Το 2ο Διεπιστημονικό Συνέδριο για την Γυναίκα και το Παιδί «Νεότερες Εξελίξεις» διοργανώνει το ΜΗΤΕΡΑ. Το συνέδριο θα διεξαχθεί από τις 10 έως τις 13 Μαρτίου στο Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Λούρος» του ΜΗΤΕΡΑ.
Το «παρών» αναμένεται να δώσουν περισσότεροι από 100 Έλληνες επιστήμονες και να εκπαιδεύσουν τους ιατρούς στις τεχνολογίες αιχμής. Επιδίωξη είναι η πληροφόρηση για όλες τις νεότερες επιστημονικές εξελίξεις, επιβεβαιώνοντας εμπράκτως, πως η επιστημονική γνώση πρέπει να διαχέεται και να αξιοποιείται, με απώτερο σκοπό την παροχή αξιόπιστων, ποιοτικότερων και αποτελεσματικότερων υπηρεσιών υγείας για κάθε ασθενή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το συνέδριο θαδιεξαχθεί υβριδικά. Όσο για την θεματολογία οι ομιλητές θα τοποθετηθούν για θέματα γύρω από τη Σύγχρονη Γυναικολογική Ενδοσκοπική Χειρουργική, την Παθολογία Κατωτέρου Γεννητικού Συστήματος, την Αισθητική Γυναικολογία, τη Γυναικολογική Ογκολογία, την Εξωσωματική Γονιμοποίηση, το Μαστό, καθώς και για επιλεγμένα Παιδιατρικά θέματα.
Παράλληλα, θα διεξάγονται ζωντανά λαπαροσκοπικά χειρουργεία και Κλινικά Φροντιστήρια. Άξιο λόγου είναι ότι θα διεξαχθεί στις 12 και 13 Μαρτίου,πτωματικό γυναικολογικό σεμινάριο στις εγκαταστάσεις του Heal Academy με τέσσερις εκπαιδευτικές ενότητες, οι οποίες περιλαμβάνουν παρακολούθηση θεωρητικού μέρους, καθώς και πρακτική άσκηση σε πτωματικά παρασκευάσματα.
Αναφερόμενος στο συνέδριο ο μαιευτήρας-γυναικολόγος χειρουργός και πρόεδρος του Συνεδρίου, Στέφανος Χανδακάς, επεσήμανε ότι «είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι, που μετά από σχεδόν τρία χρόνια καλωσορίζουμε την επιστημονική κοινότητα ξανά στο ΜΗΤΕΡΑ. Η θερμή υποδοχή του 1ου Συνεδρίου, παγίωσε την πεποίθηση μας σχετικά με την αναγκαιότητα ενημέρωσης των συναδέλφων στις νέες τεχνολογίες και μας οδήγησε στη διοργάνωση του 2ου Συνεδρίου, το οποίο φιλοδοξούμε να αποτελέσει έναν θεσμό ορόσημο για την ιατρική ενημέρωση στην Ελλάδα».
Η συμμετοχή στο συνέδριο είναι ελεύθερη για το κοινό. Σημειώνετα ότι η συμμετοχή μοριοδοτείται με 25μόριαΣυνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (C.M.E. – C.P.D. Credits), από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο. Το συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα του HEAL Academy, της πρώτης εκπαιδευτικής ακαδημίας του Ομίλου Hellenic Healthcare Group στην Ελλάδα. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερες πληροφορίες για το συνέδριο πατώντας εδώ
Εδώ και μήνες στο Υπουργείο Υγείας επικρατεί δημιουργικός αναβρασμός και πολλά νομοσχέδια είναι στην τελική ευθεία. Το… «τσουνάμι» των αλλαγών αφορά, μεταξύ άλλων, στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) και στον ΕΟΠΥΥ, τα δυο μεγάλα στοιχήματα της κυβέρνησης και του Υπουργού Υγείας Θάνου Πλεύρη προσωπικά.
Ουδείς αμφισβητεί ότι τα τελευταία δύο χρόνια η δημόσια Υγεία δοκιμάστηκε. Το ΕΣΥ λύγισε υπό το βάρος της επιδημίας COVID-19 και έγινε αντιληπτό πιο πολύ από ποτέ ότι χρειάζονται δομικές αλλαγές… χθες, προκειμένου η Υγεία να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της νέας εποχής.
Σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο αναμένεται να συζητηθεί το νέο νομοσχέδιο για την ΠΦΥ. Η ανάγκη ενίσχυσης της ΠΦΥ είναι επιτακτική, καθώς αποτελεί βασικό πυλώνα στη θωράκιση των πολιτών απέναντι στις πάσης φύσεως υγειονομικές απειλές. Η πρόληψη και όλοι οι πολίτες είναι στο επίκεντρο.
ΠΦΥ – Προτεραιότητα για την κυβέρνηση
Η ΠΦΥ, όταν λειτουργεί σωστά, πρωταγωνιστεί στη βελτίωση διάφορων δεικτών Υγείας (όπως, για παράδειγμα, βαριές νοσήσεις, θνησιμότητα κ.ά.). Ο οικογενειακός γιατρός, τα ηλεκτρονικά ραντεβού, ο ηλεκτρονικός φάκελος ασθενούς, η τηλεσυμβουλευτική εντάσσονται στην αναβάθμιση της ΠΦΥ.
Το νέο νομοσχέδιο, σύμφωνα με πληροφορίες, δίνει έμφαση, μεταξύ άλλων, στα εξής:
Στην κατάργηση του μοντέλου των κλειστών επισκέψεων σε ιατρούς του ΕΟΠΥΥ.
Κάθε πολίτης θα έχει τον θεράποντα ιατρό του, που δεν θα πληρώνεται κατά την επίσκεψη, αλλά κατά άτομο τον χρόνο, με τη λεγόμενη μορφή capitation.
Μπαίνει τέλος στις αλόγιστες ιατρικές πράξεις. Ο θεράπων ιατρός είναι αυτός, που κατευθύνει τον πολίτη σε αυτές και τον παραπέμπει στο ΕΣΥ, εάν κρίνει ότι είναι αναγκαίο.
«Λίφτινγκ» στα Κέντρα Υγείας και στις ΤΟΜΥ με κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης (πάνω από 200 εκατ.). Ανανεώνονται κτιριακά και υλικοτεχνικά και ενοποιούνται διοικητικά.
Προβλέπεται συνεργασία δημόσιων και ιδιωτικών δομών.
Έρχεται ο νέος ΕΟΠΥΥ
Το πολυαναμενόμενο νέο νομοσχέδιο για τον ΕΟΠΥΥ, στο οποίο ο Υπουργός Υγείας και οι συνεργάτες του βάζουν τις τελευταίες «πινελιές», είναι έτοιμο για κατάθεση. Η επιδημία, που όλον αυτόν τον καιρό ήταν σε προτεραιότητα, δεν άφηνε περιθώριο να προχωρήσει.
