Παιδί και ψυχική υγεία: Τα δωρεάν προγράμματα από το υπουργείο Υγείας

Νέα δωρεάν προγράμματα για την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων, την πρόληψη του αυτοτραυματισμού, τη θετική γονεϊκότητα και την υγιεινή περιόδου προχωρούν από το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF. Η εθνική δράση έχει ήδη περάσει στη φάση της υλοποίησης, με πιλοτικές παρεμβάσεις, εκπαίδευση επαγγελματιών και τα πρώτα μετρήσιμα αποτελέσματα.

Σε τροχιά υλοποίησης έχουν ήδη μπει τα νέα δωρεάν προγράμματα που εντάσσονται στην Εθνική Δράση Προαγωγής Υγείας Παιδιού και Οικογένειας και υλοποιούνται από το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF. Την πορεία των παρεμβάσεων παρουσίασε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, επισημαίνοντας ότι ορισμένα από τα προγράμματα εφαρμόζονται ήδη πιλοτικά και δίνουν ενθαρρυντικά πρώτα ευρήματα.

Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει το πρόγραμμα προαγωγής ψυχικής υγείας παιδιού και οικογένειας και πρόληψης ψυχικών διαταραχών, το πρόγραμμα Υγείας και Υγιεινής Περιόδου, καθώς και το πρόγραμμα πρόληψης και αντιμετώπισης του αυτοτραυματισμού σε εφήβους και νέους. Από την πλευρά του, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έκανε λόγο για μια «καταπληκτική εικόνα» στην εξέλιξη των δράσεων, ενώ έδωσε έμφαση στην ανάγκη να σπάσουν τα ταμπού και οι προκαταλήψεις γύρω από τα ζητήματα ψυχικής υγείας.

Η ψυχική υγεία των παιδιών περνά στο προσκήνιο

Όπως τόνισε η Ειρήνη Αγαπηδάκη, βασικός στόχος των προγραμμάτων είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου ευαισθητοποίησης για την ψυχική υγεία των παιδιών. Για πολλά χρόνια, σημείωσε, τα ζητήματα αυτά αντιμετωπίζονταν με αμηχανία, όμως πλέον έχει γίνει αναγκαίο να συζητούνται ανοιχτά και χωρίς υπεκφυγές.

Η νέα αυτή προσέγγιση συνδέεται και με τις διεθνείς προτεραιότητες, καθώς η ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων βρίσκεται πλέον ψηλά στην ατζέντα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, η ψηφιακή καθημερινότητα και οι πιέσεις που βιώνουν οι οικογένειες επηρεάζουν, όπως ανέφερε η αναπληρώτρια υπουργός, όχι μόνο την ψυχοσυναισθηματική κατάσταση των παιδιών, αλλά και τη συνολική νευροαναπτυξιακή τους πορεία.

Screening από τον παιδίατρο για αυτισμό, άγχος και κατάθλιψη

Κεντρικός πυλώνας της εθνικής δράσης είναι το πρόγραμμα Προαγωγής Ψυχικής Υγείας Παιδιού και Οικογένειας, το οποίο εστιάζει στον έγκαιρο εντοπισμό ζητημάτων όπως ο αυτισμός, η κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές. Καθοριστικό ρόλο αναλαμβάνουν οι παιδίατροι, οι οποίοι καλούνται να εφαρμόζουν συστηματικό και καθολικό screening, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα τα παιδιά που χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση ή υποστήριξη.

Η φιλοσοφία του προγράμματος δεν είναι ο παιδίατρος να θέτει διάγνωση, αλλά να λειτουργεί ως η πρώτη κρίσιμη πύλη ανίχνευσης. Μέσω των ψηφιοποιημένων συστημάτων της ΗΔΙΚΑ, η διαδικασία γίνεται πιο απλή, οργανωμένη και λειτουργική, ενώ ο γιατρός μπορεί να καθοδηγεί την οικογένεια στα επόμενα βήματα. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, κάθε χρόνο θα γίνεται αξιολόγηση για αγχώδεις διαταραχές, ενώ από την ηλικία των 12 ετών έως και τα 18 θα διενεργείται και αξιολόγηση για κατάθλιψη.

Ήδη, 400 παιδίατροι έχουν ευαισθητοποιηθεί και εκπαιδευτεί στο πλαίσιο του θεσμοθετημένου αυτού προγράμματος. Παράλληλα, μέσω της συνεργασίας με τα Κέντρα Αναφοράς για την Ψυχική Υγεία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, επιδιώκεται η ενοποίηση των κριτηρίων παραπομπής, ώστε να υπάρχει πιο συνεκτική και αποτελεσματική διαχείριση των περιστατικών.

Αυτοτραυματισμός σε εφήβους: το εθνικό πρόγραμμα και τα πρώτα στοιχεία

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο Εθνικό Πρόγραμμα για την ενημέρωση, εκπαίδευση, ευαισθητοποίηση και θεραπευτική αντιμετώπιση των αυτοτραυματισμών σε εφήβους και νέους στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα από τα πιο ευαίσθητα και σύνθετα πεδία παρέμβασης, καθώς ο αυτοτραυματισμός συχνά συνδέεται με αόρατες ψυχικές επιβαρύνσεις, δυσκολίες έκφρασης και ανεπαρκή έγκαιρη υποστήριξη.

Μέχρι σήμερα, 280 άτομα κάτω των 17 ετών έχουν περάσει από το Κέντρο Πρόληψης, ενώ έχουν εκπαιδευτεί 1.340 επαγγελματίες υγείας. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το πρόγραμμα δεν περιορίζεται σε θεωρητικό σχεδιασμό, αλλά αποκτά σταδιακά επιχειρησιακό αποτύπωμα με παρεμβάσεις σε παιδιά, εφήβους και επαγγελματίες πρώτης γραμμής.

