Εγκέφαλος Υγεία: Ο ρόλος της διατροφής και της άσκησης στην ανάσχεση νευροεκφυλιστικών παθήσεων

Όπως επισήμανε ο Καθηγητής του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού ΤΕΦΦΑ, Χαράλαμπος Τσορμπατζούδης, η άσκηση συμβάλλει τα μέγιστα στην ανάσχεση νευροεκφυλιστικών παθήσεων και μπορεί να καθυστερήσει την έναρξη του Αλτσχάιμερ.

Εγκέφαλος Υγεία: Πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ψάρια, όσπρια αλλά και το ελαιόλαδο δεν θα πρέπει να λείπουν από τη διατροφή των ηλικιωμένων, έτσι ώστε να διατηρούν νέο τον εγκέφαλό τους και μάλιστα σε σημαντικό βαθμό. Σύμφωνα με την Επίκουρη καθηγήτρια και Κλινική διατροφολόγο – ψυχολόγο, Αιμιλία Βασιλοπούλου, ο ρόλος της διατροφής στην καλή υγεία του εγκεφάλου είναι τεράστια, ενώ οι αυστηρές στερητικές δίαιτες στη διάρκεια της ζωής μας δεν κάνουν καλό.

Αυτό που χρειάζεται είναι να λαμβάνουμε καλής ποιότητας λίπος, όπως το ελαιόλαδο, αλλά σε μικρές ποσότητες, καθώς και τα προϊόντα ολικής άλεσης και το ψάρι. Οτιδήποτε παράγει η φύση ανάλογα με την εποχή είναι αρκετό να μας προστατεύσει, ενώ σε ό,τι αφορά τα συμπληρώματα διατροφής, δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσουν τις βιταμίνες που λαμβάνει κανείς από τις τροφές, κατέληξε χαρακτηριστικά η κα Βασιλοπούλου.

Όπως επισήμανε ο Καθηγητής του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού ΤΕΦΦΑ, Χαράλαμπος Τσορμπατζούδης, η άσκηση συμβάλλει τα μέγιστα στην ανάσχεση νευροεκφυλιστικών παθήσεων και μπορεί να καθυστερήσει την έναρξη του Αλτσχάιμερ. “Στην εποχή μας συνηθίζεται να παίρνουμε τεράστιες ποσότητες ενέργειας και να καταναλώνουμε λίγο, ενώ το περπάτημα είναι μία ήπια μορφή άσκησης που καλό είναι να γίνεται 4-5 φορές την εβδομάδα για μισή ώρα. Ακόμη τόνισε ο κ. Τσορμπατζούδης, βάσει των τελευταίων ερευνών, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στις κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, καθώς μπορεί να ενεργοποιήσουν το Αλτσχάιμερ.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Τεχνητή Νοημοσύνη: Στην υπηρεσία της δημόσιας Υγείας

ις σημαντικές δυνατότητες που προσφέρει η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) σε εφαρμογές για τη δημόσια Υγεία διερεύνησε το τελευταίο πάνελ για την πρώτη ημέρα του συνεδρίου «22nd HealthWorld Conference» το οποίο διοργανώνεται από το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο.

Εξηγώντας τι μπορούμε να περιμένουμε από την Τεχνητή Νοημοσύνη, ο κ. Νίκος Παραγιός, καθηγητής υπολογιστής επιστήμης και εφαρμοσμένων μαθηματικών στη Γαλλία, σημείωσε ότι πρόκειται κυρίως για τρεις λειτουργίες:

1. Αυτοματοποίηση, για παράδειγμα σε διοικητικά καθήκοντα, όπου το λογισμικό θα μπορεί να κάνει ό,τι ακριβώς κάνει ο άνθρωπος, όταν είναι εύκολο να εξηγηθεί η λογική πίσω από την εκάστοτε απόφαση

2. Η ανάπτυξη μιας παρόμοιας λογικής, με δημιουργικό τρόπο, χωρίς δηλαδή να αντιγράφει την ανθρώπινη λειτουργία. Για παράδειγμα, η διάγνωση μέσω μαστογραφίας η οποία απαιτεί την εκπαίδευση της ΤΝ σε μεγάλο όγκο δεδομένων και

3. «Η πρόγνωση όπου ο αλγόριθμος μας βοηθάει να καταλάβουμε ποια θα είναι η εξέλιξη της ασθένειας στο μέλλον και με αυτή την εξέλιξη είμαστε ικανοί να διαλέξουμε ποια είναι η πιο κατάλληλη θεραπεία για τον ασθενή», δηλαδή η εκπαίδευση της ΤΝ να προσφέρει περισσότερες πληροφορίες από όσες έχουν ήδη στη διάθεσή τους οι γιατροί.

Τεχνητή νοημοσύνη και διαγνωστικές εξετάσεις

Επί του παρόντος, όπως συζητήθηκε στο πάνελ, αυτή τη στιγμή η ΤΝ χρησιμοποιείται κυρίως για την διάγνωση, ακριβώς επειδή υπάρχουν δεδομένα από διαγνωστικές εξετάσεις, κατάλληλα για την εκπαίδευσή της, όπως αξονικές, μαγνητικές τομογραφίες, υπέρηχοι κοκ.

«Σήμερα είμαστε ικανοί να δημιουργήσουμε αλγόριθμους που με αρκετά δεδομένα θα φτάσουν σε μια απόφαση που είναι πολύ κοντά στην απόδοση ενός μέσου γιατρού» σημείωσε ο κ. Παραγιός. Ο δεύτερος τομέας στον οποίο το πάνελ εκτίμησε ότι ήδη η ΤΝ έχει επιπτώσεις και αναμένεται να έχει ακόμα περισσότερες είναι στον τομέα της θεραπείας, καθώς αυξάνονται οι θεραπευτικές επιλογές για τους ασθενείς αλλά και οι διαθέσιμες πληροφορίες για τους γιατρούς προκειμένου να προχωρήσουν σε αποφάσεις. Ο τρίτος τομέας όπου η ΤΝ παίζει και θα παίξει στο μέλλον ακόμα πιο καθοριστικό ρόλο είναι η δημιουργία νέων φαρμάκων.

«Το κόστος της δημιουργίας ενός φαρμάκου είναι τεράστιο» σχολίασε ο κ. Παραγιός εξηγώντας πώς η ΤΝ μπορεί να προβλέψει πού, πότε και πώς πρέπει να γίνει χρήση ενός φαρμάκου ώστε να επιταχυνθούν διαδικασίες και να μειωθούν συνεπώς οι δαπάνες, χρησιμοποιώντας μάλιστα το παράδειγμα της σκλήρυνσης κατά πλάκας και σχολιάζοντας τα όρια της ανθρώπινης αντίληψης, τα οποία ξεπερνά η ΤΝ προσφέροντας επιπλέον πληροφορίες στους θεράποντες ιατρούς.

Προκειμένου να επωφεληθούν οι άνθρωποι όσο πιο σύντομα και στον μέγιστο βαθμό από την ΤΝ, μια από τις πιο βασικές προϋποθέσεις κατά τον κ. Παραγιό, μεταξύ άλλων, είναι να ξεκινήσει μια κουλτούρα συνεργασίας στην ιατρική κοινότητα που αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει, με στόχο την καλύτερη δυνατή δημιουργία βάσεων δεδομένων για την εκπαίδευση της ΤΝ. Ο κ. Σώτος Τσαφτάρης επεσήμανε και την ανάγκη της ορθής διάκρισης μεταξύ αντιστοίχισης και μεταξύ αιτίου αιτιατού, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος κάτι να επαναλαμβάνεται χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται άλλος συσχετισμός, χρήσιμος για τον ιατρικό στόχο.

Διαθέσιμα εργαλεία

Ο καθηγητής Τεχνητής Νοημοσύνης και Υπολογιστικής Όρασης στο πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, κ. Σώτος Τσαυτάρης, ο οποίος προσέγγισε την ανάπτυξη της ΤΝ μέσω μιας χρονικής διαδρομής, σημείωσε ότι όταν όλα αυτά τα εργαλεία θα είναι πραγματικά διαθέσιμα στους γιατρούς και άρα για κάθε έναν ασθενή θα μπορεί να γίνει μια πολύ συγκεκριμένη εκτίμηση των αναγκών του, αυτό θα συμπαρασύρει ολόκληρη την οργάνωση των συστημάτων Υγείας από την μικρότερη έως τη μεγαλύτερη κλίμακα αφού, για παράδειγμα, ένα νοσοκομείο θα είναι σε θέση να εκτιμήσει με πολύ μεγάλη ακρίβεια τις ανάγκες του σε προμήθειες, κλίνες, νοσηλευτές οδηγώντας στην μεγαλύτερη δυνατή βιωσιμότητα.

Ως προς το ποιες θα έπρεπε να είναι οι προτεραιότητες των συστημάτων Υγείας μπροστά στους νέους δρόμους που ανοίγονται, ο Ray Pinto, διευθυντής για τις πολιτικές ψηφιακού μετασχηματισμού του DIGITALEUROPE, ανέφερε ότι πρώτα από όλα χρειάζονται δεδομένα, τα οποία διαθέτουν μεν τα νοσοκομεία αλλά και οι εθνικές κυβερνήσεις. Ο ίδιος σημείωσε ότι είναι απαραίτητη η συνεργασία, περιλαμβανομένου του ιδιωτικού τομέα, ώστε να διασφαλιστεί η υψηλότερη δυνατή ποιότητα των διαθέσιμων δεδομένων, αφού πάνω σε αυτά εκπαιδεύεται η ΤΝ. Σε κάθε περίπτωση πάντως, αξίζει να επισημανθεί ότι στο πάνελ διατυπώθηκε η άποψη πως η ΤΝ δεν θα υποκαταστήσει τον γιατρό αλλά θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς αυτόν, ούτως ώστε να προσφέρονται στους ασθενείς καλύτερες και εξατομικευμένες υπηρεσίες Υγείας, με περισσότερες επιλογές, είτε όσον αφορά τις ρομποτικές εφαρμογές για παράδειγμα, είτε ως προς την φαρμακευτική προσέγγιση.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Χρυσοχοΐδης: Τι αλλάζει στο Φάρμακο – ψηφιακές προμήθειες

Στις αλλαγές που προωθούνται στον τομέα του Φαρμάκου, αναφέρθηκε ο υπουργός Υγείας, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ως κεντρικός ομιλητής στο 22ο Συνέδριο HealthWorld, με τίτλο “Making Healthcare Reform a Political and Investment Priority”, που διοργάνωσε το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο.