Ο νέος ΕΟΠΥΥ βάζει φρένο σε παραβατικές συμπεριφορές και αναβαθμίζει την παροχή υπηρεσιών στους πολίτες, που πολύ συχνά ταλαιπωρούνται πάρα πολύ με γραφειοκρατικά ζητήματα, χάνοντας πολύτιμο χρόνο. Ο Οργανισμός επιτέλους εκσυγχρονίζεται.
Σύμφωνα με πληροφορίες, με το νέο νομοσχέδιο:
Ο ΕΟΠΥΥ μετατρέπεται σε σύγχρονο ασφαλιστικό φορέα, αυξάνοντας τις υπηρεσίες του στους ασφαλισμένους.
Η αποζημίωση των παρόχων θα γίνεται με βάση ποιοτικούς δείκτες.
Εισάγεται ο έλεγχος σε πραγματικό χρόνο (real time), για την αποφυγή παραβατικών συμπεριφορών.
Προβλέπεται αναβάθμιση των νοσοκομείων μέσω ΣΔΙΤ, με χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης (πάνω από 350 εκατ.).
Ενίσχυση της συνεργασίας του ΕΣΥ με ιδιώτες.
Παροχή κινήτρων για τη στελέχωση των νοσοκομείων και δυνατότητα ιατρών του ΕΣΥ να εργάζονται και ιδιωτικά.
Ενίσχυση του ΕΣΥ μόνο για το 2022 με 4.000 νοσηλευτές, 700 ιατρούς και 910 λοιπό προσωπικό.
Επιλέγεται το μοντέλο των ΝΠΙΔ για τα νοσοκομεία, με κανόνες ιδιωτικής οικονομίας. Προσπάθεια αύξησης των πόρων με ευελιξία στη λειτουργία, π.χ. με απογευματινά χειρουργεία.
Η αναμόρφωση της ΠΦΥ, του ΕΟΠΥΥ και των νοσοκομείων θα γίνει με χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης (1,5 δις ευρώ).
Οι πρόσφατες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας για την αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας το 2019, στις οποίες είχα τη τιμή να είμαι ανάμεσα στους συγγραφείς, επέφεραν μεγάλες αλλαγές στη καθημερινή κλινική πράξη. Οι οδηγίες αυτές υιοθετούνται άμεσα από τις καρδιολογικές εταιρίες όλων των Ευρωπαϊκών χωρών καθώς και από πολλές άλλες εταιρείες ειδικοτήτων. Η δημιουργία τους μαζί με την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Aθηροσκλήρυνσης αυξάνει σημαντικά την υιοθέτηση τους στις διάφορες χώρες και ειδικότητες.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι δυσλιπιδαιμίας, με συνηθέστερο αυτόν που είναι αυξημένες η ολική χοληστερόλη και η LDL, ο οποίος αποτελεί και τον κύριο στόχο της φαρμακευτικής αγωγής. Ταυτόχρονα υπάρχει το μεταβολικό σύνδρομο, και μεμονωμένες μορφές, με παθολογική μόνο την HDL χοληστερόλη ή ιδιαίτερα αυξημένα μόνο τα τριγλυκερίδια.
Η χοληστερόλη λαμβάνεται με την τροφή, όμως παράγεται και στον οργανισμό σε αναλογία περίπου 1 προς 2. Η αυξημένη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών οξέων, που βρίσκονται κυρίως σε ζωικά λίπη, όπως στο κόκκινο κρέας και στα λιπαρά τυριά, και η παχυσαρκία είναι συχνά αιτίες υπερχοληστεριναιμίας.
Δυστυχώς, η σημασία της υψηλής χοληστερόλης είναι ιδιαίτερα μεγάλη στις νεότερες ηλικιακές ομάδες (30-60 ετών) και σταδιακά υποχωρεί για να δώσει την πρώτη θέση, ως παράγοντα κινδύνου, στην υπέρταση. Στην Ελλάδα, τα τελευταία 20 έτη, η στεφανιαία νόσος αποτελεί σταθερά την πρώτη αιτία θανάτου, με σταθερή διαφορά από τη δεύτερη, που είναι τα νεοπλάσματα. Το 2001 είχαμε στην Ελλάδα 19.500 θανάτους από στεφανιαία νόσο.
Η ανάλυση πολλών μελετών έδειξε ότι κάθε φορά που μειωνόταν κατά 10% η LDL μειωνόταν κατά 22% η εμφάνιση στεφανιαίας νόσου σε 2 έως 5 έτη και κατά 25% μετά τα 5 έτη. Η παρέμβαση έπρεπε να έχει διάρκεια τουλάχιστον δύο ετών για να επιφέρει κλινικό όφελος. Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί μια περιστασιακή δίαιτα ή χρήση φαρμάκων, η οποία θα βελτιώσει τις τιμές χοληστερόλης, εάν δεν έχει διάρκεια. Και η διάρκεια αυτή είναι συνήθως εφ’ όρου ζωής, ή τουλάχιστον για πολλές δεκαετίες. Θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι μόνον η μόνιμη και συστηματική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα (τα οποία πολλές φορές είναι εντυπωσιακά) στη μείωση των εμφραγμάτων και των λοιπών μορφών στεφανιαίας καρδιοπάθειας.
Μολονότι βασικός στόχος της υπολιπιδαιμικής αγωγής είναι πάντα η LDL με όλους τους άλλους δείκτες να είναι δευτερεύοντες, έχουμε σημαντική αλλαγή στους στόχους αυτής.
Η λιποπρωτείνη α συνιστάται να μετρηθεί σε όλο το πληθυσμό μία φορά στη ζωή του, τα επίπεδα της καθορίζονται κληρονομικά, αυξημένα επίπεδα αυξάνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο και μολονότι δεν έχουμε φάρμακο για αυτήν ειδικά, μπορούμε να μειώσουμε τον συνολικό κίνδυνο των ασθενών αυτών με περαιτέρω μείωση LDL. Ο κίνδυνος ανεβαίνει από επίπεδα Lp(a) της τάξης των 50 mg/dl.
Εάν τα τριγλυκερίδια κάποιου ασθενή υπερβαίνουν τα 150 mg/dl είναι υψηλά και αν υπερβαίνουν τα 200 mg/dl είναι υποψήφιος για φαρμακευτική θεραπεία ανάλογα με το συνολικό του κίνδυνο. Φάρμακο πρώτης επιλογής για τη μείωση τους είναι κ πάλι οι στατίνες.
Όπως και στην Αμερική εισάγεται σαν δείκτης απεικόνισης της αθηρωμάτωσης πέραν του τρίπλεξ καρωτίδων ή αρτηριών κάτω άκρων και η ποσότητα ασβεστίου στην αξονική στεφανιογραφία.
Σε ασθενείς πολύ υψηλού κινδύνου, είτε αυτοί έχουν ήδη στεφανιαία νόσο είτε είναι πρωτογενούς πρόληψης ( διαχωρισμός ο οποίος φθίνει περαιτέρω στις οδηγίες αυτές και οι ασθενείς χωρίζονται με βάση το κίνδυνο τους μόνο) ο στόχος της LDL πέφτει από 70 mg/dl σε 55 mg/dl.
