Συντάκτης: grammateia

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Τα ευρήματα μελετών για την αποτελεσματικότητά του σε χρόνιο πόνο, σπαστικότητα, ναυτία – εμετό. Τι ειπώθηκε στο συνέδριο του Συνεταιρισμού Φαρμακοποιών Θεσσαλονίκης.

Λίγες μέρες μετά την κυκλοφορία του πρώτου προϊόντος φαρμακευτικής κάνναβης στην Ελλάδα και την εκτέλεση της πρώτης συνταγής, η εξέλιξη απασχόλησε ειδική συνεδρία του SYFATHESS Conference 2024, που διοργάνωσε ο Συνεταιρισμός Φαρμακοποιών Θεσσαλονίκης.

“Η φαρμακευτική κάνναβη είναι γνωστή από το 2.000 π.Χ. Ύστερα από 5.000 χρόνια διατίθεται και στη χώρα μας”, ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Ελευθέριος Αζάς, παθολόγος – διαβητολόγος, αναπληρωτής διευθυντής Γ’ Παθολογικής Κλινικής του “Υγεία”, ο οποίος μίλησε για τους νέους ορίζοντες που προσφέρουν τα κανναβινοειδή στη θεραπευτική προσέγγιση χρόνιων παθήσεων.

Ενδείξεις, αντενδείξεις

Το σκεύασμα διατίθεται σε μορφή ξηρού ανθού προς εισπνοή μέσω συσκευής – ατμοποιητή και έχει στη σύνθεσή του τις δραστικές ουσίες τετραϋδροκανναβινόλη (THC) και κανναβιδιόλη (CBD) σε ποσοστά 9% και 13%, αντίστοιχα.

Οι τέσσερις εγκεκριμένες θεραπευτικές χρήσεις του είναι:

• Πρόληψη και αντιμετώπιση σοβαρής ναυτίας ή εμέτου από χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία και συνδυαστική θεραπεία έναντι HIV ή ηπατίτιδας C.
• Αντιμετώπιση χρόνιου πόνου, που σχετίζεται με καρκίνο ή παθήσεις του ΚΝΣ ή ΠΝΣ, όπως νευροπαθητικός πόνος που προκαλείται από: νευρική βλάβη “μέλος φάντασμα”, νευραλγία τριδύμου, μεθερπητική νευραλγία.
• Αντιμετώπιση σπαστικότητας που σχετίζεται με σκλήρυνση κατά πλάκας ή βλάβες του νωτιαίου μυελού (από τις πρώτες ενδείξεις που έχουν εντοπιστεί και οι νευρολόγοι το περίμεναν χρόνια να εγκριθεί).
• Ορεξιογόνο στην παρηγορική (ακακουφιστική) φροντίδα ασθενών που υποβάλλονται σε θεραπείες για καρκίνο ή επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS).

Στον αντίποδα, η χρήση δεν ενδείκνυται για:

• Ασθενείς κάτω των 18 ετών.
• Όσους έχουν ιστορικό ψυχωσικής συνδρομής.
• Αλλεργία στη δραστική ουσία.
• Έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες.

Παρενέργειες

Σε ό,τι αφορά τις παρενέργειες, όπως είπε ο κ. Αζάς, σε 31 μελέτες διεθνώς έχουν καταγραφεί συνολικά 4.615 ανεπιθύμητες ενέργειες, στη συντριπτική τους πλειοψηφία (4.779 ή 96,6%) δεν ήταν σοβαρές. “Η εμπειρία που μας μεταφέρεται από χώρες όπου κυκλοφορεί εδώ και πολλά χρόνια η φαρμακευτική κάνναβη λέει ότι οι παρενέργειες είναι ηπιότατες και δεν δικαιολογούν ανησυχία για την χορήγηση του φαρμάκου. Ενδεικτικά αναφέρονται κόπωση, ζάλη, ξηροστομία κ.ά.”, ανέφερε

Ποιοι μπορούν να το συνταγογραφήσουν

Οι ειδικότητες που έχουν επιλεγεί για την συνταγογράφηση είναι κυρίως αυτές που παρακολουθούν ασθενείς με τις παραπάνω ενδείξεις, δηλαδή:

• Νευρολόγοι.
• Παθολόγοι – ογκολόγοι.
• Ρευματολόγοι.
• Παθολόγοι – λοιμωξιολόγοι.

“Υπάρχουν κι άλλες που δεν προβλέφθηκαν από τον ΕΟΦ, όπως οι φυσίατροι, όπως και οι ψυχίατροι. Απ΄ ότι φαίνεται θα λυθεί κι αυτό το θέμα και αυτές οι ειδικότητες θα μπορούν πλέον να το συνταγογραφήσουν”, προέβλεψε ο κ. Αζάς.

