Συντάκτης: grammateia

Στο νέο νομοσχέδιο για τον προσωπικό γιατρό
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο για τον προσωπικό γιατρό που κατατέθηκε στη Βουλή, υλοποιείται το Εθνικό Πρόγραμμα Μείωσης της Επιβλαβούς Κατανάλωσης του Αλκοόλ (ΜΕΚΑ) για τον περιορισμό των παραγόντων κινδύνου από την αλόγιστη έκθεση στο αλκοόλ, το οποίο περιλαμβάνει παρεμβάσεις ευαισθητοποίησης και δράσεις ενημέρωσης του γενικού πληθυσμού για τις βλαπτικές συνέπειες της επιβλαβούς κατανάλωσης αλκοόλ, με έμφαση στους ανηλίκους και τις εγκύους. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης προσδιορίζεται το ειδικότερο αντικείμενο του Εθνικού Προγράμματος ΜΕΚΑ, υποδεικνύονται οι φορείς που εμπλέκονται στην υλοποίηση αυτού και ρυθμίζεται κάθε ειδικότερο ζήτημα που αφορά στον τρόπο και τη διαδικασία υλοποίησης, παρακολούθησης και επίτευξης των αποτελεσμάτων του. Επίσης, η ΗΔΙΚΑ ορίζεται ως υπεύθυνη όχι μόνο του συγκεκριμένου προγράμματος, αλλά και όλων των προγραμμάτων που υπάγονται στο πρόγραμμα «Δοξιάδης» να αποζημιώνει, για λογαριασμό του Υπουργείου Υγείας, μετά από έλεγχο και εκκαθάριση της προκαλούμενης δαπάνης, φαρμακοποιούς, προμηθευτές υγείας, καθώς και παρόχους υπηρεσιών υγείας που συμμετέχουν σε δράσεις πρόληψης της υγείας των πολιτών του εν λόγω Εθνικού Προγράμματος, εφόσον τούτο προβλέπεται από την απόφαση για την εξειδίκευση της κάθε επιμέρους αναλαμβανόμενης δράσης πρόληψης, ανεξαρτήτως του αν ορίζεται ως φορέας υλοποίησης.

Πηγη:HealthDaily

Καθηγητής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Κρήτης
eMail: [email protected] | Τηλ: +30 2810391069
Σχετικοί σύνδεσμοι:
https://www.nature.com/articles/s41556-024-01468-x
http://www.elegans.gr/

Πηγη: https://www.imbb.forth.gr

img20241018_12032596

..

Συγκεκριμένα στο κείμενο του νομοσχεδίου που κατατέθηκε προς συζήτηση, παρέχεται στους πολίτες η δυνατότητα εγγραφής τους σε προσωπικό γιατρό ακόμα και αν αυτός δεν έχει σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ. Όσοι δεν δηλώσουν γιατρό έως τον Ιούνιο του 2025, θα ενταχθούν αυτόματα. Επιπλέον οι προσωπικοί γιατροί δεν υπόκεινται στον μηχανισμό αυτόματης επιστροφής (clawback) και κλιμακωτού ποσοστού εκπτώσεων (rebate).

Με το νομοσχέδιο διευκρινίζεται πως ο πολίτης μπορεί να επιλέξει τον προσωπικό ιατρό της αρεσκείας του από το σύνολο των εγγεγραμμένων προσωπικών ιατρών στους καταλόγους, που δημιουργούνται και επικαιροποιούνται ανά Δήμο ή όμορο Δήμο ή Περιφερειακή Ενότητα ή να δηλώσει ως προσωπικό του ιατρό τον ιδιώτη ιατρό της επιλογής του.

Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα εγγραφής μόνο σε έναν προσωπικό ιατρό. Κατόπιν υποβολής σχετικού αιτιολογημένου αιτήματος, μετεγγραφή σε άλλον προσωπικό ιατρό μπορεί να εγκρίνεται έως και δύο φορές ανά έτος.

Η εγγραφή και η μετεγγραφή πραγματοποιούνται ως εξής:

• Από τον ίδιο τον δικαιούχο, τηλεφωνικά ή ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
• Μέσω του ιατρού που πρόκειται να δηλωθεί ως προσωπικός ιατρός, ο οποίος διαθέτει πρόσβαση στο σύστημα.
• Μέσω υγειονομικής μονάδας ή όποιας άλλης δημόσιας δομής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
• Μέσω ιδιωτικών φαρμακείων.

Στην περίπτωση κατά την οποία ο πολίτης δεν έχει εγγραφεί σε προσωπικό ιατρό έως την 1η Ιουνίου 2025, ο προσωπικός του ιατρός ορίζεται αυτομάτως από το σύστημα όπως προαναφέρθηκε.

Προσωπικοί γιατροί για τον ενήλικο πληθυσμό ορίζονται γιατροί των ειδικοτήτων Γενικής – Οικογενειακής Ιατρικής και της Εσωτερικής Παθολογίας.

Για την ανήλικο πληθυσμό, ως προσωπικοί ιατροί ορίζονται οι παιδίατροι για ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους.