Οι ασθενείς υψηλού κινδύνου έχουν νέο στόχο το 70 mg/dl αντί για 100mg/dl, και οι μετρίου κινδύνου 100 mg/dl αντί για 115 mg/dl.
Τα επιστημονικά δεδομένα που αποκτήσαμε στα χέρια μας τα τελευταία χρόνια έδειξαν πως δεν υπάρχει χαμηλότερο όριο ασφαλείας στη χαμηλή LDL αλλά ταυτόχρονα το όφελος από τη μείωση των καρδιαγγειακών συμβάντων μεγαλώνει όσο η LDL πέφτει πιο χαμηλά.
Σε φαρμακευτικό επίπεδο αναβαθμίστηκε έντονα η χρήση εζετιμίμπης και συνιστάται πια σε συνδυασμό με υψηλής ισχύος στατίνη σε υψηλή δόση ολοένα και περισσότερο.
Τα όρια πέφτουν συνεχώς χαμηλότερα. Η επιστημονική πραγματικότητα που εξελίσσεται μέσα από μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες τεκμηριώνει που τελειώνει το όφελος από τη μείωση ενός παράγοντα κινδύνου, και όσον αφορά την LDL δεν έχει φτάσει ακόμα σε κάποιο χαμηλότερο σημείο. Το όσο πιο χαμηλά τόσο πιο καλά επιβεβαιώνεται συστηματικά σε κάθε καινούργια μελέτη.
του Δρ. Ρίχτερ, MD, FESC, FAHA Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ευρωκλινικής Αθηνών
Το «πράσινο φως» έδωσε η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών για τον εμβολιασμό κατά των ιών των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) σε κορίτσια και σε αγόρια για τις ηλικίες 9-18 ετών. Η προσθήκη του εμβολίου στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων προβλέπει συμπερίληψη, ασφαλιστική κάλυψη και δωρεάν παροχή του εμβολίου.
Το εν λόγω εμβόλιο αφορά στους ιούς των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), δηλαδή μια ομάδα ιών με περισσότερους από 150 υπότυπους, οι οποίοι μεταδίδονται μέσω δερματικής επαφής. Εξ αυτών 40 υπότυποι έχουν πιθανότητα να μολύνουν τη γεννητική περιοχή και περίπου 20 είναι δυνητικά ογκογόνοι.
Τα σχετικά στοιχεία παρουσιάζουν τονίζοντας τη σημασία της ένταξης του εμβολίου στο Εθνικό πρόγραμμα οι καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Αθανάσιος Μίχος (Καθηγητής Παιδιατρικής-Λοιμωξιολογίας), Δημήτριος Χαϊδόπουλος (Αναπληρωτής Καθηγητής Γυναικολογικής Ογκολογίας), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας και Πρύτανης ΕΚΠΑ).
Στατικά κατά προσέγγιση ένα σεξουαλικώς ενεργά άτομο θα έρθουν σε επαφή με έναν HPV ιό. Εξαιτίας της υψηλής μεταδοτικότητας τους, υπολογίζεται ότι σχεδόν το 80% των κοριτσιών και των αγοριών να παρουσιάζουν μόλυνση σύντομα μετά την έναρξη των σεξουαλικών επαφών. Από αυτούς, 5-10% των μολύνσεων θα προκληθεί εμμένουσα λοίμωξη, επιφέροντας πιθανότατα την εκδήλωση κακοήθειας.
Οι ογκογόνοι υπότυποι μπορεί να προκαλούν καρκίνο:
του τραχήλου της μήτρας και του αιδοίου στις γυναίκες,
του πέους και του πρωκτού στους άνδρες
του στοματοφάρυγγα (αυξανόμενος τις τελευταίες 10ετίες)
Ο μαζικός εμβολιασμός στην εφηβική ηλικία στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία ελάττωσε τα γεννητικά κονδυλώματα σε ποσοστό μεγαλύτερο του 90% του γενικού πληθυσμού. Μάλιστα, οι εμβολιασμένες έφηβες δεν είχαν ποσοστά προκαρκινικών βλαβών και HPV σχετιζόμενων καρκίνων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γερμανία εφαρμόστηκε προ διετίας ο εμβολιασμός και στα αγόρια, ενώ την ίδια τακτική ακολουθούν σταδιακά και άλλες χώρες.
Μέχρι τώρα στην Ελλάδα 30%-40% μόνο των εφήβων κοριτσιών εμβολιάζεται, παρά το γεγονός της δωρεάν ασφαλιστικής παροχής εδώ και αρκετά χρόνια. Λυπηρό είναι πως τα ποσοστά μειώθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.
Όσο για τα αγόρια επισημαίνεται ότι η ασφάλεια του εμβολιασμού με εντυπωσιακά αποτελέσματα στην πρόληψη εμφάνισης κονδυλωμάτων και καρκίνου για τους νέους ανθρώπους. Η δωρεάν χορήγηση του εμβολίου HPV και στα αγόρια αναμένεται να να συμβάλει καθοριστικά στην εξάλειψη των HPV εξαρτώμενων μορφών καρκίνου.
Όπως σημειώνουν σε ένα πρόσφατο άρθρο τους, που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο του 2021 στο έγκυρο περιοδικό Nature, οι Uwe Platzbecker, Anne Sophie Kubasch, Collin Homer-Bouthiette και Thomas Prebet1, ενώ υπάρχουν πολλοί ασθενείς με χαμηλού κινδύνου ΜΔΣ που αντιμετωπίζονται από τις υπάρχουσες θεραπείες, δεν υπάρχουν όμως, προς το παρόν, σαφείς στάνταρντ θεραπείες για πολλούς άλλους ασθενείς.
Είναι επίσης σημαντικό ότι οι υπάρχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις για τα ΜΔΣ γενικά δεν οδηγούν σε ίαση των ασθενών και πολλοί ασθενείς εμφανίζουν υποτροπή ή αντίσταση στη θεραπεία πρώτης γραμμής. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη μοριακή διάγνωση έχουν βελτιώσει την κατανόηση του επιστημονικού κόσμου γύρω από το ζήτημα της παθογένεσης των ΜΔΣ, και γίνεται όλο και περισσότερο σαφές ότι η ποικιλόμορφη φύση των γενετικών ανωμαλιών που οδηγούν στην εμφάνιση των ΜΔΣ απαιτεί μια πολύπλοκη και εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση.
Στις σελίδες που ακολουθούν, θα προσπαθήσουμε να σας παρουσιάσουμε τις κυριότερες από τις προκλήσεις που σχετίζονται με τις τρέχουσες εξελίξεις, καθώς και νέες προσεγγίσεις που βρίσκονται επί του παρόντος σε ανάπτυξη και αφορούν τη θεραπεία των ΜΔΣ.
