Δύο μελέτες, που δημοσιεύτηκαν στα επιστημονικά περιοδικά BMJ Nutrition Prevention and Health και Gut, διερεύνησαν τις διατροφικές συνήθειες που επηρεάζουν τον κορονοϊό.
Με φυτικές τροφές 73% λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν μέτρια ή σοβαρά με κορονοϊό
Η πρώτη μελέτη συμπεριέλαβε σχεδόν 3.000 πρώτης γραμμής εργαζομένους στον τομέα της υγείας από 6 χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Μεγάλη Βρετανία, ΗΠΑ) που εκτίθενται σε COVID-19 καθημερινά. Από τους συμμετέχοντες, προέκυψαν 568 κρούσματα COVID-19.
Μεταξύ των 568 περιπτώσεων, 138 άτομα είχαν μέτρια ως σοβαρή COVID-19. Διαπιστώθηκε ότι όσοι από τους συμμετέχοντες ακολουθούσαν υγιεινή διατροφή με βάση κυρίως τις φυτικές τροφές είχαν 73% λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν από μέτρια ή σοβαρή COVID-19 (OR 0.27, 95% CI 0.10 ως 0.81). Όσοι ακολουθούσαν διατροφή πλούσια σε ψάρια και φυτά είχαν 59% λιγότερες πιθανότητες (OR 0.41, 95% CI 0.17 ως 0.99). Από την άλλη, όσοι ακολουθούσαν μια δίαιτα υψηλή σε ζωικές πρωτεΐνες και λιπαρά παρουσίασαν περίπου 400% υψηλότερες πιθανότητες να νοσήσουν από μέτρια έως σοβαρή COVID-19 (OR 3.86, 95% CI 1.13 ως 13.24).
Κορονοϊός: Σημαντική η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
Η δεύτερη μελέτη συμπεριέλαβε δεδομένα από περίπου 600.000 ανθρώπους που νόσησαν με COVID-19 από τη Μεγάλη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Οι πληροφορίες διατροφής συλλέχθηκαν για την προπανδημική περίοδο χρησιμοποιώντας ένα σύντομο ερωτηματολόγιο συχνότητας και ποιότητας τροφής, που δίνει έμφαση σε υγιεινές φυτικές τροφές, όπως φρούτα ή λαχανικά. Στατιστικά μοντέλα χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό του κινδύνου και της σοβαρότητας της COVID-19, που ορίστηκαν χρησιμοποιώντας έναν αλγόριθμο βασισμένο στα συμπτώματα ή στη νοσηλεία με ανάγκη για οξυγόνο.
Οι ερευνητές βρήκαν κάτι παρόμοιο με την πρώτη μελέτη, ότι δηλαδή όσοι ακολουθούσαν μια υγιεινή διατροφή με βάση τα φυτά είχαν 41% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν σοβαρή COVID-19. Συγκεκριμένα, σε σύγκριση με τα άτομα στο χαμηλότερο τεταρτημόριο της βαθμολογίας δίαιτας η υψηλή ποιότητα διατροφής συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο για COVID-19 (HR 0,91, 95% CI 0,88 ως 0,94) και σοβαρή COVID-19 (HR 0,59, 95% CI 0,47 ως 0,74).
Ποια είναι η φυτική διατροφή
Είναι η δίαιτα που περιέχει κυρίως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, προϊόντα δηλαδή που είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στη μορφή με την οποία προέρχονται από τη γη, τη φύση. Οι τροφές αυτές όχι μόνο έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε ουσίες που προκαλούν διάφορες ασθένειες, αλλά περιέχουν και χιλιάδες άλλες προστατευτικές ουσίες, όπως φλαβονοειδή, καροτενοειδή, ρετινόλες, λυκοπένιο με αντικαρκινικές, ανοσοενισχυτικές και αντιγηραντικές ιδιότητες
Τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (ΜΔΣ) αποτελούν μια ετερογενή ομάδα νόσων του αίματος, κλωνικής καταγωγής, που προκαλείται από ποιοτικές και ποσοτικές διαταραχές του αρχέγονου αιμοποιητικού κυττάρου, με γενικά χαρακτηριστικά τη μη αποδοτική αιμοποίηση και την αυξημένη πιθανότητα εξέλιξης σε Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία (ΟΜΛ).
Τα ΜΔΣ θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν νόσος των ενηλίκων. Πράγματι, τα ΜΔΣ διαγιγνώσκονται συνήθως σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών. Η συχνότητα των πρωτοπαθών ΜΔΣ στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το NIH, ανάμεσα στα έτη 2007 και 2011, υπολογίζεται σε 4,9 περιπτώσεις/100.000 πληθυσμού ανά έτος. Η συχνότητα αυξάνει σε μεγαλύτερες ηλικίες (άνω των 65 ετών) και μπορεί να φτάσει σε ηλικίες άνω των 80 ετών τις 58 περιπτώσεις/100.000.
Σύμφωνα με άλλες ευρωπαϊκές πηγές, η συχνότητα των ΜΔΣ εκτιμάται στις 3-4 περιπτώσεις/100.000 πληθυσμού, αλλά η συχνότητα αυτή αυξάνεται στις 32,1%/100.000 ανά έτος, για ασθενείς ηλικίας άνω των 80 ετών.
Αιτιολογία
Οτιδήποτε αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης μιας νόσου χαρακτηρίζεται παράγοντας κινδύνου για τη νόσο αυτή. Ωστόσο, η ύπαρξη ενός μόνο παράγοντα κινδύνου δεν σημαίνει ότι το άτομο που εκτίθεται σε αυτόν θα νοσήσει υποχρεωτικά. Από την άλλη, η απουσία παραγόντων κινδύνου δεν εξασφαλίζει ταυτόχρονα και την απουσία μιας νόσου.
Η αιτιολογία των πρωτοπαθών/πρωτογενών (de novo) ΜΔΣ παραμένει άγνωστη, αλλά υποτίθεται ότι ευθύνεται μια ογκογόνος διεργασία που έχει ως αποτέλεσμα μία ή περισσότερες σωματικές μεταλλάξεις. Τα τελευταία χρόνια, λόγω της προόδου και της ταχείας διαθεσιμότητας της αλληλουχίας γονιδίων, έχουμε αποκτήσει πολλές γνώσεις σχετικά με τις μεταλλάξεις που συνήθως μεταβάλλονται στα ΜΔΣ.
Εν κατακλείδι, και όσον αφορά την περίπτωση των μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων, θα μπορούσαμε να συμπεριλάβουμε τους ακόλουθους παράγοντες ως παράγοντες κινδύνου:
Έκθεση σε ορισμένες χημικές ουσίες, όπως ο καπνός, τα φυτοφάρμακα, τα λιπάσματα και οι διαλύτες όπως το βενζόλιο.