Οι κατηγορίες των προσωπικών ιατρών, πλην των παιδιάτρων, είναι οι ακόλουθες:

• Γιατροί που παρέχουν τις υπηρεσίες τους ως προσωπικοί ιατροί στο πλαίσιο του ΕΣΥ, με εγγεγραμμένο πληθυσμό.
• Υπόχρεοι και μη υπόχρεοι προσωπικοί ιατροί, που παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε δημόσιες μονάδες παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
• Γιατροί που επιθυμούν να αποκτήσουν την ειδικότητα της Γενικής – Οικογενειακής Ιατρικής, οι οποίοι παρέχουν, στο πλαίσιο της εκπαίδευσής τους, υπηρεσίες προσωπικού ιατρού.
• Γιατροί που ασκούν ελευθέριο επάγγελμα, διατηρούν ιδιωτικό ιατρείο και συμβάλλονται με τον ΕΟΠΥΥ ως προσωπικοί ιατροί, με εγγεγραμμένο πληθυσμό.
• Ιδιώτες γιατροί που ασκούν ελευθέριο επάγγελμα, διατηρούν ιδιωτικό ιατρείο και δεν συμβάλλονται με τον ΕΟΠΥΥ, ούτε αποζημιώνονται από αυτόν, αλλά επιλέγονται ελεύθερα από τον πολίτη και αμείβονται από τον τελευταίο, σύμφωνα με τη μεταξύ τους συμφωνία.

Ειδικά όσον αφορά τους παιδίατρους, οι κατηγορίες των προσωπικών ιατρών είναι οι ακόλουθες:

• Παιδίατροι που παρέχουν τις υπηρεσίες τους ως προσωπικοί ιατροί στο πλαίσιο του ΕΣΥ.
• Παιδίατροι που ασκούν ελευθέριο επάγγελμα, διατηρούν νόμιμα ιδιωτικό ιατρείο και συμβάλλονται με τον ΕΟΠΥΥ ως προσωπικοί ιατροί, με εγγεγραμμένο πληθυσμό.

Τα πληθυσμιακά όρια

Ο ανώτατος εγγεγραμμένος πληθυσμός για τους προσωπικούς ιατρούς καθορίζεται σε 2.000 εγγεγραμμένους λήπτες υπηρεσιών υγείας ανά προσωπικό ιατρό.

Για τους παιδιάτρους, ο ανώτατος εγγεγραμμένος πληθυσμός καθορίζεται σε 1.500 εγγεγραμμένους λήπτες υπηρεσιών υγείας ανά προσωπικό ιατρό.

Διατηρούν το δικαίωμα να παρέχουν υπηρεσίες προσωπικού ιατρού και αμιγώς ιδιώτες προσωπικοί ιατροί, υπό την προϋπόθεση ότι ο πληθυσμός που εγγράφεται σε αυτούς είναι διαφορετικός για κάθε κατηγορία προσωπικού ιατρού, στην οποία ανήκουν.

Το ανώτατο όριο του επιπρόσθετου πληθυσμού που δύναται να εγγραφεί σε αυτούς -υπό την ιδιότητά τους ως αμιγώς ιδιωτών προσωπικών ιατρών- δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 500 επιπρόσθετους λήπτες υπηρεσιών Υγείας ανά προσωπικό ιατρό.

Οι προσωπικοί γιατροί αποζημιώνονται επιπλέον των μηνιαίων αποδοχών τους, οι οποίες καλύπτουν αριθμό εγγεγραμμένων ληπτών υπηρεσιών υγείας μέχρι 1.500 άτομα και για εγγεγραμμένους λήπτες υπηρεσιών από χίλια 1.501 έως 2.000 άτομα «κατά κεφαλήν» και ανά ηλικιακή ομάδα.

Ειδικά οι παιδίατροι αποζημιώνονται επιπλέον των μηνιαίων αποδοχών τους, οι οποίες καλύπτουν αριθμό εγγεγραμμένων ληπτών υπηρεσιών υγείας μέχρι 1.000 άτομα και για εγγεγραμμένους λήπτες υπηρεσιών υγείας από 1.001 έως 1.500 άτομα «κατά κεφαλήν» και ανά ηλικιακή ομάδα.

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Ποιοι είναι 10 λόγοι για τους οποίους πρέπει όλα τα συνταγογραφούμενα φάρμακα να είναι στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση.

Στο μάτι του κυκλώνα βρίσκεται σταθερά ο χώρος της Υγείας – όχι ότι δεν ήταν και στο παρελθόν – απλώς σήμερα ταλανίζεται σχεδόν καθημερινά από σκάνδαλα όπως η πρόσφατη αποκάλυψη με την απάτη εις βάρος του ΕΟΠΥΥ με συστηματική έκδοση ψευδών συνταγογραφήσεων σε ΑΜΚΑ κυρίως αλλοδαπών και ανασφάλιστων ατόμων και εικονικές εκτελέσεις αυτών με πλαστές υπογραφές παραστατικών εκτέλεσης  αντί των ασφαλισμένων, προκαλώντας ζημιά στον Οργανισμό πάνω από 3,5 εκατ. ευρώ.

Μόλις πριν από μερικές μέρες ένα ακόμα σκάνδαλο ταρακούνησε συθέμελα τον κλάδο της υγείας. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Υγείας εντοπίστηκαν 100 γιατροί που συνταγογράφησαν μεταξύ 250 και 422 διαφορετικών φαρμάκων ανά ασθενή (ΑΜΚΑ) με ποσότητες που κυμαίνονταν από 250 έως 1.630 τεμάχια.

Παράλληλα έχουν αποσταλεί στην ΑΑΔΕ τα στοιχεία 1.100 ιδιωτών. Τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το υπουργείο Υγείας δείχνουν ότι οι γιατροί αυτοί έχουν συνταγογραφήσει άσκοπα υπερβολικά μεγάλες ποσότητες φαρμάκων, με ορισμένους να φτάνουν ακόμη και τα 2.500 έως
και 6.000 σκευάσματα.