Όπως είδαμε και στην ανασκόπηση, ο αριθμός των εγκεκριμένων φαρμάκων για το ΜΔΣ είναι σχετικά περιορισμένος και δεν έχει αποδειχθεί ότι όλοι αυτοί οι παράγοντες είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικοί και μπορούν να βελτιώσουν την επιβίωση των ασθενών.
Βασισμένοι σε δεδομένα που προέρχονταν από Μητρώο για ΜΔΣ στο οποίο ήταν εγγεγραμμένοι 2.377 ασθενείς, ερευνητές εκτίμησαν ότι λιγότερο από τους μισούς (~44%) ασθενείς με διάφορους τύπους ΜΔΣ ήταν υποψήφιοι για εγκεκριμένες θεραπείες2. Γνωρίζουμε ότι πολλά από τα νέα φάρμακα μπορούν να καθυστερήσουν την εξέλιξη της νόσου, αλλά δεν οδηγούν στην ίαση, και ως εκ τούτου οι ασθενείς θα χρειαστούν περαιτέρω θεραπεία.
Αντίστοιχα είναι τα αποτελέσματα για τους ασθενείς με υψηλού κινδύνου ΜΔΣ. Επιπλέον, δεδομένα για ασθενείς με ΜΔΣ υψηλού κινδύνου που προέρχονται από το μητρώο της Ισπανικής Ομάδας Συνεργασίας για τα Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα (Cooperative Group on Myelodysplastic Syndromes [GESMD]) μεταξύ 2000 και 2013, δείχνουν ότι δεν παρατηρείται αξιοσημείωτη βελτίωση στην επιβίωση των ασθενών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, παρά την ευρεία χρήση του azacitidine.
Όλα αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, υποδηλώνουν ότι υπάρχει μια ανεκπλήρωτη ιατρική ανάγκη για παραπέρα σημαντική βελτίωση –όσον αφορά τα αποτελέσματα– των ασθενών με ΜΔΣ, που έχουν αποτύχει να απαντήσουν θετικά στις θεραπείες πρώτης γραμμής που τους χορηγήθηκαν.
Νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις για ΜΔΣ χαμηλού κινδύνου
Υπάρχουν αρκετά νέα φάρμακα που εξετάζονται επί του παρόντος σε ασθενείς με ΜΔΣ χαμηλού κινδύνου. Οι περισσότεροι από αυτούς τους παράγοντες στοχεύουν στη διαχείριση της αναιμίας. Παρακάτω σας παρουσιάζουμε ορισμένα από αυτά τα φάρμακα.
Roxadustat
Το Roxadustat δρα σε ένα ένζυμο που ονομάζεται επαγόμενος από την υποξία παράγοντας προλυλική υδροξυλάση (HIF-PH). Αυτό διεγείρει τη φυσική ανταπόκριση που επέρχεται συνήθως όταν τα επίπεδα οξυγόνου είναι χαμηλά, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ερυθροποιητίνης και αιμοσφαιρίνης. Με τον τρόπο αυτό αναμένεται να μειωθούν τα συμπτώματα της αναιμίας.
Το Roxadustat έλαβε την άδεια κυκλοφορίας του από τον EMA στις 18 Αυγούστου 2021.
Σύμφωνα με τη σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR), το Roxadustat είναι φάρμακο που χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των συμπτωμάτων της αναιμίας που προκαλείται από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια (μακροχρόνια σταδιακή μείωση της ικανότητας των νεφρών να λειτουργούν σωστά).
Να σημειώσουμε ότι, σύμφωνα με την EPAR, οι ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με παράγοντα διέγερσης της ερυθροποιητίνης (ESA, ένα φάρμακο που διεγείρει την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων) και των οποίων τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης είναι σταθερά, δεν πρέπει να μεταπηδήσουν σε θεραπεία με Roxadustat, εκτός εάν συντρέχουν κλινικοί λόγοι και αναμενόμενα οφέλη. Για τους ασθενείς αυτούς, η δόση έναρξης του Roxadustat θα εξαρτηθεί από τον τύπο και τη δόση του ESA που θα χρησιμοποιηθεί.
To φάρμακο χορηγείται από του στόματος και μελετάται και στα ΜΔΣ, και συγκεκριμένα για τη θεραπεία ασθενών με χαμηλού κινδύνου ΜΔΣ και περιορισμένη ανάγκη μεταγγίσεων.
Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της μελέτης φάσης III έδειξαν ότι 9 (38%) ασθενείς με ΜΔΣ χαμηλού κινδύνου που έλαβαν Roxadustat πέτυχαν απεξάρτηση από την ανάγκη μετάγγισης για ≥56 διαδοχικές ημέρες εντός των πρώτων 28 εβδομάδων, χωρίς σημαντικά προβλήματα ανεπιθύμητων ενεργειών ή ασφάλειας γενικότερα.
Να σημειώσουμε, τέλος, ότι σύμφωνα με την τελευταία ανακοίνωση του FDA,3 (στις 11 Αυγούστου 2021, με επιστολή του), αναφέρεται ότι ο οργανισμός δεν εγκρίνει το φάρμακο στην παρούσα μορφή του για την αντιμετώπιση της αναιμίας που προκαλείται από νεφρική ανεπάρκεια και ζήτησε να διεξαχθεί παραπέρα κλινική μελέτη.
Imetelstat
Στις 27 Ιουλίου του 2020, ο EMA έδωσε στο συγκεκριμένο φάρμακο τον χαρακτηρισμό του ορφανού για τη θεραπεία των ΜΔΣ.
Τα τελομερή και η τελομεράση θεωρούνται σημαντικά για τη διατήρηση της φυσιολογικής αιμοποίησης. Στα ΜΔΣ παρατηρείται βράχυνση των τελομερών και αυξημένη δραστικότητα της τελομεράσης, η οποία συνδέεται με πρόοδο νόσου.
Το Imetelstat είναι ενδοφλέβιος αναστολέας της τελομεράσης, που στοχεύει κύτταρα με βραχεία τελομερή και αυξημένη δραστικότητα τελομεράσης, όπως αυτά που παρατηρούνται στα ΜΔΣ και χορηγείται ενδοφλεβίως.
Πρώιμα αποτελέσματα μιας μελέτης φάσεως ΙΙ/ΙΙΙ με Imetelstat σε εξαρτώμενους από μεταγγίσεις ασθενείς με ΜΔΣ χαμηλού κινδύνου χωρίς del5q, με αντοχή ή απώλεια ανταπόκρισης στην ερυθροποιητίνη, έδειξαν ενθαρρυντικά αποτελέσματα για 57 ασθενείς στην ομάδα της φάσης 2, ενώ στον συνολικό πληθυσμό έδειξαν ότι το 37% των ασθενών απεξαρτητοποιήθηκαν από τις μεταγγίσεις αίματος με διάμεση διάρκεια 65 εβδομάδων. Για την υποομάδα των ασθενών που δεν είχαν λάβει υπομεθυλιωτικούς παράγοντες (HMA) και lenalidomide, τα ποσοστά ανεξαρτησίας μετάγγισης ερυθροκυττάρων 8 και 24 εβδομάδων ήταν 42% και 29%, αντίστοιχα, με διάμεση διάρκεια 86 εβδομάδες. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες για την υποομάδα αλλά και τον συνολικό πληθυσμό ήταν κυτταροπενίες, που ήταν όμως συνήθως αναστρέψιμες εντός τεσσάρων εβδομάδων1.