Τι έχουν δείξει οι μελέτες

Αναφορικά με την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, ο εισηγητής αναφέρθηκε σε μελέτες που έχουν δείξει πως

• Στο 60% των ασθενών με σκλήρυνση κατά πλάκας μειώθηκε σε αρκετά σημαντικό βαθμό η σπαστικότητα, βελτιώνοντας την καθημερινότητά τους.
• Υπήρξε σημαντική μείωση των επεισοδίων ναυτίας και εμέτου σε άτομα που υποβάλλονταν σε χημειοθεραπεία.
• Σε ό,τι αφορά τον χρόνιο πόνο, 28 μελέτες σε συνολικά 2.454 ασθενείς έδειξαν μείωση του πόνου κατά τουλάχιστον 30%. Ενδεικτικά, μελέτη στο Ισραήλ, όπου η φαρμακευτική κάνναβη χορηγείται από το 2007, κατέδειξε πως μόλις το 5% των ασθενών αξιολόγησαν από 8 ως 10 την ένταση του πόνου στην κλίματα 1-10 μετά τη θεραπεία, έναντι του 62% που είχαν δώσει αυτό το σκορ πριν από τη θεραπεία.
• Επτά στους δέκα ασθενείς δήλωσαν πως βελτιώθηκε η ποιότητα ζωής τους.
• Σταθερό εύρημα των μελετών είναι η μείωση της χρήσης άλλων φαρμάκων, ιδιαίτερα των οπιοειδών (κατά 52,5%), στα οποία γίνεται κατάχρηση σε πολλές χώρες του κόσμου.

Δοσολογία, τρόπος χρήσης

Ο ομιλητής επεσήμανε την σημασία της σωστής ιατρικής καθοδήγησης ως προς την δοσολογία του προϊόντος, καθώς και την χρήση της συσκευής (ατμοποιητή).

Όπως είπε, χρειάζεται αργή τιτλοποίηση, με έναρξη από 50 ως 150 mg, προοδευτική αύξηση της δόσης κατά 50 mg ανά τρεις ημέρες, και σταθεροποίηση στην ελάχιστη δυνατή δόση που προκαλεί το επιθυμητό κλινικό αποτέλεσμα. Η μέγιστη δόση είναι στα 2 γραμμάρια, αλλά από την εμπειρία της χρήσης στο εξωτερικό, η μέση δόση κυμαίνεται μεταξύ 500 mg και 1 γραμμαρίου.

Μηνιαίο κόστος θεραπείας

Το σκεύασμα διατίθεται από τα φαρμακεία με ιατρική συνταγή και είναι μη αποζημιούμενο.

Με βάση τις εμπορικές του τιμές (82,96 ευρώ η συσκευασία των 5 gr και 115,94 αυτή των 10 gr) και με την υπόθεση ότι ο μέσος ασθενής λαμβάνει 0,5 gr την ημέρα, το μηνιαίο κόστος χρήσης του προϊόντος υπολογίζεται στα 249 ευρώ.

Απαντώντας σε ερώτηση από το ακροατήριο αν υπάρχει προοπτική αποζημίωσης του φαρμάκου από τα ασφαλιστικά ταμεία, ο κ.Αζάς ανέφερε πως από την ενημέρωση που έχει προς το παρόν δεν προβλέπεται κάτι τέτοιο, τουλάχιστον για το άμεσο μέλλον.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ο μήνας Μάρτιος είναι παγκοσμίως αφιερωμένος στην ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση για το Πολλαπλούν Μυέλωμα (March Myeloma Action Month) με πρωτοβουλία του Διεθνούς Ιδρύματος για το Μυέλωμα (IMF). Στη χώρα μας διαγιγνώσκονται ετησίως περίπου 600 ασθενείς που πάσχουν από αυτή τη χρόνια νόσο. Για το λόγο αυτό, η ευαισθητοποίηση του κοινού και οι πρωτοβουλίες για καλύτερη πληροφόρηση και ενημέρωση είναι σημαντικές.

Το πολλαπλούν μυέλωμα αποτελεί το 10% του συνόλου των αιματολογικών κακοηθειών. Το πολλαπλούν μυέλωμα είναι μια πλασματοκυτταρική δυσκρασία στην οποία μια ομάδα (ένας κλώνος) πλασματοκυττάρων πολλαπλασιάζεται αυτόνομα και παράγει μεγάλες ποσότητες μιας συγκεκριμένης ανοσοσφαιρίνης (ενός αντισώματος). Αυτή η κυτταρική δραστηριότητα έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων όπως αναιμία, οστική νόσος, νεφρική ανεπάρκεια και υπερασβεστιαιμία. Ενδείξεις θεραπείας επίσης αποτελούν η υψηλή διήθηση του μυελού των οστών από κακοήθη πλασματοκύτταρα, ο υψηλός λόγος των ελεύθερων ελαφρών αλυσίδων στον ορό και η ανάδειξη οστικών βλαβών σχετιζόμενες με το μυέλωμα κατά την απεικόνιση με μαγνητική τομογραφία. Παραμένει μια δύσκολη νόσος, καθώς τα κακοήθη κύτταρα του μυελώματος αποκτούν ανθεκτικότητα στη θεραπεία με το χρόνο και η νόσος υποτροπιάζει.

Αναφορικά με τη θεραπευτική προσέγγιση των ασθενών με συμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα, καίριο ρόλο κατέχει η δυνατότητα να υποβληθούν σε μεγαθεραπεία και αυτόλογη μεταμόσχευση. Για τους νέους ασθενείς χωρίς συνοδά προβλήματα υγείας, η αυτόλογη μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων του μυελού των οστών αποτελεί θεραπεία εκλογής. Ως θεραπεία εφόδου χρησιμοποιούνται τριπλέτες αντι-μυελωματικών παραγόντων που συμπεριλαμβάνουν τον αναστολέα πρωτεασώματος μπορτεζομίμπη, τη δεξαμεθαζόνη και την κυκλοφωσφαμίδη ή τη θαλιδομίδη ή τη λεναλιδομίδη.

