«Επικαιροποίηση των βασικών υγειονομικών απαιτήσεων των λιμένων-πυλών εισόδου της χώρας για την ετοιμότητα και ανταπόκριση έναντι του νέου στελέχους κορωνοϊού SARS-CoV-2»

12822_ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ_ΥΓΕΙΑΣ_30062

 

 

 

 

Κ.Υ.Α. Γ4α/ΓΠ/16414/22 (ΦΕΚ-2867 Β/7-6-22) : Ορισμός του ποσοστού των πρόσθετων εφημεριών της παρ. 6 του άρθρου 34 του ν. 4351/2015 (Α’ 164).

2867b-22

 

 

 

 

ΥΠ.ΥΓΕΙΑΣ Γ1Γ/Γ/2.6/Φ./ΑΥ9/ΓΠ/ΟΙΚ.34189/9-6-22 : Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Αιμοδότη_14.06.2022, με θέμα : «Η δωρεά αίματος είναι μια πράξη αλληλεγγύης, γίνε συμμέτοχος στην προσπάθεια και σώσε ζωές. (“Donating blood is an act of solidarity. Join the effort and save lives”)».

34189-22

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠ.ΥΓΕΙΑΣ Δ1α/ΓΠ/οικ.34174/10-6-22 : Πρόληψη των επιπτώσεων από την εμφάνιση υψηλών θερμοκρασιών και καύσωνα

34174-22

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Συνεργασία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας με American Society of Clinical Oncology

Για τη βελτίωση της ποιότητας στην περίθαλψη του καρκίνου

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ενώνει τις δυνάμεις του με την American Society of Clinical Oncology, Inc. (ASCO), την κορυφαία ένωση ιατρών και επαγγελματιών ογκολογίας στον κόσμο, για να αναπτύξει και να προωθήσει καινοτομίες στην περίθαλψη του καρκίνου που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας, και λαμβάνουν υπόψη το πλαίσιο στο οποίο ζουν οι ασθενείς.

Στόχος είναι να ξεπεραστούν ορισμένες από τις τρέχουσες ανισότητες που υπάρχουν στην πρόσβαση της περίθαλψης για τον καρκίνο.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ο στόχος για τον έλεγχο του καρκίνου έχει αποκλίνει. Από τη μια μεριά έχει επιτευχθεί αύξηση της επιβίωσης μέσω της καινοτομίας και της αξιόπιστης πρόσβασης σε φροντίδα υψηλής ποιότητας. Από την άλλη όμως οι περιθωριοποιημένες και οι χαμηλού εισοδήματος κοινότητες υποβάλλονται σε κακής ποιότητας περίθαλψη, συναισθηματικές δυσκολίες και οικονομική ανασφάλεια. Αυτές οι έντονες ανισότητες στην περίθαλψη του καρκίνου αυξάνονται προοδευτικά τόσο μεταξύ διαφορετικών χωρών όσο και μέσα στην ίδια χώρα.

Η πιο σαφής διάκριση είναι μεταξύ χωρών υψηλού και χαμηλού εισοδήματος. Αναφέρεται ότι διατίθεται ολοκληρωμένη θεραπεία σε περισσότερο από το 90% των χωρών υψηλού εισοδήματος αλλά σε λιγότερο από το 15% των χωρών χαμηλού εισοδήματος. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό επειδή ο επιπολασμός του καρκίνου στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος πρόκειται να διπλασιαστεί τις επόμενες δύο δεκαετίες δηλαδή από 12 εκατομμύρια περιπτώσεις ετησίως σε 20 εκατομμύρια έως το 2040. Επιπλέον, η πανδημία COVID-19 έχει επιδεινώσει τις προϋπάρχουσες ανισότητες στη φροντίδα του καρκίνου. Σχεδόν κάθε χώρα αναφέρει κάποιο επίπεδο διατάραξης στην περίθαλψη του καρκίνου από το 2020, με τους ευάλωτους πληθυσμούς και τα άτομα που εξαρτώνται από ασθενέστερα συστήματα υγείας να υποφέρουν περισσότερο.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, κάθε κυβέρνηση έχει συμφωνήσει με τους στόχους των Ηνωμένων Εθνών για την επίτευξη καθολικής κάλυψης υγείας και τη μείωση της πρόωρης θνησιμότητας (δηλαδή πριν από την ηλικία των 70 ετών) από μη μεταδοτικές ασθένειες συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου, αλλά λιγότερο από το 10% των χωρών βρίσκεται σε καλό δρόμο για την επίτευξη αυτών των στόχων .

Πράγματι, ο ρυθμός ανάπτυξης της καινοτομίας στην περίθαλψη του καρκίνου ήταν εντυπωσιακός, με πληθώρα νέων διαγνωστικών, και θεραπευτικών μέσων. Παράλληλα όμως  δεν έχει υπάρξει και ποτέ πριν τόσο ενδιαφέρον παγκοσμίως για την ευημερία των ίδιων των ασθενών.Οι καινοτομίες στην περίθαλψη του καρκίνου πρέπει να αντικατοπτρίζουν κοινές αξίες στην κοινότητα και στα μέτρα που σχετίζονται με τον ασθενή. Κοινωνικές καινοτομίες στη φροντίδα του καρκίνου που έχουν τις ρίζες τους στις κοινότητες, οδηγούν σε αυξημένη ικανοποίηση των ασθενών, μείωση των ανισοτήτων και σε πιο ολοκληρωμένες θεραπείες. Η νέα συνεργασία θα επιτρέψει στην ASCO και τον ΠΟΥ να αναπτύξουν μια συντονισμένη προσέγγιση για την υποστήριξη των κρατών μελών του ΠΟΥ και των κέντρων αναφοράς για τον καρκίνο που θα οδηγήσει σε βελτίωση της πρόσβασης σε ποιοτική περίθαλψη. Αυτό θα επιταχύνει την εφαρμογή των πρωτοβουλιών του ΠΟΥ για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και τον παιδικό καρκίνο. “Η συνεργασία μεταξύ του ΠΟΥ και της ASCO είναι καταλυτική  για την επίτευξη ουσιαστικής καινοτομίας στην αντιμετώπιση αυτών των επίμονων ανισοτήτων – σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο – στην περίθαλψη του καρκίνου”, δήλωσε ο υπεύθυνος για τον έλεγχο του καρκίνου του ΠΟΥ, Δρ André Ilbawi.