Triple P: θετική γονεϊκότητα με επιστημονικά εργαλεία

Στην εθνική δράση εντάσσεται και το Πρόγραμμα Θετικής Γονεϊκότητας Triple P, το οποίο στοχεύει στην καθημερινή ενίσχυση των γονέων μέσα από πρακτικά και επιστημονικά τεκμηριωμένα εργαλεία. Σκοπός του είναι να υποστηρίξει τις γονεϊκές δεξιότητες και να συμβάλει στη δημιουργία ενός ασφαλούς και υποστηρικτικού οικογενειακού περιβάλλοντος.

Το Triple P βασίζεται σε περισσότερα από 35 χρόνια επιστημονικής έρευνας μέσω του Πανεπιστημίου Queensland της Αυστραλίας, έχει προσαρμοστεί σε διαφορετικά κοινωνικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα, εφαρμόζεται σε περισσότερες από 30 χώρες και διατίθεται σε 23 γλώσσες, στις οποίες περιλαμβάνονται πλέον και τα ελληνικά μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, έχει ήδη υποστηρίξει περισσότερες από 4 εκατομμύρια οικογένειες διεθνώς.

Πώς υλοποιείται το Triple P στην Ελλάδα

Η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος γίνεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF, στη βάση ανασκόπησης τεκμηριωμένων παρεμβάσεων γονεϊκότητας και σε σύνδεση με τους στόχους της εθνικής στρατηγικής για την υγεία του παιδιού και της οικογένειας.

Η υλοποίηση περιλαμβάνει σεμινάρια διάρκειας 90 λεπτών με βασικές στρατηγικές θετικής γονεϊκότητας, μικρές ομάδες γονέων με εβδομαδιαίες συναντήσεις οκτώ εβδομάδων και ατομικές συνεδρίες υποστήριξης, οι οποίες προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε οικογένειας και μπορούν να γίνουν δια ζώσης, κατ’ οίκον ή εξ αποστάσεως. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε γονείς βρεφών 0-1 έτους, σε γονείς παιδιών 0-12 ετών, σε γονείς εφήβων 12-16 ετών, αλλά και σε γονείς παιδιών με αναπτυξιακές ή άλλες προκλήσεις.

Μέχρι σήμερα έχουν εκπαιδευτεί 177 επαγγελματίες υγείας από Αυστραλούς ειδικούς, ενώ στο πρόγραμμα έχουν συμμετάσχει 5.000 γονείς που προσκλήθηκαν μέσω των σχολείων.

Doomscrolling και παιδιά: η Ελλάδα ετοιμάζει εθνική πρωτοβουλία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η νέα πρωτοβουλία για το doomscrolling, δηλαδή για το φαινόμενο της αδιάκοπης και συχνά ψυχοφθόρας κατανάλωσης αρνητικού ψηφιακού περιεχομένου. Όπως εξήγησε η Ειρήνη Αγαπηδάκη, δεν πρόκειται για ιατρική διάγνωση, αλλά για κοινωνικό φαινόμενο, του οποίου οι επιπτώσεις στη συμπεριφορά, στην ανάπτυξη και στη λειτουργία του εγκεφάλου παιδιών και εφήβων χρειάζονται συστηματική μελέτη.

Η Ελλάδα σχεδιάζει μια εθνική και διεθνή πρωτοβουλία για την κατανόηση και την αντιμετώπιση των επιδράσεων της ψηφιακής ζωής στην ψυχική υγεία των ανηλίκων, μέσα από ένα σταδιακό και επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο που θα συνδυάζει έρευνα, πολιτική, καινοτομία και κοινωνική κινητοποίηση.

Ιδρύεται στην Αθήνα παγκόσμιο κέντρο για την παιδική ανάπτυξη και την ψυχική υγεία

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ίδρυση στην Αθήνα του Global Centre on Child Development, Mental Health and Neurosciences, σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και διεθνή ακαδημαϊκά ιδρύματα, όπως το Harvard University.

Το νέο Κέντρο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως παγκόσμιος κόμβος για την έρευνα και την καινοτομία, ως γέφυρα ανάμεσα στην επιστήμη και στη δημόσια πολιτική, αλλά και ως σημείο αναφοράς για την προστασία της ψυχικής υγείας και της ανάπτυξης των παιδιών στην ψηφιακή εποχή. Με αυτή την πρωτοβουλία, η Ελλάδα επιχειρεί να τοποθετηθεί στην πρώτη γραμμή της διεθνούς συζήτησης για την υγεία του εγκεφάλου και την ευημερία των παιδιών.

Υγεία και υγιεινή περιόδου: μια εθνική δράση για τα κορίτσια στο σχολείο

Ανάμεσα στα σημαντικότερα σκέλη της εθνικής δράσης βρίσκεται και το Πρόγραμμα Υγείας και Υγιεινής Περιόδου. Πρόκειται για μια καινοτόμο πρωτοβουλία που στοχεύει στην προαγωγή της υγείας των έφηβων κοριτσιών, στην ενίσχυση της γνώσης γύρω από την έμμηνο ρύση και στην καλλιέργεια στάσεων σεβασμού και ισότητας μέσα στο σχολικό περιβάλλον.

Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στην ενημέρωση. Αντίθετα, επιδιώκει να οικοδομήσει ένα πιο συμπεριληπτικό σχολικό πλαίσιο, στο οποίο κάθε κορίτσι θα μπορεί να διαχειρίζεται την περίοδό του με άνεση, αξιοπρέπεια και αυτοπεποίθηση. Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί δράσεις ενημέρωσης σε 1.482 σχολικές μονάδες και έχουν ενημερωθεί 170.000 παιδιά.