Αθέμιτες πρακτικές που συμπαρασύρουν το Δημόσιο Σύστημα Υγείας, τους ανυποψίαστους ασθενείς, αλλά και όλες τις εταιρείες που ακολουθούν το γράμμα του Νόμου.
Τουτέστιν, μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά.

Είναι αλήθεια και κοινή παραδοχή της αγοράς, ότι αφενός μεν στο υπουργείο υγείας ηγείται ένας από τους πιο δραστήριους υπουργούς των κυβερνήσεων της ΝΔ, ο οποίος δεν διστάζει να φτάσει το μαχαίρι μέχρι το κόκαλο, αφετέρου οι υπηρεσίες πλέον στελεχώνονται από επιστημονικά καταρτισμένα στελέχη με εμπειρία και ακαδημαϊκές γνώσεις.

Η παραγωγή έργου αλλά και η παρακολούθηση της καθημερινότητας στο χώρο της υγείας είναι διαρκής και εντατική, με νέα εργαλεία που στόχο έχουν τον εξορθολογισμό της αγοράς και την προστασία της υγείας των πολιτών.

Τα παραδείγματα είναι πολλά: περιορισμός των ελλείψεων, αποκαλύψεις παραβατικών συμπεριφορών, έλεγχος συνταγογράφησης, εύρεση χρηματοδότησης (ή τουλάχιστον προσπάθεια), διόρθωση “λαθών” στην πολιτική Υγείας και τολμηρές αποφάσεις με άμεση εφαρμογή (για τον πολιτικό χρόνο), χαρακτηρίζουν τις τελευταίες αποφάσεις της ηγεσίας του υπουργείου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πρόσφατη νομοθέτηση ένταξης όλων των φαρμάκων που χορηγούνται με Ιατρική Συνταγή στην Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση, στον πρόσφατο νόμο 5129 που δημοσιεύθηκε ΦΕΚ Α124 της 1 Αυγούστου 2024 και πιο συγκεκριμένα στο Άρθρο 73. “Ένταξη μη αποζημιούμενων φαρμάκων και φαρμάκων με προέγκριση μέσω Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης Φαρμάκων στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης του Φορέα «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης – Η.Δ.Ι.Κ.Α. Α.Ε.”.

Τι προβλέπεται 

Στο άρθρο 3 του ν. 3892/2010 (Α’ 189) προστίθεται παρ. 3α ως εξής:

“3α. Στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης (Σ.Η.Σ.) του Φορέα  Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης Ανώνυμη Εταιρεία» (Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.) εντάσσονται τόσο τα αποζημιούμενα όσο και τα μη αποζημιούμενα φάρμακα που χορηγούνται με ιατρική συνταγή.

Τα μη αποζημιούμενα φάρμακα εντάσσονται στο Σ.Η.Σ. με συμμετοχή του ασθενούς εκατό τοις εκατό (100%). Τα μη αποζημιούμενα σκευάσματα συνταγογραφούνται με εμπορική ονομασία. H συνταγογράφηση των εν λόγω σκευασμάτων δεν προσμετράται στο όριο του δεκαπέντε τοις εκατό (15%) των επιτρεπτών αποκλίσεων της συνολικής συνταγογράφησης του κάθε γιατρού στη διάρκεια του έτους που προβλέπεται βάσει της υπό στοιχεία ΕΜΠ4/18.11.2012 (Β’ 3057) απόφασης του αναπληρωτή υπουργού Υγείας, όπως εκάστοτε ισχύει. Η Διεύθυνση Φαρμάκου του υπουργείου Υγείας αποστέλλει στην Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. κατάλογο με τα αποζημιούμενα και μη αποζημιούμενα φάρμακα που χορηγούνται με ιατρική συνταγή και περιλαμβάνονται στο ισχύον Δελτίο Τιμών Φαρμάκων και επικαιροποιεί αυτόν κάθε φορά που δημοσιεύεται νέο Δελτίο Τιμών Φαρμάκων, υποχρεούται δε να παρέχει κάθε επιπλέον απαιτούμενο στοιχείο για την ένταξη στο Σ.Η.Σ. των ως άνω φαρμάκων.

Τι δεν προβλέπεται 

Η παρούσα δεν εφαρμόζεται στα εν δυνάμει αποζημιούμενα φάρμακα, τα οποία εξαιρούνται από το Σ.Η.Σ., εκτός εάν υπάρχει προέγκριση μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης Φαρμάκων του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας, βάσει της περ. δ) της παρ. 1 του άρθρου 265 του ν. 4512/2018 (Α’ 5).

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, στη χώρα μας τα Φαρμακευτικά Ιδιοσκευάσματα που έχουν λάβει τιμή (βρίσκονται δηλαδή στο εκάστοτε ισχύον Δελτίο Τιμών που εκδίδεται από το Υπουργείο Υγείας) μπορούν να διατίθενται μέσω φαρμακείων με ιατρική συνταγή.

Στο ισχύον δελτίο τιμών των Υποχρεωτικά Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων (ΣΥΦΑ) περιλαμβάνονται 8.372 σκευάσματα, 6.225 αποζημιούμενα, 1.817 εν δυνάμει αποζημιούμενα και 330 “Μη Αποζημιούμενα” (“Αρνητικής Λίστας”).

Στο Σύστημα της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης περιλαμβάνονται τα 6.225 αποζημιούμενα σκευάσματα και θα προστεθούν σε αυτά τα 330 της «αρνητικής λίστας» καθώς και ένας μικρός αριθμός σκευασμάτων που εγκρίνονται μέσα από το “Σύστημα Ηλεκτρονικής Προέγκρισης”.