Έκθεση σε βαρέα μέταλλα, όπως ο υδράργυρος ή ο μόλυβδος.
Τα δευτεροπαθή/δευτερογενή ΜΔΣ συνδέονται κυρίως με τη χορήγηση χημειοθεραπευτικών παραγόντων (ΧΠ) και έχουν δυσμενέστερη πρόγνωση σε σύγκριση με τα πρωτοπαθή ΜΔΣ. Η εμφάνιση των δευτεροπαθών ΜΔΣ συνήθως γίνεται μετά από 5-7 έτη χορήγησης ΧΠ. Τα πιο συχνά ενοχοποιούμενα (ΧΠΦ) είναι οι αλκυλιωτικοί παράγοντες, όπως η κυκλοφωσφαμίδη.
Βασιζόμενοι στις επιστημονικές εξελίξεις, οι ερευνητές μπορούν να εντοπίσουν μία ή περισσότερες μεταλλάξεις-οδηγούς (driver mutations) στο 80% έως το 90% των ασθενών. Περισσότερα από 100 γονίδια που έχουν μεταλλαχθεί, βρέθηκαν σε ΜΔΣ. Αυτές οι μεταλλάξεις φαίνεται να συνδέονται με διαφορετικά κλινικά χαρακτηριστικά, συμπεριλαμβανομένων της σοβαρής κυτταροπενίας, του ποσοστού βλαστών αλλά και της ολικής επιβίωσης.
Η ηλικία και η προηγηθείσα χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης μυελοδυσπλαστικού συνδρόμου
Διάγνωση και ταξινόμηση των ΜΔΣ
Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι τα κριτήρια διαγνώσεως των ΜΔΣ βασίζονται στις ποικίλες μορφολογικές διαταραχές των στοιχείων του αίματος που μπορεί να αφορούν μία ή περισσότερες αιμοποιητικές σειρές όπως:
Διαταραχές των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Διαταραχές κοκκιώδους σειράς.
Διαταραχές της μεγακαρυοκυτταρικής σειράς
Τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα αποτελούν μια ειδική κατηγορία νεοπλασματικών νοσημάτων, στις οποίες τα ανώριμα αιμοποιητικά κύτταρα του μυελού των οστών δεν ωριμάζουν ή δεν εξελίσσονται σε υγιή κύτταρα αίματος.
Πράγματι, αυτές οι διαταραχές των στοιχείων του αίματος που οδηγούν σε μη αποδοτική αιμοποίηση, εκδηλώνονται με μορφολογική δυσπλασία των αιμοποιητικών σειρών στον μυελό και το περιφερικό αίμα, δηλαδή αναιμία, ουδετεροπενία και θρομβοπενία.
Οι διάφοροι τύποι μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων διακρίνονται ως προς τη διάγνωση, στις ακόλουθες κατηγορίες με βάση ορισμένες παθολογικές αλλοιώσεις στα αιμοσφαίρια και στον μυελό των οστών.
Ανθεκτική αναιμία – Refractory Anemia (RA): Κυκλοφορούν πολύ λίγα ερυθρά αιμοσφαίρια στο αίμα και ο ασθενής παρουσιάζει αναιμία. Ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων και των αιμοπεταλίων είναι φυσιολογικός.
Ανθεκτική αναιμία με δακτυλιοειδείς σιδεροβλάστες – Refractory Anemia with Ring Sideroblasts (RARS): Κυκλοφορούν πολύ λίγα ερυθρά αιμοσφαίρια στο αίμα και ο ασθενής παρουσιάζει αναιμία. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια έχουν πάρα πολύ σίδηρο μέσα στο κύτταρο. Ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων και των αιμοπεταλίων είναι φυσιολογικός.
Ανθεκτική Αναιμία (Μυελοδυσπλαστικό Σύνδρομο), με περίσσεια βλαστών – Refractory Anemia with Excess Blasts (RAEB): Με πολύ λίγα ερυθρά αιμοσφαίρια στο αίμα και τον ασθενή να εμφανίζει αναιμία. Το 5% έως 10% των κυττάρων στον μυελό είναι βλάστες. Είναι δυνατόν επίσης να υπάρχουν αλλοιώσεις στα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια. Η αναιμία αυτή μπορεί να εξελιχθεί σε οξεία μυελογενή λευχαιμία (AML).
Ανθεκτική κυτταροπενία με πολυγραμμική δυσπλασία – Refractory Cytopenia with Multilineage Dysplasia (RCMD): Κυκλοφορούν πάρα πολύ λίγα αιμοσφαίρια που αντιστοιχούν σε τουλάχιστον δύο τύπους αιμοκυττάρων (ερυθρά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια ή λευκά αιμοσφαίρια). Στον μυελό των οστών, οι βλάστες αποτελούν λιγότερο από το 5% των κυττάρων. Αντίστοιχα, στο αίμα, το ποσοστό τους είναι λιγότερο από 1%. Στην περίπτωση που η δυσπλασία αφορά τα ερυθρά αιμοσφαίρια, αυτά μπορεί να εμφανίζουν περίσσεια σιδήρου. Η αναιμία αυτή επίσης μπορεί να εξελιχθεί σε οξεία μυελογενή λευχαιμία (AML).
Ανθεκτική κυτταροπενία με μονογραμμική δυσπλασία – Refractory Cytopenia with Unilineage Dysplasia (RCUD): Υπάρχουν πολύ λίγα αιμοκύτταρα από έναν τύπο κυττάρων αίματος (ερυθρά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια ή λευκά αιμοσφαίρια). Παρατηρούνται αλλοιώσεις σε ποσοστό 10% ή και περισσότερο στους δύο άλλους τύπους αιμοκυττάρων. Στον μυελό των οστών, οι βλάστες αποτελούν λιγότερο από το 5% των κυττάρων. Αντίστοιχα, στο αίμα το ποσοστό τους είναι λιγότερο από 1%.
Μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο αταξινόμητο – Unclassifiable Myelodysplastic Syndrome (MDS-U): Ο αριθμός των βλαστών στον μυελό των οστών και στο αίμα είναι φυσιολογικός και η παθολογική εικόνα δεν προσομοιάζει σε κανένα από τα άλλα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα.
Μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο με del (5q) χρωματοσωμική ανωμαλία: Υπάρχουν πολύ λίγα ερυθρά αιμοσφαίρια στο αίμα και ο ασθενής παρουσιάζει αναιμία. Οι βλάστες αποτελούν λιγότερο από 5% των κυττάρων στον μυελό των οστών και στο αίμα. Υπάρχει επίσης μια συγκεκριμένη γενετική αλλαγή στο χρωμόσωμα.
