Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ενώνει τις δυνάμεις του με την American Society of Clinical Oncology, Inc. (ASCO), την κορυφαία ένωση ιατρών και επαγγελματιών ογκολογίας στον κόσμο, για να αναπτύξει και να προωθήσει καινοτομίες στην περίθαλψη του καρκίνου που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας, και λαμβάνουν υπόψη το πλαίσιο στο οποίο ζουν οι ασθενείς.
Στόχος είναι να ξεπεραστούν ορισμένες από τις τρέχουσες ανισότητες που υπάρχουν στην πρόσβαση της περίθαλψης για τον καρκίνο.
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ο στόχος για τον έλεγχο του καρκίνου έχει αποκλίνει. Από τη μια μεριά έχει επιτευχθεί αύξηση της επιβίωσης μέσω της καινοτομίας και της αξιόπιστης πρόσβασης σε φροντίδα υψηλής ποιότητας. Από την άλλη όμως οι περιθωριοποιημένες και οι χαμηλού εισοδήματος κοινότητες υποβάλλονται σε κακής ποιότητας περίθαλψη, συναισθηματικές δυσκολίες και οικονομική ανασφάλεια. Αυτές οι έντονες ανισότητες στην περίθαλψη του καρκίνου αυξάνονται προοδευτικά τόσο μεταξύ διαφορετικών χωρών όσο και μέσα στην ίδια χώρα.
Η πιο σαφής διάκριση είναι μεταξύ χωρών υψηλού και χαμηλού εισοδήματος. Αναφέρεται ότι διατίθεται ολοκληρωμένη θεραπεία σε περισσότερο από το 90% των χωρών υψηλού εισοδήματος αλλά σε λιγότερο από το 15% των χωρών χαμηλού εισοδήματος. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό επειδή ο επιπολασμός του καρκίνου στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος πρόκειται να διπλασιαστεί τις επόμενες δύο δεκαετίες δηλαδή από 12 εκατομμύρια περιπτώσεις ετησίως σε 20 εκατομμύρια έως το 2040. Επιπλέον, η πανδημία COVID-19 έχει επιδεινώσει τις προϋπάρχουσες ανισότητες στη φροντίδα του καρκίνου. Σχεδόν κάθε χώρα αναφέρει κάποιο επίπεδο διατάραξης στην περίθαλψη του καρκίνου από το 2020, με τους ευάλωτους πληθυσμούς και τα άτομα που εξαρτώνται από ασθενέστερα συστήματα υγείας να υποφέρουν περισσότερο.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, κάθε κυβέρνηση έχει συμφωνήσει με τους στόχους των Ηνωμένων Εθνών για την επίτευξη καθολικής κάλυψης υγείας και τη μείωση της πρόωρης θνησιμότητας (δηλαδή πριν από την ηλικία των 70 ετών) από μη μεταδοτικές ασθένειες συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου, αλλά λιγότερο από το 10% των χωρών βρίσκεται σε καλό δρόμο για την επίτευξη αυτών των στόχων .
Πράγματι, ο ρυθμός ανάπτυξης της καινοτομίας στην περίθαλψη του καρκίνου ήταν εντυπωσιακός, με πληθώρα νέων διαγνωστικών, και θεραπευτικών μέσων. Παράλληλα όμως δεν έχει υπάρξει και ποτέ πριν τόσο ενδιαφέρον παγκοσμίως για την ευημερία των ίδιων των ασθενών.Οι καινοτομίες στην περίθαλψη του καρκίνου πρέπει να αντικατοπτρίζουν κοινές αξίες στην κοινότητα και στα μέτρα που σχετίζονται με τον ασθενή. Κοινωνικές καινοτομίες στη φροντίδα του καρκίνου που έχουν τις ρίζες τους στις κοινότητες, οδηγούν σε αυξημένη ικανοποίηση των ασθενών, μείωση των ανισοτήτων και σε πιο ολοκληρωμένες θεραπείες. Η νέα συνεργασία θα επιτρέψει στην ASCO και τον ΠΟΥ να αναπτύξουν μια συντονισμένη προσέγγιση για την υποστήριξη των κρατών μελών του ΠΟΥ και των κέντρων αναφοράς για τον καρκίνο που θα οδηγήσει σε βελτίωση της πρόσβασης σε ποιοτική περίθαλψη. Αυτό θα επιταχύνει την εφαρμογή των πρωτοβουλιών του ΠΟΥ για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και τον παιδικό καρκίνο. “Η συνεργασία μεταξύ του ΠΟΥ και της ASCO είναι καταλυτική για την επίτευξη ουσιαστικής καινοτομίας στην αντιμετώπιση αυτών των επίμονων ανισοτήτων – σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο – στην περίθαλψη του καρκίνου”, δήλωσε ο υπεύθυνος για τον έλεγχο του καρκίνου του ΠΟΥ, Δρ André Ilbawi.
