Σύμφωνα με τα στοιχεία της International Diabetes Federation (IDF) 463 εκατομμύρια ενήλικες (1 στους 11) ζουν με Διαβήτη σε όλο τον κόσμο και ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί στα 629 εκατομμύρια μέχρι το 2045.
Ένας στους δύο ενήλικες με Διαβήτη παραμένουν αδιάγνωστοι (232 εκατομμύρια) με τους περισσότερους να πάσχουν από Διαβήτη τύπου 2. Τρία στα τέσσερα άτομα με Διαβήτη ζουν σε χώρες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Αν και έχουν περάσει 100 χρόνια από την ανακάλυψη της ινσουλίνης, η διαχείριση του Διαβητικού ασθενή παραμένει μείζον ιατρικό ζήτημα που αφορά τόσο την διάγνωση όσο και την ρύθμιση του Διαβήτου και ασφαλώς, σύμφωνα και με τις τελευταίες Διεθνείς (ADA-EASD) και Ελληνικές (ΕΔΕ) την πρόληψη των επιπλοκών που ευθύνονται για την μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης του ασθενούς.
Στη χώρα μας εκτιμάται ότι 12% του πληθυσμού ζει με Διαβήτη, 13% έχει προδιαβήτη, ενώ το 29% των ατόμων με ΣΔ είναι αρρύθμιστοι. Περίπου 1.000.000 ασθενείς έχουν ΣΔ και ένας στους δύο ενήλικες είναι αδιάγνωστοι. Πρόκειται λοιπόν για μείζον υγειονομικό ζήτημα και υποχρέωση όλων μας να ενημερώσουμε το ευρύ κοινό για την ανάγκη σωστής διαχείρισης του Διαβήτη.
Μειωμένη έκκριση ινσουλίνης
Ο Διαβήτης είναι μια πολυσυστηματική μεταβολική νόσος που αφορά δυσλειτουργία πολλών οργάνων όπως του παγκρέατος με μειωμένη έκκριση ινσουλίνης αλλά και του γαστρεντερικού σωλήνα με μειωμένη ικρετινική δράση, στο μυϊκό σύστημα με αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη και άρα μειωμένη προσληψη γλυκόζης, στο ήπαρ με αύξηση της γλυκογονόλυσης και νεογλυκογέννεσης άρα υπερπροσφορα γλυκόζης στο αίμα, στο λιπώδη ιστό με αυξημένη λιπόλυση και προσφορά ενέργειας και στον νεφρό με αυξημένη επαναροφηση γλυκόζης. Τελικό αποτέλεσμα όλων αυτών η μετρούμενη Υπεργλυκαιμία στον ασθενή που μπορεί να φτάσει αρρύθμιστος σε σοβαρές καταστάσεις απειλητικές για την ζωή του όπως η Διαβητική κετοξέωση.
Ο Διαβήτης όμως, ακόμα και ασυμπτωματικός, ευθύνεται για σπουδαίες επιπλοκές λόγω της βλάβης που προκαλεί σε μικρά και μεγάλα αγγεία (Διαβητική μικρο και μακροαγγειοπάθεια). Αυτές αφορούν την Καρδιαγγειακή νόσο, την Διαβητική νεφροπάθεια την περιφερική αγγειακή νόσο και την Διαβητική αμφιβληστρειδοπάθεια.
Η Υπεργλυκαιμία, η Υπέρταση, η Δυσλιπιδαιμία και η Παχυσαρκία μαζί και με άλλους παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα οδηγούν τον Διαβητικό ασθενή στην Στεφανιαία Νόσο και στον καρδιαγγειακό θάνατο. Ο Διαβητικός διατρέχει δύο έως τέσσερις φορές παραπάνω κίνδυνο για Έμφραγμα του μυοκαρδίου και Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο από τον γενικό πληθυσμό. Αυτό θα μειώσει τελικά την ζωή του έως και 12 χρόνια. Ακόμα όμως και να μην έχει ένα θορυβώδες σύμβαμα, παρατηρεί να νιώθει κουρασμένος, να φουσκώνει με το περπάτημα ή να έχει το βράδυ ένα αίσθημα πνιγμονής δηλ. να έχει αναπτύξει από τον Διαβήτη καρδιακή ανεπάρκεια με πολυσυστηματικές κλινικές εκδηλώσεις και δυστυχώς θάνατο από ισχαιμία, αρρυθμία και ανεπάρκεια αντλίας. Σχεδόν οι μισοί ασθενείς με Διαβήτη έχουν υποκλινική αδιάγνωστη καρδιαγγειακή νόσο.
Ομοιόσταση της γλυκόζης
Ο νεφρός σαν όργανο παίζει σπουδαίο ρόλο στην ομοιόσταση της γλυκόζης, του όγκου και στην ρύθμιση της Αρτηριακής Πίεσης. Το 45% των Διαβητικών πάσχουν από Νεφρική νόσο.
Η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία του στον Διαβήτη οδηγεί ήδη από τα πρώιμα στάδια της νόσου σε λευκωματινουρία, σε μειωμένη κάθαρση κρεατινίνης και τελικά σε Νεφρική ανεπάρκεια που μειώνει περαιτέρω το προσδόκιμο επιβίωσης και επηρεάζει την ποιότητα ζωής του ασθενούς (κατάληξη σε Χρόνια Νεφρική Νόσο τελικού σταδίου και στην αιμοκάθαρση).
Γι’ αυτό λοιπόν η πρώιμη και έγκαιρη διάγνωση είναι πολύ σημαντική γιατί μπορεί να σώζει ζωές και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ασθενών. Σύμφωνα και με τις κατευθυντήριες οδηγίες μπορούμε έγκαιρα να χορηγήσουμε στον ασθενή μας – πέρα από τις συστάσεις για Δίαιτα, Άσκηση και Αλλαγή του τρόπου ζωής του -την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή για την ρύθμιση της Γλυκοζυλιωμένης Αιμοσφαιρίνης του και την πρόληψη των επιπλοκών.
Στόχος να προστατέψουμε την ζωή του!
Αδαμάντιος Μπουρδάκης
MD,PhD , Ειδικός Παθολόγος με εξειδίκευση στο Διαβήτη στις παθήσεις Λιπιδίων και Παχυσαρκίας
Διευθυντής ΕΣΥ Β΄ Παθολογικής Κλινικής
Υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου & Ιατρείου Λιπιδίων και Παχυσαρκίας
Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων
Τέσσερις εβδομάδες μετά τη νόσηση ξεκινούν τα μακροπρόθεσμα συμπτώματα (Long Covid-19 Syndrome) της νόσου και μπορεί να διαρκέσουν έως και περισσότερο από 12 μήνες, με την κόπωση, τη δύσπνοια, τις μυαλγίες και τις διαταραχές ύπνου να είναι τα συμπτώματα που φαίνεται να εμμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, όπως επισημαίνει o κ. Μιχάλης Σπανός, απόφοιτος της Ιατρικής Αθηνών και Ερευνητής του «Massachusetts General Hospital» στο «Harvard Medical School» Σύμφωνα με τα ευρήματα μελέτης που διεξήγαγε η επιστημονική του ομάδα για το σύνδρομο Long Covid, 40% με 50% των ασθενών που αναρρώνουν από COVID-19 εμφανίζουν τουλάχιστον ένα σύμπτωμα του «μετά-οξέους COVID συνδρόμου».