 

 

Πηγη: https://healthdaily.gr

Νέα παγκόσμια πρωτοβουλία «Act4Biosimilars»

Με στόχο την αντιμετώπιση των ανισοτήτων στον τομέα της Υγείας

Η Sandoz ανακοίνωσε την έναρξη μια νέας παγκόσμιας πρωτοβουλίας που ονομάζεται «Act4Biosimilars», η οποία στοχεύει στην αντιμετώπιση των αδικιών και των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας παγκοσμίως. Η Act4Biosimilars αποσκοπεί στην ενίσχυση της πρόσβασης των ασθενών σε προηγμένα φάρμακα, αυξάνοντας την εγκρισιμότητα (approvability), την προσβασιμότητα (accessibility), τον βαθμό αποδοχής (acceptability) και την προσιτότητα (affordability) (τα 4 A) των βιοομοειδών. Την πρωτοβουλία υποστηρίζει μια διεπιστημονική Συντονιστική Επιτροπή που απαρτίζεται από επικεφαλής οργανώσεων ασθενών, επαγγελματίες της υγείας, ειδικούς στα βιοομοειδή φάρμακα και εξέχοντα στελέχη του κλάδου από όλον τον κόσμο, με αποστολή την αύξηση της υιοθέτησης των βιοομοειδών φαρμάκων σε παγκόσμιο επίπεδο κατά τουλάχιστον 30% σε 30+ χώρες έως το 2030.

Το βιοομοειδές είναι ο διάδοχος ενός βιολογικού φαρμάκου (γνωστό και ως «φάρμακο αναφοράς») για το οποίο το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας έχει λήξει και το δικαίωμα αποκλειστικής διάθεσης έχει χαθεί. Τα βιοομοειδή έχουν ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά με το αντίστοιχο φάρμακο αναφοράς από πλευράς ποιότητας, ασφάλειας και αποτελεσματικότητας. Έτσι, το βιοομοειδές αναμένεται να έχει τα ίδια αποτελέσματα με το φάρμακο αναφοράς σε όλες τις ενδείξεις και τους πληθυσμούς ασθενών για τους οποίους έχει λάβει έγκριση το φάρμακο αναφοράς. Τα βιοομοειδή χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση και την πρόληψη πολλών νόσων που είναι απειλητικές για τη ζωή και προκαλούν σωματική ανικανότητα, όπως ο καρκίνος, η ψωρίαση, η αρθρίτιδα και ο διαβήτης.

«Λόγω της προσιτότητάς τους, τα βιοομοειδή έχουν ανοίξει έναν νέο κόσμο δυνατοτήτων για τους ασθενείς, επιτρέποντας στα βιολογικά φάρμακα να γίνουν ευρύτερα διαθέσιμα σε όσους χρειάζονται αυτές τις προηγμένες θεραπείες που μπορούν να τους αλλάξουν τη ζωή», είπε η Zorana Maravic, CEO της Digestive Cancers Europe. «Ωστόσο, μέχρι να αντιμετωπίσουμε τις υπάρχουσες ανισότητες της πρόσβασης στα βιοομοειδή, πάρα πολλοί ασθενείς θα συνεχίσουν να χάνουν την ευκαιρία θεραπείας με αξιόπιστα και αποτελεσματικά φάρμακα».

Ο ιστότοπος Act4Biosimilars.com περιγράφει τους 12 στόχους που έχουν οριστεί στο πλαίσιο των «4 A» από τη Συντονιστική Επιτροπή για την επιτυχία της αποστολής. Αυτοί περιλαμβάνουν τη διασφάλιση της δίκαιης τιμολόγησης, τη συμμετοχή των ασθενών στις θεραπευτικές αποφάσεις και τη βελτιστοποίηση της ανάπτυξης των βιοομοειδών.

Ως άμεσο επόμενο βήμα, η Συντονιστική Επιτροπή καταρτίζει ένα Σχέδιο Δράσης για την παροχή των κατάλληλων στρατηγικών, εργαλείων και δραστηριοτήτων στους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να έχουν τα μέσα και την ενθάρρυνση που χρειάζονται για να πραγματοποιήσουν αυτούς τους 12 στόχους στις 30 χώρες και πέρα από αυτές. Το Σχέδιο Δράσης θα υποστηρίζεται από χάρτες δεικτών της εκάστοτε χώρας, προκειμένου να παρακολουθείται και να υπολογίζεται η αλλαγή που συντελείται από τις ομάδες, τις ενώσεις και τους οργανισμούς παγκοσμίως.

«Αν και χώρες όπως η Νορβηγία πρωτοπορούν όσον αφορά στην υιοθέτηση των βιοομοειδών και έχουν καταφέρει επιτυχώς να εξοικονομήσουν σημαντικές δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης, υπάρχουν άλλες χώρες που ακόμη εξελίσσονται και φιλοδοξούν να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις δυνατότητές τους», δήλωσε ο Επίτιμος Καθηγητής Tore K Kvien, πρώην Επιμελητής της Ρευματολογικής Κλινικής στο Νοσοκομείο Diakonhjemmet για 25 χρόνια. Η Συντονιστική Επιτροπή θα δημιουργήσει το Σχέδιο Δράσης από κοινού με μια ομάδα ειδικών στα βιοομοειδή και κύριων εμπλεκόμενων φορέων, όπως οργανώσεις ασθενών, επαγγελματίες της υγείας, σωματεία, think tanks, κυβερνητικούς φορείς και επαγγελματικές ενώσεις.

 

Πηγη: https://healthdaily.gr/

Καρκίνος του Μαστού: Ανασκόπηση

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες στον κόσμο (εκτός από τον καρκίνο του δέρματος που δεν ανήκει στην κατηγορία του μελανώματος) και ο δεύτερος πιο συχνός καρκίνος που προκαλεί θάνατο στις γυναίκες, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα.

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες (εκτός από τον καρκίνο του δέρματος, που δεν ανήκει στην κατηγορία του μελανώματος) και ο δεύτερος πιο συχνός καρκίνος που προκαλεί θάνατο στις γυναίκες, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα.

Ο καρκίνος του μαστού είναι η μη φυσιολογική ανάπτυξη των κυττάρων που καλύπτουν τους λοβούς ή τους πόρους του μαστού. Αυτά τα κύτταρα αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα και έχουν τη δυνατότητα να εξαπλωθούν σε άλλα μέρη του σώματος. Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες μπορούν να αναπτύξουν καρκίνο του μαστού, αν και είναι ασυνήθιστο στους άνδρες. Οι διεμφυλικές γυναίκες, οι μη δυαδικοί άνθρωποι μπορούν επίσης να νοσήσουν από καρκίνο του μαστού.

Τα διεμφυλικά άτομα μπορούν επίσης να νοσήσουν από καρκίνο του μαστού. Μια διεμφυλική γυναίκα που παίρνει φάρμακα για να μειώσει τις ανδρικές ορμόνες και να ενισχύσει τις γυναικείες ορμόνες, μπορεί να έχει αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξει καρκίνο του μαστού.