Πηγη: https://healthdaily.gr
Η Sandoz ανακοίνωσε την έναρξη μια νέας παγκόσμιας πρωτοβουλίας που ονομάζεται «Act4Biosimilars», η οποία στοχεύει στην αντιμετώπιση των αδικιών και των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας παγκοσμίως. Η Act4Biosimilars αποσκοπεί στην ενίσχυση της πρόσβασης των ασθενών σε προηγμένα φάρμακα, αυξάνοντας την εγκρισιμότητα (approvability), την προσβασιμότητα (accessibility), τον βαθμό αποδοχής (acceptability) και την προσιτότητα (affordability) (τα 4 A) των βιοομοειδών. Την πρωτοβουλία υποστηρίζει μια διεπιστημονική Συντονιστική Επιτροπή που απαρτίζεται από επικεφαλής οργανώσεων ασθενών, επαγγελματίες της υγείας, ειδικούς στα βιοομοειδή φάρμακα και εξέχοντα στελέχη του κλάδου από όλον τον κόσμο, με αποστολή την αύξηση της υιοθέτησης των βιοομοειδών φαρμάκων σε παγκόσμιο επίπεδο κατά τουλάχιστον 30% σε 30+ χώρες έως το 2030.
«Λόγω της προσιτότητάς τους, τα βιοομοειδή έχουν ανοίξει έναν νέο κόσμο δυνατοτήτων για τους ασθενείς, επιτρέποντας στα βιολογικά φάρμακα να γίνουν ευρύτερα διαθέσιμα σε όσους χρειάζονται αυτές τις προηγμένες θεραπείες που μπορούν να τους αλλάξουν τη ζωή», είπε η Zorana Maravic, CEO της Digestive Cancers Europe. «Ωστόσο, μέχρι να αντιμετωπίσουμε τις υπάρχουσες ανισότητες της πρόσβασης στα βιοομοειδή, πάρα πολλοί ασθενείς θα συνεχίσουν να χάνουν την ευκαιρία θεραπείας με αξιόπιστα και αποτελεσματικά φάρμακα».
Ως άμεσο επόμενο βήμα, η Συντονιστική Επιτροπή καταρτίζει ένα Σχέδιο Δράσης για την παροχή των κατάλληλων στρατηγικών, εργαλείων και δραστηριοτήτων στους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να έχουν τα μέσα και την ενθάρρυνση που χρειάζονται για να πραγματοποιήσουν αυτούς τους 12 στόχους στις 30 χώρες και πέρα από αυτές. Το Σχέδιο Δράσης θα υποστηρίζεται από χάρτες δεικτών της εκάστοτε χώρας, προκειμένου να παρακολουθείται και να υπολογίζεται η αλλαγή που συντελείται από τις ομάδες, τις ενώσεις και τους οργανισμούς παγκοσμίως.
«Αν και χώρες όπως η Νορβηγία πρωτοπορούν όσον αφορά στην υιοθέτηση των βιοομοειδών και έχουν καταφέρει επιτυχώς να εξοικονομήσουν σημαντικές δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης, υπάρχουν άλλες χώρες που ακόμη εξελίσσονται και φιλοδοξούν να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις δυνατότητές τους», δήλωσε ο Επίτιμος Καθηγητής Tore K Kvien, πρώην Επιμελητής της Ρευματολογικής Κλινικής στο Νοσοκομείο Diakonhjemmet για 25 χρόνια. Η Συντονιστική Επιτροπή θα δημιουργήσει το Σχέδιο Δράσης από κοινού με μια ομάδα ειδικών στα βιοομοειδή και κύριων εμπλεκόμενων φορέων, όπως οργανώσεις ασθενών, επαγγελματίες της υγείας, σωματεία, think tanks, κυβερνητικούς φορείς και επαγγελματικές ενώσεις.
Πηγη: https://healthdaily.gr/
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες στον κόσμο (εκτός από τον καρκίνο του δέρματος που δεν ανήκει στην κατηγορία του μελανώματος) και ο δεύτερος πιο συχνός καρκίνος που προκαλεί θάνατο στις γυναίκες, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα.
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες (εκτός από τον καρκίνο του δέρματος, που δεν ανήκει στην κατηγορία του μελανώματος) και ο δεύτερος πιο συχνός καρκίνος που προκαλεί θάνατο στις γυναίκες, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα.