Στην ομιλία του αναφέρθηκε στις τομές που προωθούνται στον χώρο της Υγείας, οι οποίες θα αλλάξουν τον υγειονομικό χάρτη της χώρας, αλλά ταυτόχρονα θα εκσυγχρονίσουν τις δομές και τους οργανισμούς της υγείας, ώστε να παρέχουν αναβαθμισμένες υπηρεσίες στους πολίτες.

Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε στην ανάγκη δημιουργίας μιας εθνικής πολιτικής για το Φάρμακο που θα ενισχύσει την παραγωγή στη χώρα.

Ο υπουργός Υγείας επιβεβαίωσε χθεσινό δημοσίευμα του iatronet.gr, σύμφωνα με το οποίο αναμένεται η δημιουργία ψηφιακής εφαρμογής για την κεντρική παραγγελιοληψία και την εκκαθάριση με την ονομασία ekapi.net όλων των φαρμακευτικών προϊόντων, που παραγγέλνουν τα νοσοκομεία και διαχειρίζεται η Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ).

Αναφέρθηκε και στον εκσυγχρονισμό του ΕΟΠΥΥ, τον οποίο χαρακτήρισε τον κεντρικό κινητήρα όλου του συστήματος δημόσιας Υγείας στη χώρα. Όπως είπε, πέραν του εκσυγχρονισμού και της ψηφιοποίησης θα οπλιστεί με ελεγκτικές διαδικασίες σε όλο το φάσμα των παρόχων Υγείας. Αυτό ξεκινάει πολύ γρήγορα, έναν διαγωνισμό που θα αναρτήσει ο Οργανισμός, έτσι ώστε ελεγκτικές εταιρείες παγκοσμίου κύρους να αναλάβουν τον έλεγχο των δαπανών.

Σε σχέση με τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), είπε πως πρόκειται για έναν “μεγάλο ασθενή”, ο οποίος πρέπει να γίνει το κεντρικό εργαλείο για άσκηση πολιτικής. Ο κ. Χρυσοχοΐδης έκανε λόγο για “αναγέννηση του ΕΟΦ, ψηφιοποίηση και στελέχωσή του“.

Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργείται ένας μηχανισμός που δεν υπάρχει στη χώρα. Του HDA, του μηχανισμού αξιολόγησης του φαρμάκου, των τεχνολογιών Yγείας, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής. Από το 2025 – σημείωσε – θα μιλάμε για μια ενιαία πολιτική αξιολόγησης των προϊόντων ιατρικής τεχνολογίας, που θα αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων και με μια ενιαία πολιτική, θα μπορούμε πολύ γρήγορα να έχουμε αποτελέσματα για κάθε προϊόν.

Προανήγγειλε και την ενίσχυση της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο, επίσης, του ΕΟΦ, ώστε να υπάρχουν καθαρές διαδικασίες με κλειστές συμφωνίες, κλειστούς προϋπολογισμούς, για να μπορέσουμε πραγματικά – όπως είπε – να εξασφαλίσουμε καθαρούς κανόνες, προβλεψιμότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο, επισήμανε πως “έχει αποφασιστεί και στον τομέα του Φαρμάκου να εγκαταστήσουμε, να οργανώσουμε, να εκπονήσουμε, μια νέα εθνική φαρμακευτική πολιτική, που περιλαμβάνει σταθερούς κανόνες, που περιλαμβάνει απολύτως την προσβασιμότητα, περιλαμβάνει την αξιολόγηση και την αποζημίωση και περιλαμβάνει τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη“.

Αναφερόμενος στα καινοτόμα φάρμακα, είπε πως κάθε χρόνο πολλαπλασιάζονται: “Αν δείτε τα στοιχεία, 20 φάρμακα, 20 προϊόντα αντιπροσωπεύουν το 20% της δαπάνης”, είπε, για να σημειώσει: “Χιλιάδες προϊόντα, τα τρέχοντα αυτά που κυκλοφορούν στην αγορά εδώ και χρόνια, είτε είναι on, είτε είναι off, τα οποία κυκλοφορούν στην αγορά με μια τιμή που έχει ορισθεί, αυτή είναι η δεύτερη κατηγορία, η μαζική δηλαδή κατανάλωση των ποσοτήτων των φαρμάκων που καταναλώνει ο ελληνικός πληθυσμός“.

Γενόσημα

Σε σχέση με τα γενόσημα, τόνισε πως αφορούν ένα μικρό τμήμα, το οποίο μεγαλώνει και ο ίδιος είναι ευτυχής για αυτό. “Είμαστε διατεθειμένοι πραγματικά να συνδράμουμε, να βοηθήσουμε, να στηρίξουμε επενδυτικά, με κίνητρα, τη δημιουργία επενδύσεων στη χώρα, είτε από την ελληνική φαρμακοβιομηχανία, η οποία τελευταία εξαπλώνεται στην παραγωγή γενοσήμων φαρμάκων. Είμαστε πολύ ευτυχείς αυτή τη στιγμή σε σχέση με μεγάλες χώρες της Ευρώπης που υπέστησαν τις συνέπειες της αφέλειας που σας είπα προηγουμένως“, ανέφερε.

Για τις παράλληλες εξαγωγές φαρμάκων, υπογράμμισε πως “…είναι μια διαδικασία νομιμότητας, μια διαδικασία η οποία προσφέρει στη χώρα εισοδήματα, πρέπει να εναρμονίζεται πάντα με τις ανάγκες  της ελληνικής αγοράς, της επάρκειας των φαρμάκων για τους Έλληνες ασθενείς“…

Επανέλαβε πως προχωρεί η δημιουργία ενός μηχανισμού, ο οποίος περιέχει μια σειρά από τεχνικές εφαρμογές, “…ώστε το δημόσιο, ο ΕΟΦ, οι οργανισμοί του, ο ΕΟΠΥΥ και η ΗΔΙΚΑ, οι φαρμακέμποροι, η φαρμακοβιομηχανία, όλοι μας να είμαστε καθημερινά on line, να διαβουλευόμαστε με διαφάνεια και να ξέρουμε ποια προϊόντα  είναι ελλειπτικά και δεν θα φύγουν από τη χώρα και ποια από αυτά είναι πλεονασματικά και μπορούν να εξάγονται οπουδήποτε στον κόσμο και φυσικά στο πλαίσιο των παράλληλων εξαγωγών από τις φαρμακαποθήκες, τις επιχειρήσεις της χώρας“…

Επενδυτικά κίνητρα

Ο κ. Χρυσοχοΐδης αναφέρθηκε και στα επενδυτικά κίνητρα, λέγοντας πως όσοι επενδύουν στη χώρα, στην παραγωγή με πολλές μορφές, είτε αφορούν απευθείας επιδοτήσεις από το ταμείο Ανάκαμψης (RRF), είτε αφορούν το επενδυτικό clawback, θα επεκταθούν και θα μεγαλώσουν.

“Η γνώμη μου είναι ότι χρειάζεται μια ειδική διαχείριση για τα καινοτόμα φάρμακα. Με ένα ειδικό ταμείο, αλλά αυτές είναι οι αρχικές μου σκέψεις, έτσι ώστε να ξέρετε και εσείς τους καθαρούς κανόνες, να γνωρίζετε πολύ καλά ποια θα είναι η επενδυτική σας, η χρηματοδοτική σας, η οικονομική σας δραστηριότητα στη χώρα τα επόμενα χρόνια για να μπορείτε συνεργαζόμενοι με τα board των εταιρειών σας, να ξέρετε που ακριβώς θα πάτε την επιχειρηματική σας δράση στην Ελλάδα“, ανέφερε.

Για τις μεγάλες φαρμακευτικές επιχειρήσεις, είπε πως τα τελευταία 10 χρόνια έχουν εισπράξει περίπου 15 δισ. ευρώ και δεν έχει γίνει ούτε ένα ευρώ επένδυση. “Αυτό κρατήστε το σας παρακαλώ για να μπορέσουμε όλοι και δεν το λέω για λόγους αντιπαλότητας, το λέω, το αναφέρω και σας καλώ δημιουργώντας περαιτέρω φιλοεπενδυτικό περιβάλλον, δημιουργώντας κίνητρα τα οποία μπορούμε να συζητήσουμε“, σημείωσε.

Σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας, πολύ μικρότερες χώρες από εμάς έχουν κάνει θαύματα στη φαρμακοβιομηχανία και στην ιατροτεχνολογία και κάνουν τεράστιες εξαγωγές. “Νομίζω ότι εμείς είμαστε πολύ καλύτεροι από πλευράς ανθρώπινου δυναμικού και συνθηκών και η φιλοδοξία μου είναι ότι μπορούμε όλοι μαζί να πετύχουμε στόχους, ούτως ώστε το ΑΕΠ της χώρας να εκτιναχθεί“, κατέληξε.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Θεσσαλία: Σχέδιο δράσης για να μην περάσει στο πιάτο μας η μόλυνση από την πλημμύρα

Παρεμβάσεις σε τρία επίπεδα προτείνει το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών για τον έλεγχο και τον καθαρισμό εδάφους και νερού. Τι λέει στο iatronet.gr ο πρόεδρός του, καθηγητής Δ. Σαρηγιάννης.

Η πιθανή επιμόλυνση του εδάφους και των υπόγειων υδροφορέων από βιολογική διαδικασία, όπως η σήψη των νεκρών ζώων, καθώς και η ενδεχόμενη ρύπανσή τους από τοξικά χημικά, όπως πετρελαιοειδή και φυτοφάρμακα, αποτελούν προκλήσεις της επόμενης μέρας για τη Θεσσαλία και όχι μόνο, σε ό,τι αφορά την περιβαλλοντική υγεία. Η αποτίμηση της κατάστασης, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να περάσουν επιμολυσμένα προϊόντα στη τροφική αλυσίδα πρέπει να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί άμεσα, πριν από την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.

