσιμη για την επιλογή θεραπείας.Ένα από τα πιο σημαντικά πλεονεκτήματα αυτής της προσέγγισης είναι ότι βασίζεται σε δείγματα ούρων, τα οποία είναι εύκολα προσβάσιμα, μη επεμβατικά και κατάλληλα για επαναλαμβανόμενο έλεγχο. Η δεύτερη μελέτη, από το UCLA Health που δημοσιεύτηκε στο Journal of the National Cancer Institute, εξετάζει τη δυνατότητα χρήσης AI για την αναγνώριση των καρκίνων του μαστού που εμφανίζονται ανάμεσα σε προγραμματισμένες μαστογραφίες. Αυτοί οι καρκίνοι είναι συνήθως πιο επιθετικοί και δύσκολο να εντοπιστούν νωρίς, οδηγώντας σε χειρότερη πρόγνωση. Η μελέτη ανέλυσε περισσότερες από 184.000 μαστογραφίες που πραγματοποιήθηκαν από το 2010 έως το 2019 και εντόπισε 148 περιπτώσεις τέτοιων καρκίνων. Χρησιμοποιώντας το εμπορικό λογισμικό AI Transpara, οι ερευνητές κατάφεραν να «σημαδέψουν» ως ύποπτες το 76% των αρχικά φυσιολογικών εξετάσεων που αργότερα σχετίστηκαν με καρκίνο. Αξιοσημείωτο είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη εντόπισε το 90% των περιπτώσεων με εμφανή οπτικά σημάδια καρκίνου που είχαν διαφύγει της προσοχής των ακτινολόγων, καθώς και το 89% των περιστατικών με ελάχιστης έντασης σήματα για τα οποία μπορεί να προταθεί θεραπεία (minimal signs – actionable). Το εργαλείο εντόπισε επίσης το 69% των καρκίνων που δεν ανιχνεύτηκε από τους ακτινολόγους στη μαστογραφία και το 50% των καρκίνων που εμφανίστηκαν μεταξύ δύο προγραμματισμένων εξετάσεων.

 

 

Πηγη: HealthDaily