Ο καρκίνος του μαστού είναι η μη φυσιολογική ανάπτυξη των κυττάρων που καλύπτουν τους λοβούς ή τους πόρους του μαστού. Αυτά τα κύτταρα αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα και έχουν τη δυνατότητα να εξαπλωθούν σε άλλα μέρη του σώματος. Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες μπορούν να αναπτύξουν καρκίνο του μαστού, αν και είναι ασυνήθιστο στους άνδρες. Οι διεμφυλικές γυναίκες, οι μη δυαδικοί άνθρωποι μπορούν επίσης να νοσήσουν από καρκίνο του μαστού.
Τα διεμφυλικά άτομα μπορούν επίσης να νοσήσουν από καρκίνο του μαστού. Μια διεμφυλική γυναίκα που παίρνει φάρμακα για να μειώσει τις ανδρικές ορμόνες και να ενισχύσει τις γυναικείες ορμόνες, μπορεί να έχει αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξει καρκίνο του μαστού.
Επιδημιολογία
Σύμφωνα με το NIH των ΗΠΑ, τα εκτιμώμενα νέα κρούσματα και οι θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού (μόνο στις γυναίκες) στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ) το 2022 θα έχουν ως εξής:
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερα εμφανιζόμενος μη δερματικός καρκίνος στις Αμερικανίδες γυναίκες, με εκτιμώμενα 51.400 κρούσματα μη διηθητικού (in situ) πορογενούς καρκινώματος (Ductal carcinoma in situ, DCIS) και 287.850 κρούσματα διηθητικού καρκίνου του μαστού για το 2022. Έτσι, λιγότερο από μία στις έξι γυναίκες διαγνωσθείσες με καρκίνο του μαστού πεθαίνουν εξαιτίας της ασθένειας. Σε σύγκριση, έχει υπολογισθεί ότι περίπου 61.360 Αμερικανίδες γυναίκες θα πεθάνουν από καρκίνο του πνεύμονα το 2022. Οι άντρες αντιπροσωπεύουν το 1% των κρουσμάτων του καρκίνου του μαστού και των θανάτων εξαιτίας του καρκίνου του μαστού.
Στην Αυστραλία, το συνολικό ποσοστό πενταετούς επιβίωσης για καρκίνο του μαστού στις γυναίκες είναι 91%. Εάν ο καρκίνος περιορίζεται στον μαστό, το 96% των ασθενών θα είναι ζωντανοί πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση. Αυτός ο αριθμός εξαιρεί όσους πεθαίνουν από άλλες ασθένειες. Εάν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί στους περιφερειακούς λεμφαδένες, η πενταετής επιβίωση μειώνεται στο 80%.
Υπολογίζεται ότι περίπου 19.866 γυναίκες και 164 άνδρες στην Αυστραλία διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού το 2021.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας παραθέτει το «Our World in Data», ο καρκίνος του μαστού ήταν η τέταρτη αιτία θανάτου στον κόσμο το έτος 2019 (Γράφημα 1).
Επίσης, τα δύο επόμενα γραφήματα (γράφημα 2 και γράφημα 3) μας δείχνουν την εξέλιξη στο συνολικό ποσοστό πενταετούς επιβίωσης για καρκίνο του μαστού, μεταξύ των ετών 1999 και 2009.



Συμπτωματολογία
Μερικοί ασθενείς δεν εμφανίζουν συμπτώματα και ο καρκίνος εντοπίζεται κατά τη διάρκεια μιας μαστογραφίας ή μιας φυσικής εξέτασης από τον γιατρό.
Μερικά από τα συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν τη νόσο, είναι τα ακόλουθα:
Ο καρκίνος του μαστού μπορεί να παρουσιάζεται με περισσότερα του ενός συμπτώματα, αλλά το πλέον αξιοσημείωτο σύμπτωμα είναι συνήθως ένα εξόγκωμα (όγκος) ή μια περιοχή πυκνού ιστού του μαστού.
Οι περισσότεροι τέτοιοι όγκοι, που πολλές φορές μπορεί εύκολα να ψηλαφηθούν, δεν είναι καρκινικοί, αλλά αποτελούν το αίτιο και την καλύτερη επιλογή για να απευθυνθεί αμέσως η ασθενής στον γιατρό της και να προχωρήσει σε έλεγχο, υπό τις οδηγίες του.
Είναι λοιπόν απαραίτητο να επισκεφτεί μια γυναίκα τον γιατρό της, αν αντιληφθεί κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα:
Ο πόνος στο στήθος δεν συνδέεται συνήθως με τον καρκίνο του μαστού.