Το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ) και ομάδα επιστημόνων από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης επεξεργάζονται συγκεκριμένη πρόταση – σχέδιο δράσης σε αυτή την κατεύθυνση, που θα κατατεθεί μέσα στο επόμενο δεκαήμερο στα αρμόδια υπουργεία και στο γραφείο πρωθυπουργού, όπως λέει στο iatronet.gr o καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ και πρόεδρος του ΕΙΕ, Δημοσθένης Σαρηγιάννης . Ο ίδιος ήταν κεντρικός ομιλητής στο διεθνές Συνέδριο Τοξικολογίας της Λατινικής Αμερικής στο Belo Horizonte της Βραζιλίας, που επικεντρώθηκε στους περιβαλλοντικούς κινδύνους της σύγχρονης εποχής και τη σύνδεσή τους με την ανθρώπινη υγεία. Αυτοί, όπως επισημαίνει, απαιτούν παγκόσμια συνεργασία και η Ελλάδα οφείλει να αναλάβει κεντρικό ρόλο.

Οι τρεις άξονες παρεμβάσεων

Ο κ. Σαρηγιάννης θεωρεί πως στην παρούσα φάση δεν τίθεται θέμα ασφάλειας των τροφίμων και πιθανής εισαγωγής μολυσμένων προϊόντων στην τροφική αλυσίδα, επειδή στην ουσία έχει διακοπεί η προσφορά προϊόντων από τις πληγείσες περιοχές. Αυτό που πρέπει να αξιολογηθεί, όπως λέει, είναι η πιθανή επιμόλυνση ή/και ρύπανση εδαφών και νερού, όταν αποτραβηχθεί η πλημμύρα σε μεγάλη έκταση πεδίου και πριν από την έναρξη νέας καλλιέργειας.

Εκτιμά πως η μόλυνση από παθογόνους μικροοργανισμούς, κυρίως μέσα από την αποσύνθεση των κουφαριών ζώων, αφορά πρόβλημα του σήμερα, με μικρή πιθανότητα να έχει διάρκεια στο χρόνο. “Αυτοί οι παθογόνοι μικροοργανισμοί δεν μπορούν να έχουν τη διάρκεια ζωής που απαιτείται ώστε να μπορούν να μολύνουν δραματικά και σε βάθος χρόνου το έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Περισσότερο είναι μια απειλή σημερινή, να προσέξουν οι άνθρωποι να μην εκτεθούν σε αυτούς τώρα”, αναφέρει, προσθέτοντας πως αυτό που θα μείνει θα είναι τα χημικά.

Το σχέδιο δράσης που επεξεργάζεται το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε τρεις άξονες, που συνοψίζονται στις λέξεις: καταγραφή – εκτίμηση – καθαρισμός.

“Η καταγραφή πρέπει να γίνει με μεθοδικό τρόπο και σε συγκεκριμένα σημεία, γιατί η εμπειρία έχει δείξει ότι δεν είναι σχεδόν ποτέ ίδια η επιμόλυνση σε όλες τις περιοχές”, διευκρινίζει και προσθέτει: “Μπορούμε να δούμε πού βρίσκονταν οι πιθανές πηγές ρύπανσης ή μόλυνσης αντίστοιχα, και με υπολογιστικά μοντέλα να εκτιμήσουμε για το πού μπορεί να κατέληξαν με βάση τη ροή των υδάτων. Έτσι θα έχουμε μια καλή εκτίμηση για το πού μπορεί να βρίσκονται τα hot spots, οι περιοχές με πιθανή υπερσυγκέντρωση τοξικών, όπως φυτοφάρμακα, λάδια, πετρέλαια ή προϊόντα βιολογικού μετασχηματισμού”.

Μετά την καταγραφή προτείνεται να γίνει μέτρηση και εκτίμηση τοξικότητας στις συγκεκριμένες περιοχές – πιθανά hot spots, και σε τρίτο επίπεδο θα ακολουθήσουν παρεμβάσεις διαχείρισης και καθαρισμού, με σύγχρονες διαθέσιμες τεχνολογίες, ανάλογα με το τι και πού θα βρεθεί.

“Ο συνδυασμός των τριών αυτών επιπέδων μπορεί να μας δώσει μια καλή διασφάλιση της ποιότητας εδάφους και νερού, ώστε αφενός να προστατευτεί ο τοπικός πληθυσμός από την έκθεση και αφετέρου να μην περάσουν επιμολυσμένα προϊόντα στην τροφική αλυσίδα”.

Η ολοκληρωμένη πρόταση αναμένεται να είναι έτοιμη και να υποβληθεί στην κυβέρνηση μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου.

Νέοι κίνδυνοι για την περιβαλλοντική υγεία

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Lancet, καταγράφονται κάθε χρόνο περίπου 9 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως που οφείλονται στην συνολική ρύπανση. Ο κ. Σαρηγιάννης επικαλέστηκε τη συγκεκριμένη μελέτη σε μια από τις δύο ομιλίες του στο συνέδριο της Βραζιλίας, προκειμένου να καταδείξει την ανάγκη ανάληψης δράσης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, η εικόνα που αφορά τους περιβαλλοντικούς κινδύνους μετασχηματίζεται χρόνο με το χρόνο, και αυτού δεν οφείλονται μόνο στην κλιματική αλλαγή. “Παραδοσιακά εστιαζόμασταν στον ατμοσφαιρικό αέρα και την υγειονομική κατάσταση του πόσιμου νερού. Βλέπουμε πια ότι ανακύπτουν προβλήματα επιμόλυνσης και ρύπανσης και του εδάφους, καθώς και αναδυόμενοι κίνδυνοι που σχετίζονται κυρίως με τη μεγάλη παρουσία χημικών σε αέρα, νερό και έδαφος. Αυτά μπορούν να περάσουν στον άνθρωπο μέσα από μια σειρά οδών, είτε μέσω της διατροφικής αλυσίδας, είτε από το πόσιμο νερό, είτε με προϊόντα με τα οποία ερχόμαστε σε επαφή”, υπογραμμίζει.

Η επιστημονική κοινότητα σε παγκόσμιο επίπεδο πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες, όπως λέει, για τον προσδιορισμό των μιγμάτων χημικών στα οποία εκτίθεται ο άνθρωπος, την δημιουργία προφίλ έκθεσης ανά περιοχή και σε βάθος χρόνου, καθώς και τον συνδυασμό της έκθεσης με την τοξικότητα. Η γνώση αυτή πρέπει να μετασχηματιστεί σε παρασκευή χημικών που θα είναι ασφαλή και βιώσιμα, αλλά και στην προώθηση της πρόληψης ακριβείας. “Δηλαδή, να προλάβουμε την έκθεση του πληθυσμού, με μέτρα στοχευμένα και προσαρμοσμένα στην περιβαλλοντική και κοινωνικοοικονομική πραγματικότητα των συγκεκριμένων υποομάδων του πληθυσμού”.

Η Ελλάδα πρέπει να βγει μπροστά

Σύμφωνα με τον κ. Σαρηγιάννη, η Ελλάδα, λόγω της γεωπολιτικής της θέσης, αλλά και των περιβαλλοντικών και υγειονομικών πιέσεων που δέχεται και καλείται να αντιμετωπίσει (βλ. ακραίο καύσωνα, μέγα – πυρκαγιές και ιστορικών διαστάσεων πλημμύρες μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες), μπορεί και πρέπει να παίξει κεντρικό ρόλο σε αυτήν την παγκόσμια επιστημονική κινητοποίηση.

“Πρέπει να προωθηθούν διεθνείς συνεργασίες σε αυτά τα πλαίσια, σε σύνδεση με την κλιματική αλλαγή, αλλά όχι μόνο. Η Ελλάδα, αν και είναι μικρή, έχει συμφέρον και υποχρέωση να βγει μπροστά και να τις αναζητήσει”, σημειώνει.

Στο συνέδριο του Belo Horizonte συμφωνήθηκαν συνέργειες του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών με τις τοξικολογικές επιστημονικές εταιρείες της Λατινικής Αμερικής, και με 3 Πανεπιστήμια της Βραζιλίας σε θέματα περιβαλλοντικής υγείας. Επίσης αντίστοιχα προγράμματα συνεργασίας σε επιμέρους θέματα συμφωνήθηκαν με ειδικούς από το Πανεπιστήμια του Τέξας και της Ιντιάνα στις ΗΠΑ.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr

41 εκατ. άνθρωποι πεθαίνουν στον κόσμο από μη μεταδοτικές ασθένειες

Μεγάλη αύξηση καταγράφεται στα καρδειαγγειακά νοσήματα. Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου.

Οι μη μεταδοτικές ασθένειες σκοτώνουν 41 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο, που ισοδυναμεί με το 74% όλων των θανάτων παγκοσμίως.
Κάθε χρόνο, 17 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από μη μεταδοτικές ασθένειες πριν από την ηλικία των 70 ετών, ενώ το 86% αυτών των πρόωρων θανάτων συμβαίνουν σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα ευθύνονται για τους περισσότερους θανάτους ή 17,9 εκατομμύρια άτομα ετησίως, ακολουθούμενα από καρκίνους (9,3 εκατομμύρια), χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις (4,1 εκατομμύρια) και διαβήτη (2,0 εκατομμύρια άτομα συμπεριλαμβανομένων των θανάτων από νεφρική νόσο που προκαλούνται από διαβήτη).
Αυτές οι τέσσερις ομάδες ασθενειών ευθύνονται για πάνω από το 80% όλων των πρόωρων θανάτων από μη μεταδοτικές ασθένειες.
Η χρήση καπνού, η σωματική αδράνεια, η  χρήση αλκοόλ, οι ανθυγιεινές δίαιτες και η ατμοσφαιρική ρύπανση, αυξάνουν τον κίνδυνο θανάτου μη μεταδοτικές ασθένειες.

Οι μη μεταδοτικές ασθένειες (ΜΚΝ), γνωστές και ως χρόνιες ασθένειες, τείνουν να είναι μακράς διάρκειας και είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού γενετικών, φυσιολογικών, περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων.