Επιδημιολογία
Σύμφωνα με το NIH των ΗΠΑ, τα εκτιμώμενα νέα κρούσματα και οι θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού (μόνο στις γυναίκες) στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ) το 2022 θα έχουν ως εξής:

  • νέα κρούσματα: 287.850
  • θάνατοι: 43.250

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερα εμφανιζόμενος μη δερματικός καρκίνος στις Αμερικανίδες γυναίκες, με εκτιμώμενα 51.400 κρούσματα μη διηθητικού (in situ) πορογενούς καρκινώματος (Ductal carcinoma in situ, DCIS) και 287.850 κρούσματα διηθητικού καρκίνου του μαστού για το 2022. Έτσι, λιγότερο από μία στις έξι γυναίκες διαγνωσθείσες με καρκίνο του μαστού πεθαίνουν εξαιτίας της ασθένειας. Σε σύγκριση, έχει υπολογισθεί ότι περίπου 61.360 Αμερικανίδες γυναίκες θα πεθάνουν από καρκίνο του πνεύμονα το 2022. Οι άντρες αντιπροσωπεύουν το 1% των κρουσμάτων του καρκίνου του μαστού και των θανάτων εξαιτίας του καρκίνου του μαστού.

Στην Αυστραλία, το συνολικό ποσοστό πενταετούς επιβίωσης για καρκίνο του μαστού στις γυναίκες είναι 91%. Εάν ο καρκίνος περιορίζεται στον μαστό, το 96% των ασθενών θα είναι ζωντανοί πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση. Αυτός ο αριθμός εξαιρεί όσους πεθαίνουν από άλλες ασθένειες. Εάν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί στους περιφερειακούς λεμφαδένες, η πενταετής επιβίωση μειώνεται στο 80%.

Υπολογίζεται ότι περίπου 19.866 γυναίκες και 164 άνδρες στην Αυστραλία διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού το 2021.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας παραθέτει το «Our World in Data», ο καρκίνος του μαστού ήταν η τέταρτη αιτία θανάτου στον κόσμο το έτος 2019 (Γράφημα 1).

Επίσης, τα δύο επόμενα γραφήματα (γράφημα 2 και γράφημα 3) μας δείχνουν την εξέλιξη στο συνολικό ποσοστό πενταετούς επιβίωσης για καρκίνο του μαστού, μεταξύ των ετών 1999 και 2009.


Στοιχεία του «Our World in Data»

 

Γράφημα 1
Γράφημα 2
Γράφημα 3

Συμπτωματολογία
Μερικοί ασθενείς δεν εμφανίζουν συμπτώματα και ο καρκίνος εντοπίζεται κατά τη διάρκεια μιας μαστογραφίας ή μιας φυσικής εξέτασης από τον γιατρό.

Μερικά από τα συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν τη νόσο, είναι τα ακόλουθα:

  • νέα εξογκώματα ή πάχυνση στο στήθος, ειδικά εάν εμφανίζονται σε έναν μόνο μαστό
  • πληγές θηλής, αλλαγή στο σχήμα της θηλής
  • εκκένωση θηλής ή περιστροφή
  • αλλαγές στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού
  • λακκάκι του δέρματος του μαστού
  • δυσφορία ή πρήξιμο στη μασχάλη
  • εξάνθημα ή κόκκινο πρησμένο στήθος
  • συνεχιζόμενος πόνος που δεν σχετίζεται με τον εμμηνορροϊκό κύκλο που παραμένει μετά την περίοδo και εμφανίζεται μόνο σε έναν μαστό
  • αυξημένη πυκνότητα μαστικού ιστού (όπως εντοπίζεται στη μαστογραφία).

Ο καρκίνος του μαστού μπορεί να παρουσιάζεται με περισσότερα του ενός συμπτώματα, αλλά το πλέον αξιοσημείωτο σύμπτωμα είναι συνήθως ένα εξόγκωμα (όγκος) ή μια περιοχή πυκνού ιστού του μαστού.

Οι περισσότεροι τέτοιοι όγκοι, που πολλές φορές μπορεί εύκολα να ψηλαφηθούν, δεν είναι καρκινικοί, αλλά αποτελούν το αίτιο και την καλύτερη επιλογή για να απευθυνθεί αμέσως η ασθενής στον γιατρό της και να προχωρήσει σε έλεγχο, υπό τις οδηγίες του.

Είναι λοιπόν απαραίτητο να επισκεφτεί μια γυναίκα τον γιατρό της, αν αντιληφθεί κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα:

  • Αλλαγή στο μέγεθος ή στο σχήμα του ενός ή και των δύο μαστών
  • Εκκρίσεις από οποιαδήποτε από τις θηλές, οι οποίες μπορεί να είναι «λεκιασμένες» με αίμα
  • Εξόγκωμα ή οίδημα σε οποιαδήποτε από τις μασχάλες
  • Λακκάκια στο δέρμα των μαστών
  • Εξάνθημα πάνω ή γύρω από τη θηλή
  • Αλλαγή στην εμφάνιση της θηλής, όπως η βύθιση στο στήθος.

Ο πόνος στο στήθος δεν συνδέεται συνήθως με τον καρκίνο του μαστού.

Αιτίες του καρκίνου του μαστού
Σύμφωνα με το NIH των ΗΠΑ, η γήρανση (αυξανόμενη ηλικία) αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση των περισσότερων καρκίνων. Άλλοι παράγοντες κινδύνου που ενοχοποιούνται για την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού, είναι οι ακόλουθοι:

  • Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού
  • Σημαντική γενετική προδιάθεση
  • Κληρονομικότητα μεταλλάξεων στα γονίδια BRCA2, BRCA1 και CHEK2
  • Κατανάλωση αλκοόλ
  • Ιστορικό εμμήνου ρύσεως (έναρξη της περιόδου πριν από την ηλικία των 12 ετών /καθυστερημένη εμμηνόπαυση)
  • Ατεκνία
  • Πρώτη κύηση σε μεγάλη ηλικία
  • Παχυσαρκία (μετεμμηνοπαυσιακή)
  • Ατομικό ιστορικό καρκίνου του μαστού
  • Ατομικό ιστορικό καλοήθους πάθησης του μαστού (benign breast disease, BBD) (υπερπλαστικές μορφές της BBD)
  • Έκθεση σε γυναικείες ορμόνες (φυσικές και χορηγούμενες – Ιστορικό ορμονικής θεραπείας)
  • Συνδυασμός θεραπείας υποκατάστασης ορμονών με οιστρογόνο και προγεστερόνη
  • Έκθεση σε ακτινοθεραπεία στο στήθος/θώρακα.
  • Αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων.

Παράγοντες που συνδέονται με τον τρόπο ζωής και μπορούν να αυξήσουν μερικώς τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε άνδρες και γυναίκες, είναι οι ακόλουθοι:

  • το να είναι κάποιος υπέρβαρος
  • ανεπαρκής σωματική άσκηση (δραστηριότητα)
  • αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ.