Με απλά λόγια, περίπου 1.800 υποχρεωτικώς συνταγογραφούμενα φάρμακα δεν προβλέπεται να ενταχθούν στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.

Ερωτήματα: 

1) Πώς θα χορηγούνται αυτά ; μα με χειρόγραφη συνταγή είναι η απάντηση…

2) Είναι άραγε αυτό στη σωστή κατεύθυνση ή θα πρέπει και για ποιους λόγους να ενταχθούν όλα τα φάρμακα στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης ;

Για να προσεγγίσουμε το θέμα, χρησιμοποιήσαμε το ΑΙ εργαλείο της Microsoft υποβάλλοντας την εξής ερώτηση:
Ποιοι είναι 10 λόγοι για τους οποίους πρέπει όλα τα συνταγογραφούμενα φάρμακα να είναι στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση;

Και η απάντηση :

1. Αύξηση της ασφάλειας των ασθενών

Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση μειώνει το ενδεχόμενο λάθους κατά την ανάγνωση της συνταγής από φαρμακοποιούς, εξασφαλίζοντας ότι ο ασθενής λαμβάνει το σωστό φάρμακο και τη σωστή δόση.

2. Μείωση των λαθών στη συνταγογράφηση

Οι γιατροί μπορούν να εντοπίσουν και να αποφεύγουν ανεπιθύμητες αλληλεπιδράσεις φαρμάκων και αλλεργίες, βελτιώνοντας έτσι την ακρίβεια της συνταγογράφησης.

3. Εξοικονόμηση χρόνου

Η διαδικασία ηλεκτρονικής συνταγογράφησης είναι πιο γρήγορη και απλή, επιτρέποντας στους γιατρούς και τους φαρμακοποιούς να επικεντρωθούν περισσότερο στη φροντίδα των ασθενών.

4. Βελτίωση της παρακολούθησης της θεραπείας

Οι γιατροί έχουν άμεση πρόσβαση στο ιστορικό συνταγογράφησης του ασθενούς, διευκολύνοντας την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας και τις απαραίτητες προσαρμογές.

5. Ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ επαγγελματιών υγείας

Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ γιατρών, φαρμακοποιών και άλλων επαγγελματιών υγείας, βελτιώνοντας τον συντονισμό της φροντίδας.

6. Μείωση της απώλειας συνταγών

Οι ηλεκτρονικές συνταγές αποθηκεύονται με ασφάλεια και είναι προσβάσιμες ανά πάσα στιγμή, μειώνοντας τον κίνδυνο απώλειας ή καταστροφής των χειρόγραφων συνταγών.

7. Πρόληψη της κατάχρησης και της απάτης

Η ηλεκτρονική καταγραφή των συνταγών καθιστά πιο δύσκολη τη χειραγώγηση ή την πλαστογράφηση των συνταγών, συμβάλλοντας στην πρόληψη της κατάχρησης φαρμάκων.

8. Βελτίωση της διαχείρισης αποθεμάτων

Οι φαρμακοποιοί μπορούν να διαχειρίζονται καλύτερα τα αποθέματα, καθώς η ηλεκτρονική συνταγογράφηση παρέχει σε πραγματικό χρόνο πληροφορίες για τη ζήτηση και τη διάθεση των φαρμάκων.

9. Υποστήριξη της έρευνας και της δημόσιας υγείας

Τα συγκεντρωτικά δεδομένα από την ηλεκτρονική συνταγογράφηση μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάλυση των τάσεων στη χρήση φαρμάκων, υποστηρίζοντας την έρευνα και τις πολιτικές δημόσιας υγείας.

10. Μείωση του διοικητικού κόστους

Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση μειώνει την ανάγκη για χειρόγραφη καταγραφή και διαχείριση συνταγών, εξοικονομώντας χρόνο και πόρους για τα ιατρικά και φαρμακευτικά ιδρύματα.

Εμείς θα προσθέσουμε απλά ότι σε ένα ασθενοκεντρικό σύστημα, οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με κριτήριο την ασφάλεια και εξυπηρέτηση του ασθενούς. Σήμερα η Ιατρική Συνταγή είναι συνώνυμη της Ηλεκτρονικής Ιατρικής Συνταγής στην οποία βασίζεται μια σειρά δράσεων για την Ηλεκτρονική Υγεία όπως ο ΑΗΦΥ (Ατομικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας) αλλά και προγράμματα πρόληψης και θεραπείας νόσων που αφορούν τη δημόσια υγεία.

Είναι κοινή παραδοχή ότι η ψηφιοποίηση των συστημάτων εμποδίζει λάθη και παραβατικότητα, τα ιατρικά λάθη δε σε πολλές περιπτώσεις δεν αποκαθίστανται ενώ οποιαδήποτε παραβατικότητα οδηγεί σε αυξημένες δαπάνες εις βάρος τόσο των ασθενών όσο και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης.
Μήπως λοιπόν πρέπει να ενταχθούν «Όλα τα Φάρμακα που χορηγούνται με Ιατρική Συνταγή στην ΗΣ», και να καταργηθούν πλήρως οι χειρόγραφες συνταγές, που έτσι και αλλιώς δεν συνάδουν με την σύγχρονη πρακτική;

Η τεχνολογία πρέπει να χρησιμοποιείται για τη διευκόλυνση της ζωής των πολιτών. Σε ένα σύγχρονο σύστημα Υγείας στο κέντρο των αποφάσεων πρέπει να βρίσκεται ο ασθενής και η τεχνολογία πρέπει να διευκολύνει την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία.