Χρόνια μυελομονοκυτταρική λευχαιμία – Chronic Myelomonocytic Leukemia (CMML): Αποτελεί νεοπλασματική νόσο του αίματος και θεωρείται ότι ανήκει στα μυελοδυσπλαστικά / μυελοπολλαπλασιαστικά νεοπλάσματα (MDS / MPN), δηλαδή έναν τύπο χρόνιας νεοπλασματικής νόσου του αίματος στην οποία ο μυελός των οστών δεν παράγει φυσιολογικά αιμοκύτταρα. Τα MDS/MPN διακρίνονται τόσο για τα «δυσπλαστικά» όσο και για τα «πολλαπλασιαστικά» χαρακτηριστικά τους, με συνέπεια να μην μπορούν να ταξινομηθούν ούτε ως μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (MDS) αλλά ούτε και ως μυελοπολλαπλασιαστικά νεοπλάσματα (MPN). Τα τελευταία χαρακτηρίζονται, όπως φαίνεται και από την ονομασία τους, για την παθολογική υπερπαραγωγή ενός ή περισσοτέρων αιμοκυττάρων (λευκά αιμοσφαίρια, ερυθρά αιμοσφαίρια ή/και αιμοπετάλια).
Διάγνωση
Τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα συχνά δεν εμφανίζουν πρώιμες ενδείξεις και δεν προκαλούν πρώιμα συμπτώματα. Συμπτώματα που μπορεί να συνδέονται με την ύπαρξη ΜΔΣ μπορεί να γίνουν αντιληπτά με αφορμή μια συνήθη εξέταση αίματος. Όπως επίσης παρόμοιες ενδείξεις και συμπτώματα μπορεί να οφείλονται όχι μόνον σε μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα αλλά και σε άλλες παθολογικές καταστάσεις.
Τα ακόλουθα κλινικά σημεία ή συμπτώματα θα πρέπει να αποτελούν αντικείμενο αναζήτησης από τον θεράποντα ιατρό στη διάρκεια μιας συνήθους κλινικής εξέτασης.
Δύσπνοια ή δυσχέρεια στην αναπνοή.
Αδυναμία ή αίσθημα κόπωσης.
Χροιά του δέρματος, εάν είναι υπόχρωμη σε σχέση με τη συνήθη.
Μώλωπες (συχνή και εύκολη εμφάνιση) ή αιμορραγία.
Πετέχειες (υποδόριες αιμορραγίες).
Για τη διάγνωση μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι ακόλουθες εργαστηριακές εξετάσεις και κλινικές δοκιμασίες:
Φυσική εξέταση και ατομικό ιατρικό ιστορικό: Εξέταση του σώματος για τον έλεγχο γενικών σημείων σχετικά με το επίπεδο της υγείας του εξεταζόμενου. Στην εξέταση συμπεριλαμβάνεται και ο έλεγχος τυχόν σημείων που υποδηλώνουν ασθένεια, όπως ογκίδια ή οτιδήποτε άλλο φαίνεται ασυνήθιστο. Είναι επίσης απαραίτητο να ληφθεί πλήρες ιστορικό για τις συνήθειες που αφορούν τις συνθήκες υγείας του ασθενούς και ενδεχόμενες προηγούμενες ασθένειες και θεραπείες.
Τα κύρια συμπτώματα, κατά την έναρξη, είναι όμοια των καταστάσεων που προκαλούν ανεπάρκεια των αιμοποιητικών σειρών του μυελού των οστών, δηλαδή εμφανίζονται συμπτωματολογία αναιμίας, λοιμώξεις και αιμορραγικές εκδηλώσεις. Οι λοιμώξεις οφείλονται κυρίως σε βακτηρίδια και αποδίδονται τόσο στην ουδετεροπενία όσο και στην ποιοτική ανεπάρκεια των ουδετεροφίλων. Επίσης, οι αιμορραγικές εκδηλώσεις, πλην της θρομβοπενίας, προκαλούνται και από τις διαταραχές της λειτουργικότητας των αιμοπεταλίων.
Κατά την αντικειμενική εξέταση οι περισσότεροι των ασθενών είναι ωχροί. Σύνηθες εύρημα είναι η σπληνομεγαλία, που ανευρίσκεται πιο συχνά στη χρόνια μυελομονοκυτταρική λευχαιμία και λιγότερο η ηπατομεγαλία. Άλλα, λιγότερο συχνά, ευρήματα είναι η διήθηση του δέρματος, η λεμφαδενοπάθεια και η πολυορογονίτιδα. Έχουν περιγραφεί επίσης συνύπαρξη ΜΔΣ με γαγγραινώδες πυόδερμα, σύνδρομο Sweet (εμπύρετη ερυθηματώδης δερματίτιδα με λευκοκυττάρωση), υποτροπιάζουσα πολυχονδρίτιδα, σύνδρομο συσχετιζόμενο με το AIDS και λεμφοϋπερπλαστικές νόσους.
Γενική εξέταση αίματος: Εργαστηριακή εξέταση, στην οποία το ληφθέν δείγμα περιφερικού (φλεβικού) αίματος ελέγχεται για τα ακόλουθα μορφολογικά του στοιχεία:
τον αριθμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων και των αιμοπεταλίων,
τον αριθμό και τον τύπο των λευκών αιμοσφαιρίων,
την ποσότητα της αιμοσφαιρίνης στα ερυθρά αιμοσφαίρια,
τον αιματοκρίτη.
Περιφερικό επίχρισμα αίματος: Εργαστηριακή εξέταση στην οποία το δείγμα αίματος ελέγχεται για παθολογικές αλλοιώσεις όσον αφορά τον αριθμό, τον τύπο, το σχήμα και το μέγεθος των αιμοκυττάρων και για την παρουσία περίσσειας (υπερβολικής) ποσότητας σιδήρου στα ερυθρά αιμοσφαίρια.
Κυτταρογενετική ανάλυση: Εργαστηριακή εξέταση στην οποία τα χρωμοσώματα των κυττάρων που βρίσκονται στο ληφθέν δείγμα του μυελού των οστών ή του αίματος καταμετρούνται και ελέγχονται για τυχόν υπάρχουσες παθολογικές αλλοιώσεις, όπως χρωμόθρυψη, ελλείμματα, μεταθέσεις, αναδιατάξεις, διπλασιασμοί ή ενθέσεις κ.λπ. Οι αλλοιώσεις σε ορισμένα χρωμοσώματα μπορεί να αποτελούν ένδειξη καρκίνου. Η κυτταρογενετική ανάλυση χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στη διάγνωση του καρκίνου, για θεραπευτικούς σχεδιασμούς ή για να δώσει πληροφορίες σχετικά με την ανταπόκριση στη θεραπεία.
Βιοχημική ανάλυση αίματος: Μια διαδικασία στην οποία το ληφθέν δείγμα αίματος ελέγχεται ως προς τη μέτρηση των ποσοτήτων ορισμένων ουσιών, όπως η βιταμίνη Β12 και το φυλλικό οξύ, που απελευθερώνονται στον οργανισμό μας από όργανα και ιστούς και κυκλοφορούν στο αίμα. Μια ασυνήθιστη (υψηλότερη ή χαμηλότερη από την κανονική) ποσότητα μιας ουσίας μπορεί να αποτελεί ένδειξη κάποιας ασθένειας.