Στόχος της θεραπείας εφόδου είναι ο έλεγχος των συμπτωμάτων και η επίτευξη βαθιάς ύφεσης του νοσήματος πριν την αυτόλογη μεταμόσχευση. Πρόσφατα, έχει εγκριθεί ο συνδυασμός δαρατουμουμάμπης-μπορτεζομίμπης-θαλιδομίδης-δεξαμεθαζόνης ως θεραπεία εφόδου σε ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα που κρίνονται υποψήφιοι για αυτόλογη μεταμόσχευση. Ο συνδυασμός ενός νεότερου αναστολέα πρωτεασώματος, της καρφιλζομίμπης, σε συνδυασμό με λεναλιδομίδη και δεξαμεθαζόνη ως εισαγωγική θεραπεία έχει δείξει επίσης ενθαρρυντικά αποτελέσματα και βρίσκεται υπό κλινική αξιολόγηση. Μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία της μεταμόσχευσης, οι ασθενείς λαμβάνουν μονοθεραπεία με λεναλιδομίδη ως θεραπεία συντήρησης, ενώ και ο νεότερος αναστολέας πρωτεασώματος ιξαζομίμπη είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικός ως θεραπεία συντήρησης.

Ωστόσο, πολλοί ασθενείς δεν είναι υποψήφιοι για αυτόλογη μεταμόσχευση. Οι ασθενείς αυτοί θα λάβουν θεραπευτική αγωγή με συνδυασμούς φαρμάκων όπως η λεναλιδομίδη με δεξαμεθαζόνη, με ή χωρίς μπορτεζομίμπη, με στόχο την επίτευξη βαθιάς ανταπόκρισης η οποία θα καθορίσει την εξέλιξη του νοσήματός τους. Τα τελευταία χρόνια οι ρυθμιστικές αρχές ενέκριναν το συνδυασμό δαρατουμουμάμπης με λεναλιδομίδη και δεξαμεθαζόνη για νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς που δεν είναι υποψήφιοι για αυτόλογη μεταμόσχευση.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της τυχαιοποιημένης, πολυκεντρικής, φάσης 3 μελέτης MAIA ο συνδυασμός δαρατουμουμάμπης-λεναλιδομίδης-δεξαμεθαζόνης μείωσε τον κίνδυνο για πρόοδο νόσου ή θάνατο κατά 44% σε σύγκριση με τον συνδυασμό λεναλιδομίδης-δεξαμεθαζόνης που αποτελεί μια από τις θεραπείες εκλογής στο συγκεκριμένο πληθυσμό ασθενών. Η δαρατουμουμάμπη είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που στοχεύει επιλεκτικά το αντιγόνο CD38 που βρίσκεται στην επιφάνεια των πλασματοκυττάρων και η λεναλιδομίδη ανήκει στους ανοσοτροποποιητικούς παράγοντες. Άνω του 90% των ασθενών ανταποκρίθηκε στο νέο θεραπευτικό συνδυασμό και μάλιστα το ένα τέταρτο αυτών παρουσίασε αρνητική ελάχιστα υπολειπόμενη νόσο.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι με την εισαγωγή νεότερων θεραπευτικών παραγόντων την τελευταία δεκαετία (μπορτεζομίμπη, λεναλιδομίδη, καρφιλζομίμπη, πομαλιδομίδη, δαρατουμουμάμπη, ισατουξιμάμπη, ελοτουζουμάμπη, ιξαζομίμπη, σελινεξόρη, μαφοντοτινική μπελαταμπάμπη) το πολλαπλούν μυέλωμα αποτελεί πλέον μια χρόνια νόσο καθώς μπορεί να τεθεί σε ύφεση για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ωστόσο, το υποτροπιάζον ή/και ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα μετά από πολλαπλές γραμμές θεραπείας αποτελεί πραγματική πρόκληση για τους κλινικούς ιατρούς.

Οι νεότερες ανοσοθεραπείες όπως τα Τ-λεμφοκύτταρα που φέρουν χιμαιρικό αντιγονικό υποδοχέα (chimeric antigen receptor – CAR) και τα αμφι-ειδικά (bispecific) αντισώματα βρίσκονται υπό αξιολόγηση για ασθενείς με υποτροπιάζον ή/και ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα τα τελευταία χρόνια. Το 2021 έλαβε έγκριση η πρώτη θεραπεία CAR T-cell στο πολλαπλούν μυέλωμα. Το idecabtagene vicleucel εγκρίθηκε για τη θεραπεία ασθενών με υποτροπιάζον και ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα που έχουν λάβει τουλάχιστον 3 προηγούμενες γραμμές θεραπείας συμπεριλαμβανομένου ενός ανοσοτροποποιητικού παράγοντα, ενός αναστολέα πρωτεασώματος και ενός αντι-CD38 μονοκλωνικού αντισώματος, και οι οποίοι έχουν εμφανίσει επιδείνωση της νόσου στην πιο πρόσφατη γραμμή θεραπείας.

Τον Μάιο του 2022 ένα ακόμη CAR T cell το cilta-cel πήρε έγκριση για ασθενείς σε υποτροπή με 3 προηγούμενες γραμμές θεραπείας ανθεκτικοί σε αναστολέα πρωτεασώματος, ανοσοτροποιητικό παράγοντα και anti-CD38 μονοκλωνικό αντίσωμα. Η θεραπεία απαιτεί νοσηλεία σε εξειδικευμένα κέντρα με αντίστοιχες υποδομές και οι κυριότερες παρενέργειες της θεραπείας είναι το σύνδρομο απελευθέρωσης κυτταροκινών, νευρολογική τοξικότητα, αιματολογική τοξικότητα και λοιμώξεις που μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή.