Φαίνεται επίσης να υπάρχει συσχέτιση με κάποιες καλοήθεις νόσους του μαστού και προηγούμενη έκθεση σε ακτινοβολία. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι υπάρχουν διαθέσιμες εκτιμήσεις κινδύνου, συγκεκριμένες ανάλογα με την ηλικία, για να βοηθήσουν στην παροχή συμβουλών και στον σχεδιασμό στρατηγικών προσυμπτωματικού ελέγχου για τις γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού. Από όλες τις γυναίκες με καρκίνο του μαστού, το 5% έως 10% μπορεί να έχει μετάλλαξη βλαστικής σειράς των γονιδίων BRCA1 και BRCA2. Ο εκτιμώμενος κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού κατά τη διάρκεια όλης της ζωής σε γυναίκες με μεταλλάξεις στα BRCA1 και BRCA2 είναι 40% εώς 85%.

Οι φορείς των μεταλλαγμένων γονιδίων με ιστορικό καρκίνου του μαστού έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ετερόπλευρης νόσου που μπορεί να είναι έως και 5% ετησίως. Οι άνδρες φορείς μεταλλάξεων του BRCA2 έχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Οι μεταλλάξεις, είτε στο γονίδιο BRCA1 είτε στο γονίδιο BRCA2, προσδίδουν επίσης αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των ωοθηκών ή άλλων πρωτοπαθών καρκίνων. Μόλις εντοπιστεί μια μετάλλαξη του BRCA1 ή του BRCA2, τα άλλα μέλη της οικογένειας του φορέα μπορούν να παραπεμφθούν για γενετική συμβουλευτική και έλεγχο.

Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι υπάρχουν και προστατευτικοί παράγοντες, που μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης του γυναικείου καρκίνου του μαστού, ανάμεσα στους οποίους χαρακτηριστικά αναφέρουμε τους ακόλουθους:

  • Χρήση οιστρογόνων σε γυναίκες που έχουν υποστεί υστερεκτομή
  • Σωματική άσκηση
  • Τεκνοποίηση σε νεαρή ηλικία
  • Θηλασμός
  • Εκλεκτικοί τροποποιητές υποδοχέων οιστρογόνων
  • Αναστολείς ή αδρανοποιητές της αρωματάσης
  • Προφυλακτική μαστεκτομή
  • Προφυλακτική ωοθηκεκτομή.

Διάγνωση
Θα πρέπει αρχικά να υπογραμμίσουμε ότι οι κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι ο προσυμπτωματικός έλεγχος των ασυμπτωματικών γυναικών με μαστογραφία με ή χωρίς κλινική εξέταση του μαστού, μειώνει τη θνησιμότητα από τον καρκίνο του μαστού.

Σύμφωνα με το NIH των ΗΠΑ, η ευρεία υιοθέτηση του προσυμπτωματικού ελέγχου αυξάνει την επίπτωση του καρκίνου του μαστού σε έναν δεδομένο πληθυσμό και αλλάζει τα χαρακτηριστικά των καρκίνων που εντοπίζονται, οδηγώντας σε αυξημένη επίπτωση των καρκίνων χαμηλού κινδύνου, των προκαρκινικών αλλοιώσεων και των DCIS. Πληθυσμιακές μελέτες από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν δείξει μια αύξηση στην επίπτωση του DCIS και του διηθητικού καρκίνου του μαστού από τη δεκαετία του 1970, η οποία έχει αποδοθεί στη διαδεδομένη υιοθέτηση τόσο της μετεμμηνοπαυσιακής ορμονικής θεραπείας όσο και της μαστογραφίας προσυμπτωματικού ελέγχου. Την τελευταία δεκαετία, οι γυναίκες έχουν αποφύγει τη χρήση μετεμμηνοπαυσιακών ορμονών, και ως εκ τούτου η επίπτωση του καρκίνου του μαστού έχει μειωθεί, ωστόσο όχι στα επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί πριν από την ευρεία χρήση της μαστογραφίας προσυμπτωματικού ελέγχου.

Σύμφωνα με τα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα του Απριλίου 2019, ο ασυμπτωματικός έλεγχος υλοποιείται και αφορά:

Γυναίκες μέσου (γενικού) κινδύνου

  • 25-39 ετών
    Κλινική εκτίμηση κάθε 1-3 έτη
    Μηνιαία αυτοεξέταση μαστού
  • ≥40 ετών
    Ετήσια κλινική εκτίμηση
    Ετήσια μαστογραφία (κατά προτίμηση ψηφιακή)
    Υπερηχογράφημα μαστών ή/και μαγνητική τομογραφία (MRI) βάσει απεικονιστικών και κλινικών ενδείξεων
    Μηνιαία αυτοεξέταση.
  • Γυναίκες υψηλού κινδύνου
    Κλινική εκτίμηση κάθε 6-12 μήνες
    Ετήσια μαστογραφία (έναρξη μετά τα 30 έτη και πάντα τουλάχιστον 10 χρόνια πριν από τη διάγνωση στο νεαρότερο μέλος της οικογένειας)
    Ετήσια MRI μαστών βάσει ενδείξεων.

Σύμφωνα με τα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα του Απριλίου 2019, ως γυναίκες υψηλού κινδύνου νοούνται οι κάτωθι:

  • Ατομικό ιστορικό προηγούμενου καρκίνου μαστού
  • Ασθενείς οι οποίες έχουν λάβει ακτινοθεραπεία στον θώρακα σε ηλικία 10-30 ετών για οποιονδήποτε λόγο
  • Γυναίκες με εκτιμώμενο διά βίου κίνδυνο >20% σύμφωνα με τα κλινικά στοιχεία, που σχετίζονται κυρίως με το κληρονομικό ιστορικό:
    Γνωστή μετάλλαξη στην οικογένεια των γονιδίων BRCA1, BRCA2, PTEN, p53
    ≥ 2 διαγνώσεις καρκίνου μαστού σε ένα μέλος της οικογένειας
    ≥2 μέλη με διάγνωση καρκίνου μαστού με το ένα σε ηλικία ≤50 ετών
    Ιστορικό καρκίνου των ωοθηκών
    Ιστορικό ανδρικού καρκίνου μαστού
    Καρκίνος μαστού σε ηλικία ≤45 ετών
    ≥3 μέλη (ειδικά με μικρή ηλικία διάγνωσης) με διάγνωση καρκίνου μαστού, παγκρέατος, προστάτη, επινεφριδίων, στομάχου, παχέος εντέρου, ενδομητρίου, θυρεοειδούς, νεφρού, μελανώματος, λευχαιμίας, σαρκώματος και όγκων εγκεφάλου.