Βιοψία μυελού των οστών: Η λήψη τμήματος του μυελού των οστών, του αίματος και ενός μικρού τεμαχίου οστού εισάγοντας μια κοίλη βελόνα στη λεκάνη (λαγόνιο) ή στο στέρνο. Το δείγμα εξετάζεται από αιματολόγο με ειδικό μικροσκόπιο, αναζητώντας στον μυελό των οστών, στο αίμα και στα οστά τυχόν παθολογικά κύτταρα.
Ανοσοκυτταροχημεία: Εργαστηριακή εξέταση που χρησιμοποιεί μονοκλωνικά και πολυκλωνικά αντισωμάτων για την ανίχνευση σε κυτταρικό επίπεδο ορισμένων αντιγόνων (δεικτών) στο ληφθέν δείγμα του μυελού των οστών, από τον ασθενή. Τα αντισώματα συνήθως συνδυάζονται με ένα ένζυμο ή μια φθορίζουσα χρώση. Αφού τα αντισώματα συνδεθούν με το αντιγόνο στο δείγμα των κυττάρων του ασθενούς, το ένζυμο ή η βαφή ενεργοποιείται και το αντιγόνο μπορεί στη συνέχεια να φανεί κάτω από ένα μικροσκόπιο. Αυτός ο τύπος εργαστηριακής εξέτασης χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στη διάγνωση του καρκίνου και στη διαφορική διάγνωση μεταξύ μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων, λευχαιμίας και άλλων παθολογικών καταστάσεων.
Ανοσοφαινότυπος: Εργαστηριακή εξέταση που χρησιμοποιεί αντισώματα για τον εντοπισμό καρκινικών κυττάρων με βάση τους τύπους αντιγόνων ή δεικτών στην επιφάνεια των κυττάρων. Η εξέταση αυτή χρησιμοποιείται για τη διάγνωση συγκεκριμένων τύπων λευχαιμίας και άλλων διαταραχών του αίματος.
Κυτταρομετρία ροής: Μια εργαστηριακή εξέταση που μετρά στο ληφθέν δείγμα τον αριθμό των κυττάρων, το ποσοστό των ζωντανών κυττάρων και ορισμένα χαρακτηριστικά τους, όπως το μέγεθος, το σχήμα και η παρουσία νεοπλασματικών (ή άλλων) δεικτών στην κυτταρική επιφάνεια. Τα κύτταρα του δείγματος από το αίμα ή από τον μυελό των οστών ή από άλλο ιστό του ασθενούς χρωματίζονται με μια φθορίζουσα χρωστική, τοποθετούνται σε ένα υγρό και στη συνέχεια περνούν ένα-ένα ξεχωριστά κάθε φορά μέσα από μια ακτίνα φωτός. Τα αποτελέσματα της εξέτασης βασίζονται στον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα που βάφτηκαν με τη χρωστική φθορισμού αντιδρούν στη δέσμη φωτός.
Η εξέταση αυτή χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στη διάγνωση και την αντιμετώπιση ορισμένων τύπων νεοπλασματικών παθήσεων, όπως η λευχαιμία και το λέμφωμα.
FISH (in situ φθορίζων υβριδισμός): Πρόκειται για εργαστηριακή εξέταση που χρησιμοποιείται για την ανίχνευση και μέτρηση γονιδίων ή χρωμοσωμάτων σε κύτταρα και ιστούς. Τμήματα DNA που περιέχουν φθορίζουσες χρωστικές παρασκευάζονται στο εργαστήριο και προστίθενται σε ένα δείγμα κυττάρων ή ιστών ενός ασθενούς. Όταν αυτά τα χρωματισμένα τμήματα του DNA προσκολλώνται σε ορισμένα γονίδια ή σε περιοχές χρωμοσωμάτων στο δείγμα, φωτίζονται κατά την προβολή τους υπό το μικροσκόπιο φθορισμού. Η εξέταση FISH χρησιμοποιείται για να βοηθήσει στη διάγνωση και στον σχεδιασμό της θεραπείας των νεοπλασμάτων.
Παράγοντες που επηρεάζουν την πρόγνωση και τις θεραπευτικές επιλογές
Η πρόγνωση και οι θεραπευτικές επιλογές εξαρτώνται από τα ακόλουθα:
τον αριθμό των βλαστοκυττάρων στον μυελό των οστών,
εάν έχουν επηρεαστεί ένας ή περισσότεροι τύποι κυττάρων του αίματος,
εάν ο ασθενής παρουσιάζει σημεία ή συμπτώματα αναιμίας, αιμορραγίας ή λοίμωξης,
εάν ο ασθενής έχει χαμηλό ή υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης λευχαιμίας,
από συγκεκριμένες αλλοιώσεις στα χρωμοσώματα,
εάν το μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο εμφανίστηκε μετά από χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία για νεοπλασματική νόσο,
την ηλικία και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας του ασθενούς.
Η εκτροπή ενός ΜΔΣ σε λευχαιμία αφορά ένα ποσοστό περίπου 30% των ασθενών που πάσχουν από αυτό το «σύνδρομο», το οποίο φαίνεται ότι αποτελεί νοσολογική εκδήλωση μιας πολυσταδιακής παθογενετικής εξεργασίας.
Η κλινική πορεία των ασθενών που πάσχουν από ΜΔΣ εμφανίζει σημαντική ετερογένεια, με ορισμένους ασθενείς να ζουν αρκετά έτη μετά τη διάγνωση, ενώ άλλους να ζουν μόνο μερικούς μήνες, παρά τη χορήγηση θεραπευτικής αγωγής. Η ακριβής πρόβλεψη της κλινικής πορείας ενός ασθενούς με ΜΔΣ είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον προσδιορισμό της θεραπευτικής αγωγής που θα επιλεγεί για καθέναν από αυτούς τους ασθενείς και επιτυγχάνεται με τη βοήθεια προγνωστικών μοντέλων.
Θα πρέπει να υπογραμμίσουμε –προτού περάσουμε στην παρουσίαση των θεραπευτικών επιλογών– ότι τα συστήματα βαθμονόμησης του κινδύνου είναι από τα πλέον σημαντικά εργαλεία στη θεραπευτική μέριμνα των ασθενών με ΜΔΣ.
