Η 18η Μαρτίου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Νεανικών Ρευματικών Νοσημάτων από την Ευρωπαϊκή Παιδορευματολογική Εταιρεία (PReS) και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο για Παιδιά με Αρθρίτιδα (ENCA). Η ημέρα αυτή είναι αφιερωμένη στην ενημέρωση του κοινού για τα Νεανικά Ρευματικά Νοσήματα και στην ευαισθητοποίησή του σχετικά με τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης από τους κατάλληλα εκπαιδευμένους ιατρούς, ώστε να παρέχεται στα παιδιά η βέλτιστη διεπιστημονική περίθαλψη.

Οι «ρευματοπάθειες» ή χρόνια ρευματικά νοσήματα (παθήσεις) προσβάλλουν κυρίως το μυοσκελετικό σύστημα και διαδράμουν με εξάρσεις και υφέσεις. Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι μια χρόνια άσηπτη φλεγμονή του συνδετικού ιστού, που υπάρχει άφθονος στο σύστημα αυτό. Άσηπτη σημαίνει ότι  δεν εντοπίζεται κάποιο μικρόβιο ή ιός ή άλλος παράγοντας που πυροδοτεί και διατηρεί αυτή την απάντηση του ανοσιακού (αμυντικού) συστήματος σε ένα ή περισσότερα άγνωστα ερεθίσματα. Όταν πρωτοεμφανίζονται σε ασθενείς κάτω των 18 ετών, ονομάζονται Νεανικά Ρευματικά Νοσήματα (ΝΡΝ).

«Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ακόμη επίσημα δεδομένα για την επίπτωση (αριθμός νέων περιπτώσεων/έτος) και για τον επιπολασμό (αριθμός συνολικών περιπτώσεων/έτος) των χρόνιων αυτών νοσημάτων», επισημαίνει η Μαρία Τραχανά, Πρόεδρος της Ελληνικής Παιδορευματολογικής Εταιρείας. «Σύμφωνα με τα παγκόσμια επιδημιολογικά δεδομένα, η εκδήλωση των ΝΡΝ αποδίδεται σε συνδυασμό γενετικής προδιάθεσης και περιβαλλοντικών επιδράσεων. Επομένως, η επίπτωση και ο επιπολασμός τους διαφέρει ανά γεωγραφική περιοχή και φυλή».

Η κλινική τους εικόνα «δεν αποτελεί μικρογραφία των αντίστοιχων νοσημάτων των ενηλίκων και η θεραπεία τους σήμερα, όπως και στους ενήλικες, είναι στοχευμένη και αποβλέπει στην καταστολή της άσηπτης φλεγμονής και όχι μόνο στην ανακούφιση από τα συμπτώματα», εξηγεί η Πολυξένη Πρατσίδου-Γκέρτση, Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ομοσπονδίας ΡΕΥΜΑΖΗΝ. «Επιπλέον, όπου απαιτείται, εφαρμόζεται φυσικοθεραπεία ή ειδικό ασκησιολόγιο στο σπίτι για τη διατήρηση της σωματικής λειτουργικότητας και των καθημερινών δραστηριοτήτων σε επίπεδο ίδιο με των συνομηλίκων τους. Παράλληλα, όπου απαιτείται, η οικογένεια στηρίζεται ψυχολογικά για τη συμβίωση με το χρόνιο ρευματικό νόσημα».

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρείας και Επαγγελματικής  Ένωσης Ρευματολόγων Ελλάδος, Δημήτρης Καρόκης, αναφερόμενος από την πλευρά του στην Παγκόσμια Ημέρα Νεανικών Ρευματικών Νοσημάτων, τόνισε: «Τα Νεανικά Ρευματικά Νοσήματα είναι μια ομάδα σπάνιων χρόνιων φλεγμονωδών καταστάσεων. Αυτό σημαίνει ότι επιμένουν για πολλά χρόνια και συχνά συνεχίζονται μέχρι και την ενήλικη ζωή. Τα συχνότερα Νεανικά Ρευματικά Νοσήματα στη χώρα μας είναι η Νεανική Ιδιοπαθής Αρθρίτιδα (NIA), οι Νεανικές Συστηματικές Αγγειίτιδες και ο Νεανικός Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος. Δεν υπάρχουν ακόμη επιδημιολογικά δεδομένα για τη συχνότητά τους στην Ελλάδα. Η ΝΙΑ υπολογίζεται ότι προσβάλλει 1 στα 1.000 περίπου παιδιά κάτω των 18 ετών και ανήκει στα 10 συχνότερα χρόνια νοσήματα των ανηλίκων. Είναι όμως περίπου 10 φορές πιο σπάνια από το αντίστοιχο νόσημα των ενηλίκων, τη Ρευματοειδή Αρθρίτιδα. Η συνηθέστερη, όμως, μορφή ρευματοπάθειας στα παιδιά είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Παρουσιάζει την ίδια περίπου συχνότητα με τον Νεανικό Σακχαρώδη Διαβήτη και την Παιδική Επιληψία».