• Κύριε Σπανέ, με την πανδημία να εμφανίζει σημάδια «υποχώρησης» -όσον αφορά τη βαρύτητα της νόσου- η επιστημονική κοινότητα επικεντρώνει εντονότερα το ενδιαφέρον της στις μακροπρόθεσμες παρενέργειες της Covid-19. Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία, πόσο απρόβλεπτες και σοβαρές μπορεί να είναι;
Σύμφωνα με ερευνητική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε πρόσφατα1, 40% με 50% των ασθενών που αναρρώνουν από COVID-19 εμφανίζουν τουλάχιστον ένα σύμπτωμα του «μετά-οξέους COVID συνδρόμου» (Post-Acute Covid Syndrome, PACS) ή συνδρόμου μακρόχρονου COVID (Long COVID-19 syndrome). Πρόκειται για μία συστάδα συμπτωμάτων που είτε εμμένουν αφότου η οξεία λοίμωξη έχει αποδράμει είτε προκύπτουν εκ νέου μετά από αυτή.
Τα πιο συχνά από αυτά είναι: εμμένον και σημαντικό αίσθημα κοπώσεως, δύσπνοια, διαταραχές συγκέντρωσης, διαταραχές ύπνου, ανοσμία, πονοκέφαλος, ψυχιατρικές διαταραχές κυρίως με τη μορφή γενικευμένης αγχώδους διαταραχής, επίμονος βήχας, πόνος στο στήθος, αρθραλγίες, μυϊκή αδυναμία κ.α. Όσον αφορά στη σοβαρότητα, τα συμπτώματα αυτά εμφανίζουν ένα φάσμα: από ήπια έως και πολύ σοβαρά που μπορεί ακόμα να προκαλούν αναπηρία και να επηρεάζουν έντονα την καθημερινότητα του ασθενούς.
Προς το παρόν, τα συμπτώματα αυτά δεν μπορούν να προβλεφθούν αποτελεσματικά, γι’ αυτό και η επιστημονική κοινότητα αρχίζει και επικεντρώνεται στην ανεύρεση προβλεπτικών και προγνωστικών παραγόντων του Long Covid συνδρόμου, ώστε να οδηγηθούμε από την πρόβλεψη του συνδρόμου στην αποτελεσματική θεραπεία και τελικά στην πρόληψή του.
• Πόσο διαρκούν τα συμπτώματα και ποιες περιπτώσεις ασθενών αφορά; Οι μελέτες έχουν δείξει πως υπάρχουν συγκεκριμένα ανθρώπων που ζουν με τα «κατάλοιπα» της νόσου;
Φαίνεται πως τα μακροπρόθεσμα συμπτώματα της νόσου ξεκινούν 4 βδομάδες έπειτα από την νόσηση και μπορεί να διαρκέσουν έως και περισσότερο από 12 μήνες, με την κόπωση, τη δύσπνοια, τις μυαλγίες και τις διαταραχές ύπνου να είναι τα συμπτώματα που φαίνεται να εμμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα2.
Ορισμένοι ασθενείς φαίνεται πως παρουσιάζουν μεγαλύτερη επιρρέπεια στο σύνδρομο και είναι πιθανόν να εμφανίσουν τα συμπτώματα για πολύ μεγάλο διάστημα άνω του ενός χρόνου, χωρίς όμως να γνωρίζουμε ακόμα ποιο θα μπορούσε να είναι το ανώτατο χρονικό όριο αυτών. Όσον αφορά στα χαρακτηριστικά των ασθενών που είναι πιο πιθανόν να εμφανίσουν Long COVID-19 μερικά από αυτά φαίνεται να είναι: η σοβαρότητα της αρχικής λοίμωξης, εισαγωγή στο νοσοκομείο ή σε μονάδα εντατικής θεραπείας κατά την οξεία φάση της νόσου, ηλικία άνω των 40 ετών, ο μεγάλος αρχικός αριθμός συμπτωμάτων κατά την οξεία νόσο και η παρουσία κοπώσεως, πρώιμα κατά την λοίμωξη3–6.
• Με τα έως τώρα δεδομένα, το να βγάλουμε τον κορωνοϊό από τη ζωή μας είναι δύσκολο και σχεδόν αδύνατον, επισημαίνουν οι ειδικοί. Για πόσο ακόμα θα ζούμε με αυτόν και με ποιο τρόπο μπορούμε να αποτρέψουμε τον υψηλό αριθμό θανάτων που καταγράφεται σήμερα;
Τα τελευταία δύο χρόνια, ο ιός αυτός μεταδίδεται, αναπαράγεται και μεταλλάσσεται συνεχώς χρησιμοποιώντας τον άνθρωπο ως ξενιστή. Πλέον το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα έχει αναγνωρίσει κομμάτια του ιού και έχει ήδη προσαρμοστεί έτσι ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει τον ιό αυτό σε περίπτωση επόμενης επαφής με αυτόν. Από την άλλη μεριά ο ιός SARS-CoV-2 έχει περάσει από πολλά στάδια μεταλλάξεων με σκοπό να εξελιχθεί έτσι ώστε να μπορεί να μεταδίδεται αποτελεσματικά, να αναπαράγεται και να προκαλεί όλο και λιγότερες επιπτώσεις στον ξενιστή για να μπορεί στο μέλλον να ξανά μεταδοθεί και να επιβιώσει.
Αυτό που περιγράφω είναι μια αμοιβαία προσαρμογή ιού και ανθρωπίνου οργανισμού με σκοπό την «συμβίωση». Και αυτό πιστεύω πως θα συμβεί. Δηλαδή μοιάζει αρκετά πιθανό πλέον το σενάριο που θέλει τον ιό αυτό μόνιμο κομμάτι της ανθρώπινης ζωής χωρίς φυσικά να έχει καταστροφικές συνέπειες για αυτή. Η πρόληψη και αποτροπή της σοβαρής νόσου και των θανάτων φυσικά μπορεί να συμβεί σε ατομικό επίπεδο με τον εμβολιασμό.
• Η διάθεση των εμβολίων κατά του κορωνοϊού επέφερε τα επιθυμητά αποτελέσματα; Η πολυπόθητη «ανοσία της αγέλης» και η θωράκιση των εμβολιασμένων κατέδειξε πολλές αδυναμίες σε βάθος χρόνου. Τι πιστεύετε ότι πως δεν λειτούργησε σωστά ή τι χάσαμε στην πορεία της πανδημίας;
Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου όσον αφορά αφενός τη μετάδοση τη νόσου COVID-19 αλλά και αφετέρου την μείωση της σοβαρής νόσησης και των θανάτων είναι πλέον ένα αδιαμφισβήτητο, ερευνητικά επιβεβαιωμένο γεγονός. Όμως, είναι γνωστό πως για να επιτευχθεί η ανοσία της αγέλης απαιτείται η ανοσοποίηση (είτε με φυσικό τρόπο όπως είναι η λοίμωξη, είτε με τεχνητό, όπως γίνεται με το εμβόλιο) ενός πληθυσμού στο σύνολό του.