Τα αμφι-ειδικά αντισώματα σε ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα που εμφανίζει ανθεκτικότητα σε τρεις τάξεις φαρμάκων (αναστολείς πρωτεασώματος, ανοσοτροποποιητικοί παράγοντες, μονοκλωνικά αντισώματα έναντι του CD38) παρουσίασαν πολύ υψηλά ποσοστά ανταπόκρισης άνω του 60% στις κλινικές δοκιμές και το 2022 τρεις τέτοιοι παράγοντες έλαβαν έγκριση, το teclistamab, το talquetamab και το enlaratanab. Τα φάρμακα αυτά, όπως και οι CAR T θεραπείες, έχουν συγκεκριμένο προφίλ τοξικότητας και η χορήγησή τους χρήζει εξειδικευμένων κέντρων.

H Mονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κλινικής και μεταφραστικής έρευνας στις πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες, όπως το πολλαπλούν μυέλωμα, η αμυλοείδωση, η μακροσφαιριναιμία του Waldenstrom, μονοκλωνικές γαμμαπάθειες αδιευκρίνιστης σημασίας, κ.λπ.. Η Μονάδα έχει σημαντική στελέχωση από ιατρούς, νοσηλευτικό προσωπικό, βιολόγους, διαχειριστές δεδομένων κλινικών μελετών, κ.λπ.. Διευθύνεται από τον Καθηγητή Μελέτιο Αθανάσιο Κ. Δημόπουλο. Υπηρετούν στη Μονάδα επιπλέον τρία μέλη ΔΕΠ, ο Καθηγητής Ευάγγελος Τέρπος, ο Καθηγητής Ευστάθιος Καστρίτης και η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Μαρία Γαβριατοπούλου.

Στα 30 χρόνια λειτουργίας της, το επιστημονικό προσωπικό της Μονάδας έχει δημοσιεύσει πάνω από 2500 ερευνητικές εργασίες σε διεθνή περιοδικά που αφορούν στο νόσημα αυτό. Aπό αυτές τις εργασίες, οι 200 έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά υψηλού κύρους, με μεγάλο συντελεστή απήχησης, όπως τα New England Journal of Medicine, Lancet, Cell, Lancet Oncology, Journal of clinical Oncology, JAMA, Annals of Oncology και Blood. Αφορούν μελέτες που έχουν αλλάξει τον τρόπο χειρισμού των πλασματοκυτταρικών νεοπλασιών και έχουν οδηγήσει σε πληθώρα εγκρίσεων νέων φαρμάκων για την αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος. Με βάση το ερευνητικό έργο των μελών της, η Μονάδα κατατάσσεται πέμπτη στη διεθνή κατάταξη “Expertscape” των σημαντικότερων Κέντρων παγκοσμίως τόσο στον τομέα του Πολλαπλού Μυελώματος, όσο και στην Αμυλοείδωση και στην μακροσφαιριναιμία Waldenstrom.

Τα τελευταία 20 έτη η Μονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών έχει αναπτύξει μια εξειδικευμένη μονάδα διεξαγωγής κλινικών μελετών που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο και συμμετέχει ενεργά στις εγκριτικές διαδικασίες όλων των νεώτερων θεραπευτικών συνδυασμών. Η Μονάδα κατέχει από τον Ιούλιο του 2012 πιστοποίηση ποιότητας ISO 9001 για «θεραπευτικές, νοσηλευτικές και διοικητικές υπηρεσίες σε επίπεδο βραχείας νοσηλείας, διεξαγωγή κλινικών μελετών και μεταφραστική έρευνα» γεγονός που αποτυπώνει το υψηλής ποιότητας ερευνητικό κλινικό έργο που διεξάγεται.

Από το 1993 έως σήμερα έχουν διεξαχθεί περισσότερες από 500 κλινικές δοκιμές όλων των φάσεων στη μονάδα και οι  περισσότερες αφορούν στο πολλαπλούν μυέλωμα. Συνολικά έχουν ενταχθεί περισσότεροι από 5000 ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα και μέσω της διενέργειάς τους, οι ασθενείς μας έχουν πρόσβαση σε νέους παράγοντες προτού λάβουν έγκριση και είναι διαθέσιμοι στην καθημερινή κλινική πρακτική. Στη δεδομένη χρονική στιγμή περισσότεροι από 700 ασθενείς με πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες συμμετέχουν σε κλινικά πρωτόκολλα της Μονάδας.

Συμπερασματικά, οι θεραπευτικές εξελίξεις στο πολλαπλούν μυέλωμα είναι διαρκείς και νέοι θεραπευτικοί συνδυασμοί εντάσσονται στη θεραπευτική φαρέτρα και προσφέρουν νέες επιλογές στους ασθενείς. Ωστόσο, το ερευνητικό ενδιαφέρον παραμένει έκδηλο με απώτερο στόχο την επίτευξη βαθιάς ύφεσης του νοσήματος με τελικό στόχο την ίαση. Αν και προς το παρόν δε συστήνεται μέθοδος διαλογής (screening) για το γενικό πληθυσμό, η συστηματική παρακολούθηση των ασθενών με μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας και ασυμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα καθιστά δυνατή την έγκαιρη έναρξη θεραπείας πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων εκ της υποκείμενης νόσου.