Παράγοντες κινδύνου

Ο καπνός ευθύνεται για περισσότερους από 8 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων της έκθεσης στο παθητικό κάπνισμα). Επίσης, 1,8 εκατομμύρια ετήσιοι θάνατοι έχουν αποδοθεί σε υπερβολική πρόσληψη αλατιού/νάτριου.
Περισσότεροι από τους μισούς από τους 3 εκατομμύρια ετήσιους θανάτους που αποδίδονται στη χρήση αλκοόλ είναι από μη μεταδοτικές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου. Επιπλέον, 830.000 θάνατοι ετησίως μπορούν να αποδοθούν σε ανεπαρκή σωματική δραστηριότητα.

Μεταβολικοί παράγοντες κινδύνου

Οι μεταβολικοί παράγοντες κινδύνου συμβάλλουν σε τέσσερις βασικές αλλαγές που αυξάνουν τον κίνδυνο για NCDs:

  • αυξημένη αρτηριακή πίεση
  • υπέρβαρο/παχυσαρκία
  • υπεργλυκαιμία (υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα) και
  • υπερλιπιδαιμία (υψηλά επίπεδα λίπους στο αίμα).

Όσον αφορά τους αποδιδόμενους θανάτους, ο κύριος παράγοντας μεταβολικού κινδύνου παγκοσμίως είναι η αυξημένη αρτηριακή πίεση (στην οποία αποδίδεται το 19% των παγκόσμιων θανάτων),  ακολουθούμενη από αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και το υπερβολικό βάρος και την παχυσαρκία.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες κινδύνου

Η ατμοσφαιρική ρύπανση  ευθύνεται για 6,7 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως, εκ των οποίων περίπου 5,7 εκατομμύρια οφείλονται σε μη μεταδοτικές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένων των εγκεφαλικών επεισοδίων, της ισχαιμικής καρδιοπάθειας, της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και του καρκίνου του πνεύμονα.

 

Πηγές:
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Μιχάλης Χρυσοχοΐδης: Τι αλλάζει με τη φροντίδα ασθενών με άνοια

“Εθνικό ζήτημα” χατακτηρίζει ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης την άνοια, προαναγγέλλοντας μέτρα για τους πάσχοντες και τους φροντιστές τους.

Μιλώντας το Σάββατο στο 1ο Festival Alzheimer με τίτλο “Άνοια, Πριν και Μετά” της Εταιρείας Alzheimer Αθηνών, ο υπουργός Υγείας δεσμεύτηκε για την προώθηση του σχεδίου νόμου για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ασθενών με άνοια και των φροντιστών τους, καθώς και την πλήρη εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια-νόσο Alzheimer.

Εξήγγειλε την ίδρυση ενός Εθνικού Συμβουλίου για τη νόσο Alzheimer, το πλαίσιο λειτουργίας του οποίου θα διαμορφώνουν από κοινού η κοινότητα των φροντιστών σε συνεργασία με τις οργανώσεις Alzheimer και εξειδικευμένους στην άνοια, επιστήμονες.

Το festival πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Σεπτεμβρίου, ως Παγκόσμιου Μήνα Alzheimer, από την Εταιρεία Alzheimer Αθηνών, σε συνεργασία με το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Το επισκέφθηκαν 3.500 άτομα όλων των ηλικιών, 300 άτομα άνω των 60 ετών υποβλήθηκαν σε τεστ μνήμης, ενώ περισσότερα από 480 άτομα παρακολούθησαν την ομιλία της προέδρου της Εταιρείας Alzheimer Αθηνών και του Εθνικού Παρατηρητηρίου για την Άνοια, Παρασκευής Σακκά.

Η ομιλία της εστίασε στα νεότερα επιστημονικά δεδομένα για την άνοια, το τεράστιο κοινωνικό, οικονομικό και ψυχικό φορτίο της νόσου για τους φροντιστές και της κινητοποίησης της πολιτείας για την ίδρυση δομών και υπηρεσιών και τη θέσπιση νόμων με στόχο την προαγωγή της ποιότητας ζωής των ατόμων με άνοια και των φροντιστών τους.

Η δρ Σακκά τόνισε επίσης τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και πρόληψης της άνοιας και της ενημέρωσης του κοινού και των πασχόντων για τις πολλές πλέον δομές και υπηρεσίες για την άνοια που υπάρχουν στη χώρα μας. Ακολούθησαν ερωτήσεις και συζήτηση του κοινού με πάνελ ειδικών στο οποίο συμμετείχαν μαζί με τη δρ Σακκά, ο καθηγητής Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Αντώνιος Πολίτης, η κοινωνική λειτουργός της Εταιρείας Alzheimer Αθηνών Ειρήνη Βαμβακάρη και ο νομικός συνεργάτης της Εταιρείας Γιάννης Μπιλιάνης.

Το Festival Alzheimer έκλεισε με πνεύμα ενθαρρυντικό με μια εξαιρετική παράσταση από την stand up comedian Κατερίνα Βρανά η οποία συγκίνησε άπαντες με το μήνυμά της “Ζήστε τη ζωή σας και μην φοβάστε την αρρώστια. Μόνο ο φόβος την δυναμώνει”.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πανευρωπαϊκή καμπάνια Get Tested για τον καρκίνο του πνεύμονα

Ο Lung Cancer Europe (LuCE) η FairLife Φροντίδα και Πρόληψη για τον καρκίνο του πνεύμονα   καθώς και άλλοι 22 Οργανισμοί-Μέλη, ενώνουν τις δυνάμεις τους σε μια δημόσια καμπάνια ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του πνεύμονα. Επιδίωξη είναι η πληροφόρηση του κοινού σχετικά με τον έλεγχο των βιοδεικτών για τον καρκίνο του πνεύμονα.

Εκτιμάται πως ο έλεγχος βιοδεικτών μπορεί να προστατεύσει  το 20-30% των ατόμων με καρκίνο του πνεύμονα, εντοπίζοντας μεταβολές ή μεταλλάξεις εντός του όγκου τους. Εφόσον ο όγκος είναι θετικός σε έναν στοχεύσιμο βιοδείκτη,  τότε υπάρχουν περισσότερες θεραπευτικές επιλογές. Στη συνέχεια μπορεί να σχεδιαστεί  εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο μέσω  στοχευμένης θεραπείας,  για την καλύτερη έκβαση και στην αύξηση των ποσοστών επιβίωσης.

Αναφερόμενη στην προσπάθεια η Anne-Marie Baird, πρόεδρος του Lung Cancer Europe τονίζει «Στόχος μας είναι να ενημερώσουμε τους πάντες για τη σημασία του ελέγχου βιοδεικτών για τον καρκίνο του πνεύμονα και να εργαστούμε για την ισότιμη πρόσβαση στον έλεγχο βιοδεικτών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε όσοι μπορούν να επωφεληθούν από αυτόν να έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν».

Η εκστρατεία

Η καμπάνια Get Tested 2023 βασίζεται στις καμπάνιες Get Diagnosed 2022 και Get Checked 2021. Προσδοκία αποτελεί η ευαισθητοποίηση του κοινού και όσων έχουν διαγνωστεί με καρκίνο του πνεύμονα, σχετικά με τον έλεγχο βιοδεικτών.

Η ιστοσελίδα getchecked.eu είναι μια αξιόλογη πηγή ενημέρωσης διαθέσιμη στους Ευρωπαίους πολίτες σε 17 γλώσσες—Κροατικά, Δανέζικα, Ολλανδικά, Αγγλικά, Φινλανδικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ελληνικά, Ουγγρικά, Ιταλικά, Νορβηγικά, Πολωνέζικα, Πορτογαλικά, Ρουμανικά, Ισπανικά, Σουηδικά και Ουκρανικά.

 

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΙΣ

  • Ο καρκίνος του πνεύμονα έχει ποσοστό θνησιμότητας άνω του 50%.
  • Επειδή πολλοί άνθρωποι διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο, όταν υπάρχει μικρότερη πιθανότητα επιβίωσης.
  • Ο κόσμος συχνά δεν αναγνωρίζει τα συμπτώματα ή δεν γνωρίζει τους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τη νόσο.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΙΣ

Συζήτησε τα συμπτώματά σου με τον γιατρό σου, ο οποίος μπορεί να σε παραπέμψει σε κάποιον ειδικό. Ενδεχομένως να ζητήσουν τη διενέργεια εξετάσεων για καρκίνο του πνεύμονα.

ΠΟΥ ΝΑ ΑΠΕΥΘΥΝΘΕΙΣ ΓΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Μπορείς να επισκεφθείς την ιστοσελίδα Lung Cancer Europe, ή να επικοινωνήσεις με έναν από τους Οργανισμούς- Μέλη μας στη χώρα σου. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου, την αναγνώριση των συμπτωμάτων, τις εξετάσεις, τα στάδια, τις θεραπείες και τον περιορισμό του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα δες εδώ.

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Κυτταρικές θεραπείες και ιατρική ακριβείας: Τα όπλα για την διαχείριση των αιματολογικών κακοηθειών

Οι νέες, κυτταρικές θεραπείες και η ιατρική ακριβείας βελτιώνουν σε μεγάλο βαθμό την έκβαση της ασθένειας και την ποιότητα ζωής των ασθενών με αιματολογικές κακοήθειες οπως τονίστηκε κατά την επιστημονική διημερίδα με τίτλο «Αιματολογικές Κακοήθειες: Μοιραζόμαστε γνώση και εμπειρίες» που διοργάνωσε η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ. Ζητούμενο είναι να υπάρχει καθολική πρόσβαση των ασθενών σε αυτές.