Αρχικά, θα πρέπει να καταστεί σαφές πως όταν κάνουμε λόγο για «πληθυσμό» δεν το εννοούμε υπό τα στενά όρια μίας πόλης ή μίας χώρας. Αυτό θα είχε νόημα μόνο εάν τα σύνορα της χώρας ήταν κλειστά με αυστηρό περιορισμό στις μετακινήσεις εντός και εκτός αυτής. Έτσι, λαμβάνοντας υπόψιν τον αριθμό των διεθνών μετακινήσεων και την έκταση αυτών στις σύγχρονες κοινωνίες, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως ο όρος «ανοσία της αγέλης» θα πρέπει να τροποποιηθεί/επεκταθεί έτσι ώστε να συμπεριλάβει το σύνολο των σύγχρονων ανθρωπίνων κοινωνιών παγκοσμίως.
Αυτό είναι ακριβώς και το σημείο στο οποίο η προσπάθεια επίτευξης ανοσίας της αγέλης απέτυχε: ενδεικτικά αναφέρω πως έως και τις 7 Απριλίου 2021 μόνο το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού είχε λάβει τουλάχιστον μία δόση ενός εγκεκριμένου εμβολίου7. Έτσι, ακόμα και αν χώρες όπως το Ισραήλ, η Χιλή, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υψηλά ποσοστά δόσεων εμβολίου ανά αριθμό κατοίκων, όσο τα σύνορα είναι ανοικτά και επιτρέπουν μετακινήσεις (ακόμα και υπό όρους) η ανοσία της αγέλης είναι αδύνατο να επιτευχθεί όταν υπάρχουν χώρες με εξαιρετικά χαμηλή ή και σχεδόν ανύπαρκτη εμβολιαστική κάλυψη (όπως για παράδειγμα το Μάλι και η Ναμίμπια)7 και άρα νέοι ξενιστές για τον ιό.
• Εσχάτως στη μάχη κατά του κορωνοϊού προστέθηκαν και τα αντι-ιικά φάρμακα, προκειμένου να θωρακιστούν οι ασθενείς που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο. Μπαίνουμε στην τελική ευθεία που ο ιός γίνεται ενδημικός; Πλέον διαθέτουμε ισχυρά «όπλα» στη μάχη κατά της πανδημίας;
Πράγματι, η μετάβαση από το στάδιο της πανδημίας/επιδημίας στην ενδημικότητα του ιού (σταθερή διατήρηση του παθογόνου στελέχους εντός του πληθυσμού, συχνά με μειωμένο επιπολλασμό της νόσου) συμβαίνει ήδη, αργά αλλά σταθερά. Επιτυγχάνεται αφενός με την επικράτηση ιικών στελεχών που είναι λιγότερο παθογόνα αλλά πιο μεταδοτικά (απαιτείται μικρότερη λοιμογόνος δόση για την μετάδοση τους από άνθρωπο σε άνθρωπο) και αφετέρου με την όλο και αυξανόμενη ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να τα αναγνωρίζει και να τα εξουδετερώνει αποτελεσματικά.
Έτσι, η αρχική φάση της εκθετικής αύξησης των κρουσμάτων θα δώσει τη θέση της σε μία φάση χαμηλού επιπολασμού με τον δείκτη R0 (ή πιο σωστά Reff, effective reproductive number) να ισούται κατά μέσο όρο με 1. Αυτή η φάση ονομάζεται ενδημία. Αν και αυτή η μετάβαση είναι καταδικασμένη να συμβεί, το πότε είναι δύσκολο να προβλεφθεί καθώς αποτελεί συνισταμένη πολλών μεταβλητών.
Όσον αφορά την φαρμακευτική θεραπεία, υπάρχουν 2 γενικές κατηγορίες φαρμάκων κατά του κορωνοϊού: α. Τα αντι-ιικά φάρμακα και β. Τα φάρμακα που είχαν ενδείξεις για άλλες παθήσεις και «επαναπροσδιορίστηκαν» για να χρησιμοποιηθούν έναντι του ιού (repurposed drugs). Από πρόσφατες μετα-αναλύσεις8–10 φαίνεται πως κάποια από αυτά μειώνουν την θνητότητα ή το ποσοστό εισαγωγής στο νοσοκομείο, την μονάδα εντατικής θεραπείας και την διασωλήνωση τον ασθενών με σοβαρή νόσο COVID-19, όπως για παράδειγμα, τα κορτικοστεροειδή, η Κολχικίνη, οι αναστολείς της Janus κινάσης (JAKi), μονοκλωνικά αντισώματα, αναστολείς της ιντερλευκίνης 6 (IL-6i)11 αλλά και νεότερα αντιιικά φάρμακα όπως τα molnupiravir12, Paxlovid13, ακόμα και το αντικαταθλιπτικό φάρμακο fluvoxamine14.
Βέβαια, επαναλαμβάνω πως η αποτελεσματικότητα των περισσότερων από αυτά αποτελεί αντικείμενο τρεχόντων ερευνών σε αντίθεση φυσικά με την αποτελεσματικότητα της πρόληψης της σοβαρής νόσου που επιτυγχάνεται με τον εμβολιασμό.
• Σύμφωνα με τα ευρήματα μελετών, η υποπαραλλαγή Όμικρον ΒΑ.2 είναι εγγενώς σημαντικά πιο μεταδοτική από την ΒΑ.1, ενώ διαθέτει ιδιότητες διαφυγής από την ανοσία οι οποίες μειώνουν περαιτέρω την προστασία που προσφέρει ο εμβολιασμός. Πρακτικά τι σημαίνει σε βάθος χρόνου για την πορεία της πανδημίας, εφόσον δεν υπάρξουν σημαντικές αλλαγές στο πεδίο των μεταλλάξεων;
Το στέλεχος SARS-CoV-2 Όμικρον (B.1.1.529) το οποίο αναγνωρίστηκε στην Νότια Αφρική στα τέλη του Νοεμβρίου του 2021, έχει ήδη παράγει άλλες 3 γενετικά διακριτές ιικές γενεαλογικές σειρές, τις BA.1, BA.2 and BA.3. Θα πρέπει να αναφερθεί πως το στέλεχος αυτό είναι το μοναδικό προς το παρόν που επιδεικνύει έναν τόσο μεγάλο αριθμό μεταλλάξεων σε σχέση με το αρχικό στέλεχος (στέλεχος Wuhan) στο γονίδιο που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη «ακίδα» του Ιού (Spike protein).
Συγκεκριμένα, έχουν αναγνωρισθεί τουλάχιστον 30 μεταλλάξεις της πρωτεΐνης ακίδας και μάλιστα οι περισσότερες βρίσκονται σε μια περιοχή η οποία είναι υπεύθυνη για την πρόσδεση του ιού στον υποδοχέα ACE2, τον υποδοχέα δηλαδή που χρησιμοποιεί ο ιός για την εισχώρηση του στα ανθρώπινα κύτταρα15. Φαίνεται πως οι ίδιες μεταλλάξεις που κάνουν τον ιό πιο μεταδοτικό είναι και αυτές που μειώνουν την παθογονικότητά του, κάνοντας τον πιο ικανό να προσβάλλει το ανώτερο αναπνευστικό σύστημα παρά το κατώτερο αναπνευστικό και τους πνεύμονες και άρα να προκαλεί λιγότερο σοβαρή νόσο16. Όσον αφορά τα υποστελέχη του Όμικρον στελέχους, μία μελέτη παρατήρησης από τη Δανία, (η οποία βέβαια βρίσκεται ακόμα σε στάδιο προ-δημοσίευσης) έδειξε πως το υποστέλεχος ΒΑ.2 είναι περισσότερο μεταδοτικό από το ΒΑ.1.