Πάνω από 18 εκατ. προϊόντα περιόδου για μαθήτριες σε όλη τη χώρα

Παράλληλα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει σύγχρονη εξ αποστάσεως επιμόρφωση εκπαιδευτικών, σχολικών νοσηλευτών, ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών, με ιδιαίτερη στόχευση σε απομακρυσμένες και νησιωτικές περιοχές, καθώς και σε σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής. Την ίδια ώρα, αναπτύσσεται διαδικτυακή πλατφόρμα με δωρεάν εκπαιδευτικό υλικό για όλες τις ομάδες-στόχο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η πρόβλεψη για τη δωρεάν διάθεση περισσότερων από 18 εκατομμυρίων προϊόντων περιόδου σε όλες τις μαθήτριες της χώρας από την Ε’ Δημοτικού έως και τη Γ’ Γυμνασίου, για τουλάχιστον τέσσερις μήνες. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, έχει ήδη διανεμηθεί το 50% των προϊόντων.

Ένα νέο μοντέλο πρόληψης για τη δημόσια υγεία

Το συνολικό στίγμα της εθνικής δράσης είναι σαφές: η πρόληψη στην ψυχική υγεία δεν μπορεί να εξαντλείται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις. Χρειάζεται θεσμικό πλαίσιο, έγκαιρο εντοπισμό, εκπαίδευση των επαγγελματιών, υποστήριξη των γονέων, σχολικές δράσεις και νέες απαντήσεις στις προκλήσεις της ψηφιακής εποχής.

Το υπουργείο Υγείας επιχειρεί να συνδέσει όλα αυτά τα πεδία σε ένα ενιαίο δίκτυο πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη σημασία των προγραμμάτων: όχι μόνο στο ότι είναι δωρεάν, αλλά στο ότι φιλοδοξούν να συγκροτήσουν ένα πιο σταθερό και οργανωμένο σύστημα υποστήριξης για παιδιά, εφήβους και οικογένειες.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Σήψη: Τι δείχνουν τα νέα εθνικά στοιχεία από ηλεκτρονικούς φακέλους

Νέα μελέτη στη JAMA αποκαλύπτει ότι η σήψη εμφανίζεται περίπου σε 1 στις 75 παιδιατρικές νοσηλείες στις ΗΠΑ και εμπλέκεται σε σχεδόν 1 στους 5 θανάτους παιδιών μέσα στο νοσοκομείο. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν κλινικά δεδομένα από ηλεκτρονικούς φακέλους, επιχειρώντας να ξεπεράσουν τις αδυναμίες των διοικητικών κωδικών.

Νέα εθνική μελέτη στις ΗΠΑ δείχνει ότι η σήψη εμφανίζεται περίπου σε 1 στις 75 παιδιατρικές νοσηλείες και συμμετέχει σε σχεδόν 1 στους 5 θανάτους παιδιών μέσα στο νοσοκομείο. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά ένα τυποποιημένο σύστημα επιτήρησης βασισμένο σε κλινικά δεδομένα από ηλεκτρονικούς φακέλους υγείας, με στόχο να αποτυπώσουν πιο αξιόπιστα το πραγματικό φορτίο της νόσου.

Η σήψη παραμένει μία από τις πιο απειλητικές καταστάσεις στην παιδιατρική νοσοκομειακή φροντίδα και, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA, εμπλέκεται σε σχεδόν 1 στους 5 παιδιατρικούς ενδονοσοκομειακούς θανάτους στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η ίδια ανάλυση εκτιμά ότι η σήψη εμφανίζεται στο 1,3% των παιδιατρικών νοσηλειών, δηλαδή περίπου σε 1 στα 75 νοσηλευόμενα παιδιά, ενώ περισσότερο από 1 στα 10 παιδιά με σήψη δεν επιβιώνει έως το εξιτήριο. Με βάση αυτά τα ευρήματα, οι συγγραφείς υπολογίζουν ότι πάνω από 18.000 νοσηλευόμενα παιδιά στις ΗΠΑ εμφανίζουν σήψη κάθε χρόνο και περισσότερα από 1.800 πεθαίνουν στη διάρκεια της νοσηλείας τους.

Μια νέα μέθοδος για να μετρηθεί πιο σωστά η παιδιατρική σήψη

Σύμφωνα με τα ευρήματα, το βασικό πρόβλημα στην επιδημιολογία της παιδιατρικής σήψης δεν ήταν μόνο η σοβαρότητα της νόσου, αλλά και ο τρόπος μέτρησής της. Για χρόνια, πολλές μελέτες στηρίζονταν σε κωδικούς χρέωσης και διοικητικά δεδομένα νοσοκομείων, όμως οι διαγνωστικές και κωδικοποιητικές πρακτικές διαφέρουν από νοσοκομείο σε νοσοκομείο και αλλάζουν με τον χρόνο. Αυτό δυσκολεύει τις συγκρίσεις και θολώνει την πραγματική εικόνα για το πόσο συχνά εμφανίζεται η σήψη στα παιδιά.

Για να αντιμετωπίσουν αυτό το κενό, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα νέο σύστημα επιτήρησης με την ονομασία Pediatric Sepsis Event (PSE). Το πλαίσιο αυτό βασίζεται στο αντίστοιχο σύστημα του CDC για τους ενήλικες και προσαρμόζει τα νεότερα κλινικά κριτήρια Phoenix για την παιδιατρική σήψη σε μια προσέγγιση που μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα μέσω αντικειμενικών δεδομένων από ηλεκτρονικούς φακέλους υγείας, όπως εργαστηριακές εξετάσεις, χορήγηση αντιβιοτικών και δείκτες οργανικής δυσλειτουργίας.