Η διασύνδεση της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης με τα πανευρωπαϊκά δίκτυα επίσης απαιτεί ολοκληρωμένη αντιμετώπιση τως ζητημάτων συνταγογράφησης.

Η ένταξη λοιπόν όλων των σκευασμάτων στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση είναι μια λογική απόφαση, επιβάλλεται από τις ανάγκες των ασθενών, των παρόχων υγείας αλλά και των φορέων κοινωνικής ασφάλισης, αποτελεί δε μονόδρομο, για να πάει η Υγεία όχι ένα, αλλά πολλά βήματα μπροστά.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Γερμανοί ερευνητές περιγράφουν για πρώτη φορά τη σημαντική συμβολή των λεγόμενων “προπηκτικών αιμοπεταλίων” στον σχηματισμό φλεβικών θρόμβων.

Η φλεβική θρόμβωση και η πνευμονική εμβολή συγκαταλέγονται στις πιο συχνές καρδιαγγειακές παθήσεις και μπορεί να έχουν απειλητικές για τη ζωή συνέπειες.

Οι ερευνητές του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για το Καρδιαγγειακό Σύστημα (DZHK) στην Ιατρική Κλινική I του Νοσοκομείου LMU του Μονάχου εντόπισαν έναν προηγουμένως ανεξερεύνητο μηχανισμό σε αυτό το πλαίσιο που συμβάλλει στον σχηματισμό φλεβικών θρόμβων και θα μπορούσε ενδεχομένως να αποτελέσει μια νέα θεραπευτική δομή-στόχο.

Η πρωτοποριακή μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Blood”.

Οι καρδιαγγειακές παθήσεις είναι η πιο κοινή αιτία θανάτου στις βιομηχανικές χώρες. Εκτός από τις καρδιακές προσβολές και τα εγκεφαλικά επεισόδια, αυτό περιλαμβάνει επίσης το σχηματισμό θρόμβων στο φλεβικό σύστημα, όπως η σε βάθος φλεβική θρόμβωση αλλά και η πνευμονική εμβολή.

Οι τρέχουσες θεραπευτικές αντιλήψεις και γνώσεις περιορίζονται κυρίως στην αναστολή του συστήματος πήξης (“αντιπηκτικά”) και στη μηχανική ή φαρμακευτική διάλυση των φλεβικών θρόμβων. Αντίθετα, τα αιμοπετάλια, τα οποία αποτελούν τη σημαντικότερη θεραπευτική δομή στις αρτηριακές θρομβώσεις, δεν έχουν ακόμη αποτελέσει μέρος των θεραπευτικών αντιλήψεων για τη φλεβική θρόμβωση.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τους αναπληρωτές καθηγητές Δρ Rainer Kaiser, Δρ Badr Kilani και αναπληρωτή καθηγητή Δρ Leo Nicolai από την Ιατρική Κλινική I του Νοσοκομείου LMU, περιέγραψαν τώρα για πρώτη φορά τη σημαντική συμβολή μιας ιδιαίτερα ενεργοποιημένης μορφής αιμοπεταλίων, των λεγόμενων προπηκτικών αιμοπεταλίων, στο σχηματισμό φλεβικών θρόμβων.

Για τον σκοπό αυτό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δείγματα αίματος από ασθενείς που είχαν προσέλθει στο τμήμα επειγόντων περιστατικών του νοσοκομείου LMU με υποψία θρόμβωσης της φλέβας του ποδιού ή πνευμονικής εμβολής.

Οι ασθενείς που αργότερα διαγνώστηκαν με φλεβική θρόμβωση ή πνευμονική εμβολή παρουσίασαν υψηλά επίπεδα ενός ιδιαίτερα ενεργοποιημένου υποτύπου αιμοπεταλίων, γνωστού ως προπηκτικά αιμοπετάλια, κατά τη στιγμή της ένταξής τους στη μελέτη.

Αυτός ο υποπληθυσμός αιμοπεταλίων χαρακτηρίζεται από μια μορφή μπαλονιού και την ισχυρή δέσμευση παραγόντων πήξης στην επιφάνειά τους.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν επίσης ότι τα προπηκτικά αιμοπετάλια εμπλέκονται επίσης άμεσα στο σχηματισμό θρόμβων στις πνευμονικές εμβολές και μπορούσαν να ανιχνευθούν σε θρόμβους που είχαν αναρροφηθεί από τις πνευμονικές αρτηρίες ιδιαίτερα βαριά ασθενών.

Οι ερευνητές ανίχνευσαν επίσης προπηκτικά αιμοπετάλια σε ένα μοντέλο ποντικού για βαθιά φλεβική θρόμβωση.

Στο δεύτερο μέρος της μελέτης, οι επιστήμονες διερεύνησαν αν η αναστολή της προπηκτικής ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων μπορεί να επηρεάσει τον σχηματισμό φλεβικών θρόμβων. Πράγματι, δύο σειρές ποντικών που δεν είναι σε θέση να σχηματίσουν προπηκτικά αιμοπετάλια παρουσίασαν σημαντικά μειωμένη τάση για θρόμβωση.

Στο πλαίσιο μιας θεραπευτικής προσέγγισης, οι Kaiser, Kilani και Nicolai χρησιμοποίησαν τελικά ένα κλινικά εγκεκριμένο φάρμακο από την κατηγορία των αναστολέων της καρβονικής ανυδράσης, το οποίο μπορεί να αναστείλει την προπηκτική ενεργοποίηση.