Πηγές:
ΕΚΠΑ

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πηγη: https://www.dnews.gr/

Πηγη: https://www.dnews.gr/

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αναπτύσσεται ραγδαία και αναμένεται να έχει μεγάλο αντίκτυπο. Η αξιοποίησή της στον τομέα της υγείας μπορεί να έχει πολλαπλές θετικές επιπτώσεις και να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για την επιστημονική κοινότητα, ανέφερε κατά το χαιρετισμό της στην επίσημη παρουσίαση της Γνώμης της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής για τις «εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Υγεία στην Ελλάδα», η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.

Όπως είπε, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιηθεί από την διάγνωση / έγκαιρη πρόγνωση, τις θεραπευτικές επιλογές, τη συνολική εκτίμηση των αναγκών για κάθε ασθενή ξεχωριστά, συμπαρασύροντας ολόκληρη την οργάνωση των συστημάτων Υγείας. Η κ. Αγαπηδάκη εκτίμησε ότι πως στο μέλλον η τεχνητή νημοσύνη θα παίξει ακόμα πιο καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία νέων φαρμάκων. Η λέξη κλειδί εδώ  είναι ο χρόνος, είπε και συνέχισε:  Η τεχνητή νοημοσύνη θα μας γλιτώνει από χρονοβόρες διαδικασίες, που είναι κρίσιμες κυρίως σε επείγουσες καταστάσεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις για παράδειγμα, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να φανεί σωτήρια, θα μας επιτρέπει να κερδίσουμε σημαντικό χρόνο, δίνοντας μας αποτελεσματικές, άμεσες λύσεις, σώζοντας ζωές, τόνισε.

Η ίδια σημείωσε ότι στο πλαίσιο της ψηφιακής υγείας, η κυβέρνηση επεκτείνει το έργο της τηλεϊατρικής, έτσι ώστε «να καλύψουμε κάθε σπιθαμή της χώρας, τα νησιά μας, τις ορεινές και αγροτικές περιοχές».

Η αναπληρώτρια υπουργός ανακοίνωσε ότι σε συνδυασμό με το δίκτυο τηλεϊατρικής και τον Ατομικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας, «πρόκειται να ενεργοποιηθεί μία υπηρεσία με φορητές συσκευές (“wearables”) οι οποίες θα καταγράφουν καθημερινά τους καρδιακούς παλμούς και μία σειρά από άλλα βιομετρικά δεδομένα των πολιτών, προκειμένου να εξασφαλίζουν την καλύτερη ρύθμιση των χρονίων νοσημάτων που αφορούν στα καρδιαγγειακά και την έγκαιρη μετάβαση του ασθενούς στο νοσοκομείο. Παράλληλη, η χρήση της τηλεϊατρικής θα επεκταθεί και στον ΕΟΔΥ, όπου θα μας βοηθήσει στην καλύτερη διαχείριση των ασθενειών και κυρίως όσον αφορά πανδημίες μολυσματικών ασθενειών».

Στο εγγύς μέλλον, κατέληξε η κ. Αγαπηδάκη, η τεχνολογία εν γένει θα αποτελέσει σύμμαχο στην προσπάθεια «για μια ιατρική ακριβείας και μη χρονοβόρα. Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα εργαλείο με τεράστιες δυνατότητες και μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στον τομέα της υγείας, ωστόσο να έχουμε στο νου μας ότι δε μπορεί να υποκαταστήσει επουδενί τον ανθρώπινο παράγοντα, αλλά να λειτουργεί διευκολύνοντάς μας».

Πηγη: https://healthmag.gr/

Σε τροχιά υλοποίησης έχει μπει το πρόγραμμα ψηφιακής μεταμόρφωσης όλου του κλάδου της υγείας με τη βοήθεια της ΗΔΙΚΑ επεσήμανε ο υπουργός Υγείας σε  εκδήλωση για το Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων με τίτλο «Ενισχύοντας την Ελλάδα με Δεξιότητες για ένα Βιώσιμο Μέλλον». Ο κ. Γεωργιάδης στην εκδήλωση της Δημόσιας Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), στο Ίδρυμα Πολιτισμού «Σταύρος Νιάρχος» τόνισε τις αλλαγές που θα φέρει η ψηφιοποίηση στον χώρο της Υγείας.

Συγκεκριμένα, ο υπουργός επεσήμανε ότι  «ασφαλώς και στα θέματα της υγείας το digital transformation είναι κομβικό σημείο. Μέσω της ΗΔΙΚΑ, εκτελούμε αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο πρόγραμμα ψηφιακής μεταμόρφωσης όλου του κλάδου της υγείας που έχει γίνει ποτέ στην Ελλάδα με τελική κατάληξη τον ψηφιακό φάκελο ασθενούς, που όταν θα είναι έτοιμος θα αλλάξει τελείως τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις υπηρεσίες υγείας στην Ελλάδα».