Χάρη στα διαθέσιμα φάρμακα, η χρόνια μυολογενής λευχαιμία τείνει πλέον να γίνει ένα διαχειρίσιμο νόσημα με ευκολότερη παρακολούθηση, η οποία πραγματοποιείται με απλή γενική εξέταση αίματος, όπως εξήγησε ο καθηγητής Αιματολογίας ΕΚΠΑ και Διευθυντή της Αιματολογικής Κλινικής & Μ.Μ.Μ.Ο. ΕΚΠΑ στο Γ.Ν.Α “Λαϊκό”, Παναγιώτης Παναγιωτίδης. Επίσης, θετικές είναι οι εξελίξεις  για τη θεραπεία των Μυελοδυσπλαστικών Συνδρόμων, μίας ομάδας νοσημάτων με κοινό χαρακτηριστικό τη μη ορθή λειτουργία του μυελού των οστών, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε λευχαιμία.  Επί του θέματος ο καθηγητής Αιματολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών,  Αργύρης Συμεωνίδης,  επεσήμανε  ελπιδοφόρες προοπτικές και λύσεις μέχρι το 2030.

Πολλαπλό Μυέλωμα

Πρόκειται για  τη δεύτερη σε συχνότητα αιματολογική κακοήθεια. Αναφορικά με τις νέες διαθέσιμες θεραπείες για την αντιμετώπισή του, η αιματολόγος – ΕΣΥ Αιματολογικής Κλινικής στο A.N.Θ. “Θεαγένειο”, Ειρήνη Κατωδρύτου, χαρακτήρισε επαναστατικές τις νέες θεραπείες με τη χρήση CAR-T λεμφοκυττάρων, οι οποίες έχουν βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών με Πολλαπλό Μυέλωμα. Ειδικότερα για τη Χρόνια Λεμφοκυτταρική Λευχαιμία, η Αλεξάνδρα Κουράκλη, Αιματολόγος – Διευθύντρια ΕΣΥ, Υπεύθυνη Μονάδας Μεσογειακής Αναιμίας & Αιμοσφαιρινοπαθειών στο Αιματολογικό Τμήμα Παθολογικής Κλινικής Π.Γ.Ν. Πατρών έδωσε έμφαση στις  νέες, στοχευμένες θεραπείες, που δίνουν τη δυνατότητα για καλύτερη πρόγνωση για τους ασθενείς.

Ανοσοκαταστολή και λοιμώξεις

Για τη συγκεκριμένη θεματική  συζήτησαν η καθηγήτρια Αιματολογίας στην Αιματολογική Κλινική ΕΚΠΑ, Γ.Ν.Α. “Λαϊκό”, Μαρία Αγγελοπούλου, ο διευθυντής Τμήματος Ογκολογίας – Αιματολογίας και Μέλους Δ.Σ. της AstraZeneca Ελλάδας Χρήστος Αντωνόπουλος, καθώς και ο πρόεδρος Δ.Σ. της ΕΛΛΟΚ, Γιώργος Καπετανάκης,  τονίζοντας τη σημασία της έγκριτης ενημέρωσης των ασθενών σχετικά με την ανοσοκαταστολή και τον εμβολιασμό τους για προστασία από λοιμώξεις και βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Νέες θεραπείες

Οι βιοδείκτες που αφορούν τα μοριακά χαρακτηριστικά της νόσου εξασφαλίζουν καλύτερη έκβαση στους ασθενείς σύμφωνα με τον  καθηγητή στο Β’ Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Ιατρικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α. – Π.Γ.Ν. “Αττικόν”, Περικλή Φούκα. Ο κ. Φούκας υπογράμμισε τη σημασία διασφάλισης ισότιμης πρόσβασης των ασθενών στην ιατρική ακριβείας. Με την σειρά του ο καθηγητής Αιματολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ – Αιματολογική Κλινική στο Γ.Ν. “Λαϊκό”, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, τόνισε ότι οι κυτταρικές θεραπείες έχουν φέρει πολύ σημαντική πρόοδο στην αντιμετώπιση των λεμφωμάτων, παρατείνοντας την επιβίωση ασθενών που υποτροπιάζουν και για τους οποίους δεν υπάρχουν ουσιώδεις θεραπευτικές επιλογές.

Παρουσιάζοντας τα πλεονεκτήματα και τα οφέλη από τη χρήση των CAR-T θεραπειών, ο καθηγητής Αιματολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Διευθυντής Μ.Μ.Μ.Ο. στο Π.Γ.Ν Πατρών, Διευθυντής Ινστιτούτου Κυτταρικών Θεραπειών και Διευθυντής Κέντρου Εθελοντών Δοτών-ΚΕΔΜΟΠ Πανεπιστημίου Πατρών, Αλέξανδρος Σπυριδωνίδης, υποστήριξε ότι το μέλλον των θεραπειών αυτών είναι να λαμβάνει ο κάθε ασθενής εξατομικευμένη κυτταρική θεραπεία, ενώ αυτό είναι κάτι που στη συνέχεια θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλα νοσήματα.

Συμπεράσματα

Η δεύτερη μέρα της διημερίδας περιελάμβανε ένα workshop με τη συμμετοχή ασθενών, φροντιστών, επαγγελματιών υγείας, ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών, με τίτλο “Από την εμπειρία στην ενδυνάμωση”. Στο πνεύμα αυτό κατατέθηκαν προτάσεις των ίδιων των συμμετεχόντων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των ασθενών, σε όλα τα στάδια της πορείας τους με τη νόσο. Ανάμεσα στα σημαντικότερα συμπεράσματα του workshop ήταν:

  • η σημασία της επένδυσης στην προληπτική ιατρική και σε προγράμματα πρόληψης,
  • η ανάγκη διασφάλισης ισότιμης πρόσβασης στο σύστημα υγείας,
  • η ανάγκη υποστήριξης των ασθενών για τα οικονομικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν κατά την περίοδο των θεραπειών, καθώς και
  • η σημασία της ψυχολογικής υποστήριξής τους σε όλα τα στάδια της νόσου, ξεκινώντας από τη στιγμή της διάγνωσης.
  • Η σημασία της ένταξης των ανθρωπιστικών επιστημών στην εκπαίδευση των ιατρών, αλλά και την ανάγκη εκπαίδευσης σχετικά με τα δικαιώματα των ασθενών.
  • Η ενδυνάμωση των ασθενών με νεοπλασματικά νοσήματα είναι η συμμετοχή τους σε συλλόγους ασθενών.

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Gilead Sciences: O Καρκίνος του Μαστού μας αφορά Όλους

Οι άνδρες πρωτοστατούν αυτή τη φορά στην εκστρατεία της Gilead Sciences Ελλάδας για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού. Σε συνέχεια της περσινής καμπάνιας, οι άνδρες  εργαζόμενοι της εταιρείας στέλνουν το μήνυμα «Ο καρκίνος του μαστού μας αφορά ΟΛΟΥΣ».

Η πρωτοποριακή καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της εταιρείας που άρχισε πέρυσι με πρωταγωνίστριες τις γυναίκες της Gilead Sciences Ελλάδας φέτος δίνει το βήμα στους άνδρες της εταιρείας. Οι άνδρες, σύζυγοι, γιοι, μπαμπάδες και άλλοι είναι εκείνοι που βρίσκονται καθημερινά, δίπλα, γύρω και κοντά σε γυναίκες που αντιμετωπίζουν τον καρκίνο του μαστού. Ειδικότερα, οι άνδρες της Gilead Sciences μέσα από τη δουλειά τους πολεμούν τον καρκίνο. Τις ενθαρρύνουν να προφυλάσσονται και να υπενθυμίζουν «…να μην το αφήνουν στην τύχη».

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο καρκίνος του μαστού μπορεί θεωρείται γυναικεία πάθηση αλλά εκδηλώνεται και στους άνδρες με χαμηλή συχνότητα 1 με 2 άνδρες σε κάθε 200 γυναίκες .Επειδή αυτή η πληροφορία είναι άγνωστη οι άνδρες ασθενείς απευθύνονται στο ιατρό τους ορισμένες φορές με σημαντική καθυστέρηση. Για την προώθηση του μηνύματος της φετινής καμπάνιας αφίσες «ντύνουν» τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τον σταθμό του μετρό Συντάγματος για να κινητοποιήσουν άπαντες, γυναίκες και άνδρες.

Στο πνεύμα αυτό, η Gilead Sciences στήριξε ενεργά και αυτή τη χρονιά ως Επίσημος Χορηγός τον Συμβολικό Αγώνα Δρόμου και Περιπάτου Greece Race for the Cure®, που διοργανώθηκε από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Γυναικών με Καρκίνο του Μαστού «Άλμα Ζωής» και πραγματοποιήθηκε την 1η Οκτωβρίου 2023, δίνοντας το παρών σε έναν αγώνα – θεσμό, μέσα από τον οποίο επιδιώκει να συμβάλλει στη διάδοση των μηνυμάτων και της απαραίτητης ενημέρωσης για την καταπολέμηση του καρκίνου του μαστού.

Με αφορμή την φετινή καμπάνια, ο Γενικός Διευθυντής της Gilead Sciences Ελλάδας Σάββας Χαραλαμπίδης σημείωσε ότι «για την Gilead η Πρόληψη & Ενημέρωση κατά του Καρκίνου του Μαστού, είναι ιδιαίτερα σημαντική υπόθεση που την αντιμετωπίζουμε με ομαδική προσπάθεια, τόσο επιστημονικά όσο και σε κοινωνικό πεδίο. Στη φετινή μας καμπάνια, οι άνδρες εργαζόμενοί μας αναλαμβάνουν ρόλο «πρωταγωνιστή», θυμίζοντάς μας πως ο καρκίνος του μαστού δεν πρέπει να είναι -και δεν είναι– μόνο γυναικεία υπόθεση! Μας αφορά όλους και όλοι οφείλουμε να συμβάλλουμε στην αντιμετώπισή του».

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Στους Καταλίν Κάρικο και Ντρου Γουάισμαν το Νόμπελ Ιατρικής

Η Ουγγαρέζα Καταλίν Κάρικο και ο Αμερικανός Ντρου Γουάισμαν βραβεύονται με το Νόμπελ Ιατρικής 2023 για τις εργασίες τους στον τομέα των εμβολίων του αγγελιοφόρου RNA, τα οποία αποδείχθηκαν αποφασιστικής σημασίας στην αντιμετώπιση της Covid-19.