Οι ερευνητές κατάφεραν να δείξουν ότι τα ζώα που έλαβαν θεραπεία με το φάρμακο μεθαζολαμίδη παρουσίασαν σημαντικά λιγότερες θρομβώσεις. Σε αντίθεση με τα συμβατικά αντιαιμοπεταλιακά και αντιπηκτικά φάρμακα, η θεραπεία με μεθαζολαμίδη δεν είχε καμία επίδραση στον χρόνο αιμορραγίας μετά από τραυματικό αγγειακό τραυματισμό.

Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης προσδιορίζουν την προπηκτική ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων ως σημαντικό μεσολαβητή στην ανάπτυξη της θρόμβωσης της φλέβας του ποδιού και της πνευμονικής εμβολής.

Αυτός ο νέος μηχανισμός σχηματισμού θρόμβων τοποθετεί τα αιμοπετάλια στο επίκεντρο της φλεβικής θρόμβωσης: Ενώ οι προηγούμενες θεραπευτικές προσεγγίσεις αναστέλλουν κυρίως τις πρωτεΐνες πήξης στο αίμα και σχετίζονται με αυξημένα ποσοστά αιμορραγίας, τα αποτελέσματα της νέας μελέτης θα μπορούσαν να ανοίξουν το δρόμο για τη στοχευμένη αναστολή των αιμοπεταλίων με τη χρήση κλινικά ήδη εγκεκριμένων παραγόντων στην καθημερινή κλινική πρακτική.

Επιπλέον, η ανίχνευση αυξημένου αριθμού προπηκτικών αιμοπεταλίων στην κυκλοφορία θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων διαγνωστικών αλγορίθμων για τη φλεβική θρόμβωση.

Η  μελέτη με επικεφαλής τους τρεις νέους επιστήμονες δημοσιεύθηκε προχθες στο διεθνούς φήμης περιοδικό “Blood”.

Πηγές:
Deutsches Zentrum für Herz-Kreislauf-Forschung

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η περίοδος της πανδημίας αποτέλεσε σημαντικό εφαλτήριο για την περαιτέρω ανάπτυξη και καλύτερη κατανόηση της δράσης μίας ιδιαίτερης κατηγορίας εξατομικευμένης θεραπείας, αυτής των εμβολίων και πιο συγκεκριμένα των mRNA εμβολίων.

Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί μία από τις πιο συχνές διαγνωσθείσες κακοήθειες καθώς και την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως. Η διάγνωσή του γίνεται συνήθως σε εκτεταμένο ή μεταστατικό στάδιο, με κύριο παράγοντα κινδύνου για τη νόσο να αποτελεί το κάπνισμα. Περίπου 85% των περιπτώσεων κατηγοριοποιούνται ως μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα. Τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί σημαντικά άλματα τόσο στη διάγνωση όσο και τη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα, με αξιοσημείωτη πρόοδο στον προσυμπτωματικό έλεγχο, τη χρήση νέων ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών διάγνωσης και την κυκλοφορία πιο αποτελεσματικών και ειδικών θεραπειών για τη νόσο. Οι ασθενείς με ΜΜΚΠ που είναι κατάλληλοι για στοχευμένες θεραπείες ή ανοσοθεραπεία επιβιώνουν τώρα περισσότερο, με τα ποσοστά 5ετούς επιβίωσης να κυμαίνονται από 15% έως 62,5%, ανάλογα με τον υπότυπο του καρκίνου του πνεύμονα, έχοντας παράλληλα και καλύτερη ποιότητα ζωής.

Η περίοδος της πανδημίας αποτέλεσε σημαντικό εφαλτήριο για την περαιτέρω ανάπτυξη και καλύτερη κατανόηση της δράσης μίας ιδιαίτερης κατηγορίας εξατομικευμένης θεραπείας, αυτής των εμβολίων και πιο συγκεκριμένα των mRNA εμβολίων, η οποία ήταν ήδη γνωστή στην κοινότητα των Παθολόγων Ογκολόγων. Ήδη από τη δεκαετία του 1990 ήταν γνωστό ότι η έγχυση του mRNA σε κύτταρα στο εργαστήριο είχε τη δυνατότητα να τροποποιεί και να ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Η πρώτη επιτυχημένη κλινική δοκιμή ενός εμβολίου σε συμπαγείς όγκους ξεκίνησε το 2008 και αφορούσε ασθενείς με  μεταστατικό καρκίνο του προστάτη. Για τη δημιουργία του εμβολίου συλλέγονταν κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος του  ίδιου του ασθενούς και μετά από ειδική τροποποίηση επανεγχύονταν στον οργανισμό του ενισχύοντας την ανοσοποιητική απάντηση του οργανισμού ενάντια στον όγκο. Έτσι το 2013, πραγματοποιείται η πρώτη έγκριση εμβολίου ως αντικαρκινική θεραπεία.

Μέσα στα επόμενα χρόνια έλαβαν χώρα σημαντικά άλματα στην ανάπτυξη και μελέτη των mRNA εμβολίων, κυρίως με την αξιολόγηση της ασφάλειας και της πιθανής αποτελεσματικότητας τους σε κλινικές δοκιμές φάσεις Ι και προσφάτως φάσης ΙΙ τόσο στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, όσο και σε άλλα συχνά νεοπλάσματα. Τους τελευταίους μήνες υπάρχει εκτεταμένη συζήτηση αναφορικά με το νέο ¨αποτελεσματικό¨ θεραπευτικό όπλο στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, συζήτηση που αφορά μια πολυκεντρική μελέτη αρχικής φάσης για την αξιολόγηση της δραστικότητας ενός mRNA εμβολίου. Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι αφορά κλινική δοκιμή αξιολόγησης μιας νέας αντικαρκινικής θεραπείας, δυνητικά αποτελεσματικής ή και όχι στο μέλλον, η οποία σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αντικαταστήσει ήδη εγκεκριμένες αποτελεσματικές επιλογές για το μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα καθώς βρίσκεται σε αρχικά στάδια μελέτης.