Αιτίες του καρκίνου του μαστού
Σύμφωνα με το NIH των ΗΠΑ, η γήρανση (αυξανόμενη ηλικία) αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση των περισσότερων καρκίνων. Άλλοι παράγοντες κινδύνου που ενοχοποιούνται για την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού, είναι οι ακόλουθοι:
Παράγοντες που συνδέονται με τον τρόπο ζωής και μπορούν να αυξήσουν μερικώς τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε άνδρες και γυναίκες, είναι οι ακόλουθοι:
Φαίνεται επίσης να υπάρχει συσχέτιση με κάποιες καλοήθεις νόσους του μαστού και προηγούμενη έκθεση σε ακτινοβολία. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι υπάρχουν διαθέσιμες εκτιμήσεις κινδύνου, συγκεκριμένες ανάλογα με την ηλικία, για να βοηθήσουν στην παροχή συμβουλών και στον σχεδιασμό στρατηγικών προσυμπτωματικού ελέγχου για τις γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού. Από όλες τις γυναίκες με καρκίνο του μαστού, το 5% έως 10% μπορεί να έχει μετάλλαξη βλαστικής σειράς των γονιδίων BRCA1 και BRCA2. Ο εκτιμώμενος κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού κατά τη διάρκεια όλης της ζωής σε γυναίκες με μεταλλάξεις στα BRCA1 και BRCA2 είναι 40% εώς 85%.
Οι φορείς των μεταλλαγμένων γονιδίων με ιστορικό καρκίνου του μαστού έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ετερόπλευρης νόσου που μπορεί να είναι έως και 5% ετησίως. Οι άνδρες φορείς μεταλλάξεων του BRCA2 έχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Οι μεταλλάξεις, είτε στο γονίδιο BRCA1 είτε στο γονίδιο BRCA2, προσδίδουν επίσης αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των ωοθηκών ή άλλων πρωτοπαθών καρκίνων. Μόλις εντοπιστεί μια μετάλλαξη του BRCA1 ή του BRCA2, τα άλλα μέλη της οικογένειας του φορέα μπορούν να παραπεμφθούν για γενετική συμβουλευτική και έλεγχο.
Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι υπάρχουν και προστατευτικοί παράγοντες, που μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης του γυναικείου καρκίνου του μαστού, ανάμεσα στους οποίους χαρακτηριστικά αναφέρουμε τους ακόλουθους:
Διάγνωση
Θα πρέπει αρχικά να υπογραμμίσουμε ότι οι κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι ο προσυμπτωματικός έλεγχος των ασυμπτωματικών γυναικών με μαστογραφία με ή χωρίς κλινική εξέταση του μαστού, μειώνει τη θνησιμότητα από τον καρκίνο του μαστού.
Σύμφωνα με το NIH των ΗΠΑ, η ευρεία υιοθέτηση του προσυμπτωματικού ελέγχου αυξάνει την επίπτωση του καρκίνου του μαστού σε έναν δεδομένο πληθυσμό και αλλάζει τα χαρακτηριστικά των καρκίνων που εντοπίζονται, οδηγώντας σε αυξημένη επίπτωση των καρκίνων χαμηλού κινδύνου, των προκαρκινικών αλλοιώσεων και των DCIS. Πληθυσμιακές μελέτες από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν δείξει μια αύξηση στην επίπτωση του DCIS και του διηθητικού καρκίνου του μαστού από τη δεκαετία του 1970, η οποία έχει αποδοθεί στη διαδεδομένη υιοθέτηση τόσο της μετεμμηνοπαυσιακής ορμονικής θεραπείας όσο και της μαστογραφίας προσυμπτωματικού ελέγχου. Την τελευταία δεκαετία, οι γυναίκες έχουν αποφύγει τη χρήση μετεμμηνοπαυσιακών ορμονών, και ως εκ τούτου η επίπτωση του καρκίνου του μαστού έχει μειωθεί, ωστόσο όχι στα επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί πριν από την ευρεία χρήση της μαστογραφίας προσυμπτωματικού ελέγχου.
Σύμφωνα με τα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα του Απριλίου 2019, ο ασυμπτωματικός έλεγχος υλοποιείται και αφορά:
Γυναίκες μέσου (γενικού) κινδύνου
Σύμφωνα με τα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα του Απριλίου 2019, ως γυναίκες υψηλού κινδύνου νοούνται οι κάτωθι:
Η αξιολόγηση της ασθενούς όταν υπάρχει υποψία για καρκίνο του μαστού και η διαχείρισή της, περιλαμβάνουν γενικώς τα ακόλουθα:
Σύμφωνα με τα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα που εκδόθηκαν από το Υπουργείο Υγείας τον Απρίλιο του 2019, είναι πάντοτε αναγκαία η λεπτομερής κλινική εξέταση και η λήψη ιστορικού της ασθενούς.