Λεζάντα πίνακα: Στοιχεία από μελέτες για την ετήσια επίπτωση των νεανικών ρευματικών νοσημάτων στα παιδιά παγκοσμίως

Περισσότερες πληροφορίες για τα Νεανικά Ρευματικά Νοσήματα:

Παιδικός Αντιρευματικός Αγώνας Β. Ελλάδος – www.paa.gr

Σύλλογος Γονέων-Κηδεμόνων Παιδιών με Χρόνιες Ρευματοπάθειες – www.sygopaa.gr

Διεθνής Οργάνωση Παιδορευματολογίας – www.printo.it  (για οικογένειες)

Το μελάνωμα είναι η πιο επικίνδυνη μορφή καρκίνου του δέρματος, και αυτό που το κάνει ακόμη πιο τρομακτικό είναι το γεγονός ότι τα ποσοστά εμφάνισής του αυξάνονται ραγδαία, ειδικά σε νεότερους ανθρώπους. Η έγκαιρη διάγνωση αλλάζει εντελώς το τοπίο, ανεβάζοντας κατακόρυφα τις πιθανότητες για θεραπεία.

Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία από τον αμερικανικό φορέα Melanoma Research Alliance, τα περιστατικά μελανώματος έχουν τριπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια, σε μία περίοδο που τα ποσοστά εμφάνισης άλλων συχνών μορφών καρκίνου έχουν πτωτική τάση.

Τα σχετικά στοιχεία από τις ΗΠΑ είναι χαρακτηριστικά:

• Εκτιμάται ότι το 2024 πάνω από 100 χιλιάδες Αμερικανοί θα διαγνωστούν με μελάνωμα.
• Περίπου 1 στους 50 Αμερικανούς διαγιγνώσκεται με μελάνωμα στη διάρκεια της ζωής του.
• Κάθε ώρα, ένας άνθρωπος πεθαίνει από μελάνωμα.
• Το μελάνωμα είναι ο τρίτος συχνότερα διαγνωσμένος καρκίνος στις ηλικίες μεταξύ 25 και 39 ετών.
• Ωστόσο, η έγκαιρη αφαίρεση του μελανώματος σε αρχικό στάδιο οδηγεί σε πλήρη ίαση.

Στη χώρα μας, σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΔΥ, το 2020 υπήρξαν 1.313 νέες περιπτώσεις μελανώματος με τη νόσο να αποτελεί τη 14η πιο συχνή κακοήθη νεοπλασία στον ελληνικό πληθυσμό.

Τι είναι το μελάνωμα

«Το μελάνωμα είναι μια κακοήθης βλάβη που αναπτύσσεται κυρίως στα κύτταρα  που παράγουν μελανίνη, τα μελανοκύτταρα, τα οποία ευθύνονται για το χρώμα της επιδερμίδας μας. Η βλάβη μπορεί να εμφανιστεί ως μία μικρή μαύρη κηλίδα οπουδήποτε στο δέρμα ή να αναπτυχθεί επάνω σε έναν σπίλο (ελιά).

Οι περισσότερες περιπτώσεις μελανώματος οφείλονται στην έκθεση στον ήλιο – ή σε χρήση solarium. Η βλάβη μπορεί επίσης να αναπτυχθεί σε σημεία του σώματος που δεν εκτίθενται τόσο έντονα στον ήλιο, όπως οι παλάμες ή τα πέλματα, ο βολβός των ματιών ή κάτω από τα νύχια, γεγονός που υποδεικνύει ότι παίζουν ρόλο και άλλοι παράγοντες», τονίζει η Δρ. Αμαλία Τσιατούρα, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

Ο κανόνας ABCDE και το… «ασχημόπαπο»

Σύμφωνα με τους ειδικούς, όταν το μελάνωμα διαγνωστεί έγκαιρα θεωρείται ουσιαστικά ιάσιμο. Και παρότι οι θεραπείες για το μελάνωμα σε προχωρημένο στάδιο διαρκώς εξελίσσονται και είναι ελπιδοφόρες, η πρόληψη μαζί με την έγκαιρη διάγνωση είναι αυτά στα οποία μπορούμε να ποντάρουμε όλοι άμεσα και εύκολα.