Επιπρόσθετα, μια πρόσφατη μελέτη υπολογιστικής τοπογραφίας του ιού στην οποία χρησιμοποιήθηκαν τεχνητά νευρωνικά δίκτυα για τον υπολογισμό της μεταδοτικότητας και ανοσολογικής απόδρασης, έδειξε πως το υπο-στέλεχος αυτό έχει την δυναμική να επικρατήσει παγκοσμίως17. Φυσικά, απαιτούνται εκτενέστερες και πιο καλά σχεδιασμένες μελέτες για να αποφανθούμε με περισσότερη σιγουριά για την μεταδοτικότητα των νέων στελεχών. Είναι πολύ πιθανόν έως βέβαιο πως στελέχη σαν το B.1.1.529 θα υπάρξουν στο μέλλον πολλά, καθώς η πολύ χαμηλή παγκόσμια εμβολιαστική κάλυψη (ειδικότερα στις αναπτυσσόμενες χώρες) παρέχει το κατάλληλο υπόβαθρο στα ιικά στελέχη να εξελίσσονται και μέσω των τυχαίων μεταλλάξεων να παράγουν όλο και νέες ιικές γενεαλογικές σειρές.
• Τα τελευταία χρόνια η επιστημονική κοινότητα επικεντρώθηκε σχεδόν μονοθεματικά στην έρευνα για την καταστολή της πανδημίας. Στο πεδίο των καρδιαγγειακών νοσημάτων όπου εξειδικεύεστε, τι νεότερο γνωρίζουμε τόσο στον τομέα πρόληψης όσο και θεραπείας;
To 2020-2021 αποτέλεσε μία χρονιά πολλών εξελίξεων στον τομέα των καρδιαγγειακών παθήσεων. Ενδεικτικά αναφέρω μερικές: αρχικά, επετεύχθησαν σημαντικά βήματα προς την αποτελεσματική γονιδιακή θεραπεία μιας πολύ σοβαρής χρόνιας καρδιακής ασθένειας που ονομάζεται καρδιακή αμυλοείδωση και οφείλεται στην συσσώρευση μια κακοπτυχωμένης πρωτεΐνης, της Τρανσθυρετίνης. Επιστήμονες χρησιμοποίησαν την μέθοδο CRISPR-Cas9 (μέθοδος γονιδιακής αποσιώπησης) και κατάφεραν να μειώσουν τα επίπεδα Τρανσθυρετίνης στο αίμα 6 ασθενών 52-87% κατά μέσο όρο18.
Στον τομέα της φαρμακευτικής θεραπείας, ένα νέο φάρμακο, η σεμαγλουτίδη το οποίο παρασκευάστηκε με κύρια ένδειξη τον Σακχαρώδη Διαβήτη φάνηκε πως είναι αποτελεσματικό και έναντι της παχυσαρκίας και δύναται να μειώσει τους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο19.
Τέλος, νέα οχήματα που ονομάζονται «κινητές μονάδες αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου» (Mobile Stroke Units) και είναι εξοπλισμένα με κινητό τομογραφικό σαρωτή (για τη διάγνωση τυχόν εγκεφαλικού επεισοδίου) και ειδική φαρμακευτική αγωγή για την άμεση και έγκαιρη αντιμετώπιση ενός αγγειακού επεισοδίου φάνηκε πως βελτίωσαν την αντιμετώπιση των ασθενών με οξύ αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο αποφρακτικού τύπου και μείωσαν τα επίπεδα αναπηρίας μετά από 90 μέρες, καταδεικνύοντας πόσο σημαντική είναι η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία στον τομέα αυτό20.
• Η ημέρα που οι γιατροί θα έχουν αντικατασταθεί από ένα μηχάνημα μπορεί να αργεί ακόμη αρκετά, όμως η συνεισφορά της τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική είναι ήδη υπαρκτή και μπορεί να αποδειχθεί κολοσσιαία στο άμεσο μέλλον. Ποια τα διδάγματα που έχουμε έως σήμερα και τι αναμένουμε στο εγγύς μέλλον;
Πράγματι, η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) παρεισφρέει όλο και περισσότερο στον ιατρικό τομέα. Real-time παρακολούθηση ασθενών από απόσταση μέσω εφαρμογής, μοντέλα υποβοήθησης διάγνωσης απεικονιστικών εξετάσεων, σχεδίαση βιολογικών μορίων με σκοπό την ανακάλυψη νέων φαρμάκων, αποτελεσματική διάγνωση και πρόληψη ασθενειών μέσω ανάλυσης πολλαπλών βιοδεικτών σε βιολογικά υγρά είναι λίγες από τις εφαρμογές της ΤΝ που αναπτύσσονται ραγδαία και θα αποτελέσουν μέρος της ιατρικής μεθόδου.
Ηδη στον τομέα της ιστοπαθολογίας και παθολογικής ανατομικής, για παράδειγμα, κατέστη δυνατή η διάγνωση διαφόρων ειδών καρκίνου από ιστοτεμάχια προς βιοψία. Προγράμματα ΤΝ χρησιμοποιώντας αλγοριθμικά μοντέλα αναγνώρισης της φυσιολογικής αρχιτεκτονικής των ιστών δύνανται να αναγνωρίσουν αποτελεσματικά περιοχές ιστικής ατυπίας (αρχόμενης κυτταρικής καρκινογένεσης) επιταχύνοντας έτσι την διαγνωστική διαδικασία21–24.
• Η μαζική φυγή των νέων γιατρών (brain drain) από τη χώρα μας λαμβάνει σοβαρές διαστάσεις, καθώς την τελευταία δεκαετία την Ελλάδα έχουν εγκαταλείψει περισσότεροι από 17.500 νέοι γιατροί. Εσάς, ποιοι λόγοι σας οδήγησαν στο εξωτερικό;
Αρχικά, θα έλεγα πως η ενασχόλησή μου με τον ερευνητικό τομέα αποτέλεσε το πρώτο και βασικότερο έναυσμα για την εργασία μου εκτός Ελλάδας. Η μεθοδολογία της έρευνας στηρίζεται βασικά στην διατύπωση ερευνητικών ερωτημάτων και έπειτα στον σχεδιασμό και υλοποίηση ερευνητικών πρωτοκόλλων με σκοπό την αποσαφήνιση των ερωτημάτων αυτών.
Η διαδικασία αυτή όμως στην ιατρική έρευνα είναι συχνά μακροχρόνια και σημαντικά δαπανηρή. Έτσι, είναι απαραίτητες δομές -κρατικές και μη- που στηρίζουν το υπέρογκο αυτό έργο. Συγκεκριμένα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, το έτος 2018 καταναλώθηκαν για ιατρική. έρευνα 194.2 δισεκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων το 66.7% (129.5 δισ.) προήλθε από. ιδιωτικό τομέα και το 22.2% (43 δισ.) προήλθε από τον κρατικό μηχανισμό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αφενός την ραγδαία ερευνητική πρόοδο και αφετέρου την εισδοχή πολλών επιστημόνων από όλο τον κόσμο (Brain Gain).
Έτσι, στο περιβάλλον αυτό, οι προοπτικές επιστημονικής εξειδίκευσης και εξέλιξης είναι, θα έλεγα, απεριόριστες για έναν ιατρό-ερευνητή με δεδομένο πως και αυτός επιδεικνύει επιμονή, αφοσίωση και αγάπη για αυτό που κάνει.