Τι έδειξε η ανάλυση

Η ομάδα ανέλυσε 3,9 εκατομμύρια παιδιατρικές νοσηλείες από το 2016 έως το 2023, σε εκατοντάδες νοσοκομεία και συστήματα υγείας στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο ορισμός PSE ελέγχθηκε και με ανασκόπηση ιατρικών φακέλων από γιατρούς και αποδείχθηκε ακριβέστερος από τη διάγνωση της σήψης με βάση μόνο τους διοικητικούς κωδικούς. Παράλληλα, τα εθνικά ποσοστά παιδιατρικής σήψης και της σχετιζόμενης θνητότητας παρέμειναν σχετικά σταθερά από το 2016 έως το 2022.

Η μελέτη κατέγραψε επίσης ότι τα περισσότερα περιστατικά παιδιατρικής σήψης ήταν ήδη παρόντα κατά την εισαγωγή στο νοσοκομείο. Ωστόσο, ένα μικρότερο αλλά υπολογίσιμο ποσοστό αναπτύχθηκε στη διάρκεια της νοσηλείας και αυτά τα περιστατικά συνδέθηκαν με υψηλότερη θνητότητα. Το εύρημα αυτό στρέφει την προσοχή όχι μόνο στην έγκαιρη αναγνώριση κατά την προσέλευση, αλλά και στην πρόληψη λοιμώξεων μέσα στο νοσοκομείο.

Γιατί έχει σημασία η νέα αποτύπωση

Η νέα μελέτη δεν αλλάζει μόνο τα νούμερα. Αλλάζει και τη βάση πάνω στην οποία μπορούν να στηθούν πολιτικές πρόληψης, στόχοι ποιότητας και συγκρίσεις ανάμεσα σε νοσοκομεία. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι χωρίς ένα κοινό, κλινικά τεκμηριωμένο σύστημα επιτήρησης, η παιδιατρική σήψη κινδυνεύει να υπομετράται ή να καταγράφεται με μη συγκρίσιμο τρόπο. Η ίδια λογική είχε διατυπωθεί ήδη από το 2019, όταν ερευνητές είχαν προτείνει εθνική προσέγγιση επιτήρησης της παιδιατρικής σήψης μέσω ηλεκτρονικών φακέλων, ακριβώς επειδή τα συμβατικά διοικητικά δεδομένα δεν αρκούσαν.

Το εύρημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν συνδυαστεί με τα νεότερα κριτήρια Phoenix, που δημοσιεύθηκαν το 2024 στη JAMA και επιχειρούν να ορίσουν την παιδιατρική σήψη με βάση την απειλητική για τη ζωή οργανική δυσλειτουργία στο πλαίσιο λοίμωξης. Η τρέχουσα ανάλυση στηρίζεται ακριβώς σε αυτή τη μετάβαση: από ασταθείς διοικητικές ταμπέλες σε πιο σταθερά, κλινικά θεμελιωμένα δεδομένα.

Πώς συγκρίνεται με προηγούμενες εκτιμήσεις

Η επιβάρυνση της παιδιατρικής σήψης στις ΗΠΑ είχε αποτυπωθεί και παλαιότερα, αλλά με πολύ διαφορετικούς αριθμούς ανάλογα με τον ορισμό και το dataset. Μια παλαιότερη μελέτη επιτήρησης με ηλεκτρονικά κλινικά δεδομένα είχε βρει ενδονοσοκομειακή επίπτωση 2,8% μεταξύ εισαγωγών και θνητότητα 6,7% σε ένα διαφορετικό δίκτυο και διαφορετική μεθοδολογία. Άλλη αμερικανική ανάλυση, βασισμένη σε διοικητικά δεδομένα του 2013, είχε εκτιμήσει περίπου 54.060 περιστατικά ετησίως και ενδονοσοκομειακή θνητότητα 3,7% σε παιδιά εκτός νεογνικής ηλικίας. Οι διαφορές αυτές δείχνουν ακριβώς γιατί ο τρόπος ορισμού της σήψης αλλάζει τόσο πολύ και το τελικό επιδημιολογικό αποτύπωμα.

Με άλλα λόγια, το νέο paper δεν λέει απαραίτητα ότι η παιδιατρική σήψη «αυξήθηκε» ξαφνικά. Δείχνει κυρίως ότι, όταν χρησιμοποιείται μια πιο συνεπής και κλινικά προσανατολισμένη μέθοδος επιτήρησης σε εθνική κλίμακα, η νόσος αποδεικνύεται εξαιρετικά βαριά ως προς την πρόγνωση και πολύ πιο κεντρική στους παιδιατρικούς νοσοκομειακούς θανάτους απ’ όσο συχνά γίνεται αντιληπτό.

Τι σημαίνει για τα νοσοκομεία

Το πρακτικό μήνυμα της μελέτης είναι σαφές. Τα νοσοκομεία χρειάζονται ισχυρότερα συστήματα έγκαιρης αναγνώρισης της σήψης κατά την εισαγωγή, αλλά και μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη των λοιμώξεων που εμφανίζονται στη διάρκεια της νοσηλείας. Παράλληλα, ένα κοινό εργαλείο επιτήρησης μπορεί να βοηθήσει τα συστήματα υγείας να εντοπίζουν αποκλίσεις, να παρακολουθούν τάσεις και να μετρούν με μεγαλύτερη ακρίβεια αν οι παρεμβάσεις βελτιώνουν πράγματι την έκβαση των παιδιών.