Ο κανόνας ABCDE είναι μία βασική οδηγία για να μπορεί εύκολα ο καθένας μας να διαπιστώσει τυχόν ύποπτες αλλαγές στους σπίλους ώστε να απευθυνθεί έγκαιρα στον εξειδικευμένο δερματολόγο, ο οποίος είναι ο μόνος που μπορεί να κάνει έγκυρη και σωστή διάγνωση.

Τι σημαίνουν όμως αυτά τα αρχικά; Προέρχονται από τις αντίστοιχες αγγλικές λέξεις:

Asymmetry – ασυμμετρία στο σχήμα του σπίλου

Border – ασαφή όρια

Color – ανομοιομορφία στο χρώμα

Diameter – αλλαγή στη διάμετρο

Evolving – εξέλιξη και μεταβολή του σπίλου

Μία πιο πρόσφατη συμβουλή από τον έγκριτο αμερικανικό φορέα Skin Cancer Foundation για έγκαιρη διάγνωση είναι ο «κανόνας του ασχημόπαπου» που βασίζεται στην απλή σύγκριση μεταξύ των γειτονικών σπίλων. Οποιοσδήποτε σπίλος ή σημάδι ξεχωρίζει ή μοιάζει «άσχημο» σε σύγκριση με τα τριγύρω, χρειάζεται διερεύνηση από τον δερματολόγο. Η στρατηγική που προτείνεται σε αυτήν την περίπτωση υπογραμμίζει τη σημασία όχι μόνο του ελέγχου των σπίλων, αλλά και της μεταξύ τους σύγκρισης, ώστε να εντοπίσουμε αμέσως κάποιον που διαφέρει και να απευθυνθούμε έγκαιρα στον ειδικό.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Λύκου (10 Μαΐου), η Ελληνική Ρευματολογική Εταιρεία και Επαγγελματική Ένωση Ρευματολόγων Ελλάδος (E.Ρ.Ε. – ΕΠ.Ε.Ρ.Ε.) υλοποιεί ενημερωτική εκστρατεία, με κεντρικό μήνυμα  «Γίνε φίλος με τον Λύκο». Στόχος της επιστημονικής εταιρείας είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την πάθηση, καθώς και η ανάδειξη της σημασίας της έγκαιρης διάγνωσης από τον κατάλληλο ιατρό – τον ρευματολόγο.

Ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ ή Λύκος) είναι μια χρόνια αυτοάνοση πάθηση. Σε παγκόσμιο επίπεδο εκτιμάται ότι 5 εκατ. άνθρωποι πάσχουν από Λύκο και η συχνότητα εμφάνισης είναι περίπου 0,3%. Η  νόσος είναι 9 φορές συχνότερη στις γυναίκες από τους άνδρες και συνήθως εμφανίζεται σε γυναίκες ηλικίας 15-44 ετών, αν και μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε, από την παιδική ως την τρίτη ηλικία. Αν και ο λύκος είναι πιο συχνός όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, μόνο 5 στα 100 παιδιά γονέων με λύκο εμφανίζουν συμπτώματα λύκου.