Ο Μιχάλης Σπανός είναι απόφοιτος της Ιατρικής Αθηνών και Ερευνητής του «Massachusetts General Hospital» που υπάγεται στο «Harvard Medical School»
References
1 Groff D, Sun A, Ssentongo AE, et al. Short-term and Long-term Rates of Postacute Sequelae of SARS-CoV-2 Infection: A Systematic Review. JAMA Netw Open 2021; 4. DOI:10.1001/jamanetworkopen.2021.28568.
2 Alkodaymi MS, Omrani OA, Fawzy NA, et al. Prevalence of post-acute COVID-19 syndrome symptoms at different follow-up periods: A systematic review and meta-analysis. Clin Microbiol Infect 2022; published online Feb. DOI:10.1016/j.cmi.2022.01.014.
3 Carvalho-Schneider C, Laurent E, Lemaignen A, et al. Follow-up of adults with noncritical COVID-19 two months after symptom onset. Clin Microbiol Infect 2021; 27. DOI:10.1016/j.cmi.2020.09.052.
4 Goërtz YMJ, Van Herck M, Delbressine JM, et al. Persistent symptoms 3 months after a SARS-CoV-2 infection: the post-COVID-19 syndrome? ERJ Open Res 2020; 6. DOI:10.1183/23120541.00542-2020.
5 Jacobson KB, Rao M, Bonilla H, et al. Patients With Uncomplicated Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). Have Long-Term Persistent Symptoms and Functional Impairment. Similar to Patients with Severe COVID-19: A Cautionary Tale During a Global Pandemic. Clin Infect Dis 2021; 73. DOI:10.1093/cid/ciab103.
6 Stavem K, Ghanima W, Olsen MK, Gilboe HM, Einvik G. Prevalence and determinants of fatigue after covid-19 in non-hospitalized subjects: A population-based study. Int J Environ Res Public Health 2021; 18. DOI:10.3390/ijerph18042030.
7 Mathieu E, Ritchie H, Ortiz-Ospina E, et al. A global database of COVID-19 vaccinations. Nat Hum Behav 2021; 5. DOI:10.1038/s41562-021-01122-8.
8 Siemieniuk RAC, Bartoszko JJ, Ge L, et al. Drug treatments for covid-19: Living systematic review and network meta-Analysis. BMJ 2020; 370. DOI:10.1136/bmj.m2980.
9 Lamontagne F, Agoritsas T, MacDonald H, et al. A living WHO guideline on drugs for covid-19. BMJ 2020; 370. DOI:10.1136/bmj.m3379.
10 Kotecha P, Light A, Checcucci E, et al. Repurposing of drugs for Covid-19: a systematic review and meta-analysis. Panminerva Med 2020. DOI:10.23736/s0031-0808.20.04024-0.
11 Lim PC, Wong KL, Rajah R, et al. Comparing the efficacy of tocilizumab with corticosteroid therapy in treating COVID-19 patients: a systematic review and meta-analysis. DARU J Pharm Sci 2022; published online Jan 27. DOI:10.1007/s40199-021-00430-8.
12 Fischer W, Eron JJ, Holman W, et al. Molnupiravir, an Oral Antiviral Treatment for COVID-19. medRxiv Prepr Serv Heal Sci 2021. DOI:10.1101/2021.06.17.21258639.
13 Wen W, Chen C, Tang J, et al. Efficacy and safety of three new oral antiviral treatment (molnupiravir, fluvoxamine and Paxlovid) for COVID-19:a meta-analysis. Ann Med 2022; 54: 516–23.
14 Reis G, dos Santos Moreira-Silva EA, Silva DCM, et al. Effect of early treatment with fluvoxamine on risk of emergency care and hospitalisation. among patients with COVID-19: the TOGETHER randomised, platform clinical trial. Lancet Glob Heal 2022; 10. DOI:10.1016/S2214-109X(21)00448-4.
15 Araf Y, Akter F, Tang Y, et al. Omicron variant of SARS‐CoV‐2: Genomics, transmissibility, and responses to current COVID‐19 vaccines. J Med Virol 2022; published online Jan 23. DOI:10.1002/jmv.27588.
16 Wolter N, Jassat W, Walaza S, et al. Early assessment of the clinical severity of the SARS-CoV-2 omicron variant in South Africa: a data linkage study. Lancet 2022; 399: 437–46.
17 Chen J, Wei G-W. Omicron BA.2 (B.1.1.529.2): high potential to becoming the next dominating variant. ArXiv 2022; published online Feb 10.
18 Gillmore JD, Gane E, Taubel J, et al. CRISPR-Cas9 In Vivo Gene Editing for Transthyretin Amyloidosis. N Engl J Med 2021; 385. DOI:10.1056/nejmoa2107454.
19 Wilding JPH, Batterham RL, Calanna S, et al. Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. N Engl J Med 2021; 384. DOI:10.1056/nejmoa2032183.
20 Grotta JC, Yamal J-M, Parker SA, et al. Prospective, Multicenter, Controlled Trial of Mobile Stroke Units. N Engl J Med 2021; 385. DOI:10.1056/nejmoa2103879.
21 Fu Y, Jung AW, Torne RV, et al. Pan-cancer computational histopathology reveals mutations, tumor composition and prognosis. Nat Cancer 2020; 1. DOI:10.1038/s43018-020-0085-8.
22 Campanella G, Hanna MG, Geneslaw L, et al. Clinical-grade computational pathology using weakly supervised deep learning on whole slide images. Nat Med 2019; 25. DOI:10.1038/s41591-019-0508-1.
23 Jackson HW, Fischer JR, Zanotelli VRT, et al. The single-cell pathology landscape of breast cancer. Nature 2020; 578. DOI:10.1038/s41586-019-1876-x.
24 Kather JN, Pearson AT, Halama N, et al. Deep learning can predict microsatellite instability directly from histology in gastrointestinal cancer. Nat Med 2019; 25. DOI:10.1038/s41591-019-0462-y.
Ένα καλά κρυμμένο μυστικό που απασχολεί ακόμη και σήμερα τους ειδικούς είναι γιατί κάποιοι άνθρωποι μολύνονται με κορονοϊό και κάποιοι άλλοι όχι.
Αναφερόμενη στο μυστήριο αυτό η καθηγήτρια Ανοσολογίας και Βιοχημείας του πανεπιστημίου Trinity του Δουβλίνου, Cliona O’Farrelly, τόνισε πως υπάρχουν ουσιαστικά τέσσερις λόγοι.
Συγκεκριμένα η ειδικός αφού υποστήριξε πώς αν και η έρευνα είναι ακόμη σε εξέλιξη υποστήριξε πώς οι λόγοι αυτοί εντοπίζονται στη:
καλή υγεία,
προσεκτική συμπεριφορά,
σε συγκεκριμένο κοινωνικο – οικονομικό υπόβαθρο και
σπάνια έμφυτη ανοσολογική απόκριση.
Κορονοϊός: Τι μελετούν οι ειδικοί
Μάλιστα η καθηγήτρια υποστήριξε πώς έχουμε δεδομένα τώρα ότι οι γυναίκες που δε μολύνθηκαν είχαν μια αυξημένη έμφυτη ανοσολογική απόκριση, το είδος της απόκρισης που ενεργοποιείται αμέσως όταν συναντά τον ιό, μόλις εκείνος εισβάλει στον οργανισμό. Πολλοί άνθρωποι δε μολύνονται επειδή είναι εξαιρετικά προσεκτικοί και αξίζουν συγχαρητήρια. Ορισμένοι έχουν μια έμφυτη ανοσολογική υπογραφή, η οποία μπορεί να κρατά τον ιό μακριά, χωρίς να έχει προηγηθεί μόλυνση»
Μάλιστα αποκάλυψε ότι τη στιγμή επιστήμονες από όλο τον κόσμο σε μια τεράστια διεθνή κοινοπραξία μελετούν ανθρώπους από 40 διαφορετικές χώρες οι οποίοι δεν έχουν μολυνθεί από τον κοροναϊό, μολονότι έχουν έρθει σε στενή επαφή με κρούσματα.