Τα προγνωστικά συστήματα που χρησιμοποιούνται ευρέως στα ΜΔΣ βασίζονται σε παράγοντες που σχετίζονται με τον ασθενή ή με τη νόσο. Οι παράγοντες που σχετίζονται με τον ασθενή περιλαμβάνουν την ηλικία, την κατάσταση ικανότητας και την ύπαρξη συν-νοσηροτήτων, ενώ οι παράγοντες που σχετίζονται με τη νόσο περιλαμβάνουν: α) παθολογοανατομικά στοιχεία της νόσου, όπως η ταξινόμηση κατά WHO, το ποσοστό βλαστών στον μυελό, κυτταρογενετικά στοιχεία και ανοσοφαινοτυπικά δεδομένα, β) εργαστηριακά δεδομένα, όπως η αιμοσφαιρίνη, ο απόλυτος αριθμός ουδετεροφίλων, ο αριθμός αιμοπεταλίων, η φερριτίνη, η LDH, το ποσοστό βλαστών στο περιφερικό αίμα. Τα μοντέλα αυτά περιλαμβάνουν το Διεθνές Προγνωστικό Σύστημα Βαθμολόγησης (IPSS), το Προγνωστικό Σύστημα Βαθμολόγησης βασιζόμενο στην ταξινόμηση κατά WHO (WPSS), το συνολικό Προγνωστικό Σύστημα Βαθμολόγησης του MD Anderson (MDAPSS) και το Αναθεωρημένο IPSS (IPSS-R).
Θεραπεία των ΜΔΣ
Η θεραπεία των ΜΔΣ ξεκινά στους ασθενείς εκείνους που παρουσιάζουν μικρότερο προσδόκιμο επιβίωσης (predicted survival) ή σε ασθενείς με κλινικά σημαντικές κυτταροπενίες.1
Οι προτεραιότητες των θεραπευτικών παρεμβάσεων σε ασθενείς με ΜΔΣ κυμαίνονται ανάλογα με το στάδιο της νόσου, ενώ η κατάταξη των πιθανών στόχων θεραπείας σε ασθενείς με ΜΔΣ, είτε χαμηλού είτε υψηλού κινδύνου, περιγράφονται στo σχήμα 1.
Σχήμα 1*
*Uwe Platzbecker, Treatment of MDS, Blood, 2019.
Υποστηρικτική φροντίδα (Supportive Care)
Η κύρια μορφή θεραπείας για τα ΜΔΣ είναι παραδοσιακά η υποστηρικτική φροντίδα, ιδιαίτερα για εκείνους τους ασθενείς με συμπτωματική κυτταροπενία ή για εκείνους που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο λοίμωξης ή αιμορραγίας.
Οι μεταγγίσεις αίματος προορίζονται για την αντιμετώπιση εκείνων των ασθενών που παρουσιάζουν ενεργό αιμορραγία, όπως για παράδειγμα η χορήγηση προφυλακτικής μετάγγισης αιμοπεταλίων σε ασθενείς με αριθμό αιμοπεταλίων μικρότερο από 10.000/mm. Η αναιμία θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με μεταγγίσεις ερυθρών αιμοσφαιρίων για την αποφυγή εκδήλωσης συμπτωμάτων.
Η κατάλληλη χρήση αντιβιοτικών σε εμπύρετους ασθενείς αποτελεί τυπική κλινική πρακτική, ενώ το όφελος από τη χορήγηση αυξητικών παραγόντων των μυελογενών κυττάρων παραμένει άγνωστο.
Η χρήση παραγόντων ερυθροποιητικών παραγόντων (erythropoiesis-stimulating agents [ESAs]) μπορεί να βελτιώσει την αναιμία. Η πιθανότητα πάντως της ανταπόκρισης του ασθενούς στη χορήγηση εξωγενούς ερυθροποιητίνης εξαρτάται από το επίπεδο ερυθροποιητίνης του ορού πριν από τη θεραπεία και από τις βασικές ανάγκες μετάγγισης .
Θεραπευτικές φαρμακευτικές εξελίξεις στα Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα
Θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι οι θεραπείες για τα ΜΔΣ στοχεύουν κυρίως στη βελτίωση των κυτταροπενιών και της ποιότητας ζωής και τελικά στη βελτίωση του συνολικού ποσοστού επιβίωσης (ORR) των ασθενών. Θα πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια με την εισαγωγή νέων καινοτόμων φαρμάκων σε αυτή την κατηγορία, παραμένει επιτακτική η ανάγκη για νέες θεραπευτικές επιλογές και για εξειδικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις με βάση τους επιμέρους μοριακούς μηχανισμούς που διέπουν την εκάστοτε υποομάδα των ΜΔΣ.
Στο σχήμα 2 που ακολουθεί παρουσιάζεται η ιστορική χρονική κλίμακα έγκρισης των φαρμάκων για τα ΜΔΣ στην Ε.Ε. και τις ΗΠΑ.
Azacitidine
To azacitidine (Vidaza®), όπως και το decitabine (Dacogen®), είναι αναστολείς της μεθυλοτρανσφεράσης του DNA.
Στις 19 Μαΐου 2004, ο FDA εγκρίνει το azacitidine για τη θεραπεία ασθενών με μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα και γίνεται το πρώτο εγκεκριμένο φάρμακο στις ΗΠΑ για τη θεραπεία των ασθενών με ΜΔΣ. Το azacitidine είναι το πρώτο φάρμακο μιας νέας κατηγορίας φαρμάκων που ονομάζονται «demethylation agents» παράγοντες υπομεθυλίωσης και χορηγούνται για τη θεραπεία των 5 υποτύπων ΜΔΣ στις οποίες περιλαμβάνονται τόσο χαμηλού κινδύνου, όσο και υψηλού κινδύνου ασθενείς. Αυτές οι υποομάδες περιλαμβάνουν: Ανθεκτική αναιμία [refractory anemia (RA)] ή ανθεκτική αναιμία με δακτυλιοειδείς σιδηροβλάστες [refractory anemia with ringed sideroblasts (RARS)] αν συνοδεύεται από ουδετεροπενία ή θρομβοκυτταροπενία ή απαιτεί μεταγγίσεις, ανθεκτική αναιμία με περίσσεια βλαστών [refractory anemia with excess blasts (RAEB)], ανθεκτική αναιμία με περίσσεια βλαστών σε εκτροπή [refractory anemia with excess blasts in transformation (RAEB-T)], και σε χρόνια μυελο-μονοκυτταρική λευχαιμία [chronic myelomonocytic leukemia (CMMoL)].
Σχήμα 2*
*Uwe Platzbecker, Treatment of MDS, Blood, 2019
Revlimid (lenalidomide)
Το lenalidomide, ένα φάρμακο ανάλογο της θαλιδομίδης, εγκρίθηκε από τον FDA στις 27 Δεκεμβρίου του 2005, με ένδειξη τη θεραπεία ασθενών που χρειάζονται μεταγγίσεις αίματος για την αντιμετώπιση της αναιμίας (transfusion-dependent anemia), λόγω μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων χαμηλού ή ενδιάμεσου κινδύνου (MDS) που σχετίζονται με κυτταρογενετική ανωμαλία απώλειας του χρωμοσώματος 5q, με ή χωρίς πρόσθετες κυτταρογενετικές ανωμαλίες.2
Για τη θεραπεία μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων, μιας ομάδας διαταραχών του μυελού των οστών που προκαλούν αναιμία (χαμηλός αριθμός ερυθροκυττάρων), το Revlimid χορηγείται σε ασθενείς που χρειάζονται μεταγγίσεις αίματος για την αντιμετώπιση της αναιμίας. Χορηγείται σε ασθενείς με γενετική ανωμαλία (γνωστή ως απώλεια του χρωμοσώματος 5q), όταν άλλες θεραπείες δεν επαρκούν.