Παρότι οι περισσότερες περιπτώσεις του λύκου δεν είναι σοβαρές και εμφανίζουν ήπια εικόνα, για κάποιους ασθενείς η νόσος είναι ιδιαίτερα σοβαρή και μπορεί να θέσει σε κίνδυνο ακόμη και τη ζωή τους. Η διάγνωση του λύκου είναι κλινική, γίνεται δηλαδή από εξειδικευμένο ρευματολόγο μόνο μετά από προσεκτική αξιολόγηση των συμπτωμάτων, της κλινικής εξέτασης (αρθρίτιδα, εξανθήματα κ.λπ.) και των εργαστηριακών εξετάσεων.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρείας και Επαγγελματικής  Ένωσης Ρευματολόγων Ελλάδος, Δρ. Δημήτρης Καρόκης, δήλωσε σχετικά: «Πρόκειται για μια χρόνια νόσο η οποία ενδέχεται να επιφέρει μεγάλες αλλαγές στη ζωή των ασθενών και των οικείων τους. Η έγκαιρη διάγνωση από τον ρευματολόγο είναι πολύ σημαντική για την αξιολόγηση της σοβαρότητας της νόσου, την αποδοχή εκ μέρους του ασθενούς, την παρακολούθηση και την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης. Στόχος μας, μέσα από την ενημερωτική αυτή δράση είναι η αναγνώριση των πιθανών συμπτωμάτων και η αμεσότερη επικοινωνία μεταξύ ασθενούς και θεράποντα ιατρού, η οποία θα συμβάλει στην καλύτερη διαχείριση της πάθησης και στην βελτίωση της καθημερινότητας του ασθενούς και των μελών της οικογένειας του».

Ο Λύκος είναι μια πάθηση με ευρύτατο κλινικό φάσμα και  εκφράζεται διαφορετικά σε κάθε ασθενή, τόσο από πλευράς σοβαρότητας, όσο και από πλευράς συμπτωμάτων. Η πολυπλοκότητα της νόσου σχετίζεται με τα πολλά και διαφορετικά συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν, αλλά και την ανάγκη εξατομικευμένης αντιμετώπισης ανά περίπτωση ασθενούς. Μπορεί να εμφανιστεί απότομα με έντονα συμπτώματα ή πολύ ήπια και για χρόνια να είναι δύσκολη η διάγνωσή της, ενώ συνήθως η πορεία της έχει διαστήματα, με εξάρσεις και διαστήματα με υφέσεις, που μπορεί να είναι αρκετά μεγάλα.

Πώς εκδηλώνεται

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι τα εξανθήματα, η τριχόπτωση, ο πυρετός, η εύκολη κόπωση, ο πονοκέφαλος και ο πόνος στους μυς και στις αρθρώσεις. Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν ήπιο λύκο που προσβάλλει μόνο το δέρμα και τις αρθρώσεις, αλλά σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προσβληθούν πολλά όργανα του σώματος, όπως οι νεφροί, η  καρδιά, οι πνεύμονες, τα αιμοφόρα αγγεία και ο εγκέφαλος.

Προς το παρόν, δεν υπάρχει τρόπος ίασης του Λύκου, και η θεραπεία αποβλέπει κυρίως σε μείωση της φλεγμονής, καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος και στενή παρακολούθηση των  ασθενών προκειμένου να διαπιστωθούν όσο το δυνατόν πιο έγκαιρα τα γνωρίσματα της νόσου.

Η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων με λύκο -που είναι και νεαρής ηλικίας- ζουν και εργάζονται φυσιολογικά, χωρίς προβλήματα στην καθημερινότητά τους.

Η ενημερωτική δράση της E.Ρ.Ε. – ΕΠ.Ε.Ρ.Ε. «Γίνε φίλος με τον Λύκο» αξιοποιεί online εργαλεία για την ευαισθητοποίηση του ευρύ κοινού και υλοποιείται με την ευγενική υποστήριξη της GSK.

Τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη που μολύνονται από τον ιό του έρπητα ζωστήρα είναι πιθανότερο να παρουσιάσουν σοβαρές επιπλοκές από εκείνα που δεν πάσχουν από τη νόσο, σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Diabetes Research and Clinical Practice. Οι ερευνητές επιδίωξαν να διερευνήσουν εάν και πόσο συχνά οι διαβητικοί με τον ιό χρειάστηκαν να νοσηλευτούν στο Πιεμόντε της Ιταλίας από το 2010 έως το 2019. Εκτός από το αξιοσημείωτο ποσοστό των εισαγωγών σε νοσοκομεία, διαπίστωσαν ότι η προχωρημένη ηλικία (άνω των 65 ετών), η παχυσαρκία (ΔΜΣ > 30) και ο αρρύθμιστος διαβήτης αύξησαν κατά 40% τον κίνδυνο επανανοσηλείας και κατά 25% τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών μετά τη μόλυνση από τον ιό του έρπητα ζωστήρα.