Τι πρέπει να κρατήσουμε

Η νέα εθνική αποτύπωση βάζει τη σήψη ξανά στο κέντρο της παιδιατρικής δημόσιας υγείας στις ΗΠΑ. Το πιο ηχηρό εύρημα δεν είναι μόνο ότι περίπου 1 στα 75 νοσηλευόμενα παιδιά εμφανίζει σήψη. Είναι ότι η σήψη συνδέεται με σχεδόν το 20% των παιδιατρικών νοσοκομειακών θανάτων. Και αυτό από μόνο του αρκεί για να μετατρέψει τη σωστή μέτρηση της νόσου από τεχνική λεπτομέρεια σε ζήτημα πολιτικής υγείας.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Σε δυο μήνες όλα τα ραντεβού από τα διαγνωστικά κέντρα στο MyHealth app – Τι ανακοίνωσε ο Άδωνις Γεωργιάδης

Νέες αλλαγές στο σύστημα των ηλεκτρονικών ραντεβού δρομολογεί το υπουργείο Υγείας.

Μετά τις καταγγελίες πολιτών για δυσκολία στην εξεύρεση ραντεβού με γιατρό, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ανακοίνωσε ότι μέσα στο επόμενο δίμηνο θα ενταχθούν στην εφαρμογή MyHealth app δύο νέα ψηφιακά εργαλεία.

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα, τα οποία, όπως ανέφερε ο υπουργός, θα υποχρεωθούν να αναρτούν στην εφαρμογή όλα τα διαθέσιμα ραντεβού τους. Με αυτόν τον τρόπο, οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν σε πραγματικό χρόνο τις διαθέσιμες ημερομηνίες και ώρες και να κλείνουν απευθείας ηλεκτρονικά το ραντεβού τους μέσω της πλατφόρμας.
Ραντεβού άμεσα χωρίς επιπλέον χρήματα

Όπως υποστήριξε ο κ. Γεωργιάδης, μιλώντας στο Mega η νέα αυτή δυνατότητα στοχεύει στον περιορισμό πρακτικών αδιαφάνειας από ορισμένες ιδιωτικές δομές, οι οποίες εμφανίζονται να δηλώνουν ότι δεν έχουν διαθέσιμα ραντεβού και στη συνέχεια να ζητούν επιπλέον χρήματα για ταχύτερη εξυπηρέτηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για πρακτική που παραβιάζει τη σύμβαση των παρόχων με τον ΕΟΠΥΥ.

Με την υποχρεωτική καταχώριση όλων των ραντεβού στο σύστημα, το υπουργείο Υγείας εκτιμά ότι δεν θα υπάρχει πλέον η δυνατότητα να αποκρύπτονται διαθέσιμες ώρες ή να παρακάμπτεται η σειρά προτεραιότητας.

Παράλληλα, ο υπουργός Υγείας προανήγγειλε ότι μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα θα ενσωματωθεί στο ΜyHealth app και ένα δεύτερο εργαλείο, το οποίο θα αφορά τον ψηφιακό βοηθό.

Οι δυο αυτές νέες παρεμβάσεις εντάσσονται, σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο, στον συνολικό σχεδιασμό για την ενίσχυση των ψηφιακών υπηρεσιών υγείας και τη βελτίωση της καθημερινής εξυπηρέτησης των πολιτών.

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Ηθική εξάντληση και burnout: Το αποτύπωμα της πανδημίας στο NHS

Το βρετανικό σύστημα υγείας (NHS) άντεξε στην πανδημία της Covid-19 «μόλις και μετά βίας», σύμφωνα με τα συμπεράσματα της Covid Inquiry, και αυτό συνέβη κυρίως επειδή χιλιάδες εργαζόμενοι έβαλαν την αποστολή τους πάνω από την προσωπική τους ζωή και την ψυχική τους αντοχή. Το βασικό μήνυμα της έκθεσης είναι σκληρό αλλά καθαρό: ένα εθνικό σύστημα υγείας δεν μπορεί να σχεδιάζει το μέλλον του στηριζόμενο μόνιμα στην υπέρβαση των ανθρώπινων ορίων του προσωπικού του.

Η Covid Inquiry κατέληξε ότι το σύστημα υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο βρέθηκε «κοντά στην κατάρρευση» στη διάρκεια της πανδημίας και ότι το NHS τα κατάφερε «μόνο οριακά».

Η Baroness Heather Hallett απέδωσε αυτή την επιβίωση στις εξαιρετικές θυσίες των επαγγελματιών υγείας, οι οποίοι, όπως περιγράφεται, έθεσαν την εργασία τους πάνω από την προσωπική τους ευημερία και την οικογενειακή τους ζωή. Παράλληλα, η ίδια προειδοποίησε ότι σε μια επόμενη πανδημία ενδέχεται να μην υπάρχει προσωπικό «πρόθυμο ή ικανό» να εργαστεί ξανά κάτω από ανάλογες συνθήκες.

Το πραγματικό κόστος ήταν ψυχικό και ηθικό

Η έκθεση δίνει ιδιαίτερο βάρος στη λεγόμενη «ηθική δυσφορία» των επαγγελματιών υγείας. Πολλοί εργαζόμενοι βρέθηκαν να λαμβάνουν αποφάσεις ή να λειτουργούν με τρόπους που συγκρούονταν με τις αξίες και την επαγγελματική τους συνείδηση, επειδή το σύστημα είχε υπερφορτωθεί. Σε στοιχεία που παρατίθενται στην κάλυψη της έρευνας, περίπου 80% των επαγγελματιών υγείας που συμμετείχαν σε σχετική έρευνα κατά τα δύο πρώτα κύματα δήλωσαν ότι αναγκάστηκαν να ενεργήσουν με τρόπους που συγκρούονταν με τις αξίες τους.