Η αξιολόγηση της ασθενούς όταν υπάρχει υποψία για καρκίνο του μαστού και η διαχείρισή της, περιλαμβάνουν γενικώς τα ακόλουθα:

  • Επιβεβαίωση της διάγνωσης
  • Εκτίμηση του σταδίου της νόσου
  • Επιλογή της θεραπείας.

Σύμφωνα με τα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα που εκδόθηκαν από το Υπουργείο Υγείας τον Απρίλιο του 2019, είναι πάντοτε αναγκαία η λεπτομερής κλινική εξέταση και η λήψη ιστορικού της ασθενούς.

Συγκεκριμένα, στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα αναφέρονται τα εξής:

Εκτίμηση ψηλαφητής βλάβης

  • Αξιολόγηση του ευρήματος είτε με παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA) και κυτταρολογική εξέταση του υλικού είτε με παρακέντηση με κόπτουσα βελόνα (core biopsy) και ιστολογική εξέταση.
  • Σε περίπτωση κακοήθειας, στο υλικό της κόπτουσας βελόνας προσδιορίζονται ο ιστολογικός τύπος, ο βαθμός κακοήθειας (grade), ER, PR, HER-2 και Ki-67.

Εκτίμηση αψηλάφητης βλάβης (μόνο απεικονιστικό εύρημα)

  • Τα προαναφερθέντα στην ψηλαφητή βλάβη, αλλά υπό απεικονιστική καθοδήγηση.

Επί αδυναμίας ταυτοποίησης της βλάβης με τα προαναφερθέντα ή επί άλλων ενδείξεων, όπως ανάδειξη ατυπίας κ.λπ., συνιστάται ανοιχτή χειρουργική βιοψία για παθολογο-ανατομική διάγνωση.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφέρουμε ότι οι συνήθεις εξετάσεις και διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, είναι οι ακόλουθες:

  • Μαστογραφία
  • Υπέρηχος
  • Μαγνητική τομογραφία μαστών (Magnetic Resonance Imaging, MRI), εάν ενδείκνυται κλινικά.
  • Βιοψία.

Στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα που εκδόθηκαν τον Απρίλιο του 2019, στο κεφάλαιο «Διαγνωστικός Έλεγχος», αναφέρονται τα ακόλουθα:

Κλινικά πρώιμος καρκίνος του μαστού

  • Ακτινογραφία θώρακα (F+P)
  • Υπερηχογράφημα ήπατος
  • Αιματολογικές εξετάσεις
    Γενική αίματος
    Ουρία, σάκχαρο, κρεατινίνη
    Ηπατική βιοχημεία
    Ca2+ ορού

Κλινικά τοπικά προχωρημένος καρκίνος του μαστού (>5 cm, block μασχαλιαίων λεμφαδένων, φλεγμονώδης καρκίνος)

  • Αξονική τομογραφία θώρακα
  • Αξονική τομογραφία άνω και κάτω κοιλίας ή/και MRI επί ευρημάτων
  • Ολόσωμο σπινθηρογράφημα οστών
  • Αιματολογικές εξετάσεις
    Γενική αίματος
    Ουρία, σάκχαρο, κρεατινίνη
    Ηπατική βιοχημεία
    Ca2+ ορού
    CA15-3

Κλινικά μεταστατικός καρκίνος του μαστού
Ακολουθούνται τα προαναφερθέντα στον κλινικά τοπικά προχωρημένο καρκίνο του μαστού.

Στο NIH των ΗΠΑ αναφέρεται ότι, παθολογικά, ο καρκίνος του μαστού μπορεί να είναι μια πολυκεντρική και αμφοτερόπλευρη νόσος. Η αμφοτερόπλευρη νόσος είναι σχετικά πιο κοινή σε ασθενείς με διηθητικό λοβιακό καρκίνωμα. Δέκα χρόνια μετά τη διάγνωση, ο κίνδυνος για την εμφάνιση πρωτοπαθούς καρκίνου στον ετερόπλευρο μαστό κυμαίνεται από 3% έως 10%, ωστόσο η ενδοκρινική θεραπεία μειώνει αυτόν τον κίνδυνο. Η εμφάνιση αμφοτερόπλευρου καρκίνου του μαστού σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για απομακρυσμένη υποτροπή. Όταν η διάγνωση του καρκίνου του μαστού σε φορείς μεταλλάξεων των BRCA1/BRCA2 είχε γίνει πριν από την ηλικία των 40 ετών, ο κίνδυνος για αμφοτερόπλευρο καρκίνο του μαστού άγγιξε σχεδόν το 50% κατά τα επόμενα 25 χρόνια.

Οι ασθενείς που έχουν καρκίνο του μαστού θα χρειαστεί να υποβληθούν σε αμφοτερόπλευρη μαστογραφία κατά την αρχική διάγνωση, ώστε να αποκλειστεί ο σύγχρονος αμφοτερόπλευρος καρκίνος του μαστού. Για την ανίχνευση είτε υποτροπής στον ομόπλευρο μαστό σε ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία με χειρουργική επέμβαση διατήρησης μαστού είτε ενός δεύτερου πρωτοπαθούς καρκίνου στον ετερόπλευρο μαστό, οι ασθενείς θα χρειαστεί να συνεχίσουν να ελέγχονται τακτικά μέσω κλινικής εξέτασης μαστού και μαστογραφιών.

Ο ρόλος της MRI στον προσυμπτωματικό έλεγχο του ετερόπλευρου μαστού και στην παρακολούθηση των γυναικών που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία με χειρουργική επέμβαση διατήρησης μαστού, συνεχίζει να εξελίσσεται. Επειδή έχει αποδειχθεί ότι η MRI μαστών οδηγεί σε αυξημένο ποσοστό ανίχνευσης της νόσου που διαφεύγει της μαστογραφίας, η επιλεκτική χρήση της MRI για πρόσθετο προσυμπτωματικό έλεγχο γίνεται ολοένα και συχνότερα, παρά την απουσία τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δεδομένων. Μιας και μόνο το 25% των θετικών ευρημάτων μέσω της MRI μαστών αντιπροσωπεύουν κακοήθεια, συνιστάται να γίνεται ιστοπαθολογική επιβεβαίωση της νόσου πριν από την όποια θεραπεία. Είναι άγνωστο εάν αυτό το υψηλό ποσοστό ανίχνευσης της νόσου θα μεταφραστεί σε βελτιωμένη έκβαση της θεραπείας.