Στο πνεύμα της ψηφιιακή μεταμόρφωσης θα προωθηθούν ζητήματα όπως είναι αυτό της δωρεάς οργάνων , εξήγησε ο υπουργός τονίζοντας «έχουμε αποφασίσει να φτιάξουμε μία εφαρμογή που θα στέλνουμε μέσω του gov.gr ένα μήνυμα στο κινητό των πολιτών, στο οποίο θα τους ρωτάμε εάν δέχονται να γίνουν δωρητές συμπαγών οργάνων σώματος. Όσοι δέχονται, αυτομάτως θα μπορούν να κατεβάζουν το app για να είναι η κάρτα του εθελοντού δότου πάνω στο κινητό τους τηλέφωνο, ώστε να είναι γνωστό σε όλους ότι ο άνθρωπος αυτός θέλει να είναι δότης συμπαγών οργάνων. Αισθάνομαι ότι είναι πάρα πολύ μεγάλη ντροπή η Ελλάδα να είναι η τελευταία χώρα στις μεταμοσχεύσεις σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και να μας έχει ξεπεράσει η Τουρκία».

Δίνοντας τα εύσημα στην ΔΥΠΑ ο υπουργός κάλεσε τον διοικητή της Σπύρο Πρωτοψάλτη « να κάνουμε και προγράμματα ψηφιακών δεξιοτήτων στις υπηρεσίες υγείας που πλέον γίνονται όλα ψηφιακά και αλλάζουν τελείως τον τρόπο που θα λειτουργούμε. Η νέα εποχή που ξημερώνει, δημιουργεί νέα δεδομένα στην αγορά εργασίας και σε αυτόν τον καινούριο κόσμο εμείς πρέπει να είμαστε όσο γίνεται πιο προετοιμασμένοι».

Πηγη: https://virus.com.gr/

Το μέλλον των μεταμοσχεύσεων οργάνων φαίνεται όλο και πιο ελπιδοφόρο, προαναγγέλλοντας μια νέα εποχή της ιατρικής όπου η ανεπάρκεια οργάνων δεν είναι πλέον θανατική ποινή

Η επανάσταση της τεχνολογίας της υγείας μεταμορφώνει βαθιά το τοπίο των μεταμοσχεύσεων οργάνων, προσφέροντας νέες ελπίδες και δυνατότητες στους ασθενείς σε όλο τον κόσμο. Αυτός ο μετασχηματισμός χαρακτηρίζεται από πρωτοποριακές καινοτομίες, συμπεριλαμβανομένων των βιομηχανικών οργάνων, της τρισδιάστατης βιοεκτύπωσης και των προηγμένων ανοσοκατασταλτικών θεραπειών, που πρόκειται να επαναπροσδιορίσουν το μέλλον της μεταμόσχευσης.

Μία από τις πιο ελπιδοφόρες εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα είναι η έλευση των βιομηχανικών οργάνων. Οι επιστήμονες είναι πλέον σε θέση να αναπτύξουν όργανα στο εργαστήριο χρησιμοποιώντας τα ίδια τα κύτταρα των ασθενών. Αυτή η προσέγγιση όχι μόνο υπόσχεται να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο απόρριψης οργάνων, αλλά επίσης αντιμετωπίζει την κρίσιμη έλλειψη οργάνων δωρητών. Χρησιμοποιώντας τα κύτταρα του ίδιου του ασθενούς, οι ερευνητές μπορούν να δημιουργήσουν βιοσυμβατά όργανα που είναι ειδικά κατασκευασμένα για τον λήπτη, βελτιώνοντας έτσι τα ποσοστά επιτυχίας των μεταμοσχεύσεων και μειώνοντας την εξάρτηση από ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.

Επιπλέον, η τεχνολογία τρισδιάστατης βιοεκτύπωσης έχει αναδειχθεί ως αλλαγή του παιχνιδιού στην παραγωγή μεταμοσχεύσιμων οργάνων και ιστών. Αυτή η τεχνολογία επιτρέπει την ακριβή επίστρωση κυττάρων και βιοϋλικών για τη δημιουργία λειτουργικών οργάνων. Η ακρίβεια και η ευελιξία της τρισδιάστατης βιοεκτύπωσης έχουν τη δυνατότητα παραγωγής οργάνων με περίπλοκες δομές, όπως νεφρούς και καρδιές, κατά παραγγελία. Αυτό θα μπορούσε να συντομεύσει δραστικά τις λίστες αναμονής για μεταμοσχεύσεις και να ανοίξει το δρόμο για πιο εξατομικευμένες και προσβάσιμες επιλογές θεραπείας.

Μια άλλη σημαντική πρόοδος είναι η ανάπτυξη προηγμένων ανοσοκατασταλτικών θεραπειών. Τα παραδοσιακά ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, ενώ είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη της απόρριψης οργάνων, συχνά συνοδεύονται από σοβαρές παρενέργειες και μακροπρόθεσμους κινδύνους για την υγεία. Αναπτύσσονται νέες θεραπείες που είναι πιο στοχευμένες και έχουν λιγότερες παρενέργειες, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των μεταμοσχευμένων.

Η επανάσταση της τεχνολογίας υγείας στις μεταμοσχεύσεις δεν είναι χωρίς προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων ηθικών κριτηρίων, της ανάγκης για ρυθμιστικά πλαίσια και της διασφάλισης ισότιμης πρόσβασης σε αυτές τις πρωτοποριακές θεραπείες. Ωστόσο, η υπόσχεση αυτών των τεχνολογιών να σώσουν ζωές και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής για εκατομμύρια ασθενείς είναι αναμφισβήτητη. Καθώς η έρευνα προχωρά, το μέλλον των μεταμοσχεύσεων οργάνων φαίνεται όλο και πιο ελπιδοφόρο, προαναγγέλλοντας μια νέα εποχή της ιατρικής όπου η ανεπάρκεια οργάνων δεν είναι πλέον θανατική ποινή, αλλά θεραπεύσιμη κατάσταση.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Μια σειρά από ενδιαφέρουσες μελέτες υποδηλώνουν ότι το εμβόλιο BCG για τη φυματίωση μπορεί να προστατεύσει τους ανθρώπους από την ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ.