Αυτό το ψυχικό φορτίο δεν εξαφανίστηκε με το τέλος της οξείας φάσης της πανδημίας. Αντίθετα, ενσωματώθηκε στην καθημερινότητα ενός ήδη πιεσμένου συστήματος, το οποίο εξακολουθεί να λειτουργεί με μεγάλες απαιτήσεις, υψηλές καθυστερήσεις και πίεση στις βασικές υπηρεσίες.

Τα σημερινά στοιχεία δείχνουν ότι η κόπωση παραμένει

Τα αποτελέσματα του NHS Staff Survey 2025, που δημοσιεύθηκαν τον Μάρτιο του 2026, ενισχύουν την ανησυχία. Σχεδόν ένας στους τρεις εργαζόμενους, συγκεκριμένα 31,47%, δήλωσε ότι αισθάνεται burnout εξαιτίας της δουλειάς του, ενώ μόλις 32,83% θεωρεί ότι υπάρχει επαρκές προσωπικό στον οργανισμό του για να κάνει σωστά τη δουλειά του. Οι ίδιοι δείκτες χαρακτηρίζονται ως επιδεινωμένοι σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Με άλλα λόγια, το NHS δεν συζητά πια το burnout ως μεταπανδημική εξαίρεση. Το συζητά ως δομικό κίνδυνο. Και αυτό αλλάζει τη συζήτηση από την ηρωοποίηση των εργαζομένων στη βιωσιμότητα του ίδιου του συστήματος.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι αριθμοί, αλλά η διαρροή

Παρότι το προσωπικό του NHS έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, οι πιέσεις παραμένουν υψηλές. Η Βιβλιοθήκη της Βουλής των Κοινοτήτων αναφέρει ότι στην Αγγλία οι αριθμοί των γιατρών αυξήθηκαν κατά 24% και των νοσηλευτών κατά 25% την πενταετία έως τον Ιούνιο του 2025, ωστόσο η ζήτηση έχει αυξηθεί επίσης σημαντικά και το ποσοστό κενών θέσεων βρισκόταν στο 6,7% τον Σεπτέμβριο του 2025.

Στην ιατρική στελέχωση ειδικά, η BMA σημειώνει ότι τον Δεκέμβριο του 2025 υπήρχαν 7.605 κενές ιατρικές θέσεις στη δευτεροβάθμια περίθαλψη στην Αγγλία, ενώ επισημαίνει ότι το πραγματικό έλλειμμα μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο. Η ίδια ανάλυση τονίζει ότι το NHS συνεχίζει να χάνει μεγάλο αριθμό γιατρών, με 20.286 δευτεροβάθμιους γιατρούς να έχουν αποχωρήσει σε επίπεδο headcount στο έτος έως τον Μάρτιο του 2025.

Αυτό είναι το σημείο όπου η συζήτηση για το «goodwill» γίνεται ουσιαστική. Όταν ένα σύστημα εξαρτάται από το πόσο παραπάνω θα αντέξει ο εργαζόμενος, η παραμικρή διαρροή προσωπικού αποκτά πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα.

Η νέα γενιά εργαζομένων δείχνει πιο εύθραυστη

Ένα ακόμη ανησυχητικό στοιχείο είναι αυτό που στη Βρετανία περιγράφεται πλέον ως «generational divide». Αναλυτές του Nuffield Trust και άλλοι ειδικοί σημειώνουν ότι οι νεότεροι εργαζόμενοι εμφανίζονται πιο εκτεθειμένοι στην εξουθένωση και λιγότερο πρόθυμοι να αποδεχθούν ως κανονικότητα τις ακραίες συνθήκες πίεσης που χαρακτήρισαν την πανδημία. Η παρατήρηση αυτή έχει βαρύτητα, γιατί αφορά ακριβώς το κομμάτι του εργατικού δυναμικού πάνω στο οποίο υποτίθεται ότι θα στηριχθεί το NHS τα επόμενα χρόνια.

Το βασικό μάθημα της έρευνας

Το συμπέρασμα της Covid Inquiry δεν είναι ότι το NHS απέτυχε επειδή το προσωπικό του δεν προσπάθησε αρκετά. Είναι σχεδόν το αντίθετο: το NHS στάθηκε όρθιο επειδή το προσωπικό του υπερέβη επανειλημμένα τα ανθρώπινα όρια. Όμως αυτό ακριβώς είναι και το πρόβλημα. Η υπέρβαση δεν είναι πολιτική υγείας. Δεν είναι οργανωτικό μοντέλο. Δεν είναι στρατηγική ανθεκτικότητας.

Αν οι κυβερνήσεις θέλουν ένα σύστημα έτοιμο για την επόμενη κρίση, χρειάζονται λιγότερη ρητορική περί ηρωισμού και περισσότερη επένδυση σε στελέχωση, διατήρηση προσωπικού, ψυχική υποστήριξη, εκπαίδευση και ανθεκτικές υποδομές. Η έρευνα ουσιαστικά λέει ότι η επόμενη πανδημία δεν θα κριθεί μόνο από τα πρωτόκολλα ή τα αποθέματα, αλλά και από το αν θα υπάρχει ακόμη ένα ανθρώπινο δυναμικό που να πιστεύει ότι αξίζει να μείνει.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

ΕΟΠΥΥ: Σε λειτουργία η πλατφόρμα για τη ρύθμιση clawback

Ο ΕΟΠΥΥ έθεσε σε παραγωγική λειτουργία την ηλεκτρονική πλατφόρμα για την ένταξη παρόχων και προμηθευτών υπηρεσιών Υγείας στη ρύθμιση των οφειλών από clawback για το έτος 2023.

Η διαδικασία αφορά ρύθμιση σε 12 δόσεις, ενώ ως καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή αιτήσεων ορίζεται η Κυριακή 19 Απριλίου 2026.