Τι γνωρίζουμε για τα mRNA εμβόλια και πιο συγκεκριμένα για τα νέα mRNA εμβόλια και τις κλινικές δοκιμές που μελετιούνται στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα

• Περισσότερα από 20 mRNA εμβόλια είναι υπό μελέτη σε πρώιμης φάσης κλινικές δοκιμές και στο εργαστήριο σε διάφορους συμπαγείς όγκους, όπως καρκίνος του παχέος εντέρου και του μαστού, χωρίς ωστόσο να ξέρουμε την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους στην αντιμετώπιση του καρκίνου
• Στόχος της χορήγησης των mRNA εμβολίων αποτελεί κυρίως η ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος ώστε να καταπολεμήσει επιτυχώς τα κύτταρα του όγκου
• Τα mRNA εμβόλια έχουν ενθουσιώδη υποδοχή από την επιστημονική κοινότητα, κυρίως γιατί έχουν πλεονεκτήματα ως προς την καλή ανοχή των ασθενών στη χορήγησή τους με συνήθως αντιμετωπίσιμες και παροδικές ανεπιθύμητες ενέργειες. Επίσης, δεν ‘μπαίνουν’ στο DNA του ασθενούς, οπότε έχουν μικρό κίνδυνο να δημιουργήσουν νέες μεταλλάξεις, αποβάλλονται εύκολα από τον οργανισμό και έχουν γρήγορη και σχετικά φτηνή παραγωγή.  Πάνω από όλα ενισχύουν όλα τα είδη της ανοσίας με αποτέλεσμα η ενεργοποίησή της να έχει και διάρκεια
• Αναφορικά με τα νέα mRNA εμβόλια στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, το πιο γνωστό είναι ένα εμβόλιο που περιέχει 6 λιποσωμιακά τροποποιήμενα mRNAs, κάθε ένα από τα οποία κωδικοποιεί για ένα διαφορετικό για τον όγκο αντιγόνο που συχνά εκφράζεται στον μη μικροκυτταρικό καρκίνωμα του πνεύμονα στοχεύοντας στην ενίσχυση της ανοσιακής απάντησης με στόχο την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων
• Πρώιμα αποτελέσματα, κυρίως στο εργαστήριο, αναφέρουν θετικό προφίλ ασφάλειας, γεγονός που οδήγησε στο σχεδιασμό της κλινικής μελέτης φάσης Ι και ακολούθως φάσης ΙΙ για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας του εμβολίου
• Στη συγκεκριμένη κλινική μελέτη που τρέχει εντάσσονται ασθενείς τόσο με πρώιμο όσο και με προχωρημένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονα και το λαμβάνουν μόνο του, σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία ή σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία και χημειοθεραπεία
• Η χορήγηση του συγκεκριμένου mRNA εμβολίου πραγματοποιείται ενδοφλεβίως σε 6 αρχικές εβδομαδιαίες δόσεις και ακολούθως κάθε 3 εβδομάδες για συνολικό διάστημα έως και 54 μηνών
• Η πρώτη χορήγηση του εμβολίου στη μελέτη πραγματοποιήθηκε το Καλοκαίρι του 2024 στο Ηνωμένο Βασίλειο και η παρούσα μελέτη διεξάγεται σε 34 Ογκολογικά κέντρα στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, τη Γερμανία, την Ισπανία και την Τουρκία
• Στη Χώρα μας ερευνητικά κέντρα διεξάγουν μία παρόμοια πολυκεντρική κλινική μελέτη φάσης ΙΙ σε ασθενείς με πρώιμο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα οι οποίοι έχουν υποβληθεί σε χειρουργική εκτομή της νόσου (ασθενείς με στάδιο νόσου Ι-ΙΙΙΑ)
• Πιο συγκεκριμένα, στην κλινική αυτή δοκιμή αξιολογείται η αποτελεσματικότητα της προσθήκης ενός mRNA εμβολίου σε συγχορήγηση με ανοσοθεραπεία ως θεραπεία συντήρησης μετά το χειρουργείο ή την ολοκλήρωση της επικουρικής χημειοθεραπείας, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα αναζωπύρωσης της νόσου στο μέλλον
• Πρόκειται για ένα mRNA εμβόλιο το οποίο αποτελείται από ένα μόνο συνθετικό mRNA που κωδικοποιεί για έως και 34 νέο-αντιγόνα και έχει σχεδιαστεί σύμφωνα με τη γονιδιακή υπογραφή του κάθε ασθενούς ώστε να αυξήσει την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος του σώματος να ανιχνεύσει και να καταπολεμήσει τα καρκινικά κύτταρα

Μη πλήρως διευκρινισμένες πτυχές στη χρήση των mRNA εμβολίων στον καρκίνο του πνεύμονα

• Θα πρέπει να υπάρχει η γνώση ότι παρά την έρευνα στο συγκεκριμένο θεραπευτικό πεδίο τα τελευταία χρόνια, δεν υπάρχει έγκριση για κανένα mRNA εμβόλιο στην πρόληψη ή τη θεραπεία του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα
• Τα mRNA εμβόλια αποτελούν υπό μελέτη θεραπευτικούς παράγοντες, η δραστικότητα τους δεν είναι γνωστή και η χορήγησή τους δεν μπορεί να αντικαταστήσει ήδη υπάρχουσες εγκεκριμένες αποτελεσματικές θεραπείες
• Η ασφάλεια των mRNA εμβολίων δεν είναι εντελώς γνωστή όπως μας δίδαξε και η ευρεία εφαρμογή τους κατά της λοίμωξης από SARS-COV-2 στην περίοδο της πανδημίας.