«Οι ιοί του έρπητα, οκτώ στον αριθμό, μολύνουν πολύ συχνά τον άνθρωπο.  Οποιοσδήποτε από αυτούς μπορεί να προκαλέσει δια βίου λανθάνουσες λοιμώξεις μετά από μια αρχική, συνήθως ήπια ή ασυμπτωματική πρωτοπαθή μόλυνση. Μεταξύ αυτών είναι ο έρπης ζωστήρας, ο οποίος εμφανίζεται μετά από  την επανενεργοποίηση μιας προηγούμενης λοίμωξης από τον ιό της ανεμευλογιάς (VZV). Περίπου το 30% των ανθρώπων εμφανίζουν έρπητα ζωστήρα κατά τη διάρκεια της ζωής τους», εξηγεί ο Ειδικός Παθολόγος – Λοιμωξιολόγος δρ. Ευριπίδης Μακρονάσσιος.

«Μετά από την αρχική μόλυνση ο ιός εγκαθίσταται στα αισθητικά γάγγλια, μένοντας αδρανής. Υπό προϋποθέσεις “ξυπνά” και προκαλεί συμπτώματα, με κυριότερα την αίσθηση καύσου, κνησμού και του χαρακτηριστικού φυσαλιδώδους εξανθήματος, το οποίο υποχωρεί αφού σχηματιστεί πρώτα κρούστα. Παρά το όνομά του, ο έρπης ζωστήρας δεν εμφανίζεται μόνο στην περιοχή της μέσης, αλλά η λωρίδα από φουσκάλες εμφανίζεται και “τυλίγεται” γύρω από τον θώρακα, το κεφάλι, τον λαιμό, το μάτι κ.α. Συχνά συνυπάρχει γενική αδιαθεσία, αίσθημα κόπωσης, πονοκέφαλος, στομαχικές ενοχλήσεις πυρετός και ρίγη. 

Πέραν των συμπτωμάτων αυτών, ο έρπης ζωστήρας μπορεί να προκαλέσει μεθερπητική νευραλγία, η οποία είναι η πιο επώδυνη και εξουθενωτική για τον ασθενή επιπλοκή του, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί ακόμα και χρόνια μετά από την υποχώρηση του εξανθήματος και να επιμείνει επίσης για χρόνια, υποβαθμίζοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενή. Άλλες πιθανές επιπλοκές είναι η εμφάνιση προβλημάτων ισορροπίας και ακοής, παράλυση προσώπου, τοπική βακτηριακή επιμόλυνση και μηνιγγοεγκεφαλίτιδα», συμπληρώνει.

Τα άτομα που το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι αδύναμο είναι πιθανότερο να εμφανίσουν κάποια από αυτές τις επιπλοκές. Η επίπτωση του έρπητα ζωστήρα, η σοβαρότητα των επιπλοκών, η πιθανότητα νοσηλείας και θνησιμότητας μετά τη λοίμωξη αυξάνονται με την ηλικία.

Διαβήτης και μειωμένη ανοσία

Εκτός από τη γήρανση, μελέτες έδειξαν ότι ο σακχαρώδης διαβήτης συχνά συνοδεύεται από μειωμένη ανοσία, η οποία δυνητικά μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για λοιμώδη νοσήματα, συμπεριλαμβανομένου του έρπητα ζωστήρα. Οι άνθρωποι με διαβήτη τύπου 1 και 2 είναι πιο ευάλωτοι να μολυνθούν, να έχουν σοβαρότερα συμπτώματα και άλλες παθολογικές εκδηλώσεις που επιδεινώνουν την κατάσταση.

Για παράδειγμα, μια αναδρομική μελέτη έδειξε ότι οι ασθενείς με έρπητα ζωστήρα που χρειάζονται νοσηλεία διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επιπλοκών (στις οποίες είναι ούτως ή άλλως πιο επιρρεπείς οι διαβητικοί) και ότι τα νεοδιαγνωσθέντα με καρδιαγγειακά προβλήματα άτομα διατρέχουν επίσης κίνδυνο εμφάνισης έρπητα ζωστήρα με σοβαρά συμπτώματα.