Εάν αυτά τα προκαταρκτικά αποτελέσματα επιβεβαιωθούν σε κλινικές δοκιμές, θα μπορούσε να είναι ένα από τα φθηνότερα και πιο αποτελεσματικά όπλα στον αγώνα κατά της άνοιας.

Πλήθος στοιχείων υποστηρίζει τώρα αυτή τη θεωρία. Οι αυτοψίες έχουν αποκαλύψει ότι οι εγκέφαλοι των ατόμων με Αλτσχάιμερ είναι πιο πιθανό να φιλοξενούν κοινά μικρόβια όπως ο ιός του απλού έρπητα. Το σημαντικό είναι ότι αυτά τα μικρόβια συχνά παγιδεύονται στο αμυλοειδές, το οποίο έχει αποδειχθεί ότι έχει αντιμικροβιακές ιδιότητες.

Εάν αυτή η θεωρία είναι σωστή, οι προσπάθειες ενίσχυσης της συνολικής λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος θα μπορούσαν να αποτρέψουν την ανάπτυξη της νόσου. Σίγουρα χρειάζονται νέες προσεγγίσεις. Μετά από δεκαετίες έρευνας για τρόπους καθαρισμού των πλακών, μόνο δύο νέα φάρμακα έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA).

Και τα δύο βασίζονται σε αντισώματα που συνδέονται με τις πρωτεΐνες β-αμυλοειδούς, προκαλώντας μια ανοσολογική απόκριση που τις απομακρύνει από τον εγκέφαλο. Αυτό φαίνεται να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου σε ορισμένους ασθενείς, αλλά η βελτίωση της συνολικής ποιότητας ζωής είναι συχνά περιορισμένη.

Τα αντισώματα κατά του αμυλοειδούς έχουν επίσης υψηλή τιμή. «Το κόστος της θεραπείας είναι πιθανό να οδηγήσει σε ένα τεράστιο χάσμα δικαιοσύνης στον τομέα της υγείας σε χώρες με χαμηλότερο εισόδημα», λέει ο Marc Weinberg, ο οποίος ερευνά τη νόσο Αλτσχάιμερ στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης στη Βοστώνη.

Θα μπορούσαν τα υπάρχοντα εμβόλια όπως το BCG να προσφέρουν μια εναλλακτική λύση;

Η ιδέα μπορεί να ακούγεται τραβηγμένη, αλλά δεκαετίες έρευνας δείχνουν ότι το εμβόλιο BCG μπορεί να έχει εκπληκτικά και ευρείας κλίμακας οφέλη που ξεπερνούν τον αρχικό του σκοπό. Εκτός από την προστασία των ανθρώπων από τη φυματίωση, φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο πολλών άλλων λοιμώξεων.

Σε μια πρόσφατη κλινική δοκιμή, το εμβόλιο BCG μείωσε στο μισό τις πιθανότητες εμφάνισης λοίμωξης του αναπνευστικού τους επόμενους 12 μήνες, σε σύγκριση με τα άτομα που έλαβαν εικονικό φάρμακο. Το BCG χρησιμοποιείται επίσης ως τυπική θεραπεία για μορφές καρκίνου της ουροδόχου κύστης. Μόλις τα εξασθενημένα βακτήρια παραδοθούν στο όργανο, ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα για να αφαιρέσει τους όγκους, που προηγουμένως είχαν παραλειφθεί.

Τι είναι η «εκπαιδευμένη ανοσία» και ποιος ο ρόλος της στην άμυνα του οργανισμού

Αυτά τα αξιοσημείωτα αποτελέσματα πιστεύεται ότι προκύπτουν από μια διαδικασία που ονομάζεται «εκπαιδευμένη ανοσία». Όταν ένα άτομο λαμβάνει εμβόλιο BCG, είναι ορατές οι αλλαγές στην έκφραση των γονιδίων που σχετίζονται με την παραγωγή κυτοκινών – μικρών μορίων που μπορούν να ενεργοποιήσουν τις άλλες άμυνες, συμπεριλαμβανομένων των λευκών αιμοσφαιρίων.

Ως αποτέλεσμα, το σώμα μπορεί να ανταποκριθεί πιο αποτελεσματικά σε μια απειλή –είτε πρόκειται για έναν ιό ή βακτήρια που εισέρχονται στο σώμα, είτε για ένα μεταλλαγμένο κύτταρο που απειλεί να αναπτυχθεί ανεξέλεγκτα. «Μπορεί να παρομοιαστεί με την αναβάθμιση του συστήματος ασφαλείας ενός κτιρίου ώστε να είναι πιο ανταποκρινόμενο και αποτελεσματικό, όχι μόνο έναντι γνωστών απειλών, αλλά και έναντι ενδεχόμενων εισβολέων», λέει ο Δρ. Weinberg.