Η διαδικασία για τη ρύθμιση του clawback 2023

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Οργανισμού προς τους παρόχους και τους προμηθευτές υπηρεσιών Υγείας, από την Παρασκευή 20 Μαρτίου τίθεται σε παραγωγική λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα μέσω της οποίας θα πραγματοποιείται η ένταξη στη ρύθμιση των οφειλών από clawback του 2023.

Η αποδοχή της ένταξης στη ρύθμιση των 12 δόσεων γίνεται μέσω της πλατφόρμας «Ενημέρωση Συναλλασσόμενων», η οποία ενεργοποιείται ειδικά για τον σκοπό αυτό.

Τι ισχύει για όσους δεν μπορούν να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτηση

Ο ΕΟΠΥΥ διευκρινίζει πως στις περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να καταθέσει τη σχετική αίτηση στην αρμόδια Περιφερειακή Διεύθυνση (ΠΕ.ΔΙ.), στην περιοχή ευθύνης της οποίας ανήκει.

Με αυτόν τον τρόπο, η διαδικασία παραμένει ανοιχτή και για όσους δεν μπορούν να ολοκληρώσουν την ένταξη μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Η προθεσμία και τα επόμενα βήματα

Καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των αιτήσεων έχει οριστεί η Κυριακή 19 Απριλίου 2026. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, θα γνωστοποιηθεί η σχετική πράξη προσδιορισμού του ύψους της οφειλής και του αριθμού των δόσεων.

Η έναρξη εφαρμογής της ρύθμισης θα γίνει κατά την πληρωμή του μηνός Απριλίου 2026, η οποία αφορά υποβολές δαπανών του Ιανουαρίου 2026.

Το θεσμικό πλαίσιο

Η διαδικασία ενεργοποιείται κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 3 του άρθρου 100 του Ν.4172/2013, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, καθώς και της υπ’ αριθμόν 7/03-02-2026 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΟΠΥΥ.

Η ανακοίνωση ουσιαστικά ανοίγει τον δρόμο για τη ρύθμιση των σχετικών υποχρεώσεων των παρόχων και προμηθευτών υπηρεσιών Υγείας, με σαφές χρονοδιάγραμμα τόσο για την υποβολή των αιτήσεων όσο και για την έναρξη εφαρμογής της ρύθμισης.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ζήτηση Ιατρών – Γαληνός Μ.Η.Ν., Ζάκυνθος & Λευκάδα

Αμπελόκηποι, 29100

Ζάκυνθος

tel.:(+30)2695048000

e:[email protected]

 

ΑΓΓΕΛΙΑ

 

Από την Ιατρική Εταιρία  «ΓΑΛΗΝΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ» με έδρα στην Ζάκυνθο και στην Λευκάδα ζητούνται Ιατροί με ειδικότητα (Παθολογία, Γενική Ιατρική, Ορθοπαιδική, Γεν. Χειρουργική, Παιδιατρική Ω.Ρ.Λ. κ.α.) ή άνευ ειδικότητας για μόνιμη απασχόληση ή/και για την περίοδο Απρίλιος – Οκτώβριο του 2026.

Παροχές: Υψηλές αποδοχές (άνω των 4.000 ευρώ/μήνα για ειδικευμένους ιατρούς) και διαμονή.

Άριστες συνθήκες εργασίας σε σύγχρονο και επαγγελματικό περιβάλλον με ομαδικό πνεύμα συνεργασίας.

 

Αποστολή βιογραφικών: [email protected]

Πληροφορίες: Ιωάννης Πλαρινός  2695048000 καθημερινά & ώρες 09:00 -17:00.

Ζήτηση Ιατρών -Πιερία

Ιατρική εταιρεία  ” MEDIPRAXIS ” με έδρα στην Πιερία

αναζητά Ιατρούς με ή άνευ ειδικότητας ,

για εργασία σε πρωτοβάθμιο ιατρείο στο νόμο Πιερίας ,

για την καλοκαιρινή περίοδο.

Με δυνατότητα κ μόνιμης απασχόλησης -συνεργασίας .

Επιθυμητή η γνώση αγγλικής ή άλλης ξένης γλώσσας.

Ικανοποιητικός μισθός.

Παρέχεται διαμονή .

Αποστολή βιογραφικών : [email protected]

ΤΗΛ. Επικοινωνίας  :6972701130

 

 

..

Ζήτηση Ιατρού Γυναικολόγου-Μαιευτήρα -Γερμανία

Το Νοσοκομείο σύγχρονο, εξειδικευμένο με 18 Ιατρικά Τμήματα και Ινστιτούτα, προσφέρει ολοκληρωμένη φροντίδα.

Με δυναμικό πλέον των 1.800 ατόμων αποτελεί μια από τις σημαντικότερες εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης στην παρακείμενη περιοχή της Βαυαρίας, στα ΓερμανοΑυστριακά σύνορα.

Το Τμήμα Γυναικολογίας – Μαιευτικής καλύπτει όλο το φάσμα  Χειρουργικής και μη Χειρουργικής Γυναικολογίας, συμπεριλαμβανομένης Γυναικολογικής Ογκολογίας, Χειρουργικής Μαστού, Χειρουργικής Πυελικού εδάφους και εξυπηρετεί περίπου 900 γεννήσεις ετησίως.

Ως πιστοποιημένο Κέντρο Γυναικολογικών Όγκων, Κέντρο Υγείας Μαστού και πολλάκις επαναπιστοποιημένο κέντρο πυελικού εδάφους, παρέχει υπηρεσίες υψηλού επιπέδου εξειδίκευσης και ποιότητας.

Ένα χειρουργικό ρομπότ da Vinci συμπληρώνει τον υπερσύγχρονο τεχνικό εξοπλισμό.