Και κατέληξε: «Θα χρειαστεί να παρακολουθήσουμε ολόκληρο το γονιδίωμα των ανθρώπων, κάτι το δύσκολο επειδή πρόκειται για κάτι ιδιαίτερα μεταβλητό. Ωστόσο, αναμένουμε ότι θα δούμε κάποιες μεταλλάξεις στο έμφυτο γονίδιο του ανοσοποιητικού που δίνουν στους ανθρώπους αντίσταση».
Τα εννέα νέα συμπτώματα που προκαλεί η covid- 19 προστέθηκαν στα ήδη αναγνωρισμένα συμπτώματα του κορονοϊού από τους επιστήμονες στη Βρετανία.
Τα αρχικά σημάδια μόλυνσης από Covid που αναγνωρίστηκαν στη Βρετανία ήταν:
πυρετός
επίμονος βήχας
απώλεια όσφρησης ή γεύσης
Πλέον στην επίσημη λίστα με τα προειδοποιητικά συμπτώματα του NHS σύμφωνα με την DailyMail περιλαμβάνονται:
Δύσπνοια/Δυσκολία στην αναπνοή
Αίσθημα κόπωσης και εξάντλησης
Πόνοι στο σώμα
Πονοκέφαλος
Πονόλαιμος
Ρινική καταρροή (μύτη που τρέχει) ή συμφόρηση (μπούκωμα)
Απώλεια όρεξης
Διάρροια
Αίσθημα ναυτίας
Το βρετανικό ΕΣΥ αναφέρει στην επίσημη ιστοσελίδα του ότι τα συμπτώματα είναι «παρόμοια με συμπτώματα άλλων ασθενειών, όπως το κρυολόγημα και η γρίπη». Τα άτομα που παρουσιάζουν αυτά τα συμπτώματα θα πρέπει να «προσπαθούν να μένουν στο σπίτι και να αποφεύγουν την επαφή με άλλους ανθρώπους», καθώς και να λαμβάνουν «έξτρα προσοχή» για να αποφύγουν την επαφή με οποιονδήποτε διατρέχει υψηλότερο κίνδυνο από τον ιό.
Φωτιές έχει ανάψει σε Συλλόγους ασθενών και χρονίως πασχόντων, η ρύθμιση που περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και προβλέπει ότι οι χρονίως πάσχοντες μπορούν μόνο μία φορά το χρόνο να επισκέπτονται τον ειδικό γιατρό για την πάθησή τους.
Οι χρονίως πάσχοντες θα πρέπει όπως και ο υπόλοιπος πληθυσμός να εγγραφούν στον προσωπικό γιατρό ώστε να μπορούν να έχουν πρόσβαση στα νοσοκομεία και από τον οποίο θα εξετάζονται τακτικά για τη νόσο από την οποία πάσχουν.
Να σημειωθεί ότι με βάση τα άρθρα του νομοσχεδίου, προσωπικός γιατρός μπορεί να γίνει ο Γενικός Γιατρός, ο Παθολόγος και ο Παιδίατρος. Παρότι ο υπουργός Υγείας Θάνος Πλεύρης έχει δηλώσει ότι θα επιτραπεί στους χρονίως πάσχοντες να επιλέξουν ως προσωπικό γιατρό τον ειδικό που τους παρακολουθεί για την πάθησή τους, κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στο νομοσχέδιο.
Οι χρονίως πάσχοντες και η μία επίσκεψη
Μάλιστα σε άρθρο του νομοσχεδίου του υπουργείου Υγείας προβλέπεται πως μόνο μία επίσκεψη θα μπορούν να κάνουν στον ειδικό γιατρό «άπαξ ανά έτος» όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Γεγονός που σημαίνει για παράδειγμα ότι ο ασθενής με διαβήτη θα μπορεί να βλέπει δωρεάν μόνο μία φορά το χρόνο τον ενδοκρινολόγο του, εκείνος που πάσχει από νευρολογική πάθηση μόνο μία φορά ανά έτος τον νευρολόγο και κάποιος που έχει ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής μόνο μια φορά το χρόνο τον αγγειοχειρουργό.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο επίμαχο άρθρο: «Οι χρονίως πάσχοντες εγγράφονται σε προσωπικό ιατρό, ο οποίος έχει την ευθύνη τήρησης του Ατομικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας και παραπέμπονται άπαξ ανά έτος σε εξειδικευμένους θεράποντες ιατρούς, οι οποίοι μπορούν να υπηρετούν σε δημόσιες μονάδες υγείας είτε να είναι συμβεβλημένοι με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. είτε να εργάζονται σε συμβεβλημένους παρόχους με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ..
Ο προσωπικός ιατρός διατηρεί την υποχρέωση ενημέρωσης του Α.Η.Φ.Υ. και της τακτικής συνταγογράφησης του χρονίως πάσχοντα σε διασύνδεση με τον θεράποντα ιατρό του».
Ποιοτικά κριτήρια αναμένεται να εφαρμόσει άμεσα ο ΕΟΠΥΥ για τους παρόχους του όπως ιδιωτικές κλινικές, διαγνωστικά κέντρα, κέντρα αποκατάστασης κ.λ.π. Πρόκειται για κριτήρια που προβλέπονται στο υπό κατάθεση νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας το οποίο είναι σε δημόσια διαβούλευση.
Με βάση τα ποιοτικά κριτήρια αυτά θα αμείβονται και οι ιδιωτικές κλινικές αλλά και τα διαγνωστικά κέντρα αφού όταν δεν πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις θα υποχρεώνονται να δίνουν μεγαλύτερες εκπτώσεις. Μάλιστα για όσους δεν έχουν κανένα από τα κριτήρια, δεν θα μπορούν να κάνουν σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ.
Η ηγεσία του υπουργείου Υγείας επισημαίνει ότι με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλίζονται ποιοτικότερες υπηρεσίες στους ασφαλισμένους του οργανισμού καθώς οι πάροχοι υπηρεσιών θα είναι υπό συνεχή έλεγχο ακόμη και σε πραγματικό χρόνο (real time).
Τα νέα κριτήρια του ΕΟΠΥΥ
Εκτός από τα διαγνωστικά κέντρα και οι ιδιωτικές κλινικές και τα κέντρα αποκατάστασης θα πρέπει να έχουν κάποια αντικειμενικά κριτήρια ώστε να καλύπτονται οι ασφαλισμένοι.
Όπως αναφέρεται στο Άρθρο 4 «Εισαγωγή κριτηρίων ποιότητας για τη διαμόρφωση πολιτικών αποζημιώσεων και σύναψης συμβάσεων στις υπηρεσίες υγείας, ιατροτεχνολογικών προϊόντων και υλικών»
O Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) δύναται να διαμορφώνει πολιτικές αποζημιώσεων και σύναψης συμβάσεων, με κριτήρια ποιότητας, για τον καθορισμό των τιμών αποζημίωσης των υπηρεσιών υγείας, ιατροτεχνολογικών προϊόντων και υλικών (πάροχοι υγείας) και για την εφαρμογή υποχρεωτικών εκπτώσεων βάσει κριτηρίων ποιότητας (ποιοτικό rebate), σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες βέλτιστες πρακτικές.