Πίνακας 1: Συνθήκες και λόγοι αποζημίωσης του συνδυασμού Cedazuridine και Decitabine
Νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις για ΜΔΣ υψηλού κινδύνου
Λόγω του υψηλού ποσοστού αποτυχίας της θεραπείας με υπομεθυλιωτικούς παράγοντες (HMA) μεταξύ των ασθενών με ΜΔΣ υψηλού κινδύνου, προκύπτει μια ανικανοποίητη ανάγκη για πρόσθετες θεραπευτικές επιλογές σε ασθενείς που αποτυγχάνουν στη θεραπεία με HMA. Σε αυτή λοιπόν την κατηγορία ασθενών με ΜΔΣ, εξετάζονται πολλαπλές ερευνητικές θεραπείες και σχήματα.
Για παράδειγμα, HMA δεύτερης γενιάς βρίσκονται σε κλινική ανάπτυξη για ασθενείς με ΜΔΣ υψηλού κινδύνου. Η Guadecitabine είναι ένας υπομεθυλιωτικός παράγοντας δεύτερης γενιάς του οποίου ο ενεργός μεταβολίτης είναι το decitabine (brand name Dacogen),. Η Guadecitabine χορηγείται υποδορίως και απελευθερώνει αργά τον ενεργό μεταβολίτη της, την decitabine, και αυτό έχει ως αποτέλεσμα παρατεταμένο χρόνο έκθεσης στο φάρμακο. Η Guadecitabine παρουσίασε θετικά αποτελέσματα σε επιλεγμένους ασθενείς σε μελέτη φάσης II και τώρα ερευνάται, σε μελέτη φάση III, σε ασθενείς με ΜΔΣ που απέτυχαν να ανταποκριθούν σε πρώτης γραμμής HMAs.
Η Guadecitabine επέδειξε κλινική δράση με αποδεκτή τοξικότητα σε ασθενείς με μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο ενδιάμεσου και υψηλού κινδύνου.
Στις 7 Ιουλίου του 2020, εγκρίθηκε από τον FDA των ΗΠΑ ο συνδυασμός Cedazuridine και Decitabine (εμπορικό όνομα: Inqovi) για τη θεραπεία των ενηλίκων ασθενών με ΜΔΣ διαφόρων υποτύπων κατά FAB (French-American-British subtypes) και κατά IPSS INT-1 και INT-2, για ασθενείς που είναι υποψήφιοι για χορήγηση IV Decitabine.
Το Decitabine είναι ένας υπομεθυλιωτικός παράγοντας, ενώ το Cedazuridine είναι ένας αναστολέας της απαμινάσης της κυτιδίνης (cytidine deaminase inhibitor). Ο συνδυασμός Cedazuridine και Decitabine (Inqovi) αποτελεί τον πρώτο από του στόματος χορηγούμενο υπομεθυλιωτικό παράγοντα που χορηγείται για τη θεραπεία των ενηλίκων ασθενών με ΜΔΣ ενδιάμεσου και υψηλού κινδύνου, καθώς και για την αντιμετώπιση της Χρόνιας Μυελογενούς Λευχαιμίας.
Το φάρμακο, εκτός από τις ΗΠΑ, έχει εγκριθεί στον Καναδά και στην Αυστραλία. Στην Ευρώπη η κατάσταση ανάπτυξης του φαρμάκου βρίσκεται σε κλινική μελέτη φάσης ΙΙΙ.
Ο έγκυρος Καναδικός Οργανισμός Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας «CADTH», με απόφασή του που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2021, συνιστά να αποζημιώνεται ο συνδυασμός Cedazuridine και Decitabine, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τους λόγους που περιγράφονται στον πίνακα 1 που ακολουθεί.
Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι πολλαπλές ερευνητικές θεραπείες και σχήματα βρίσκονται υπό ανάπτυξη γι’ αυτή την κατηγορία ασθενών. Ενδεικτικά, στον πίνακα που ακολουθεί αναφέρουμε μερικές από αυτές τις θεραπείες που βρίσκονται στη φάση της διερεύνησης για ασθενείς με ΜΔΣ υψηλού κινδύνου1.
Συμπέρασμα
Υπάρχει μια τεράστια ανικανοποίητη ανάγκη για νέες θεραπείες για ασθενείς με ΜΔΣ. Τα ποσοστά υποτροπής ανάμεσα σε ασθενείς με ΜΔΣ είναι υψηλά, ενώ πολλοί ασθενείς δεν είναι κατάλληλοι για να τους χορηγηθούν οι υπάρχουσες εγκεκριμένες θεραπείες. Συνεπώς είναι ανάγκη να προσφέρεται στους ασθενείς η δυνατότητα συμμετοχής σε κλινικές μελέτες σε όλα τα στάδια της νόσου. Θα πρέπει να υπογραμμίσουμε στο σημείο αυτό ότι ενώ πολλές από τις κλινικές μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη αξιολογούν διαφορετικά φάρμακα με διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης, οι περισσότερες κλινικές μελέτες βρίσκονται ακόμη στα αρχικά στάδια ανάπτυξης. Η διαφορετική φύση των γενετικών μεταλλάξεων που προκαλούν τα ΜΔΣ και άλλες μυελογενείς αιματολογικές διαταραχές, που κυμαίνονται από κλωνική αιμοποίηση με απροσδιόριστο δυναμικό έως ΟΜΛ, σηματοδοτούν την ανάγκη για ανάπτυξη θεραπειών για συγκεκριμένα υποσύνολα ασθενών. Είναι απίθανο να υπάρξει μια καθολικά αποτελεσματική θεραπεία για τα ΜΔΣ. Καθώς θα μαθαίνουμε περισσότερα για τη μοριακή παθοφυσιολογία των ΜΔΣ, είναι λογικό και να αναμένουμε ότι πιο αποτελεσματικές εξατομικευμένες επιλογές θεραπείας θα γίνονται διαθέσιμες.
Βιβλιογραφία
1 Platzbecker U, Kubasch AS, HomerBouthiette C, Prebet T. Current challenges and unmet medical needs in myelodysplastic syndromes. Leukemia. 2021 Aug;35(8):2182-2198. doi: 10.1038/s41375-021-01265-7. Epub 2021 May 28. PMID: 34045662; PMCID: PMC8324480.
2. Germing U, Schroeder T, Kaivers J, Kündgen A, Kobbe G, Gattermann N. Novel therapies in low- and high-risk myelodysplastic syndrome. Expert Rev Hematol. 2019 Oct;12(10):893-908. doi: 10.1080/17474086.2019.1647778. Epub 2019 Jul 31. PMID: 31353975.