Αναζητά…

 

Ιατρό Γυναικολόγο-Μαιευτήρα

Oberärztin/Oberarzt für Gynäkologie und Geburtshilfe (m/w/d)

 

Απαραίτητα προσόντα – Δεξιότητες…

  • Ολοκληρωμένη ειδικότητα, πιστοποιημένη εξειδίκευση Γυναικολογίας και Μαιευτικής, ολοκληρωμένη γνώση σε όλους τους βασικούς υποτομείς  Γυναικολογίας – Μαιευτικής
  • Ευρύ φάσμα χειρουργικών επεμβάσεων, συμπεριλαμβανομένης χειρουργικής επέμβασης όγκων
  • Εξειδίκευση στη ρομποτική χειρουργική
  • Προθυμία για διεπιστημονική συνεργασία με τα εξειδικευμένα Τμήματα του Νοσοκομείου.
  • Υψηλές διαπροσωπικές δεξιότητες, ικανότητα ομαδικής εργασίας και οργάνωσης
  • Άριστες γνώσεις Γερμανικών επιπέδου C1 – προφορικά/γραπτά

 

Κύρια καθήκοντα…

  • Εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα και υποστήριξη ασθενών
  • Ανάληψη οργανωτικών καθηκόντων σε επίπεδο Τμήματος
  • Συμμετοχή στη στρατηγική επέκταση μελλοντικών τομέων/υπηρεσιών, βασιζόμενων και προσανατολισμένων στις ανάγκες των ασθενών
  • Μεταφορά γνώσεων σε ασκούμενους Ιατρούς
  • Δυνατότητα συμμετοχής σε κλινικές δοκιμές

 

Επαγγελματικές παροχές…

  • Επαγγελματικά απαιτητικό, καινοτόμο πεδίο εργασίας σε σύγχρονες νοσοκομειακές εγκαταστάσεις
  • Μακροπρόθεσμο, υπεύθυνο και ποικίλο πεδίο δραστηριότητας
  • Πολλές ευκαιρίες για προσωπικό σχεδιασμό και ανάπτυξη
  • Ελκυστικές απολαβές σε συνάρτηση με την απόδοση
  • Τεχνικά υπερσύγχρονο, με σύγχρονα εξεταστήρια – θεραπευτήρια, καθώς και χειρουργεία
  • Ομάδα με κίνητρο και συναδελφικότητα
  • Πολύ καλό επικοινωνιακό κλίμα, συνεργασία με τα άλλα Τμήματα

 

Επί πλέον παροχές…

  • Χώρος εργασίας κοντά στα ΓερμανοΑυστριακά σύνορα (απόσταση περίπου 45 χλμ. από το Passau, περίπου 70 χλμ. από το Linz και Salzburg)
  • Κοντά σε ποικίλες δραστηριότητες αναψυχής (περιοχή λίμνης, χιονοδρομικά κέντρα κ.ά.)
  • Δίνεται μεγάλη σημασία στην εξισορρόπηση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής
  • Υποστήριξη για τη μετεγκατάσταση και την ένταξη στον κοινωνικό ιστό – τη δική σας & της οικογένειάς σας-
  • Ένα εταιρικό διαμέρισμα για μια καλή αρχή

 

Μικτές ετήσιες απολαβές 220.000 ευρώ, κατ’ ελάχιστον.

Οι απολαβές διαμορφώνονται ανάλογα με την εκπαίδευση, τα προσόντα, την επαγγελματική εμπειρία.

 

Εάν ενδιαφέρεστε για τη θέση περιμένουμε το Βιογραφικό σας Σημείωμα :

Email: [email protected]

Επικοινωνία mob. : 6944 561598

ΕΟΠΥΥ: Ενημέρωση μελών για άνοιγμα πλατφόρμας ρύθμισης οφειλών CLAWBACK έτους 2023

   

 

Μαρούσι,  19/03/2026

 
 

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

 

 

 

                                         

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ  ΠΑΡΟΧΟΥΣ / ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ CLAWBACK ΕΤΟΥΣ 2023

 

Κατ΄εφαρμογή της παρ.3 του άρθρ.100 του Ν.4172/2013 (Α’ 167) όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, και της αρ.7/03-02-2026 απόφασης του Δ.Σ του ΕΟΠΥΥ (Β΄508), γίνεται γνωστό ότι από την Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026 τίθεται σε παραγωγική λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την ένταξη των παρόχων – προμηθευτών υπηρεσιών υγείας στη ρύθμιση των οφειλών από clawback έτους 2023.

Η αποδοχή ένταξης στη ρύθμιση των δώδεκα (12) δόσεων πραγματοποιείται από την πλατφόρμα «Ενημέρωση Συναλλασσόμενων» https://eservices.eopyy.gov.gr/eHealthInbox

Σε περιπτώσεις στις οποίες δεν είναι δυνατή η ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης, ο ενδιαφερόμενος δύναται να υποβάλλει τη σχετική αίτηση στην Περιφερειακή Διεύθυνση (ΠΕ.ΔΙ) στην χωρική αρμοδιότητα της οποίας ανήκει.

Σημειώνεται ότι, καταληκτική ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων ορίζεται η Κυριακή 19η Απριλίου 2026.

Μετά το πέρας της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής των αιτήσεων, θα σας γνωστοποιηθεί η σχετική πράξη προσδιορισμού του ύψους και του πλήθους των δόσεων.

Η έναρξη εφαρμογής της εν λόγω ρύθμισης θα πραγματοποιηθεί κατά την πληρωμή μηνός Απριλίου 2026 που αφορά σε υποβολές δαπανών Ιανουαρίου 2026.

 

Ο ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
 

 

Ε. ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