Ως κριτήρια ποιότητας των υπηρεσιών των παρόχων υγείας ορίζονται ιδίως:
α) η ηλικία, η κατάσταση, η συντήρηση και ο εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων, της υλικοτεχνικής υποδομής και του εξοπλισμού,
β) η εκπαίδευση και η εξειδίκευση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού,
γ) οι πιστοποιήσεις από αναγνωρισμένους εθνικούς ή διεθνείς δημόσιους ή ιδιωτικούς οργανισμούς δημιουργίας ή έκδοσης προτύπων,
δ) η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας και η εισαγωγή καινοτομιών,
ε) οι νοσηλευτικές και ιατρικές ειδικότητες που προσφέρονται και η εξειδίκευση των υπηρεσιών που παρέχονται,
ε) η βαρύτητα των περιστατικών που εξυπηρετούνται,
στ) η ανάπτυξη κλινών και η ύπαρξη ειδικών κλινών και κλινών Μονάδων Εντατικής Θεραπείας (Μ.Ε.Θ.),
ζ) η ορθή κλινική πρακτική, η συχνότητα εμφάνισης επιπλοκών ή ιατρικών λαθών κατά την παροχή υπηρεσιών υγείας ή τη χρήση των ιατροτεχνολογικών προϊόντων και υλικών και
η) η ύπαρξη πολιτικής κατά των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων.
Τι αλλαγές φέρνει με τον προσωπικό γιατρό στις εισαγωγές στα νοσοκομεία το νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας
Μόνο με το ειδικό παραπεμπτικό από τον προσωπικό γιατρό θα μπορούν πολύ σύντομα να εισάγονται στα νοσοκομεία οι ασθενείς, διαφορετικά θα πρέπει να καταβάλουν από την τσέπη τους τα νοσήλια στον ιδιωτικό τομέα.
Το νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας εισαγάγει ένα νέο σύστημα στις εισαγωγές στα νοσοκομεία όπου τον πρώτο λόγο θα έχει ο προσωπικός γιατρός. Εάν κρίνει εκείνος μόνο τότε ένας ασθενής θα μπορεί να νοσηλευθεί. Στην περίπτωση αυτή θα εκδίδεται και το απαραίτητο παραπεμπτικό το οποίο ουσιαστικά θα είναι το διαβατήριο για τις δωρεάν υπηρεσίες.
Το σύστημα παραπομπών σε νοσοκομείο
Χωρίς την παραπομπή αυτή οι πολίτες δεν θα μπορούν να μπουν δωρεάν στο ΕΣΥ.
Η ρύθμιση προβλέπει: «Καθιερώνεται σύστημα παραπομπών των πολιτών από τον προσωπικό ιατρό ως αναγκαία προϋπόθεση για την πρόσβαση στις δημόσιες μονάδες δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας υγείας (σ.σ: δημόσια και πανεπιστημιακά νοσοκομεία).
copyright: pexels
Ο προσωπικός ιατρός καθοδηγεί τον πολίτη και λειτουργεί ως «πύλη εισόδου» για την πρόσβαση των εγγεγραμμένων πολιτών στις δομές και υπηρεσίες υγείας. Το σύστημα παραπομπών από τον προσωπικό ιατρό δεν ισχύει για τα έκτακτα και επείγοντα περιστατικά».
Παρότι ο προσωπικός γιατρός ορίζεται ως προαιρετικός, υπάρχουν και αντικίνητρα που θεσμοθετούνται για όσους δεν τον επιλέξουν. Παρότι δεν καθορίζονται με το νομοσχέδιο, θεωρείται βέβαιον ότι όσοι δεν έχουν παραπομπή, δεν θα καλύπτονται.
Γι αυτό όσοι δεν θα διαθέτουν προσωπικό γιατρό θεωρείται πιθανό ότι δεν θα αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ για νοσηλείες, ιατρικές πράξεις ή χειρουργεία. Θα πρέπει να καταβάλουν όλο το κόστος από την τσέπη τους πιθανώς στον ιδιωτικό τομέα.
Να σημειωθεί ότι το μέτρο αυτό που θα αρχίσει να εφαρμόζεται μόλις υιοθετηθεί πλήρως ο θεσμός του προσωπικού γιατρού, δεν θα ισχύει για τα επείγοντα περιστατικά παρά μόνο για τα λεγόμενα «ψυχρά» χειρουργεία.
Παρότι θεωρητικά ο προσωπικός γιατρός δεν θα είναι υποχρεωτικός, αναγκαστικά οι πολίτες θα πρέπει να τον επιλέξουν καθώς θα έχουν μειωμένα προνόμια στο ΕΣΥ και γενικότερα στην κάλυψη από τον ΕΟΠΥΥ. Η ρύθμιση προβλέπει: «Εισαγωγή Συστήματος Κινήτρων και Αντικινήτρων για την εγγραφή του πληθυσμού σε προσωπικό ιατρό και την τήρηση της διαδικασίας του συστήματος παραπομπών
Μέχρι την πλήρη εφαρμογή του συστήματος παραπομπών, καθιερώνεται σύστημα εφαρμογής κινήτρων για την ενθάρρυνση εγγραφής των πολιτών σε προσωπικό ιατρό και την τήρηση της διαδικασίας του συστήματος παραπομπών. Ομοίως καθιερώνεται σύστημα συνεπειών («αντικινήτρων») για τη μη εγγραφή των πολιτών σε προσωπικό ιατρό και τη μη τήρηση της διαδικασίας του συστήματος παραπομπών».
Ανοίγει η πλατφόρμα για εθελοντικό εμβολιασμό των ατόμων άνω των 60 ετών για την 4η δόση.
Όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών καθηγήτρια Μαρία Θεοδωρίδου, όλοι όσοι είναι άνω των 60 ετών και ειδικά εάν έχουν συνοδά νοσήματα ή διαμένουν σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων θα μπορούν να κάνουν 4η δόση με το εμβόλιο για τον κορονοϊό.
Η 4η δόση θα γίνεται 4 μήνες μετά την 3η δόση σύμφωνα με την απόφαση της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών.
Πότε ανοίγει η πλατφόρμα για την 4η δόση
Με βάση την απόφαση του Γ.Γ. του υπουργείου Υγείας Μάριου Θεμιστοκλέους, η πλατφόρμα θα ανοίξει ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα και ανά δεκαετίες.
Συγκεκριμένα το άνοιγμα θα γίνει σταδιακά και θα ξεκινήσει την Πέμπτη 7 Απριλίου για τους 80 ετών και άνω.
Θα ακολουθήσει το άνοιγμα της πλατφόρμα για τους 70 – 79 ετών και θα ακολουθήσουν οι 60-69 ετών.
Σύμφωνα με τον κ.Θεμιστοκλέους οι δικαιούχοι της 4ης δόσης είναι συνολικά 1,3 εκατ. πολίτες που είναι άνω των 60 ετών.