3. https://www.drugs.com/nda/roxadustat_210811.html
Νέο μοντέλο επισκέψεων και αποζημίωσης τους, αλλά και διαφορετική οργάνωση των δομών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ), προβλέπει το νέο νομοσχέδιο που παρουσιάζει στο Υπουργικό Συμβούλιο το Θ. Πλεύρης. Τι αλλάζει για ασφαλισμένους και ΕΟΠΥΥ.
Συνεδριάζει υπό τον Πρωθυπουργό, μέσω τηλεδιάσκεψης, το Υπουργικό Συμβούλιο, όπου μεταξύ άλλων ο Υπουργός Θάνος Πλεύρης και η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Μίνα Γκάγκα θα παρουσιάσουν τις επόμενες δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες του Υπουργείου Υγείας, τη νέα μεταρρύθμιση του συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) και την κύρωση επιμέρους δωρεάς Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τον εξοπλισμό του νέου Γενικού Νοσοκομείου Σπάρτης.
Είναι όμως το σχέδιο νόμου που θα αφορά την ΠΦΥ και τον ΕΟΠΥΥ που αναμένεται να επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές στην καθημερινότητα των πολιτών.
Οι άξονες του νέου νομοσχεδίου προβλέπουν, μεταξύ άλλων, αλλαγή στη διαδικασία των επισκέψεων σε γιατρούς του ΕΟΠΥΥ, ενώ εισάγει και τη capitation, την κατα κεφαλή αποζημίωσης των επισκέψεων. Στόχος είναι να ενισχυθεί ο ρόλος του θεράποντα ιατρού ως “οδηγό” στο σύστημα υγείας, ενώ παράλληλα αλλαγές προβλέπονται και στη διοικητική οργάνωση των δομών ΠΦΥ, με ενίσχυση τους μέσω ΣΔΙΤ.
Οι άξονες του σχεδίου νόμου για την ΠΦΥ που θα παρουσιάσει ο κ. Πλεύρης:
• Καταργείται το μοντέλο των κλειστών επισκέψεων σε ιατρούς του ΕΟΠΥΥ
• Κάθε πολίτης έχει θεράποντα ιατρό που δεν πληρώνεται κατά επίσκεψη αλλά κατά άτομο το έτος με τη μορφή capitation.
• Ο θεράπων ιατρός κατευθύνει τον πολίτη σε κάθε ιατρική πράξη και τον παραπέμπει σε ΕΣΥ εάν χρειαστεί.
• Οι υπάρχουσες δομές (κέντρα υγείας και ΤΟΜΥ) ενοποιούνται διοικητικά και με κονδύλια από το ταμείο ανάκαμψης (άνω των 200 εκ) αναβαθμίζονται και κτηριακά και υλικοτεχνικά ενώ εκπονείται νέος χάρτης υγείας ΠΦΥ να εξυπηρετεί όλους τους πολίτες.
• Οι αναβαθμίσεις αυτές θα γίνουν και με ΣΔΙΤ
• Όπου οι δημόσιες δομές έχουν κενά θα συνεργάζονται με τις ιδιωτικές δομές.
• Εντάσσεται η τηλεσυμβουλευτική στις υπηρεσίες της ΠΦΥ
• Συνολική αναβάθμιση της παρεχόμενης ΠΦΥ με συμμετοχή αναβαθμισμένων δημοσίων δομών, ιδιωτικών δομών και του συνόλου των ιατρών.
Το σύστημα Capitation
Στον κλάδο της υγειονομικής περίθαλψης το “παραδοσιακό” σύστημα αποζημίωσης προβλέπει την αποζημίωση κατά ιατρική πράξη, επίσκεψη ή υπηρεσία.
Στην περίπτωση του συστήματος capitation (ελεύθερα μπορεί να μεταφραστεί σε “κατά κεφαλήν”, αν και δεν περιορίζεται στο ένα άτομο), είναι μια μέθοδος πληρωμής των ιατρικών πράξεων, που προβλέπει συγκεκριμένη αμοιβή των παρόχων υπηρεσιών ιατρικής περίθαλψης, όπως οι γιατροί, ανά άτομο ή ομάδα ανθρώπων που τους έχουν ανατεθεί, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ανεξάρτητα από το αν το άτομο χρειαστεί τις υπηρεσίες ή όχι.
Σε μια δήλωση, ο οργανισμός είπε ότι η ομάδα του κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ανοσοποίηση με εγκεκριμένα εμβόλια για την COVID-19 παρέχει υψηλά επίπεδα προστασίας από σοβαρές ασθένειες και θάνατο, με ενισχυτές ιδιαίτερα σημαντικούς για όσους διατρέχουν κίνδυνο σοβαρής νόσου.
Rochelle Walensky: Τα κρούσματα έχουν μειωθεί σε εθνικό επίπεδο από την άνοδο της Omicron τον Ιανουάριο Η διευθύντρια του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) Δρ Ροσέλ Γουαλένσκι είπε ότι αναμένει πως η COVID-19 θα γίνει εποχιακή λοίμωξη. «Προβλέπω ότι πιθανότατα θα είναι μια εποχιακή νόσος», είπε στο NBC News τη Δευτέρα. Η Walensky είπε επίσης στο δίκτυο ότι οι Αμερικανοί θα πρέπει να αναμένουν ότι θα χρειαστεί να φορέσουν ξανά μάσκες προσώπου και ελπίζουν ότι δεν θα είναι πάντα απαραίτητες.
Ο οργανισμός κινήθηκε για να χαλαρώσει τους περιορισμούς για τις μάσκες για μεγάλο μέρος των ΗΠΑ στα τέλη του περασμένου μήνα. «Μπορεί να θέλουμε να είμαστε πιο προσεκτικοί κατά τη διάρκεια ορισμένων εποχών», σημείωσε.
«Ίσως κατά τη διάρκεια της αναπνευστικής περιόδου, εάν τα πράγματα αυξηθούν, θα θέλαμε να φορέσουμε ξανά τις μάσκες μας για να προστατεύσουμε τόσο από τη γρίπη όσο και από την COVID και από όλες τις άλλες αναπνευστικές ασθένειες».
Σύμφωνα με στοιχεία του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, οι ΗΠΑ ανέφεραν 67.516 νέα κρούσματα κορωνοϊού και 1.686 νέους θανάτους. Αυτοί οι αριθμοί είναι αισθητά μειωμένοι από την αύξηση της παραλλαγής omicron τον Ιανουάριο – αν και τα δεδομένα του CDC δείχνουν ότι η παραλλαγή εξακολουθεί να αποτελεί το 99,9% των νέων περιπτώσεων.