Πίνακας 1. Προσδιορισμός πρωτοπαθούς όγκου (T) – Κλινικός και παθολογικόςα

Προγνωστικοί παράγοντες
Προτού περάσουμε στη Θεραπεία του Καρκίνου του Μαστού, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι ή νόσος αυτή συχνά αντιμετωπίζεται με διάφορους συνδυασμούς χειρουργικής επέμβασης, ακτινοθεραπείας, χημειοθεραπείας και ορμονοθεραπείας. Η πρόγνωση όμως και η επιλογή της θεραπείας μπορεί να επηρεαστούν από τα ακόλουθα κλινικά και παθολογικά χαρακτηριστικά (με βάση τη συμβατική ιστολογία και ανοσοϊστοχημεία):

  • Την εμμηνοπαυσιακή κατάσταση της ασθενούς
  • Το στάδιο νόσου
  • Τον βαθμό του πρωτοπαθούς όγκου
  • Την κατάσταση υποδοχέων οιστρογόνων (estrogen receptor, ER) και προγεστερόνης (progesterone receptor, PR) του όγκου
  • Την υπερέκφραση και/ή γονιδιακή ενίσχυση του υποδοχέα τύπου 2 του ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (human epidermal growth factor type 2 receptor, HER2/neu)
  • Τον ιστολογικό τύπο. Ο καρκίνος του μαστού κατηγοριοποιείται σε μια ποικιλία ιστολογικών τύπων, εκ των οποίων κάποιοι έχουν προγνωστική σημασία. Προγνωστικά ευνοϊκοί ιστολογικοί τύποι περιλαμβάνουν το βλεννώδες καρκίνωμα, το μυελοειδές καρκίνωμα και το σωληνώδες καρκίνωμα.

Στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα που εκδόθηκαν τον Απρίλιο του 2019, στο κεφάλαιο «Προγνωστικοί και Προβλεπτικοί Δείκτες Καρκινώματος του Μαστού», αναφέρονται τα εξής: «Σημαντικοί προγνωστικοί και προβλεπτικοί ανταπόκρισης σε θεραπεία, δείκτες στο καρκίνωμα μαστού, είναι οι ορμονικοί υποδοχείς οιστρογόνων (ER) και προγεστερόνης (PR) και ο υποδοχέας του ανθρώπινου επιδερμιδικού αυξητικού παράγοντα HER2/neu/cerbΒ2. Οι δείκτες αυτοί πρέπει να ελέγχονται κατά τη διάγνωση όλων των καρκίνων του μαστού, πρώιμων ή μεταστατικών. Ο δείκτης κυτταρικού πολλαπλασιασμού Ki67, ενδεικτικός της βιολογίας του όγκου, μπορεί επίσης να μελετηθεί κατά τη διάγνωση».

Στο ίδιο κείμενο και στο κεφάλαιο «Αξιολόγηση Ορμονικών Υποδοχέων», αναφέρονται λεπτομερώς τόσο οι προϋποθέσεις, όσο και η μεθοδολογία.

Αντίστοιχα, στο NIH των ΗΠΑ αναφέρεται ότι η ανάλυση του μοριακού προφίλ του καρκίνου του μαστού περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

  • Έλεγχος κατάστασης των ER και PR
  • Έλεγχος κατάστασης του HER2/neu
  • Έλεγχος γονιδιακού προφίλ με τη χρήση της ανάλυσης μικροσυστοιχίας (microarray) ή της αλυσιδωτής αντίδρασης αντίστροφης μεταγραφής – πολυμεράσης (π.χ. MammaPrint, Oncotype DX).

Βάσει των αποτελεσμάτων του ελέγχου για τους ER, PR και HER/neu, ο καρκίνος του μαστού κατηγοριοποιείται σε έναν από τους ακόλουθους τύπους:

  • Θετικός στους ορμονικούς υποδοχείς
  • Θετικός στον HER2/neu
  • Τριπλά αρνητικός (αρνητικός στους ER, PR και HER2/neu).

Η κατάσταση των ER, PR και HER2/neu του όγκου είναι σημαντική για τον καθορισμό της πρόγνωσης και την πρόβλεψη της ανταπόκρισης σε ενδοκρινική και HER2-στοχευμένη θεραπεία. Η ομάδα συναίνεσης της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (American Society of Clinical Oncology) και του Κολλεγίου των Αμερικανών Παθολόγων (College of American Pathologists), έχει δημοσιεύσει οδηγίες για να βοηθήσει στην τυποποίηση της απόδοσης, της ερμηνείας και της αναφοράς των αναλύσεων που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της κατάστασης των ER-PR μέσω ανοσοϊστοχημείας και της κατάστασης του HER2/neu μέσω ανοσοϊστοχημείας και in situ υβριδισμού.

Σύμφωνα πάντα με το NIH των ΗΠΑ, οι εξετάσεις γονιδιακού προφίλ, «ανάμεσα στα άλλα», περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

  • MammaPrint: η πρώτη εξέταση γονιδιακού προφίλ που πήρε έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ήταν η εξέταση γενετικής υπογραφής MammaPrint. Η εξέταση γενετικής υπογραφής για 70 γονίδια κατηγοριοποιεί τους όγκους σε προγνωστικές κατηγορίες υψηλού και χαμηλού κινδύνου. Ο στόχος της δοκιμής MINDACT (NCT00433589) ήταν να καθορίσει την κλινική χρησιμότητα και το όφελος για τον ασθενή της επικουρικής χημειοθεραπείας (βλ. παρακάτω).
  • Oncotype DX: Η γονιδιακή ανάλυση Oncotype DX 21 είναι η εξέταση γονιδιακού προφίλ με την πιο εκτεταμένη κλινική επικύρωση μέχρι σήμερα και εφαρμόζεται σε καρκίνο του μαστού θετικό στους ορμονικούς υποδοχείς. Το σκορ υποτροπής για τα 21 γονίδια δημιουργείται με βάση τα επίπεδα έκφρασης καθενός από αυτά τα 21 γονίδια:
    σκορ υποτροπής <18: χαμηλός κίνδυνος
    σκορ υποτροπής ≥18 και <31: ενδιάμεσος κίνδυνος
    σκορ υποτροπής ≥31: υψηλός κίνδυνος.

Θεραπεία
Στα Διαγνωστικά/Θεραπευτικά Πρωτόκολλα του Απριλίου 2019 αναφέρεται, σχετικά με την ανάπτυξη των θεραπευτικών ογκολογικών πρωτοκόλλων, ότι έχουν ληφθεί υπόψη:

  • η κατηγοριοποίηση των θεραπευτικών σχημάτων ή θεραπευτικών συνδυασμών σε νεοδιαγνωσθέν νόσημα/νεόπλασμα
  • η κατηγοριοποίηση των θεραπευτικών σχημάτων ή θεραπευτικών συνδυασμών σε υποτροπιάζον ή ανθεκτικό νόσημα/νεόπλασμα.