Συμπερασματικά, τα mRNA εμβόλια φαίνεται να αποτελούν μια ενδιαφέρουσα πιο εξατομικευμένη αντικαρκινική προσέγγιση στην πρόληψη ή τη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου. Ωστόσο, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι αφορά επιστημονική έρευνα η οποία βρίσκεται ακόμα σε πρώιμα ερευνητικά στάδια. Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των mRNA εμβολίων θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω μέσα από τη διεξαγωγή και πιο προχωρημένων κλινικών μελετών (Φάσης ΙΙ και ΙΙΙ). Η  ένταξη των ασθενών σε κλινικές μελέτες θα πρέπει να ενθαρρύνεται, σε κάθε περίπτωση όμως μόνο μετά από σωστή επιστημονική πληροφόρηση.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η πρωτεΐνη GPNMB, που απελευθερώνεται από ορισμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος μετά από καρδιακή προσβολή, συμβάλλει σημαντικά στην επούλωση της καρδιάς.

Eπιστήμονες του UCLA ανακάλυψαν ότι η πρωτεΐνη GPNMB, που απελευθερώνεται από ορισμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος μετά από καρδιακή προσβολή, συμβάλλει σημαντικά στην επούλωση της καρδιάς.

Η πρωτεΐνη προσδένεται σε συγκεκριμένο υποδοχέα ενθαρρύνοντας την επιδιόρθωση του καρδιακού ιστού. Η ανακάλυψη θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες αγωγές που θα εμποδίζουν την καρδιακή ανεπάρκεια ενισχύοντας την ικανότητα της καρδιάς να αναρρώνει και να λειτουργεί αποτελεσματικά μετά από καρδιακή προσβολή.

Οι επιστήμονες του UCLA εντόπισαν την πρωτεΐνη GPNMB ως παράγοντα ζωτικής σημασίας για τη διαδικασία επούλωσης μετά από καρδιακή προσβολή.

Η μελέτη τους σε πειραματόζωα έδειξε ότι τα μακροφάγα απελευθερώνουν GPNMB, που προσδένεται στον υποδοχέα wGPR39. Αυτή η αλληλεπίδραση προάγει την επιδιόρθωση καρδιακού ιστού. Η μελέτη προσφέρει νέα στοιχεία για τη φυσική διαδικασία επούλωσης της καρδιάς και ανοίγει τον δρόμο για πιθανές αγωγές με στόχο την ενίσχυση της λειτουργίας της καρδιάς και την πρόληψη της εξέλιξης σε καρδιακή ανεπάρκεια.

Οι ερευνητές πρώτα έδειξαν ότι η GPNMB δεν εκφράζεται εγγενώς από την καρδιά αλλά παράγεται από φλεγμονώδη κύτταρα που προέρχονται από τον μυελό των οστών. Μετά από καρδιακή προσβολή τα μακροφάγα ταξιδεύουν στην πλευρά του τραυματισμού της καρδιάς όπου εκφράζουν την GPNMB.

Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε γονιδιακά knock outs—απενεργοποιώντας το γονίδιο GPNMB — και μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών και παρατήρησε ότι ποντικοί με έλλειψη του γονιδίου GPNMB είχαν σημαντικά χειρότερο αποτέλεσμα μετά από καρδιακή προσβολή, περιλαμβανομένης υψηλότερης εμφάνισης ρήξης καρδιάς, μιας μοιραίας επιπλοκής.

Ποντικοί με φυσιολογική έκφραση  GPNMB στους οποίους δόθηκε επιπλέον δόση κυκλοφορούσας πρωτείνης GPNMB έδειξαν βελτιωμένη καρδιακή λειτουργία και μειωμένο ουλώδη ιστό.

Τέσσερις εβδομάδες μετά από προσομοιωμένη καρδιακή προσβολή, το 67% των ζώων με έλλειψη γονιδίου GPNMB εμφάνισε σοβαρή ίνωση σε σύγκριση με 8% των ζώων στην ομάδα ελέγχου.

Οι ερευνητές επίσης ανακάλυψαν ότι η GPNMB προσδένεται στον υποδοχέα GPR39, που εθεωρείτο ορφανός.

Η αλληλεπίδραση προκαλεί έναν καταρράκτη σημάτων που προάγουν την αναγέννηση ιστών και τον περιορισμό  του ουλώδους ιστού.

Η νέα έρευνα δείχνει τη δυνατότητα της GPNMB ως θεραπευτικού παράγοντα καθώς και της πρωτεΐνης GPR39 ως στόχου που μπορεί να περιορίσει τον ουλώδη ιστό, να βελτιώσει την καρδιακή λειτουργία και να προλάβει την καρδιακή ανεπάρκεια.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Nature Cardiovascular Research.

Πηγές:
Nature Cardiovascular Research.  

Πηγη: https://www.iatronet.gr/