Συγκεκριμένα, στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα αναφέρονται τα εξής:
Εκτίμηση ψηλαφητής βλάβης
Εκτίμηση αψηλάφητης βλάβης (μόνο απεικονιστικό εύρημα)
Επί αδυναμίας ταυτοποίησης της βλάβης με τα προαναφερθέντα ή επί άλλων ενδείξεων, όπως ανάδειξη ατυπίας κ.λπ., συνιστάται ανοιχτή χειρουργική βιοψία για παθολογο-ανατομική διάγνωση.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφέρουμε ότι οι συνήθεις εξετάσεις και διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, είναι οι ακόλουθες:
Στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα που εκδόθηκαν τον Απρίλιο του 2019, στο κεφάλαιο «Διαγνωστικός Έλεγχος», αναφέρονται τα ακόλουθα:
Κλινικά πρώιμος καρκίνος του μαστού
Κλινικά τοπικά προχωρημένος καρκίνος του μαστού (>5 cm, block μασχαλιαίων λεμφαδένων, φλεγμονώδης καρκίνος)
Κλινικά μεταστατικός καρκίνος του μαστού
Ακολουθούνται τα προαναφερθέντα στον κλινικά τοπικά προχωρημένο καρκίνο του μαστού.
Στο NIH των ΗΠΑ αναφέρεται ότι, παθολογικά, ο καρκίνος του μαστού μπορεί να είναι μια πολυκεντρική και αμφοτερόπλευρη νόσος. Η αμφοτερόπλευρη νόσος είναι σχετικά πιο κοινή σε ασθενείς με διηθητικό λοβιακό καρκίνωμα. Δέκα χρόνια μετά τη διάγνωση, ο κίνδυνος για την εμφάνιση πρωτοπαθούς καρκίνου στον ετερόπλευρο μαστό κυμαίνεται από 3% έως 10%, ωστόσο η ενδοκρινική θεραπεία μειώνει αυτόν τον κίνδυνο. Η εμφάνιση αμφοτερόπλευρου καρκίνου του μαστού σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για απομακρυσμένη υποτροπή. Όταν η διάγνωση του καρκίνου του μαστού σε φορείς μεταλλάξεων των BRCA1/BRCA2 είχε γίνει πριν από την ηλικία των 40 ετών, ο κίνδυνος για αμφοτερόπλευρο καρκίνο του μαστού άγγιξε σχεδόν το 50% κατά τα επόμενα 25 χρόνια.
Οι ασθενείς που έχουν καρκίνο του μαστού θα χρειαστεί να υποβληθούν σε αμφοτερόπλευρη μαστογραφία κατά την αρχική διάγνωση, ώστε να αποκλειστεί ο σύγχρονος αμφοτερόπλευρος καρκίνος του μαστού. Για την ανίχνευση είτε υποτροπής στον ομόπλευρο μαστό σε ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία με χειρουργική επέμβαση διατήρησης μαστού είτε ενός δεύτερου πρωτοπαθούς καρκίνου στον ετερόπλευρο μαστό, οι ασθενείς θα χρειαστεί να συνεχίσουν να ελέγχονται τακτικά μέσω κλινικής εξέτασης μαστού και μαστογραφιών.
Ο ρόλος της MRI στον προσυμπτωματικό έλεγχο του ετερόπλευρου μαστού και στην παρακολούθηση των γυναικών που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία με χειρουργική επέμβαση διατήρησης μαστού, συνεχίζει να εξελίσσεται. Επειδή έχει αποδειχθεί ότι η MRI μαστών οδηγεί σε αυξημένο ποσοστό ανίχνευσης της νόσου που διαφεύγει της μαστογραφίας, η επιλεκτική χρήση της MRI για πρόσθετο προσυμπτωματικό έλεγχο γίνεται ολοένα και συχνότερα, παρά την απουσία τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δεδομένων. Μιας και μόνο το 25% των θετικών ευρημάτων μέσω της MRI μαστών αντιπροσωπεύουν κακοήθεια, συνιστάται να γίνεται ιστοπαθολογική επιβεβαίωση της νόσου πριν από την όποια θεραπεία. Είναι άγνωστο εάν αυτό το υψηλό ποσοστό ανίχνευσης της νόσου θα μεταφραστεί σε βελτιωμένη έκβαση της θεραπείας.