«Μολονότι η σταδιοποίηση του καρκίνου του μαστού βασίζεται στα ανατομικά στοιχεία του συστήματος TNM, πολύ πρόσφατα έγινε αποδεκτό από την Αμερικανική Κοινή Επιτροπή για τον Καρκίνο (American Joint Commission of Cancer, AJCC) πως θα πρέπει να ενσωματωθούν συγκεκριμένοι βιολογικοί παράγοντες στο σταδιοποιητικό σύστημα, προκειμένου να προσδιορισθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η πρόγνωση της νόσου και επομένως με μεγαλύτερη ορθότητα η θεραπευτική επιλογή», αναφέρεται στο κείμενο των Διαγνωστικών/Θεραπευτικών Πρωτοκόλλων του Απριλίου 2019.

Στους παράγοντες αυτούς, όπως αναφέρεται στην 8η έκδοση του Εγχειριδίου Σταδιοποίησης του Καρκίνου της AJCC, περιλαμβάνονται η διαφοροποίηση του όγκου, η έκφραση υποδοχέων οιστρογόνων (ER), υποδοχέων προγεστερόνης (PR) και HER2, καθώς και η βαθμολογία εμπορικά διαθέσιμων προγνωστικών γονιδιακών υπογραφών (όπως, π.χ., Oncotype DX, MammaPrint ή EndoPredict).

Όπως μας ενημερώνει το NIH των ΗΠΑ, το σύστημα σταδιοποίησης της Αμερικανικής Κοινής Επιτροπής για τον Καρκίνο (American Joint Committee on Cancer, AJCC) παρέχει μια στρατηγική για την ομαδοποίηση των ασθενών σε σχέση με την πρόγνωση. Οι θεραπευτικές αποφάσεις σχηματίζονται εν μέρει σύμφωνα με τις κατηγορίες σταδιοποίησης, αλλά επίσης σύμφωνα και με άλλους κλινικούς παράγοντες όπως αυτοί που ακολουθούν παρακάτω, κάποιοι από τους οποίους λαμβάνονται υπόψη και στον καθορισμό του σταδίου του καρκίνου:

  • Μέγεθος όγκου
  • Κατάσταση λεμφαδένων
  • Επίπεδα των ER και PR στον καρκινικό ιστό
  • Κατάσταση του HER2/neu στον όγκο
  • Βαθμός όγκου
  • Εμμηνοπαυσιακή κατάσταση
  • Γενικότερη υγεία ασθενούς.

Για τον προσδιορισμό του καρκίνου του μαστού, η AJCC έχει ορίσει τη σταδιοποίηση σύμφωνα με την ταξινόμηση του TNM (Tumor, Node, Metastasis: όγκος, λεμφαδένας, μεταστάσεις). Ο βαθμός του όγκου καθορίζεται από τα μορφολογικά του χαρακτηριστικά, όπως οι σωληνώδεις σχηματισμοί, ο πυρηνικός πλειομορφισμός και ο μιτωτικός δείκτης.

 

 

Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/

Η πρόκληση της πρόληψης και του ελέγχου των νοσοκομειακών λοιμώξεων και της μικροβιακής αντοχής

Το Πανελλήνιο Πρόγραμμα για την Πρόληψη και τον Έλεγχο των Νοσοκομειακών Λοιμώξεων (ΝΛ) και της Μικροβιακής Αντοχής (ΜΑ) είναι έργο αποκλειστικά χρηματοδοτούμενο από το Κοινωφελές Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και ενταγμένο στο Πρόγραμμα «Πρωτοβουλία για την Υγεία», που κυρώθηκε με τον Νόμο 4564/2018 (ΦΕΚ Α170), με διαχειριστή το Κέντρο Κλινικής Επιδημιολογίας και Έκβασης Νοσημάτων – CLEO (www.cleoresearch.org).

Το πρόγραμμα φέρει την ονομασία «GRIPP-SNF» (Greek Infection Prevention Program – Stavros Niarchos Foundation) και εφαρμόζεται σε δέκα αντιπροσωπευτικά νοσοκομεία της χώρας. Το GRIPP-SNF στοχεύει στη μείωση, στην πρόληψη και στον έλεγχο των συχνότερων και σοβαρότερων λοιμώξεων που σχετίζονται με την παρεχόμενη φροντίδα υγείας, καθώς και στην ορθολογική χρήση των αντιμικροβιακών μέσω τεκμηριωμένων, στοχευμένων, πολυπαραγοντικών και αποδοτικών στρατηγικών. Οι στόχοι αυτοί, που είναι προτεραιότητα και για την Πολιτεία, αποτελούν σημαντική πρόκληση, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση των επιδόσεων όσον αφορά την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής και την πρόληψη και τον έλεγχο των ΝΛ σε επίπεδο Ε.Ε.

Το GRIPP-SNF αποτελεί την πρώτη εθνική σύμπραξη όλων των ενδιαφερόμενων μερών για την καταπολέμηση των ΝΛ και της ΜΑ, συμπεριλαμβανομένων του Οργανισμού Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία (ΟΔΙΠΥ), του CLEO, του Υπουργείου Υγείας, του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) και του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ).
Οι βασικοί πυλώνες της στρατηγικής του προγράμματος είναι:

  1. Η ενίσχυση των Επιτροπών Νοσοκομειακών Λοιμώξεων (ΕΝΛ) των νοσοκομείων που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα με επιπλέον Νoσηλευτές Επιτήρησης Λοιμώξεων (ΝΕΛ).
  2. Η δημιουργία Eθνικού Eκπαιδευτικού Προγράμματος με τίτλο «Βασικές Αρχές Πρόληψης και Ελέγχου Λοιμώξεων», το οποίο στοχεύει στην εκπαίδευση όλων των ΝΕΛ που εργάζονται σε όλα τα νοσοκομεία της χώρας. Κατόπιν, θα επεκταθεί και σε νοσηλευτές οι οποίοι εργάζονται σε κρίσιμα τμήματα (ΜΕΘ, Αιματολογικά – Ογκολογικά Τμήματα) ή κατέχουν θέσεις οι οποίες είναι κρίσιμες στον έλεγχο των λοιμώξεων (κλινικοί σύνδεσμοι λοιμώξεων).
  3. Η δημιουργία ενιαίου εθνικού συστήματος καταγραφής για την επιτήρηση των ΝΛ και της ΜΑ.
  4. Η επιτήρηση και καταγραφή των συχνότερων κατηγοριών ΝΛ και της ΜΑ.
  5. Η εφαρμογή πολυπαραγοντικών στρατηγικών ελέγχου λοιμώξεων και εργαλείων ποιότητας για συνεχή βελτίωση (Quality Improvement).
  6. Η συνεργασία με το Institute for Healthcare Improvement (IHI), που έχει σημαντική πείρα και θετικά αποτελέσματα από συνεργασίες αυτού του εύρους.