Τα οφέλη του Revlimid, έτσι όπως αναφέρεται στην Ευρωπαϊκή Δημόσια Αναφορά, για τους ασθενείς που πάσχουν από ΜΔΣ, βασίζονται σε δύο κύριες μελέτες στις οποίες μετείχαν συνολικά 353 ασθενείς με μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα χαμηλότερου κινδύνου. Στην πρώτη μελέτη, το Revlimid δεν συγκρίθηκε με καμία άλλη αγωγή, ενώ στη δεύτερη μελέτη συγκρίθηκε με εικονικό φάρμακο. Στην πρώτη μελέτη, 97 από τους 148 ασθενείς (66%) που έλαβαν 10 mg Revlimid δεν χρειάστηκε να υποβληθούν σε μετάγγιση αίματος για τουλάχιστον 8 εβδομάδες. Στη δεύτερη μελέτη, 38 από τους 69 ασθενείς (55%) που έλαβαν 10 mg Revlimid δεν χρειάστηκε να υποβληθούν σε μετάγγιση αίματος για τουλάχιστον 26 εβδομάδες, σε σύγκριση με τους 4 από τους 67 ασθενείς (6%) που έλαβαν εικονικό φάρμακο.
Exjade Deferasirox
Σε ασθενείς με ΜΔΣ που κάνουν μεταγγίσεις αίματος, η διαθεσιμότητα του από του στόματος χηλικού παράγοντα σιδήρου «deferasirox» έχει οδηγήσει στην ευρεία χρήση του σε ασθενείς με ΜΔΣ. Ορισμένες ομάδες εμπειρογνωμόνων έχουν εκδώσει εκθέσεις ομοφωνίας (consensus), στις οποίες υποστηρίζεται η προφυλακτική αποσιδήρωση σε ασθενείς με ανάγκη συνεχούς μετάγγισης και σημαντικό ιστορικό μετάγγισης. Θα πρέπει ωστόσο να ληφθεί υπόψη ότι η επίδραση της αποσιδήρωσης στην επιβίωση και την εξέλιξη της νόσου είναι άγνωστη.
Reblozyl (luspatercept)
Στις 9 Νοεμβρίου του 2019, ο FDA των ΗΠΑ εγκρίνει το Luspatercept για τη θεραπεία της αναιμίας των ενηλίκων που πάσχουν από β-θαλασαιμία και για τους οποίους απαιτούνται τακτικές μεταγγίσεις αίματος.
Στις 3 Απριλίου του 2020, ο ίδιος οργανισμός επεκτείνει την έγκριση του Luspatercept για τη θεραπεία των ενηλίκων ασθενών που πάσχουν από χαμηλού-κινδύνου ΜΔΣ. Όπως αναφέρεται, το Luspatercept είναι το πρώτο και μοναδικό φάρμακο που ρυθμίζει την ωρίμαση των ερυθροκυττάρων (erythroid maturation agent [EMA]) για τη θεραπεία της αναιμίας που αποτυγχάνει να ρυθμιστεί μετά τη χορήγηση ενός παράγοντα διέγερσης της ερυθροποίησης και απαιτεί δύο ή περισσότερες μονάδες ερυθρών αιμοσφαιρίων εντός 8 εβδομάδων, σε ενήλικες ασθενείς με μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα πολύ χαμηλού έως μέσου κινδύνου με δακτυλιοειδείς σιδεροβλάστες (MDS-RS) ή με μυελοδυσπλαστικό/ μυελοπολλαπλασιαστικό νεόπλασμα με δακτυλιοειδείς σιδεροβλάστες δακτυλίου και θρομβοκυττάρωση (MDS/MPN-RS-T).
Το Luspatercept δεν ενδείκνυται ως υποκατάστατο των μεταγγίσεων RBCRBC σε ασθενείς που χρειάζονται άμεση παρέμβαση για αποκατάσταση της αναιμίας.
Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (MDS) επηρεάζουν κυρίως τους ανθρώπους με ηλικία μεγαλύτερη των 60 ετών, πράγμα που σημαίνει ότι η πλειονότητα των ασθενών δεν μπορεί να ανεχθεί εντατικές μορφές θεραπείας όπως η αλλογενής μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων – βλαστοκυττάρων (allo-HSCT). Παρ’ όλα αυτά, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας πως όσο νωρίτερα πραγματοποιηθεί η μεταμόσχευση κατά την= διάρκεια της πορείας της νόσου, τόσο καλύτερα είναι τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα αυτής.
Από την άλλη πλευρά, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από τους θεράποντες ιατρούς ότι οι ασθενείς με λιγότερο προχωρημένη νόσο δεν θα πρέπει να εκτίθενται στον ουσιαστικό κίνδυνο θνησιμότητας αυτής της διαδικασίας εξαιτίας της ευνοϊκής πρόγνωσης μόνο με την τυπική θεραπεία. Σε μια πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Μεταμόσχευσης Αίματος και Μυελού σε 246 ασθενείς με χαμηλή/ενδιάμεση βαθμίδα κινδύνου – 1, σύμφωνα με την IPSS (International Prognostic Scoring System), έδειξε ποσοστά τριετούς επιβίωσης της τάξης του 58%, συνοδευόμενα από συνολικό ποσοστό μη υποτροπιάζουσας θνησιμότητας 30%. Σύμφωνα με αυτά τα αποτελέσματα, οι ασθενείς με χαμηλού κινδύνου ΜΔΣ (LR-MDS) στους οποίους αποτυγχάνουν οι θεραπευτικές επιλογές πρώτης γραμμής και που διαθέτουν χαρακτηριστικά χαμηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων απειλητικών για τη ζωή λοιμώξεων, σοβαρής θρομβοπενίας, RBC-TD ή ορισμένων μοριακών ανωμαλιών χαμηλού κινδύνου, θα πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση ως κατάλληλοι υποψήφιοι για μεταμόσχευση, εάν δεν υπάρχει διαθέσιμη κλινική μελέτη.
Για παράδειγμα, ασθενείς με χαμηλού κινδύνου ΜΔΣ που δεν ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία με lenalidomide, ακόμη και απουσία εξέλιξης της νόσου, θα πρέπει να αξιολογούνται για μεταμόσχευση (allo-HSCT) ή πιθανή επιλογή συμμετοχής σε κάποια κλινική μελέτη, ενώ σε περίπτωση που δεν υπάρχει η δυνατότητα για κάποια κλινική μελέτη, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η χορήγηση παραγόντων υπομεθυλίωσης.