Η Walensky είπε ότι παραμένει ασαφές εάν οι άνθρωποι θα χρειαστούν επιπλέον ενισχυτικά εμβόλια για την COVID-19 τον επόμενο χρόνο. Σε μια αντιστροφή της προηγούμενης στάσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, μια ομάδα εμπειρογνωμόνων που συγκλήθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) δήλωσε την Τρίτη ότι «υποστηρίζει σθεναρά την επείγουσα και ευρεία πρόσβαση» σε αναμνηστικές δόσεις.
Σε μια δήλωση, ο οργανισμός είπε ότι η ομάδα του κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ανοσοποίηση με εγκεκριμένα εμβόλια για την COVID-19 παρέχει υψηλά επίπεδα προστασίας από σοβαρές ασθένειες και θάνατο, με ενισχυτές ιδιαίτερα σημαντικούς για όσους διατρέχουν κίνδυνο σοβαρής νόσου.
Η Κυβερνήτης Kristi Noem επισκέπτεται το CNN για πρόσφατη αναφορά σχετικά με τον χειρισμό του βίντεο COVID από την πολιτεία της
Πέρυσι, ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους ζήτησε μορατόριουμ στις αναμνηστικές δόσεις, επικαλούμενος την ανισότητα των εμβολίων.
Το CDC αναφέρει ότι 95,3 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν λάβει αναμνηστική δόση.
Ο ΠΟΥ είπε ότι συνεχίζει να παρακολουθεί την εξάπλωση της όμικρον και την εμφάνιση νέων παραλλαγών, με τα εμβόλια που πιθανότατα θα πρέπει να επικαιροποιηθούν στο μέλλον.
Η πολιομυελίτιδα εισέρχεται συνήθως στο σώμα μέσω του στόματος και εξαπλώνεται μέσω της επαφής με τα κόπρανα ενός μολυσμένου ατόμου ή από σταγονίδια από το φτέρνισμα ή τον βήχα, λέει το CDC. Ο ιός μπορεί να μολύνει τα τρόφιμα και το νερό σε «ανθυγιεινές συνθήκες», σύμφωνα με το πρακτορείο.
Ισραήλ: Οι υπεύθυνοι ξεκίνησαν επιδημιολογική έρευνα και θα προσεγγίσουν στενές επαφές του παιδιού. Ισραηλινοί υγειονομικοί αξιωματούχοι εντόπισαν το πρώτο κρούσμα πολιομυελίτιδας στη χώρα εδώ και δεκαετίες, σύμφωνα με αναφορές. Ένα μη εμβολιασμένο παιδί, 4 ετών, από την Ιερουσαλήμ, προσβλήθηκε από τον εξαιρετικά μεταδοτικό ιό, καθιστώντας το το πρώτο κρούσμα πολιομυελίτιδας στο Ισραήλ από το 1988, ανακοίνωσε την Κυριακή το υπουργείο Υγείας του Ισραήλ. Το Γραφείο Υγείας της Περιφέρειας της Ιερουσαλήμ ξεκίνησε μια επιδημιολογική έρευνα και θα επικοινωνήσει με άτομα που είχαν στενή επαφή με το παιδί, ανέφερε το υπουργείο, σύμφωνα με τους Times of Israel.
Η πολιομυελίτιδα, η οποία προσβάλλει κυρίως παιδιά κάτω των πέντε ετών, εισβάλλει στο νευρικό σύστημα και μπορεί να προκαλέσει ολική παράλυση μέσα σε λίγες ώρες, αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) στον ιστότοπό του.
«Μεταξύ 2 και 10 στους 100 ανθρώπους που έχουν παράλυση από μόλυνση από ιό πολιομυελίτιδας πεθαίνουν, επειδή ο ιός επηρεάζει τους μύες που τους βοηθούν να αναπνέουν», σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η πολιομυελίτιδα δεν έχει ανιχνευθεί στο Ισραήλ από το 1988 — τη στιγμή που οι αρχές ξεκίνησαν μια τεράστια εκστρατεία εμβολιασμού.
Το Ισραήλ χορηγεί εμβόλια κατά της πολιομυελίτιδας σε τέσσερις δόσεις σε παιδιά ηλικίας από 2 μηνών έως περίπου 7 ετών, ανέφερε η εφημερίδα που εδρεύει στο Ισραήλ. Παρά τα συμπτώματα της παράλυσης, το παιδί δεν έχει νοσηλευτεί, ανέφερε η Wall Street Journal.
Ίχνη του ιού έχουν βρεθεί στο παρελθόν σε δείγματα λυμάτων στην περιοχή χωρίς να προκύψουν κλινικά κρούσματα, σημειώνει το υπουργείο.
Η πολιομυελίτιδα εισέρχεται συνήθως στο σώμα μέσω του στόματος και εξαπλώνεται μέσω της επαφής με τα κόπρανα ενός μολυσμένου ατόμου ή από σταγονίδια από το φτέρνισμα ή τον βήχα, λέει το CDC.
Ο ιός μπορεί να μολύνει τα τρόφιμα και το νερό σε «ανθυγιεινές συνθήκες», σύμφωνα με το πρακτορείο.
Δεν παρουσιάζουν άνοια όλοι όσοι αρχίζουν να ξεχνάνε, καθώς μεγαλώνουν. Νέα μελέτη δείχνει ότι όσοι έχουν πτυχία κολεγίου και προηγμένες γλωσσικές δεξιότητες έχουν πιθανότητες αναστροφής των γνωστικών εκπτώσεων.
Η ήπια γνωστική εξασθένηση (MCI) είναι ένα πρώιμο στάδιο απώλειας μνήμης που χαρακτηρίζεται από κενά στη μνήμη και προβλήματα σκέψης που δεν παρεμβαίνουν στην καθημερινή ζωή. Ενώ τα άτομα με MCI είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν άνοια από τα άτομα που δεν έχουν αυτά τα πρώιμα κενά μνήμης, ορισμένα βελτιώνονται και επιστρέφουν στο φυσιολογικό.
«Αν και πολλοί άνθρωποι υποθέτουν ότι εάν αναπτύξουν ήπια γνωστική εξασθένηση [η κατάσταση] θα εξελιχθεί αναπόφευκτα σε άνοια, βρήκαμε ενθαρρυντικά στοιχεία ότι δεν είναι έτσι», δήλωσε η συγγραφέας της μελέτης Suzanne Tyas, αναπληρώτρια καθηγήτρια επιστημών δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Waterloo στο Οντάριο. του Καναδά.
Η εκπαίδευση και οι γλωσσικές δεξιότητες μπορούν να βοηθήσουν στην πρόβλεψη του ποιος θα αναπτύξει άνοια και ποιος όχι, σύμφωνα με τη μελέτη. «Η δουλειά μας δείχνει ότι μπορεί να είναι δείκτες γνωστικού αποθέματος», εξηγεί η Tyas. Αλλά το πώς ακριβώς το γνωστικό απόθεμα βοηθά στην προστασία από την άνοια δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητό.