Από τα τέλη του 2021, βρίσκονται σε πλήρη ανάπτυξη οι δράσεις του GRIPP-SNF για την πρόληψη και τον έλεγχο των ΝΛ και της ΜΑ. Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν οι εναρκτήριες επισκέψεις της επιστημονικής ομάδας του προγράμματος στα δέκα συνεργαζόμενα νοσοκομεία της χώρας. Στο πλαίσιο των συναντήσεων αυτών, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση τόσο στην ανάγκη αναγνώρισης από τις διοικήσεις των νοσοκομείων και από όλους τους επαγγελματίες υγείας του σοβαρού προβλήματος των ΝΛ και της ΜΑ, όσο και στη δέσμευσή τους ότι θα εφαρμόσουν τις παρεμβάσεις που έχουν σχεδιαστεί, προϋποθέσεις απαραίτητες για την επιτυχή υλοποίηση του προγράμματος. Στη συνέχεια, ξεκίνησε η καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης ως προς τη συμμόρφωση με τις πέντε στιγμές υγιεινής των χεριών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και το ρυθμό των μικροβιαιμιών που σχετίζονται με την κεντρική γραμμή (CLABSIs), ενώ ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός σειράς παρεμβάσεων οι οποίες θα πραγματοποιηθούν εντός των επόμενων τεσσάρων ετών αναφορικά με την πρόληψη και τον έλεγχο των ΝΛ και της ΜΑ. Θα πρέπει να επισημανθεί σε αυτό το σημείο ότι ήδη τα συνεργαζόμενα νοσοκομεία έχουν ενισχυθεί με ΝΕΛ, οι οποίοι σε άριστη συνεργασία με την ΕΝΛ, συμβάλλουν στην ομαλή και αποτελεσματική υλοποίηση των δράσεων του προγράμματος.

Επιπλέον, από τις 13 Δεκεμβρίου 2021 βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ο β’ κύκλος του εκπαιδευτικού προγράμματος «Βασικές Αρχές Πρόληψης και Ελέγχου Λοιμώξεων», στον οποίο συμμετέχουν 120 ΝΕΛ από όλα τα νοσοκομεία της χώρας. Ο α΄ κύκλος, ο οποίος ολοκληρώθηκε με τη διαδικασία των εξετάσεων στις 16 Νοεμβρίου 2021, ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένος. Στον α΄ κύκλο συμμετείχαν συνολικά 92 ΝΕΛ, εκ των οποίων 72 (78,26%) προχώρησαν μέχρι την αξιολόγηση μετά τη διενέργεια του εκπαιδευτικού προγράμματος (τελική εξέταση). Από τους 72 ΝΕΛ που συμμετείχαν στις τελικές εξετάσεις, οι 61 (84,7%) τις ολοκλήρωσαν με επιτυχία, λαμβάνοντας πιστοποιητικό εξειδικευμένης επιμόρφωσης από το Κέντρο Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ) του ΕΚΠΑ. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι κατά την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας του εκπαιδευτικού προγράμματος παρατηρήθηκε ότι η ατομική επίδοση των ΝΕΛ που συμμετείχαν τόσο στην προ-αξιολόγηση όσο και στην τελική εξέταση, βελτιώθηκε στο 90,3% (65) των συμμετεχόντων, με βελτίωση άνω του 20% να παρατηρείται στο 66,7% (48) των ΝΕΛ.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα εκπονήθηκε σε συνεργασία CLEO – EΚΠΑ, με φορέα υλοποίησης το Τμήμα Νοσηλευτικής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Αποτελείται από 10 διδακτικές ενότητες και 42 επιμέρους υποενότητες, ενώ οι εισηγητές είναι ιατροί και νοσηλευτές με αναγνωρισμένο κλινικό, ερευνητικό και ακαδημαϊκό έργο και τεράστια πείρα στο αντικείμενο της πρόληψης και του ελέγχου των νοσοκομειακών λοιμώξεων. Η συνολική διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος είναι 5 έτη (Σεπτέμβριος 2021-Φεβρουάριος 2026) και θα διεξάγεται τρεις φορές ανά έτος μέσω της χρήσης της ειδικής πλατφόρμας εξ αποστάσεως εκπαίδευσης του ΚΕΔΙΒΙΜ του ΕΚΠΑ. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προβλέπεται να συνεχιστεί και μετά την ολοκλήρωση του GRIPP-SNF.

Επιπροσθέτως, μέσω του GRIPP-SNF για πρώτη φορά στην Ελλάδα αναπτύχθηκε και εγκαταστάθηκε στα δέκα συνεργαζόμενα νοσοκομεία ενιαία ηλεκτρονική πλατφόρμα καταχώρισης των αναγκαίων δεδομένων για την επιτήρηση των ΝΛ και της ΜΑ, η συλλογή των οποίων πραγματοποιείται με τη χρήση ειδικά σχεδιασμένων εργαλείων. Ο καταγραφέας σε κάθε νοσοκομείο είναι σε θέση να περνά τις πληροφορίες που έχει συλλέξει αμέσως στην ηλεκτρονική πλατφόρμα. Τα συμμετέχοντα νοσοκομεία θα ενημερώνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα για τα αποτελέσματα των μετρήσεων των αποτελεσμάτων που επιτυγχάνουν. Η βάση είναι δυναμική και μπορούν να συμπεριληφθούν δείκτες που θα αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Σημειώνεται ότι η ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγραφής του προγράμματος θα παραδοθεί στη συνέχεια στον ΕΟΔΥ για καθολική χρήση στα ελληνικά νοσοκομεία.

Τέλος, αναφορικά με τη συνεργασία που έχει το CLEO με το Ινστιτούτο Βελτίωσης Φροντίδας Υγείας (Institute for Healthcare Improvement, IHI) στο πλαίσιο του προγράμματος, αυτή στοχεύει στη χρήση της τεχνογνωσίας του οργανισμού για τη βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων του εγχειρήματος. Το IHI δραστηριοποιείται σε όλον τον κόσμο και έχει εκτενή εμπειρία στον επανασχεδιασμό Συστημάτων Υγείας με σκοπό τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας τους, την αποφυγή λαθών, απωλειών, καθυστερήσεων και την ορθολογική διαχείριση των πόρων. Μέρος αυτής της συνεργασίας αποτέλεσε η συμμετοχή 31 στελεχών των εμπλεκόμενων στο GRIPP-SNF φορέων από την Ελλάδα στα «Breakthrough College», όπου αναπτύχθηκαν μοντέλα και εργαλεία συνεχούς βελτίωσης της ποιότητας, που έφεραν θετικά αποτελέσματα στη μείωση του ποσοστού των νοσοκομειακών λοιμώξεων σε άλλα μεγάλα εθνικά προγράμματα και που αναμένεται ότι θα παραγάγουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα στο GRIPP.

 

 

Πηγη: https://hellenicmedicalreview.gr/