HR-MDS
Στους ασθενείς με υψηλού κινδύνου ΜΔΣ (HR-MDS), ο κύριος στόχος είναι η τροποποίηση της φυσικής πορείας της νόσου, περιορίζοντας την πρόοδο της νόσου και βελτιώνοντας τα ποσοστά επιβίωσης. Πριν από την έναρξη οποιασδήποτε θεραπείας, θα πρέπει να αξιολογηθεί η δυνατότητα επιλογής του ασθενούς για μεταμόσχευση (allo-HSCT), επειδή αυτή η δυνατότητα θα έχει σημαντική επίδραση στην επακόλουθη παρακολούθηση του ασθενούς.
Λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανές επιπλοκές που σχετίζονται με την αλλογενή μεταμόσχευση αρχεγόνων αιμοποιητικών κυττάρων (allo-HSCT) σε ασθενείς με ΜΔΣ, η αυστηρή διαδικασία επιλογής των ασθενών που είναι υποψήφιοι για αυτήν τη θεραπευτική επιλογή καθίσταται αναπόφευκτη. Ως εκ τούτου, ο χαρακτηρισμός των ασθενών και των παραγόντων που σχετίζονται με τον ασθενή και τη νόσο που προβλέπουν την έκβαση μετά από allo-HSCT μεταμόσχευση, είναι υψίστης σημασίας. Σύμφωνα με ένα μοντέλο λήψης απόφασης, οι ασθενείς με ενδιάμεσο κίνδυνο-2 ή HR-MDS, με βάση τα κριτήρια IPSS, θα πρέπει να εξετάζονται για allo-HSCT μεταμόσχευση κατά τη στιγμή της διάγνωσης. Περαιτέρω αναλύσεις σε ηλικιωμένους ασθενείς που ελάμβαναν σχήματα προετοιμασίας μειωμένης ισχύος (reduced intensity conditioning -RIC) επικύρωσαν αυτά τα ευρήματα και όταν βασίστηκαν στο IPSS-R.
Η allo-HSCT δυνατότητα μεταμόσχευσης θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε ασθενείς που έχουν ΜΔΣ ενδιάμεσου-2/υψηλού (βαθμίδα) κινδύνου σύμφωνα με την κλίμακα IPSS ή IPSS-R υψηλό/πολύ υψηλό, και είναι ηλικίας 70 έως 75 ετών, σε καλή κλινική κατάσταση και χωρίς να έχουν σοβαρές συν-νοσηρότητες. Οι συν-νοσηρότητες πριν από τη μεταμόσχευση, λόγω της πιθανής επίδρασής τους στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας για τους ασθενείς, θα πρέπει να εξετάζονται με χρήση του ειδικού δείκτη συν-νοσηρότητας HSCT.
Μέχρι στιγμής, κανένα εγκεκριμένο φάρμακο δεν έχει επιδείξει πλεονέκτημα όσον αφορά την επιβίωση του ασθενούς, σε σύγκριση με την τρέχουσα στάνταρντ θεραπεία. Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι παρόλο που η allo-HSCT μεταμόσχευση παραμένει η μόνη δυνητικά θεραπευτική επιλογή, είναι διαθέσιμη μόνο σε ένα μικρό υποσύνολο ασθενών που έχουν καλή φυσική κατάσταση.
Επομένως, υπάρχει τεράστια κλινική ανάγκη για νέες θεραπείες σε αυτό το υποσύνολο αιματολογικών διαταραχών που αποτελούν την κατηγορία των ΜΔΣ.
Dinmohamed AG, Visser O, van Norden Y et al. Trends in incidence, initial treatment, and survival of myelodysplastic syndromes: a population-based study of 5144 patients diagnosed in the Netherlands from 2001 to 2010. Eur J Cancer 2014; 50: 1004-1012.
Platzbecker U. Treatment of MDS. Blood. 2019 Mar 7;133(10):1096-1107. doi: 10.1182/blood-2018-10-844696. Epub 2019 Jan 22. PMID: 30670446.
Άρθρο της συντακτικής ομάδας του HMR, με πληροφορίες από το Johns Hopkins University (JHU)
Σε αντίθεση με τις εκτιμήσεις που ακούγονται από πολλές πλευρές, ότι αντιμετωπίζουμε την τελευταία μας μάχη με την πανδημία και με την Omicron, η Ευρώπη, διά στόματος της Επιτρόπου Υγείας της Ε.Ε., Στέλλας Κυριακίδη, φαίνεται να ακολουθεί μια πιο προσεκτική προσέγγιση. Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε σε μια μικρή ομάδα δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες η Ευρωπαία Επίτροπος Υγείας, τα τρέχοντα επιστημονικά δεδομένα δεν μπορούν να προβλέψουν εάν αυτό είναι το τελευταίο κύμα της πανδημίας.
Γράφημα 1
«Έχουμε δει πολλές ανατροπές κατά τη διάρκεια αυτής της πανδημίας. Επομένως, δεν θα κάνω προβλέψεις για το πότε θα τελειώσει και αν αυτό θα είναι το τελευταίο κύμα της πανδημίας ή όχι. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι τα εμβόλια δεν μας διέψευσαν», δήλωσε.
«Η παραλλαγή της Omicron μπορεί να είναι πιο ήπια όσον αφορά την ευαισθησία απέναντι στις λοιμώξεις για το άτομο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρείται μια ήπια παραλλαγή. Παραμένει ακόμη ένας επικίνδυνος ιός. Το τεράστιο βάρος των αριθμών που βλέπουμε είναι αρκετό για να προκαλέσει δυνητικά μια υπερφόρτωση των συστημάτων υγείας», είπε.
Πίνακας 1
Προσέθεσε ακόμα ότι υπάρχει αύξηση των εισαγωγών στα νοσοκομεία, ενώ υπογράμμισε ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, αυτές οι εισαγωγές αφορούν νεότερους ασθενείς, ιδιαίτερα τα παιδιά.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο σχετικής αβεβαιότητας που κυριαρχεί σχετικά με τις εξελίξεις που αφορούν την πορεία της πανδημίας, σας παρουσιάζουμε τα τελευταία στοιχεία από το «Our World in Data», τα οποία νομίζουμε ότι αποτελούν αφορμή για περαιτέρω προβληματισμούς και επιστημονική έρευνα σχετικά με την αντιμετώπιση της Covid-19.