«Ένας πιθανός μηχανισμός είναι η νευρική αντιστάθμιση, όπου οι εγκέφαλοι των ατόμων με υψηλότερα επίπεδα γνωστικού αποθέματος μπορεί, χρησιμοποιώντας εναλλακτικά δίκτυα εγκεφάλου, να είναι πιο ικανοί να αντισταθμίσουν τις εγκεφαλικές αλλαγές που αρχικά οδήγησαν σε ήπια γνωστική εξασθένηση», εξήγησε η Tyas.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα για 619 Καθολικές μοναχές των ΗΠΑ, ηλικίας 75 ετών και άνω, σε μια μακροχρόνια μελέτη για τη γήρανση και τη νόσο του Αλτσχάιμερ. Οι μοναχές έκαναν τεστ που μετρούσαν τη μνήμη και άλλες νοητικές δεξιότητες για έως και 12 χρόνια ή μέχρι να πεθάνουν. Συνολικά 472 γυναίκες διαγνώστηκαν με MCI κατά τη διάρκεια της μελέτης και περίπου το ένα τρίτο (143) ανέκτησε το φυσιολογικό επίπεδο μνήμης τουλάχιστον μία φορά κατά μέσο όρο 8,5 χρόνια μετά τη διάγνωση. Σχεδόν το 84% από αυτές τις 143 καλόγριες δεν ανέπτυξαν ποτέ άνοια. Ενώ, το ένα τρίτο αυτών προχώρησε σε άνοια χωρίς ποτέ να επιστρέψει στις κανονικές δεξιότητες σκέψης και μνήμης, το 3% παρέμεινε στο στάδιο της MCI και το 36% των καλόγριών πέθανε.
Η συμμετέχουσες που είχαν πτυχίο είχαν περισσότερες από διπλάσιες πιθανότητες να ανακτήσουν τη μνήμη τους σε σύγκριση με εκείνες που είχαν απολυτήριο γυμνάσιου ή λυκείου. Οι καλόγριες που είχαν μεταπτυχιακό ή πιο προχωρημένη εκπαίδευση είχαν ακόμη περισσότερες πιθανότητες να ανακτήσουν τις κανονικές τους δεξιότητες σκέψης μετά από διάγνωση MCI, διαπίστωσε η μελέτη. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στο περιοδικό Neurology.
Εκτός από την αντιμετώπιση ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία, αυτή η προσέγγιση μπορεί να προσφέρει στη βιοϊατρική κοινότητα ένα νέο εργαλείο για την αποκατάσταση της υγείας των ιστών και του οργανισμού βελτιώνοντας τη λειτουργία και την ανθεκτικότητα των κυττάρων.
Θα μπορούσε μια επαναφορά των κυττάρων σας να σας φέρει την πηγή της νεότητας; Ίσως να είναι έτσι, αν μια νέα μελέτη που δοκιμάζει την τεχνική σε ποντίκια επιβεβαιωθεί και στους ανθρώπους. Τα κύτταρα σε ηλικιωμένους ανθρώπους και ζώα έχουν διαφορετικά μοτίβα χημικών ουσιών κατά μήκος του DNA τους – που ονομάζονται επιγενετικοί δείκτες – σε σύγκριση με νεότερους ανθρώπους ή ζώα. Σε αυτή τη μελέτη, οι ερευνητές είπαν ότι κατάφεραν να επαναφέρουν εν μέρει τα κύτταρα σε πιο νεανικές καταστάσεις σε μεσήλικες και ηλικιωμένους ποντικούς προσθέτοντας ένα μείγμα τεσσάρων μορίων επαναπρογραμματισμού — Oct4, Sox2, Klf4 και cMyc, γνωστά και ως παράγοντες Yamanaka — στα κύτταρα.
Αυτή η προσέγγιση δοκιμάστηκε σε τρεις ομάδες ποντικών. Μια ομάδα έλαβε τακτικές δόσεις μεταξύ 15 μηνών και 22 μηνών, περίπου ισοδύναμες με 50-70 ετών στους ανθρώπους. Μια άλλη ομάδα ποντικών υποβλήθηκε σε θεραπεία από 12 έως 22 μηνών, περίπου 35-70 ετών στους ανθρώπους, και μια τρίτη ομάδα ποντικών υποβλήθηκε σε θεραπεία για μόλις ένα μήνα στην ηλικία των 25 μηνών, παρόμοια με την ηλικία των 80 ετών στους ανθρώπους. “Αυτό που θέλαμε πραγματικά να διαπιστώσουμε ήταν ότι η χρήση αυτής της προσέγγισης για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα είναι ασφαλής”, δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Pradeep Reddy, επιστήμονας στο Ινστιτούτο Salk στη Λα Τζόλα της Καλιφόρνια. “Πράγματι, δεν είδαμε αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία, τη συμπεριφορά ή το σωματικό βάρος αυτών των ζώων”, δήλωσε ο Ρέντι σε δελτίο τύπου του Salk.
Τα ποντίκια που υποβλήθηκαν σε θεραπεία για 7 ή 10 μήνες εμφάνισαν σημάδια αντιστροφής της γήρανσης σε σημεία όπως τα νεφρά και το δέρμα, αλλά δεν παρατηρήθηκαν τέτοιες αλλαγές σε ποντίκια που έλαβαν θεραπεία μόνο για ένα μήνα. “Είμαστε χαρούμενοι που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτήν την προσέγγιση καθ ‘όλη τη διάρκεια της ζωής μας για να επιβραδύνουμε τη γήρανση σε κανονικά ζώα. Η τεχνική είναι ασφαλής και αποτελεσματική στα ποντίκια”, δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Juan Carlos Izpisua Belmonte, καθηγητής στο εργαστήριο έκφρασης γονιδίων Salk. “Εκτός από την αντιμετώπιση ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία, αυτή η προσέγγιση μπορεί να προσφέρει στη βιοϊατρική κοινότητα ένα νέο εργαλείο για την αποκατάσταση της υγείας των ιστών και του οργανισμού βελτιώνοντας τη λειτουργία και την ανθεκτικότητα των κυττάρων σε διαφορετικές καταστάσεις ασθενειών, όπως νευροεκφυλιστικές ασθένειες”, δήλωσε ο Izpisua Belmonte στην ανακοίνωση.
Οι ερευνητές σχεδιάζουν τώρα να αναλύσουν πώς αλλάζουν συγκεκριμένα μόρια και γονίδια με τη μακροχρόνια θεραπεία με τους παράγοντες Yamanaka, και επίσης αναπτύσσουν νέους τρόπους για την απελευθέρωσή τους. “Στο τέλος της ημέρας, θέλουμε να επαναφέρουμε την ανθεκτικότητα και τη λειτουργία στα παλαιότερα κύτταρα, ώστε να είναι πιο ανθεκτικά στο στρες, τους τραυματισμούς και τις ασθένειες», είπε ο Ρέντι. «Αυτή η μελέτη δείχνει ότι, τουλάχιστον στα ποντίκια, υπάρχει δρόμος προς τα εμπρός για να επιτευχθεί αυτό”. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στις 7 Μαρτίου στο περιοδικό Nature Aging.