Προγνωστικοί παράγοντες
Προτού περάσουμε στη Θεραπεία του Καρκίνου του Μαστού, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι ή νόσος αυτή συχνά αντιμετωπίζεται με διάφορους συνδυασμούς χειρουργικής επέμβασης, ακτινοθεραπείας, χημειοθεραπείας και ορμονοθεραπείας. Η πρόγνωση όμως και η επιλογή της θεραπείας μπορεί να επηρεαστούν από τα ακόλουθα κλινικά και παθολογικά χαρακτηριστικά (με βάση τη συμβατική ιστολογία και ανοσοϊστοχημεία):
Στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα που εκδόθηκαν τον Απρίλιο του 2019, στο κεφάλαιο «Προγνωστικοί και Προβλεπτικοί Δείκτες Καρκινώματος του Μαστού», αναφέρονται τα εξής: «Σημαντικοί προγνωστικοί και προβλεπτικοί ανταπόκρισης σε θεραπεία, δείκτες στο καρκίνωμα μαστού, είναι οι ορμονικοί υποδοχείς οιστρογόνων (ER) και προγεστερόνης (PR) και ο υποδοχέας του ανθρώπινου επιδερμιδικού αυξητικού παράγοντα HER2/neu/cerbΒ2. Οι δείκτες αυτοί πρέπει να ελέγχονται κατά τη διάγνωση όλων των καρκίνων του μαστού, πρώιμων ή μεταστατικών. Ο δείκτης κυτταρικού πολλαπλασιασμού Ki67, ενδεικτικός της βιολογίας του όγκου, μπορεί επίσης να μελετηθεί κατά τη διάγνωση».
Στο ίδιο κείμενο και στο κεφάλαιο «Αξιολόγηση Ορμονικών Υποδοχέων», αναφέρονται λεπτομερώς τόσο οι προϋποθέσεις, όσο και η μεθοδολογία.
Αντίστοιχα, στο NIH των ΗΠΑ αναφέρεται ότι η ανάλυση του μοριακού προφίλ του καρκίνου του μαστού περιλαμβάνει τα ακόλουθα:
Βάσει των αποτελεσμάτων του ελέγχου για τους ER, PR και HER/neu, ο καρκίνος του μαστού κατηγοριοποιείται σε έναν από τους ακόλουθους τύπους:
Η κατάσταση των ER, PR και HER2/neu του όγκου είναι σημαντική για τον καθορισμό της πρόγνωσης και την πρόβλεψη της ανταπόκρισης σε ενδοκρινική και HER2-στοχευμένη θεραπεία. Η ομάδα συναίνεσης της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (American Society of Clinical Oncology) και του Κολλεγίου των Αμερικανών Παθολόγων (College of American Pathologists), έχει δημοσιεύσει οδηγίες για να βοηθήσει στην τυποποίηση της απόδοσης, της ερμηνείας και της αναφοράς των αναλύσεων που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της κατάστασης των ER-PR μέσω ανοσοϊστοχημείας και της κατάστασης του HER2/neu μέσω ανοσοϊστοχημείας και in situ υβριδισμού.
Σύμφωνα πάντα με το NIH των ΗΠΑ, οι εξετάσεις γονιδιακού προφίλ, «ανάμεσα στα άλλα», περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
Θεραπεία
Στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα του Απριλίου 2019 αναφέρεται, σχετικά με την ανάπτυξη των θεραπευτικών ογκολογικών πρωτοκόλλων, ότι έχουν ληφθεί υπόψη:
«Μολονότι η σταδιοποίηση του καρκίνου του μαστού βασίζεται στα ανατομικά στοιχεία του συστήματος TNM, πολύ πρόσφατα έγινε αποδεκτό από την Αμερικανική Κοινή Επιτροπή για τον Καρκίνο (American Joint Commission of Cancer, AJCC) πως θα πρέπει να ενσωματωθούν συγκεκριμένοι βιολογικοί παράγοντες στο σταδιοποιητικό σύστημα, προκειμένου να προσδιορισθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η πρόγνωση της νόσου και επομένως με μεγαλύτερη ορθότητα η θεραπευτική επιλογή», αναφέρεται στο κείμενο των Διαγνωστικών/Θεραπευτικών Πρωτοκόλλων του Απριλίου 2019.
Στους παράγοντες αυτούς, όπως αναφέρεται στην 8η έκδοση του Εγχειριδίου Σταδιοποίησης του Καρκίνου της AJCC, περιλαμβάνονται η διαφοροποίηση του όγκου, η έκφραση υποδοχέων οιστρογόνων (ER), υποδοχέων προγεστερόνης (PR) και HER2, καθώς και η βαθμολογία εμπορικά διαθέσιμων προγνωστικών γονιδιακών υπογραφών (όπως, π.χ., Oncotype DX, MammaPrint ή EndoPredict).
Όπως μας ενημερώνει το NIH των ΗΠΑ, το σύστημα σταδιοποίησης της Αμερικανικής Κοινής Επιτροπής για τον Καρκίνο (American Joint Committee on Cancer, AJCC) παρέχει μια στρατηγική για την ομαδοποίηση των ασθενών σε σχέση με την πρόγνωση. Οι θεραπευτικές αποφάσεις σχηματίζονται εν μέρει σύμφωνα με τις κατηγορίες σταδιοποίησης, αλλά επίσης σύμφωνα και με άλλους κλινικούς παράγοντες όπως αυτοί που ακολουθούν παρακάτω, κάποιοι από τους οποίους λαμβάνονται υπόψη και στον καθορισμό του σταδίου του καρκίνου:
Για τον προσδιορισμό του καρκίνου του μαστού, η AJCC έχει ορίσει τη σταδιοποίηση σύμφωνα με την ταξινόμηση του TNM (Tumor, Node, Metastasis: όγκος, λεμφαδένας, μεταστάσεις). Ο βαθμός του όγκου καθορίζεται από τα μορφολογικά του χαρακτηριστικά, όπως οι σωληνώδεις σχηματισμοί, ο πυρηνικός πλειομορφισμός και ο μιτωτικός δείκτης.
Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/
Το Πανελλήνιο Πρόγραμμα για την Πρόληψη και τον Έλεγχο των Νοσοκομειακών Λοιμώξεων (ΝΛ) και της Μικροβιακής Αντοχής (ΜΑ) είναι έργο αποκλειστικά χρηματοδοτούμενο από το Κοινωφελές Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και ενταγμένο στο Πρόγραμμα «Πρωτοβουλία για την Υγεία», που κυρώθηκε με τον Νόμο 4564/2018 (ΦΕΚ Α170), με διαχειριστή το Κέντρο Κλινικής Επιδημιολογίας και Έκβασης Νοσημάτων – CLEO (www.cleoresearch.org).
Το πρόγραμμα φέρει την ονομασία «GRIPP-SNF» (Greek Infection Prevention Program – Stavros Niarchos Foundation) και εφαρμόζεται σε δέκα αντιπροσωπευτικά νοσοκομεία της χώρας. Το GRIPP-SNF στοχεύει στη μείωση, στην πρόληψη και στον έλεγχο των συχνότερων και σοβαρότερων λοιμώξεων που σχετίζονται με την παρεχόμενη φροντίδα υγείας, καθώς και στην ορθολογική χρήση των αντιμικροβιακών μέσω τεκμηριωμένων, στοχευμένων, πολυπαραγοντικών και αποδοτικών στρατηγικών. Οι στόχοι αυτοί, που είναι προτεραιότητα και για την Πολιτεία, αποτελούν σημαντική πρόκληση, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση των επιδόσεων όσον αφορά την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής και την πρόληψη και τον έλεγχο των ΝΛ σε επίπεδο Ε.Ε.
Το GRIPP-SNF αποτελεί την πρώτη εθνική σύμπραξη όλων των ενδιαφερόμενων μερών για την καταπολέμηση των ΝΛ και της ΜΑ, συμπεριλαμβανομένων του Οργανισμού Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία (ΟΔΙΠΥ), του CLEO, του Υπουργείου Υγείας, του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) και του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ).
Οι βασικοί πυλώνες της στρατηγικής του προγράμματος είναι:
Από τα τέλη του 2021, βρίσκονται σε πλήρη ανάπτυξη οι δράσεις του GRIPP-SNF για την πρόληψη και τον έλεγχο των ΝΛ και της ΜΑ. Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν οι εναρκτήριες επισκέψεις της επιστημονικής ομάδας του προγράμματος στα δέκα συνεργαζόμενα νοσοκομεία της χώρας. Στο πλαίσιο των συναντήσεων αυτών, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση τόσο στην ανάγκη αναγνώρισης από τις διοικήσεις των νοσοκομείων και από όλους τους επαγγελματίες υγείας του σοβαρού προβλήματος των ΝΛ και της ΜΑ, όσο και στη δέσμευσή τους ότι θα εφαρμόσουν τις παρεμβάσεις που έχουν σχεδιαστεί, προϋποθέσεις απαραίτητες για την επιτυχή υλοποίηση του προγράμματος. Στη συνέχεια, ξεκίνησε η καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης ως προς τη συμμόρφωση με τις πέντε στιγμές υγιεινής των χεριών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και το ρυθμό των μικροβιαιμιών που σχετίζονται με την κεντρική γραμμή (CLABSIs), ενώ ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός σειράς παρεμβάσεων οι οποίες θα πραγματοποιηθούν εντός των επόμενων τεσσάρων ετών αναφορικά με την πρόληψη και τον έλεγχο των ΝΛ και της ΜΑ. Θα πρέπει να επισημανθεί σε αυτό το σημείο ότι ήδη τα συνεργαζόμενα νοσοκομεία έχουν ενισχυθεί με ΝΕΛ, οι οποίοι σε άριστη συνεργασία με την ΕΝΛ, συμβάλλουν στην ομαλή και αποτελεσματική υλοποίηση των δράσεων του προγράμματος.