Οι δύο ερευνητές διακρίθηκαν «για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τις μετατροπές των νουκλεϊκών βάσεων που επέτρεψαν την ανάπτυξη των εμβολίων mRNA αποτελεσματικών απέναντι στην Covid-19», ανακοίνωσε η Επιτροπή του Βραβείου Νόμπελ.

«Οι βραβευόμενοι συνέβαλαν στην ανάπτυξη με πρωτοφανή ρυθμό των εμβολίων μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την υγεία των ανθρώπων κατά την σύγχρονη εποχή», αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής.

Καταλίν Κάρικο

Γεννήθηκε στην Ουγγαρία και ζει στην Πενσιλβάνια. Η βιοχημικός, ερευνήτρια Καταλίν Κάρικο ανέπτυξε τέτοια εμμονή με την τεχνολογία που ονομάζεται αγγελιοφόρος RNA (RNA messenger) που της κόστισε μία καθηγητική θέση σε ένα εξέχον πανεπιστήμιο.

Πρέπει να σημειωθεί ότι ελάχιστοι μπορούσαν να φαντασθούν ότι η μέθοδος αυτή γενετικής θεραπείας και το επίμονο έργο αυτής της βιοχημικού θα έθετε τις βάσεις για την ανάπτυξη των εμβολίων των Pfizer/BionTech και Moderna κατά της Covid-19.

Κάπως έτσι, η άγνωστη και περιθωριοποιημένη ερευνήτρια Καταλίν Κάρικο (Katalin Kariko) θεωρείται πλέον σήμερα πρωτοπόρος.

«Είναι απλώς απίστευτο», δήλωνε τον Δεκέμβριο του 2020 σε συνέντευξή της στο AFP (Γαλλικό Πρακτορείο) από το σπίτι της στην Φιλαδέλφεια. Η 65χρονη επιστήμονας εξομολογείται ότι της είναι δύσκολο να περάσει στο προσκήνιο έπειτα από τόσα δύσκολα χρόνια στην σκιά.

Η περίπτωσή της, λέει, αποτυπώνει «την ανάγκη υποστήριξης της επιστήμης σε διάφορα επίπεδα».

Η Καταλίν Κάρικο πέρασε μεγάλο μέρος του χρόνου της στην δεκαετία του 1990 αναζητώντας χρηματοδότηση για τις έρευνές της που ήταν επικεντρωμένες στον αγγελιοφόρο του ριβονουκλεϊκού οξέος (RNA), των μορίων που δίνουν στο κύτταρο οδηγίες χρήσης, υπό την μορφή ενός γενετικού κώδικα, ώστε να παράγει πρωτεΐνες ευεργετικές για το σώμα μας.

Η βιοχημικός θεωρούσε ότι ο αγγελιοφόρος RNA θα μπορούσε να παίξει ρόλο κλειδί στην θεραπεία ορισμένων ασθενειών, όπως για παράδειγμα στην θεραπεία των ιστών του εγκεφάλου έπειτα από εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ομως, το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, όπου η Καταλίν Κάρικο επρόκειτο να πάρει θέση καθηγήτριας, έβαλε τέλος στην πορεία της, έπειτα από διαδοχικές απορρίψεις των αιτημάτων της για υποτροφίες για έρευνα.

«Επρόκειτο να προαχθώ και τότε ακριβώς με υποβάθμισαν περιμένοντας ότι θα φύγω» θυμάται.

Εκείνη την εποχή η βιοχημικός δεν είχε ακόμη την πράσινη κάρτα του μόνιμου κατοίκου των ΗΠΑ και είχε ανάγκη να βρει θέση εργασίας για να ανανεώσει την βίζα της. Ταυτόχρονα, ήξερε ότι θα της ήταν δύσκολο να χρηματοδοτήσει τις πανεπιστημιακές σπουδές της κόρης της με τον χαμηλό μισθό της.

Παρά ταύτα αποφάσισε να επιμείνει στην έρευνά της, παρά την δυσκολία του εγχειρήματος που σήμαινε η έλλειψη χρηματοδότησης. «Είπα, ο πάγκος (του εργαστηρίου) είναι εκεί, δεν έχω παρά να κάνω καλύτερα πειράματα».

«Σκέψου σωστά και, εν τέλει, αναρωτήσου: “Τι μπορώ να κάνω;” Ετσι δεν σπαταλάς την ζωή σου», είναι το σύνθημά της.

Αυτήν την αποφασιστικότητα, η βιοχημικός την έχει μεταδώσει…μέσω των γονιδίων της: η κόρη της, η Σούζαν Φράνσια, αποφοίτησε από το περίφημο πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, αλλά πήρε και χρυσό μετάλλιο στην κωπηλασία με την ομάδα των ΗΠΑ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2008 και του 2012.

DNA, ο γνωστότερος μεγάλος αδελφός

Στο τέλος της δεκαετίας του 1980, η επιστημονική κοινότητα δεν είχε μάτια παρά για το DNA, το οποίο θεωρούσαν εν δυνάμει ικανό να μεταμορφώσει τα κύτταρα και, από το σημείο αυτό, να θεραπεύσει ασθένειες όπως ο καρκίνος ή η κυστική ίνωση.

Ομως , η Καταλίν Κάρικο ενδιαφερόταν για τον αγγελιοφόρο RNA, φανταζόμενη ότι είναι ικανός να δώσει στα κύτταρα ένα εγχειρίδιο χρήσης το οποίο θα τους επιτρέψει στην συνέχεια να κατασκευάσουν θεραπευτικές πρωτεΐνες. Μία μέθοδος που θα επέτρεπε την αποφυγή τροποποίησης του γονιδιώματος των κυττάρων, τροποποίηση που θα ενείχε τον κίνδυνο της εισαγωγής ανεξέλεγκτων γενετικών τροποποιήσεων.

Ομως, και ο αγγελιοφόρος RNA είχε ορισμένα προβλήματα: προκαλούσε σφοδρές φλεγμονώδεις αντιδράσεις, καθώς διαβαζόταν ως εισβολή από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Μαζί με τον εταίρο της στην έρευνα, τον γιατρό ανοσολόγο Ντρου Γουάισμαν (Drew Weissman), η Καταλίν Κάρικο κατάφερε σταδιακά να εισαγάγει μικρές τροποποιήσεις στην δομή του RNA, καθιστώντας το πιο αποδεκτό από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Η ανακάλυψή τους, που δημοσιεύθηκε το 2005, έκανε αίσθηση και έβγαλε (κάπως) την ερευνήτρια από την ανωνυμία.

Στην συνέχεια, καταφέρνουν ακόμη ένα επίτευγμα, πετυχαίνοντας να τοποθετήσουν τον πολύτιμο RNA τους σε «λιπιδικά νανοσωματίδια», μία επικάλυψη που αποτρέπει την πολύ γρήγορη αποσύνθεση και διευκολύνει την είσοδό τους στα κύτταρα. Τα αποτελέσματα δημοσιεύονται το 2015.

Πέντε χρόνια αργότερα, την ώρα της μάχης του πλανήτη κατά του κορονοϊού, αυτά τα δύο επιτεύγματα βρήκαν την σημασία τους.

Τα δύο εμβόλια που επρόκειτο να σώσουν τον κόσμο βασίσθηκαν στην στρατηγική αυτή, η οποία συνίσταται στην εισαγωγή γενετικών οδηγιών στον οργανισμό για την εκκίνηση της παραγωγής μίας πρωτεΐνης πανομοιότυπης με την πρωτεΐνη του κορονοϊού, η οποία μπορεί να προκαλέσει ανοσολογική απόκριση.

Η Καταλίν Κάρικο έχει καταλάβει πλέον σημαντική θέση στο γερμανικό εργαστήριο της BioNTech, το οποίο, σε συνεργασία με την Pfizer, ανέπτυξε το πρώτο εμβόλιο που διατέθηκε στον δυτικό κόσμο. Το άλλο εμβόλιο αναπτύχθηκε από την εταιρεία Moderna…το όνομά της σημαίνει “Modified RNA” (τροποποιημένο RNA).

Η πρωτοπόρα βιοχημικός αποφεύγει τις θριαμβολογίες, αλλά διατηρεί μία πικρία στην ανάμνηση των στιγμών όπου αισθανόταν παραγνωρισμένη: γυναίκα, γεννημένη στο εξωτερικό σε έναν χώρο όπου κυριαρχούν οι άνδρες και όπου, μετά το τέλος ορισμένων επιστημονικών διασκέψεων, την ρωτούσαν: «Πού είναι ο προϊστάμενός σας;»

«Σκέφτονταν πάντα, αυτή η γυναίκα με την ξενική προφορά, κάποιον πρέπει να έχει από πίσω, κάποιον πιο ευφυή». Έκτοτε, το όνομά της βρισκόταν στην λίστα των υποψηφιοτήτων για βραβείο Νόμπελ. Καθώς περνούσαν τα χρόνια, η μητέρα της ανησυχούσε που αυτό δεν είχε γίνει ακόμη.

«Της έλεγα: δεν πετυχαίνω ποτέ να πάρω μια ομοσπονδιακή υποτροφία, δεν είμαι κάποια, δεν είμαι καν καθηγήτρια!». Και σε αυτό η μητέρα της απαντούσε: «Ομως, δουλεύεις τόσο σκληρά!»

Ντρου Γουάισμαν: «Τα τηλέφωνά μας δεν χτύπησαν ποτέ!»

Δεκαετίες ερευνών του στον τομέα του mRNA άνοιξαν τον δρόμο για τα αποτελεσματικά εμβόλια κατά της Covid-19. Αλλά, ο Αμερικανός Ντρου Γουάισμαν, 64 ετών, βραβευμένος με το Νόμπελ Ιατρικής 2023 μαζί με την Καταλίν Κάρικο, δεν σκέφτεται να σταματήσει εκεί.

Ανάμεσα στους στόχους τους, η αναζήτηση εμβολίου κατά όλων των κορονοϊών.

«Εχουν υπάρξει τρεις πανδημίες ή επιδημίες (κορονοϊών) κατά την διάρκεια των 20 τελευταίων ετών», εξηγούσε σε συνέντευξή του στο AFP τον Σεπτέμβριο 2021. «Πρέπει να εκκινήσουμε από την υπόθεση ότι θα υπάρξουν και άλλες».