«Δεν προκαλεί όμως μόνο ο έρπης  ζωστήρας προβλήματα. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Diabetology, όσοι είχαν μολυνθεί με κυτταρομεγαλοϊό (CMV), έναν άλλον από τους 8 ιούς του έρπητα, είχαν 33% αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν υπεργλυκαιμία ή διαβήτη. Μια άλλη, από τις πολλές που έχουν διεξαχθεί, ανακάλυψε ότι ο HSV-2 μπορεί να συμβάλλει σε εξασθενημένο μεταβολισμό της γλυκόζης και σε αυξημένο κίνδυνο προδιαβήτη και διαβήτη τύπου 2.

Οι μηχανισμοί με τους οποίους αυτοί οι ιοί θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ανάπτυξη του (προ)διαβήτη δεν είναι σαφείς. Και οι δύο προκαλούν χρόνιες λοιμώξεις που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό, κάτι που με τη σειρά του μπορεί να έχει επιπτώσεις στη λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος.

«Η σχέση μεταξύ έρπητα ζωστήρα και διαβήτη είναι στενή, καθιστώντας τους πάσχοντες απολύτως ευάλωτους, αφού μπορεί να τους οδηγήσει στον νοσοκομείο ξανά και ξανά, με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών. Η έρευνα, επομένως, καταδεικνύει την ανάγκη για λήψη προφυλακτικών μέτρων, μεταξύ των οποίων είναι ο καλός γλυκαιμικός έλεγχος και ο εμβολιασμός.

Κατά του VZV έχουν αναπτυχθεί δύο εμβόλια. Δεδομένου του αυξημένου κινδύνου και της σοβαρότητας της λοίμωξης από έρπητα ζωστήρα σε ασθενείς με διαβήτη, τα εμβόλια αυτά ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα ευεργετικά στον συγκεκριμένο πληθυσμό.

Στην Ελλάδα κυκλοφορεί το εμβόλιο με ζώντα εξασθενημένο ιό (ZVL), το οποίο συστήνεται από το Υπουργείο Υγείας για ανοσοεπαρκείς ενήλικες ηλικίας μεταξύ 60 και 75 ετών, ανεξάρτητα αν έχουν προηγούμενη εκδήλωση έρπητα ζωστήρα. Άτομα με ανοσοκαταστολή εμβολιάζονται κατόπιν συστάσεως γιατρού.

Επίσης, κυκλοφορεί το ανασυνδυασμένο εμβόλιο του έρπητα (RZV). Αυτό το εμβόλιο έχει εγκριθεί για ανοσοεπαρκή άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω και για ανοσοκατασταλμένα άνω των 18 ετών.

Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, η αποτελεσματικότητα του πρώτου αγγίζει το 70% σε άτομα 50-59 ετών. Φθίνει όμως με την ηλικία, φτάνοντας το 38% σε ηλικίες άνω των 70. Όσον αφορά στο δεύτερο εμβόλιο, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 96,6% και 91,3% σε ανοσοεπαρκείς. Εξαιρετική είναι και η αποτελεσματικότητά του μια 10ετία μετά τον εμβολιασμό, αφού αγγίζει το 89%.

Σύμφωνα με τα παγκόσμια δεδομένα, τα εμβόλια αυτά είναι ασφαλή και αποτελεσματικά, και αντενδείκνυται μόνο σε έγκυες, σε ασθενείς με πρωτοπαθή ή επίκτητη ανοσοανεπάρκεια και σε άτομα με ιστορικό αναφυλακτικής αντίδρασης σε συστατικά του εμβολίου. Δεν συνιστάται σε άτομα ηλικίας 50-59 ετών. Ωστόσο, υπάρχουν παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, όπως η σοβαρή κατάθλιψη, οι συννοσηρότητες, ο προϋπάρχων χρόνιος πόνος ή η δυσκολία ανοχής των θεραπευτικών φαρμάκων, λόγω υπερευαισθησίας ή αλληλεπιδράσεων με άλλα φάρμακα που λαμβάνονται χρονίως.

Τα στοιχεία υποδεικνύουν την ανάγκη για περισσότερες μελέτες προκειμένου να αποσαφηνιστεί η αποτελεσματικότητα του εμβολίου κατά του έρπητα ζωστήρα σε ασθενείς με διαβήτη, αν και σήμερα συνιστάται ο εμβολιασμός έναντι του έρπητος ζωστήρος σε ασθενείς με διαβήτη ηλικίας 50 ετών ή μεγαλύτερων», καταλήγει ο δρ. Μακρονάσσιος.