Επιπλέον, από τις 13 Δεκεμβρίου 2021 βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ο β’ κύκλος του εκπαιδευτικού προγράμματος «Βασικές Αρχές Πρόληψης και Ελέγχου Λοιμώξεων», στον οποίο συμμετέχουν 120 ΝΕΛ από όλα τα νοσοκομεία της χώρας. Ο α΄ κύκλος, ο οποίος ολοκληρώθηκε με τη διαδικασία των εξετάσεων στις 16 Νοεμβρίου 2021, ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένος. Στον α΄ κύκλο συμμετείχαν συνολικά 92 ΝΕΛ, εκ των οποίων 72 (78,26%) προχώρησαν μέχρι την αξιολόγηση μετά τη διενέργεια του εκπαιδευτικού προγράμματος (τελική εξέταση). Από τους 72 ΝΕΛ που συμμετείχαν στις τελικές εξετάσεις, οι 61 (84,7%) τις ολοκλήρωσαν με επιτυχία, λαμβάνοντας πιστοποιητικό εξειδικευμένης επιμόρφωσης από το Κέντρο Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ) του ΕΚΠΑ. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι κατά την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας του εκπαιδευτικού προγράμματος παρατηρήθηκε ότι η ατομική επίδοση των ΝΕΛ που συμμετείχαν τόσο στην προ-αξιολόγηση όσο και στην τελική εξέταση, βελτιώθηκε στο 90,3% (65) των συμμετεχόντων, με βελτίωση άνω του 20% να παρατηρείται στο 66,7% (48) των ΝΕΛ.
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα εκπονήθηκε σε συνεργασία CLEO – EΚΠΑ, με φορέα υλοποίησης το Τμήμα Νοσηλευτικής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Αποτελείται από 10 διδακτικές ενότητες και 42 επιμέρους υποενότητες, ενώ οι εισηγητές είναι ιατροί και νοσηλευτές με αναγνωρισμένο κλινικό, ερευνητικό και ακαδημαϊκό έργο και τεράστια πείρα στο αντικείμενο της πρόληψης και του ελέγχου των νοσοκομειακών λοιμώξεων. Η συνολική διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος είναι 5 έτη (Σεπτέμβριος 2021-Φεβρουάριος 2026) και θα διεξάγεται τρεις φορές ανά έτος μέσω της χρήσης της ειδικής πλατφόρμας εξ αποστάσεως εκπαίδευσης του ΚΕΔΙΒΙΜ του ΕΚΠΑ. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προβλέπεται να συνεχιστεί και μετά την ολοκλήρωση του GRIPP-SNF.
Επιπροσθέτως, μέσω του GRIPP-SNF για πρώτη φορά στην Ελλάδα αναπτύχθηκε και εγκαταστάθηκε στα δέκα συνεργαζόμενα νοσοκομεία ενιαία ηλεκτρονική πλατφόρμα καταχώρισης των αναγκαίων δεδομένων για την επιτήρηση των ΝΛ και της ΜΑ, η συλλογή των οποίων πραγματοποιείται με τη χρήση ειδικά σχεδιασμένων εργαλείων. Ο καταγραφέας σε κάθε νοσοκομείο είναι σε θέση να περνά τις πληροφορίες που έχει συλλέξει αμέσως στην ηλεκτρονική πλατφόρμα. Τα συμμετέχοντα νοσοκομεία θα ενημερώνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα για τα αποτελέσματα των μετρήσεων των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνουν. Η βάση είναι δυναμική και μπορούν να συμπεριληφθούν δείκτες που θα αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Σημειώνεται ότι η ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγραφής του προγράμματος θα παραδοθεί στη συνέχεια στον ΕΟΔΥ για καθολική χρήση στα ελληνικά νοσοκομεία.
Τέλος, αναφορικά με τη συνεργασία που έχει το CLEO με το Ινστιτούτο Βελτίωσης Φροντίδας Υγείας (Institute for Healthcare Improvement, IHI) στο πλαίσιο του προγράμματος, αυτή στοχεύει στη χρήση της τεχνογνωσίας του οργανισμού για τη βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων του εγχειρήματος. Το IHI δραστηριοποιείται σε όλον τον κόσμο και έχει εκτενή εμπειρία στον επανασχεδιασμό Συστημάτων Υγείας με σκοπό τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας τους, την αποφυγή λαθών, απωλειών, καθυστερήσεων και την ορθολογική διαχείριση των πόρων. Μέρος αυτής της συνεργασίας αποτέλεσε η συμμετοχή 31 στελεχών των εμπλεκόμενων στο GRIPP-SNF φορέων από την Ελλάδα στα «Breakthrough College», όπου αναπτύχθηκαν μοντέλα και εργαλεία συνεχούς βελτίωσης της ποιότητας, που έφεραν θετικά αποτελέσματα στη μείωση του ποσοστού των νοσοκομειακών λοιμώξεων σε άλλα μεγάλα εθνικά προγράμματα και που αναμένεται ότι θα παραγάγουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα στο GRIPP.
Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/