«Μπορούμε είτε να περιμένουμε την επόμενη επιδημία ή πανδημία κορονοϊού και να περάσουμε ενάμισι χρόνο για να δημιουργήσουμε ένα εμβόλιο, είτε να αναπτύξουμε ένα τώρα και να το έχουμε στην διάθεσή μας ή και να το χρησιμοποιήσουμε τώρα», εξηγεί ο ανοσολόγος του πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια.

Ο Ντρου Γουάισμαν γεννήθηκε στο Λέξινγκτον της Μασαχουσέτης, όπου οι γονείς του, ένας μηχανικός και μία βοηθός οδοντιάτρου, είχαν μετακομίσει ώστε τα παιδιά τους να μπορούν να μορφωθούν σε καλά δημόσια σχολεία.

«Οταν ήμουν 5 ετών, διαγνώστηκα με διαβήτη τύπου 1. Εκείνη την εποχή εξέταζαν τα ούρα και έκαναν ενέσεις ινσουλίνης πολλές φορές την ημέρα», θυμάται βλέποντας στην δοκιμασία αυτή μία πιθανή εξήγηση για την επιλογή καριέρας που έκανε.

AIDS και κορωνοϊός

Παρέμεινε προσκολλημένος στην γενέτειρά του επί σειρά ετών, σπουδάζοντας στο Πανεπιστήμιο Brandeis και παίρνοντας το διδακτορικό του στην Ανοσολογία στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης.

Νεαρός ερευνητής στο Αμερικανικό Ινστιτούτο Υγείας, εργάσθηκε στον τομέα του AIDS στο εργαστήριο του Αντονι Φάουτσι πριν μεταφερθεί στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια όπου έκανε και το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του.

Εκεί συνάντησε την Καταλίνα Κάρικο, ουγγαρέζα μετανάστρια, ερευνήτρια που τυραννιόταν από την ιδέα να χρησιμοποιηθεί ο αγγελιοφόρος RNA στον τομέα της Ιατρικής.

Από την εποχή της Covid, τα τρία αυτά γράμματα έγιναν οικεία σε ολόκληρο τον κόσμο: η τεχνολογία πίσω από τα εμβόλια mRNA συνοψίζονται στην χορήγηση στον οργανισμό γενετικών οδηγιών που υπαγορεύουν στα κύτταρα τι πρέπει να αναπτύξουν για να καταπολεμήσουν τον κορονοϊό.

Αλλά όταν οι δύο τους αποφάσισαν να συγκροτήσουν ομάδα, ο τομέας αυτός της έρευνας θεωρήθηκε αδιέξοδος και οι εργασίες επί του DNA περισσότερα υποσχόμενες.

«Αρχίσαμε να εργαζόμαστε μαζί το 1998, χωρίς πολλή χρηματοδότηση, ούτε προσβάσεις στον κόσμο των επιστημονικών επιθεωρήσεων», διηγείται.

«Δεν χτύπησαν ποτέ!»

Το 2005, καταφέρνουν να βρουν έναν τρόπο τροποποίησης του συνθετικού RNA για να το εμποδίσουν να προκαλεί την μαζική φλεγμονώδη αντίδραση που είχε διαπιστωθεί στα πειράματα με ζώα.

«Μόλις πριν από την δημοσίευση της έρευνάς μας, είπα “τα τηλέφωνά μας δεν θα σταματούν να χτυπούν», θυμάται ο Ντρου Γουάισμαν. «Αλλά περιμέναμε τα τηλέφωνά μας να χτυπήσουν επί πέντε χρόνια…και δεν χτύπησαν ποτέ»!

Στην συνέχεια, περνούν νέο επίπεδο και καταφέρνουν να τοποθετήσουν το πολύτιμο RNA τους σε «λιπιδικά νανοσωματίδια», μία κάλυψη που εμποδίζει τον ταχύ εκφυλισμό τους και διευκολύνει την είσοδό τους στα κύτταρα. Τα αποτελέσματά τους αυτά δημοσιεύονται το 2015.

Αυτά τα δύο επιτεύγματα χρησιμοποιήθηκαν στα εμβόλια κατά της Covid.

Ο Ντρου Γουάισμαν, γιατρός, δεν σταμάτησε να δέχεται ασθενείς παρά στα μέσα της δεκαετίας του 2010. Η ιδέα ότι τα επιστημονικά του επιτεύγματα βοήθησαν να σωθούν εκατομμύρια ζωές τον ενθουσιάζει.

Πέραν των εμβολίων, η τεχνολογία του mRNA είναι υποψήφια για να φέρει την επανάσταση σε όλους τους τομείς της Ιατρικής.

Πηγές:
ΑΠΕ-ΜΠΕ

 

Πηγη: https://ygeianet.gr/

 

Το Νόμπελ Ιατρικής 2023, στους Katalin Kariko και Drew Weissman – Ανακάλυψαν την τεχνολογία mRNA για τα εμβόλια κατά της COVID-19

Το Νόμπελ Ιατρικής για το 2023 απονεμήθηκε στους Katalin Kariko και Drew Weissman που συνέβαλαν στην ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων mRNA κατά του COVID-19.
Στους Katalin Kariko και Drew Weissman απονεμήθηκε το Νόμπελ Ιατρικής, οι οποίοι, σύμφωνα με την Ακαδημία, συνέβαλαν σε έναν πρωτοφανή ρυθμό ανάπτυξης εμβολίων κατά της COVID-19.
H Katalin Kariko, είναι Καθηγήτρια Βιοχημείας στο Πανεπιστήμιο Sagan στην Ουγγαρία και επίκουρη καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, και ο Drew Weissman, είναι γιατρός, ο οποίος πραγματοποίησε τη βραβευμένη έρευνά του μαζί με την Kariko στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.
Οι ανακαλύψεις των δύο επιστημόνων υπήρξαν καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξη αποτελεσματικών εμβολίων mRNA κατά του COVID-19 κατά τη διάρκεια της πανδημίας, που ξεκίνησε στις αρχές του 2020.
«Μέσα από τα πρωτοποριακά ευρήματά τους, οι δύο επιστήμονες άλλαξαν θεμελιωδώς την κατανόησή μας για τον τρόπο με τον οποίο το mRNA αλληλεπιδρά με το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Οι βραβευθέντες επιστήμονες συνέβαλαν στον πρωτοφανή ρυθμό ανάπτυξης εμβολίων κατά τη διάρκεια μιας από τις μεγαλύτερες απειλές για την ανθρώπινη υγεία στη σύγχρονη εποχή», ανέφερε η επιτροπή που τους απένειμε το βραβείο.
Πηγη: http://medispin.blogspot.com/

Στους πρωτοπόρους ερευνητές για τα εμβόλια RNA το Νόμπελ Ιατρικής του 2023

Η Καταλίν Κάρικο βιοχημικός από την Ουγγαρία και ο Αμερικανός γιατρός-ανοσολόγος Ντρου Γουάισμαν βραβεύονται με το Νόμπελ Ιατρικής 2023 για τις εργασίες τους στον τομέα των εμβολίων του αγγελιοφόρου RNA, τα οποία αποδείχθηκαν αποφασιστικής σημασίας στην αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19.

Οι δύο ερευνητές διακρίθηκαν «για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τις μετατροπές των νουκλεϊκών βάσεων που επέτρεψαν την ανάπτυξη των εμβολίων mRNA αποτελεσματικών απέναντι στην Covid-19», ανακοίνωσε η Επιτροπή του Βραβείου Νόμπελ.

«Οι βραβευόμενοι συνέβαλαν στην ανάπτυξη με πρωτοφανή ρυθμό των εμβολίων μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την υγεία των ανθρώπων κατά την σύγχρονη εποχή», αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής. Η βράβευση των δύο επιστημόνων ανακοινώθηκε από τον γραμματέα της Συνέλευσης Νόμπελ, Τόμας Πέρλμαν, στη Στοκχόλμη.

{https://x.com/NobelPrize/status/1708780262883017166?s=20}

Η τεχνολογία ήταν πειραματική πριν από την πανδημία του κορονοϊού SARS-CoV-2 αλλά πλέον χρησιμοποιείται ευρέως και έχουν επωφεληθεί εκατομμύρια άνθρωποι ανά τον κόσμο. Επιστήμονες από όλο τον κόσμο εξετάζουν τώρα πώς μπορεί η ίδια αυτή τεχνολογία να χρησιμοποιηθεί για να καταπολεμηθούν και άλλες νόσοι, όπως ο καρκίνος.

Οι πρωτοποριακές ανακαλύψεις τους άλλαξαν όλα όσα ξέραμε για τον τρόπο που το mRNA αλληλεπιδρά με το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Τα εμβόλια εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να πολεμάει απειλές όπως οι ιοί και τα βακτήρια.

Τα παραδοσιακά εμβόλια χρησιμοποιούσαν νεκρά ή εξασθενημένα στελέχη του ιού ή του βακτηρίου -μια εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση από τα mRNA εμβόλια.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊου κυκλοφόρησαν δύο εμβόλια της τεχνολογίας αυτής, ένα από τη Moderna και ένα από τη Pfizer/BioNTech.

Το βραβείο είχε λάβει πέρσι ο Σουηδός επιστήμονας Svante Paabo για τις ανακαλύψεις του αναφορικά με την ανθρώπινη εξέλιξη, που ξεκλείδωσαν μυστικά του DNA των Νεάντερταλ και προσέφερε νέο «παράθυρο» γνώσης στο ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα.

Η επιμονή της στην τεχνολογία mRNA της κόστισε μια θέση καθηγήτριας

Η Καταλίν Κάρικο γεννήθηκε στην Ουγγαρία και ζει στην Πενσιλβάνια των ΗΠΑ. Η βιοχημικός, ερευνήτρια ανέπτυξε τέτοια εμμονή με την τεχνολογία που ονομάζεται αγγελιοφόρος RNA (RNA messenger) που της κόστισε μία θέση καθηγήτριας σε ένα εξέχον πανεπιστήμιο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ελάχιστοι μπορούσαν να φαντασθούν ότι η μέθοδος αυτή γενετικής θεραπείας και το επίμονο έργο αυτής της βιοχημικού θα έθετε τις βάσεις για την ανάπτυξη των εμβολίων των Pfizer/BionTech και Moderna κατά της Covid-19. Κάπως έτσι, η άγνωστη και περιθωριοποιημένη ερευνήτρια Καταλίν Κάρικο θεωρείται πλέον σήμερα πρωτοπόρος.