Συνεχίζονται οι ανισότητες στην πρόσβαση σε εμβόλια και θεραπείες
Δημοσίευμα του Nature αναφέρει ότι ερευνητές μιας βασικής αφρικανικής κλινικής δοκιμής δεν έχουν πρόσβαση σε αντιικό φάρμακο κατά της COVID-19, γεγονός που αποθαρρύνει τις προσπάθειες για δοκιμή της θεραπείας σε αφρικανικούς πληθυσμούς ή και του συνδυασμού της με άλλες θεραπείες, που θα μπορούσαν ενδεχομένως να επεκτείνουν τη χρησιμότητά της στην ήπειρο.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Πρωτοβουλία Drugs for Neglected Diseases Initiative (DNDi) ζήτησε από την Pfizer προμήθειες του αντιιικού της φαρμάκου Paxlovid για χρήση στην κλινική δοκιμή ANTICOV, μια μεγάλη μελέτη σε δέκα αφρικανικές χώρες που στοχεύει να βρει θεραπείες για ήπια έως μέτρια νόσο COVID-19 – ιδιαίτερα αυτές που θα μπορούσαν να βοηθήσουν σε χώρες με λιγότερους πόρους.
Νωρίτερα φέτος, η DNDi ζήτησε μια αρκετά μεγάλη ποσότητα του Paxlovid για τη θεραπεία 1.000–2.000 συμμετεχόντων στη μελέτη ANTICOV, αλλά όπως δήλωσε, η Pfizer αρνήθηκε το αίτημα δηλώνοντας ότι είχε ήδη σχέδια να πραγματοποιήσει παρόμοιες δοκιμές. Οι λεπτομέρειες αυτών των δοκιμών δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ακόμη και η Pfizer δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τα σχέδιά της ή το αίτημα της DNDi όταν ρωτήθηκε για αυτά από το Nature.
«Είμαστε δεσμευμένοι σε καλά ελεγχόμενες, βασισμένες σε υποθέσεις κλινικές μελέτες που μπορούν να παρέχουν δεδομένα που θα γίνουν αποδεκτά από διεθνείς ρυθμιστικούς οργανισμούς», ανέφερε η εταιρεία σε δήλωση της. «Εστιάζουμε τις προσπάθειες και τους πόρους μας με τρόπο που ναμεγιστοποιεί τη διαθεσιμότητα της συνολικής μας προσφοράς».
Αλλά η απόφαση της Pfizer έχει απογοητεύσει τους υποστηρικτές της δημόσιας υγείας. Η αδυναμία του DNDi να αποκτήσει φάρμακο για κλινικές δοκιμές ενισχύει τις συνεχείς ανισότητες στην πρόσβαση σε εμβόλια και θεραπείες, συμπεριλαμβανομένου του Paxlovid, σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, λέει ο Brook Baker, καθηγητής νομικής στο Northeastern University στη Βοστώνη της Μασαχουσέτης, ο οποίος ειδικεύεται στην παγκόσμια πρόσβαση σε φάρμακα και εμβόλια.
«Πρόκειται για μια δοκιμή σε έναν πληθυσμό που πρέπει να μελετηθεί», τονίζει. «Γιατί να μη μποεί να συνεχιστεί;» Αλλά το nirmatrelvir είναι σε πολύ μικρή προσφορά, και αυτό έθεσε τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος σε μειονεκτική θέση στον πόλεμο προσφορών για τo Paxlovid. Η Pfizer έχει δηλώσει ότι μπορεί να παράξει έως και 120 εκατομμύρια κύκλους θεραπείας μέχρι το τέλος του έτους.
Από αυτή την πoσότητα, η εταιρεία έχει υποσχεθεί έως και τέσσερα εκατομμύρια θεραπείες στη φιλανθρωπική οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών για παιδιά τη UNICEF για διανομή σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. «Βρισκόμαστε σε συνεχείς συνομιλίες με αρκετούς ιδιωτικούς εταίρους και διεθνείς οργανισμούς για να παρέχουμε το Paxlovid σε χώρες με χαμηλότερο εισόδημα», ανέφερε η Pfizer σε δήλωση της.
Ενημερωτική εκδήλωση διοργανώνεται από τον Όμιλο Ευρωκλινικής σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ατόμων με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας στις 11 Απριλίου, με θέμα «Οι επιπτώσεις της ΣκΠ στη ζωή των ασθενών και των οικείων τους». Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Πολλαπλής Σκλήρυνσης.
Η εκδήλωση θα λάβει χώρα από τις 18:00 έως τις 20:00, στο αμφιθέατρο του Ινστιτούτου Παστέρ. Την πρωτοβουλία έλαβε ο Όμιλος Ευρωκλινικής με αφορμή τη λειτουργία του νέου, εξειδικευμένου ιατρείου ΣκΠ.
Επιδίωξη είναι η ευαισθητοποίηση και η πληροφόρηση τόσο των ασθενών όσο και των οικείων τους για τη συγκεκριμένη νόσο. Για τις τελευταίες εξελίξεις θα ενημερώσουν διακεκριμένοι επιστήμονες της Ευρωκλινικής Αθηνών και του «ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ». Οι ειδικοί θα αναλύσουν τους παράγοντες επιβάρυνσης των φροντιστών τους, καθώς και για τις δυνατότητες βελτίωσης της ποιότητας ζωής τους. Τις ομιλίες θα σχολιάσει η επίκουρη καθηγήτρια Nευρολογίας στο ΕΚΠΑ A΄ Nευρολογική Kλινική, Aιγινήτειο Nοσοκομείο, Μαρία Αναγνωστούλη.
Με αφορμή την έναρξη της λειτουργίας στην Ευρωκλινική Αθηνών του Ειδικού Ιατρείου Σκλήρυνσης Κατά Πλάκας, το οποίο προσφέρει εξειδικευμένη φροντίδα σε όλους αυτούς τους ασθενείς, η Διευθύντρια Νευρολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών, Βάσω Ζησιμοπούλου, επισήμανε ότι θα παρέχεται «για περιορισμένο χρονικό διάστημα, σε όλα τα άτομα με ΣκΠ , μέλη των συλλόγων της ΠΟΑμΣΚΠ, ειδική προσφορά για τον έλεγχό τους, ο οποίος περιλαμβάνει εκτός από όλες τις απαραίτητες διαγνωστικές εξετάσεις και μία πλήρη ιατρική κλινική εξέταση και εκτίμηση από τον εξειδικευμένο νευρολόγο υπεύθυνο του ιατρείου».
Στην ταλαιπωρία που υπέστησαν οι ασθενείς τα τελευταία δυο πανδημικά έτη έδωσε έμφαση η πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ατόμων με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας, Βάσω Μαράκα, σχολιάζοντας ότι «τα άτομα με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας επιβαρύνθηκαν τόσο σωματικά όσο και ψυχικά, καθώς έμειναν μέσα στα σπίτια τους φοβούμενοι τη λοίμωξη. Έχασαν τα ιατρικά ραντεβού τους και τις συνεδρίες αποκατάστασης και γέμισαν φόβο και ανασφάλεια. Με την επανεκκίνηση, ο Όμιλος της Ευρωκλινικής επέδειξε πρώτος ευαισθησία και ανταποκρίθηκε στις ανάγκες των Ατόμων με ΣκΠ. Μια όαση μέσα στην έρημο. Τα μέλη ενημερώθηκαν για την λειτουργία του νέου εξειδικευμένου στην ΣκΠ ιατρείου και την προνομιακή οικονομική προσφορά. Σας ευχαριστούμε για τη στήριξή σας.»