Υπάρχουν καλοί λόγοι να πιστεύουμε ότι η εκπαιδευμένη ανοσία θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο της νόσου Αλτσχάιμερ. Ενισχύοντας την άμυνα του σώματος, θα μπορούσε να βοηθήσει να κρατηθούν μακριά τα παθογόνα πριν φτάσουν στον εγκέφαλο. Θα μπορούσε επίσης να ωθήσει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος του εγκεφάλου να απομακρύνουν τις πρωτεΐνες β-αμυλοειδούς πιο αποτελεσματικά, χωρίς να προκαλέσει βλάβη  στον υγιή νευρικό ιστό.

Μελέτες σε ζώα παρέχουν κάποια ενδεικτικά στοιχεία. Τα ποντίκια που ανοσοποιήθηκαν στο εργαστήριο με BCG έχουν μειωμένη φλεγμονή στον εγκέφαλο, για παράδειγμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αξιοσημείωτα καλύτερη γνωστική ικανότητα, όταν άλλα ποντίκια της ίδιας ηλικίας αρχίζουν να παρουσιάζουν σταθερή πτώση στη μνήμη και τη μάθησή τους. Θα ίσχυε όμως το ίδιο και για τους ανθρώπους;

Το εμβόλιο για τη φυματίωση κατά του καρκίνου

Για να το ανακαλύψουν, ο Ofer Gofrit του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου Hadassah-Hebrew στην Ιερουσαλήμ και οι συνεργάτες του συνέλεξαν τα δεδομένα 1.371 ατόμων που είχαν ή δεν είχαν λάβει BCG ως μέρος της θεραπείας τους για τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Διαπίστωσαν ότι μόλις το 2,4% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με BCG ανέπτυξαν Αλτσχάιμερ τα επόμενα οκτώ χρόνια, σε σύγκριση με το 8,9% όσων δεν είχαν λάβει το εμβόλιο.

Από τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων το 2019, άλλοι ερευνητές έχουν επαναλάβει τα ευρήματα. Η ομάδα του Δρ. Weinberg, για παράδειγμα, εξέτασε τα αρχεία περίπου 6.500 ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Το σημαντικότερο ήταν ότι εξασφάλισαν ότι το δείγμα όσων είχαν λάβει BCG και εκείνων που δεν είχαν λάβει ταίριαζε ως προς την ηλικία, το φύλο, την εθνικότητα και το ιατρικό ιστορικό. Διαπιστώθηκε ότι τα άτομα που είχαν λάβει το εμβόλιο είχαν πολύ λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια.

Το ακριβές επίπεδο προστασίας ποικίλλει μεταξύ των μελετών, με μια πρόσφατη μετα-ανάλυση να δείχνει μέση μείωση του κινδύνου κατά 45%. Εάν αυτό μπορεί να αποδειχθεί με περαιτέρω μελέτες, οι επιπτώσεις θα είναι τεράστιες. «Η απλή καθυστέρηση της ανάπτυξης του Αλτσχάιμερ κατά μερικά χρόνια θα οδηγούσε σε τεράστια εξοικονόμηση πόρων», λέει ο καθηγητής Charles Greenblatt από το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, ο οποίος συμμετείχε στην αρχική εργασία του Gofrit.

Το μέλλον στην έρευνα για τη χρήση του εμβολίου της φυματίωσης κατά του Αλτσχάιμερ

Απαιτείται αρκετή προσοχή. Τα υπάρχοντα έγγραφα έχουν εξετάσει ασθενείς με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, αλλά μέχρι στιγμής υπάρχουν λίγα στοιχεία για τον γενικό πληθυσμό. Μια προφανής στρατηγική μπορεί να είναι η σύγκριση των ατόμων που έχουν λάβει το εμβόλιο BCG κατά την παιδική ηλικία με αυτούς που δεν το είχαν κάνει, αλλά τα αποτελέσματα του BCG μπορεί να μειωθούν με τα χρόνια -πολύ πριν οι άνθρωποι κινδυνεύσουν να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ.

Πάντως, μια πιλοτική μελέτη από τον Coad Thomas Dow του Πανεπιστημίου του Wisconsin-Madison προτείνει ότι τα εμβόλια BCG μπορούν να μειώσουν αποτελεσματικά τα επίπεδα αμυλοειδούς στο πλάσμα, ιδιαίτερα μεταξύ ασθενών που φέρουν παραλλαγές γονιδίων που σχετίζονται με υψηλότερο κίνδυνο Αλτσχάιμερ.

Αν και το μέγεθος του δείγματος ήταν μικρό –μόλις 49 συμμετέχοντες συνολικά– ενίσχυσε τις ελπίδες ότι η εκπαίδευση του ανοσοποιητικού θα είναι μια αποτελεσματική στρατηγική για την καταπολέμηση της νόσου. «Αυτά τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά», λέει ο Δρ. Weinberg, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.

Συμπερασματικά, μπορούμε μόνο να ελπίζουμε ότι αυτά τα πρώιμα αποτελέσματα θα εμπνεύσουν περαιτέρω δοκιμές. Για τον Weinberg, είναι απλό. «Το εμβόλιο BCG είναι ασφαλές και παγκοσμίως προσβάσιμο», λέει. Είναι επίσης απίστευτα φθηνό σε σύγκριση με τις άλλες επιλογές. «Ακόμα κι αν παρέχει μόνο ένα μικρό κομμάτι προστασίας, κερδίζει τον διαγωνισμό κόστους-αποτελεσματικότητας», καταλήγει ο επιστήμονας.

Πηγη: https://www.oloygeia.gr/