ΝΟΜΠΕΛ 1

«Είναι απλώς απίστευτο», δήλωνε τον Δεκέμβριο του 2020 σε συνέντευξή της στο AFP (Γαλλικό Πρακτορείο) από το σπίτι της στην Φιλαδέλφεια. Η 65χρονη επιστήμονας εξομολογείται ότι της είναι δύσκολο να περάσει στο προσκήνιο έπειτα από τόσα δύσκολα χρόνια στην σκιά.

Η περίπτωσή της, λέει, αποτυπώνει «την ανάγκη υποστήριξης της επιστήμης σε διάφορα επίπεδα».

Η Καταλίν Κάρικο πέρασε μεγάλο μέρος του χρόνου της στην δεκαετία του 1990 αναζητώντας χρηματοδότηση για τις έρευνές της που ήταν επικεντρωμένες στον αγγελιοφόρο του ριβονουκλεϊκού οξέος (RNA), των μορίων που δίνουν στο κύτταρο οδηγίες χρήσης, υπό την μορφή ενός γενετικού κώδικα, ώστε να παράγει πρωτεΐνες ευεργετικές για το σώμα μας.

Η εξέχουσα βιοχημικός θεωρούσε ότι ο αγγελιοφόρος RNA θα μπορούσε να παίξει ρόλο κλειδί στην θεραπεία ορισμένων ασθενειών, όπως για παράδειγμα στην θεραπεία των ιστών του εγκεφάλου έπειτα από εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ομως, το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, όπου η Καταλίν Κάρικο επρόκειτο να πάρει θέση καθηγήτριας, έβαλε τέλος στην πορεία της, έπειτα από διαδοχικές απορρίψεις των αιτημάτων της για υποτροφίες για έρευνα. «Επρόκειτο να προαχθώ και τότε ακριβώς με υποβάθμισαν περιμένοντας ότι θα φύγω» θυμάται η ίδια.

Εκείνη την εποχή η βιοχημικός δεν διέθετε ακόμη την πράσινη κάρτα του μόνιμου κατοίκου των ΗΠΑ και είχε ανάγκη να βρει θέση εργασίας για να ανανεώσει την βίζα της. Ταυτόχρονα, ήξερε ότι θα της ήταν δύσκολο να χρηματοδοτήσει τις πανεπιστημιακές σπουδές της κόρης της με τον χαμηλό μισθό της.

Παρά ταύτα αποφάσισε να επιμείνει στην έρευνά της, παρά την δυσκολία του εγχειρήματος που σήμαινε η έλλειψη χρηματοδότησης. «Είπα, ο πάγκος (του εργαστηρίου) είναι εκεί, δεν έχω παρά να κάνω καλύτερα πειράματα».

«Σκέψου σωστά και, εν τέλει, αναρωτήσου: “Τι μπορώ να κάνω;” Ετσι δεν σπαταλάς την ζωή σου», είναι το σύνθημα που διαπερνά την επιστημονική δράση της.

Αυτήν την αποφασιστικότητα, η βιοχημικός την έχει μεταδώσει… μέσω των γονιδίων της στην κόρη της, Σούζαν Φράνσια, η οποία αποφοίτησε από το περίφημο πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, και ήταν χρυσή ολυμπιονίκης στην κωπηλασία με την ομάδα των ΗΠΑ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2008 και του 2012.

Η λειτουργία του αγγελιοφόρου RNA στα κύτταρα

Η Καταλίν Κάρικο ενδιαφερόταν για τον αγγελιοφόρο RNA, φανταζόμενη ότι είναι ικανός να δώσει στα κύτταρα ένα «εγχειρίδιο χρήσης» το οποίο θα τους επιτρέψει στην συνέχεια να κατασκευάσουν θεραπευτικές πρωτεΐνες. Μία μέθοδος που θα επέτρεπε την αποφυγή τροποποίησης του γονιδιώματος των κυττάρων, τροποποίηση που θα ενείχε τον κίνδυνο της εισαγωγής ανεξέλεγκτων γενετικών τροποποιήσεων.

Ομως, και ο αγγελιοφόρος RNA είχε ορισμένα προβλήματα: προκαλούσε σφοδρές φλεγμονώδεις αντιδράσεις, καθώς διαβαζόταν ως εισβολέας από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Μαζί με τον εταίρο της στην έρευνα, τον γιατρό ανοσολόγο Ντρου Γουάισμαν, η Καταλίν Κάρικο κατάφερε σταδιακά να εισαγάγει μικρές τροποποιήσεις στην δομή του RNA, καθιστώντας το πιο αποδεκτό από το ανοσοποιητικό σύστημα. Η ανακάλυψή τους, που δημοσιεύθηκε το 2005, έκανε αίσθηση και έβγαλε κάπως την ερευνήτρια από την ανωνυμία.

ΝΟΜΠΕΛ 2

Στην συνέχεια, οι δύο ερευνητές καταφέρνουν ακόμη ένα επίτευγμα, καθώς τοποθέτησς τον αγγελιοφόρο RNA τους σε «λιπιδικά νανοσωματίδια», μία επικάλυψη που αποτρέπει την πολύ γρήγορη αποσύνθεση και διευκολύνει την είσοδό τους στα κύτταρα. Τα αποτελέσματα δημοσιεύονται το 2015.

Πέντε χρόνια αργότερα, την ώρα που η ανθρωπότητα έδινε τη μάχη κατά του κορονοϊού, αυτά τα δύο επιτεύγματα βρήκαν -επιτέλους- τον… ρόλο τους στην ιστορία. Τα δύο εμβόλια που επρόκειτο να σώσουν τον κόσμο βασίσθηκαν ακριβώς σε αυτή την στρατηγική προσέγγιση, η οποία συνίσταται στην εισαγωγή γενετικών οδηγιών στον οργανισμό για την εκκίνηση της παραγωγής μίας πρωτεΐνης πανομοιότυπης με την πρωτεΐνη του κορονοϊού, η οποία μπορεί να προκαλέσει ανοσολογική απόκριση.

Βρήκε θέση στο γερμανικό εργαστήριο της BioNTech

Η Καταλίν Κάρικο έχει καταλάβει πλέον σημαντική θέση στο γερμανικό εργαστήριο της BioNTech, το οποίο, σε συνεργασία με την Pfizer, ανέπτυξε το πρώτο εμβόλιο που διατέθηκε στον δυτικό κόσμο. Το άλλο εμβόλιο αναπτύχθηκε από την εταιρεία Moderna -το όνομά της σημαίνει «Modified RNA» (τροποποιημένο RNA).

Η πρωτοπόρα βιοχημικός αποφεύγει τις θριαμβολογίες, αλλά διατηρεί μία πικρία στην ανάμνηση των στιγμών όπου αισθανόταν παραγνωρισμένη: γυναίκα, γεννημένη στο εξωτερικό σε έναν χώρο όπου κυριαρχούν οι άνδρες και όπου, μετά το τέλος ορισμένων επιστημονικών διασκέψεων, την ρωτούσαν: «Πού είναι ο προϊστάμενός σας;»

Καθώς περνούσαν τα χρόνια, η μητέρα της ανησυχούσε που αυτό δεν είχε γίνει ακόμη. Η ίδια η Κάρικο είναι αφοπλιστική: «Της έλεγα: δεν πετυχαίνω ποτέ να πάρω μια ομοσπονδιακή υποτροφία, δεν είμαι κάποια, δεν είμαι καν καθηγήτρια!». Και σε αυτό η μητέρα της απαντούσε: «Ομως, δουλεύεις τόσο σκληρά και αυτό κάποια στιγμή θα ανταμειφθεί».

Οι πρώτες αντιδράσεις τους

Η Καταλίν Κάρικο αρχικά δεν πίστεψε την είδηση της επικείμενης βράβευσής της και απλώς γέλασε. Παρακολουθώντας σε απευθείας μετάδοση την ανακοίνωση της επιτροπής Νόμπελ του Ινστιτούτου Καρολίνσκα, τελικά, φώναξε συγκινημένη: «Το πιστεύω…Το πιστεύω… απίστευτο!».

Οι πρώτες της σκέψεις πήγαν αμέσως στην μητέρα της. «Πριν από δέκα χρόνια, άκουγε τις ανακοινώσεις της Επιτροπής Νόμπελ, τότε που δεν ήμουν ακόμη καθηγήτρια. Μου έλεγε “Ισως θα πουν το όνομά σου, θα ακούω όταν θα κάνουν την ανακοίνωση. Κάθε χρόνο άκουγε. Πριν από πέντε χρόνια, δυστυχώς πέθανε σε ηλικία 89 ετών. Ισως να το άκουσε από τον ουρανό».

Ο Ντρου Γουάισμαν από την πλευρά του το πήρε για φάρσα, όταν η «Κάτι» του ανακοίνωσε την είδηση. «Ημουν καθισμένος στο κρεβάτι μου και περίμενα. Αναρωτιόμασταν αν κάποιος μας έκανε φάρσα» δήλωσε χαρακτηριστικά.

Οταν ερωτήθηκε πώς θα το γιορτάσει, ο Ντριου Γουάισμαν τόνισε ότι δεν είναι και «μεγάλος γλεντζές» και συμπλήρωσε: «Αλλά είναι πιθανό ότι θα βγω με την οικογένειά μου, θα φάμε ένα καλό δείπνο και θα επιστρέψω στην δουλειά».

Η Καταλίν Κάρικο, 68 ετών, και ο Ντρου Γουάισμαν, 64 ετών, συνεργάτες από δεκαετίες στο πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, έχουν ήδη πολλά βραβεία στο ενεργητικό τους για τις έρευνές του, ανάμεσά τους το Lasker Award το 2021, που θεωρείται πρόδρομος του Νόμπελ.

 

Πηγη: https://www.news4health.gr