Συνολικοί επιβεβαιωμένοι θάνατοι ανά εκατομμύριο ανθρώπους
Στο γράφημα 1 μπορούμε να δούμε τον συνολικό αριθμό επιβεβαιωμένων θανάτων ανά εκατομμύριο ανθρώπους σε επιλεγμένες χώρες, από την αρχή της πανδημίας έως σήμερα. Στο γράφημα αυτό περιλαμβάνονται αναπτυγμένες χώρες από όλο τον κόσμο, χώρες με αρκετά υψηλό αριθμό θανάτων σε σύγκριση με άλλες, αλλά και χώρες με σημαντικά χαμηλότερο αριθμό θανάτων.
Γράφημα 2
Αντίστοιχα, στον πίνακα 1 μπορούμε να δούμε τους συνολικούς θανάτους ανά εκατομμύριο ανθρώπους σε επιλεγμένες ευρωπαϊκές χώρες και σε ορισμένες χώρες από γεωγραφικές περιοχές εκτός Ευρώπης, που έχουν πετύχει σημαντικά θετικά αποτελέσματα. Η κατάταξη γίνεται με βάση τον επιβεβαιωμένο αριθμό θανάτων ανά εκατομμύριο ανθρώπους (από τους περισσότερους προς τους λιγότερους).
Όπως μας ενημερώνει το «Our World in Data», τα γραφήματα και το πλήρες σύνολο δεδομένων για την πανδημία Covid-19 προέρχονται από το Johns Hopkins University (JHU). Τον πίνακα εργαλείων του Πανεπιστημίου Johns Hopkins και το σύνολο δεδομένων τα συντηρεί και τα επεξεργάζεται μια ομάδα στο «Center for Systems Science and Engineering (CSSE)».
Πίνακας 2
Καθημερινοί νέοι επιβεβαιωμένοι θάνατοι από Covid-19 ανά εκατομμύριο ανθρώπους
Αντίστοιχα, στο γράφημα 2 μπορούμε να δούμε τον ημερήσιο αριθμό επιβεβαιωμένων θανάτων ανά εκατομμύριο ανθρώπους σε επιλεγμένες χώρες, από την αρχή της πανδημίας έως σήμερα. Στο γράφημα αυτό περιλαμβάνονται αναπτυγμένες χώρες από όλο τον κόσμο, χώρες με αρκετά υψηλό ημερήσιο αριθμό θανάτων σε σύγκριση με άλλες, αλλά και χώρες με σημαντικά χαμηλότερο, έως και μηδενικό, ημερήσιο αριθμό θανάτων.
Στον πίνακα 2 μπορούμε να δούμε τους ημερήσιους θανάτους ανά εκατομμύριο ανθρώπους στις επιλεγμένες χώρες από τον κόσμο που αναφέρονται στο γράφημα 2. Η κατάταξη γίνεται με βάση τον επιβεβαιωμένο αριθμό ημερήσιων θανάτων ανά εκατομμύριο ανθρώπους (από τους περισσότερους προς τους λιγότερους).
Εμβολιασμοί
Τις πρώτες εβδομάδες του 2022, εκατομμύρια επιβεβαιωμένα κρούσματα Covid-19 αναφέρονται καθημερινά σε όλες τις χώρες. Η διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι αυτό το νέο κύμα λοιμώξεων έρχεται σε μια εποχή που ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού στις «αναπτυγμένες» τουλάχιστον χώρες έχει εμβολιαστεί.
Γράφημα 3: Iσπανία
Θα ήταν χρήσιμο, λοιπόν, κάτω από αυτές τις νέες συνθήκες, να συγκρίνουμε τα ποσοστά των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων που οδηγούν σε εισαγωγές στα νοσοκομεία, στις ΜΕΘ και σε θανάτους, σε σχέση με τα προηγούμενα κύματα. Θεωρούμε ότι τα παρακάτω διαγράμματα, τα οποία μας δίνει το «Our World in Data», μας βοηθούν να κάνουμε αυτές τις συγκρίσεις και να βγάλουμε συμπεράσματα.
Τα διαγράμματα αυτά οπτικοποιούν τις κύριες μετρήσεις που αφορούν την πανδημία Covid-19 σε σχέση με την κορύφωση του τελευταίου κύματος, όταν ο πληθυσμός δεν είχε ευρέως εμβολιαστεί. Σε αυτήν την παρουσίαση των δεδομένων, εάν τα επιβεβαιωμένα κρούσματα αυξηθούν αλλά οι νοσηλείες και οι θάνατοι αυξηθούν σε μικρότερο βαθμό, τότε είναι λογικό να συμπεράνουμε ότι τα αναφερόμενα κρούσματα οδηγούν σε λιγότερες σοβαρές μορφές της νόσου και λιγότερους θανάτους.
Γράφημα 4: Ηνωμένο Βασίλειο
Οι διαφορές που μπορεί να παρουσιάζονται ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες αλλά και μεταξύ των κυμάτων της πανδημίας, μπορεί να προκύπτουν από παράγοντες όπως: ο αριθμός των δόσεων των εμβολίων που χορηγήθηκαν ανά άτομο, η ανοσία που αναπτύχθηκε από προηγούμενες λοιμώξεις, οι κυρίαρχες παραλλαγές του ιού ανάμεσα στον πληθυσμό μιας χώρας, τα δημογραφικά στοιχεία του πληθυσμού, αλλά και τα δημογραφικά στοιχεία των ατόμων που έχουν εμβολιαστεί. Για παράδειγμα, σε χώρες όπου οι ηλικιωμένοι και οι πιο ευάλωτοι έχουν εμβολιαστεί σε υψηλότερο ποσοστό, μπορεί να έχουν λιγότερα σοβαρά κρούσματα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε όρους θανάτων, εισαγωγών σε ΜΕΘ κ.λπ. Τέλος, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι η οργάνωση των συστημάτων υγείας διαφέρει από χώρα σε χώρα, ιδιαίτερα όσον αφορά την οργάνωση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
Γράφημα 5: Ισραήλ
Στις σελίδες που ακολουθούν θα παρουσιάσουμε, προκειμένου να γίνουν συγκρίσεις, στοιχεία από την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Να σημειώσουμε ακόμη ότι τα δεδομένα παρουσιάζονται κατά την ημερομηνία της εκδήλωσής τους, επειδή εξαιτίας των καθυστερήσεων στην αναφορά εισαγωγών στα νοσοκομεία και των θανάτων, εμφανίζεται μία 7ήμερη διακοπή, έτσι ώστε να αφαιρεθούν ημέρες με ελλιπή δεδομένα.
Ισπανία
Στην Ισπανία, μέχρι σήμερα έχουν χορηγηθεί: τουλάχιστον μία δόση στο 86,7% του πληθυσμού και οι δύο δόσεις του εμβολίου στο 81,7% του πληθυσμού, ενώ η αναμνηστική δόση στο 39,4% του πληθυσμού.
Στο γράφημα 3 μπορούμε να δούμε τη σχέση ανάμεσα στα επιβεβαιωμένα κρούσματα, τις εισαγωγές στα νοσοκομεία, τις εισαγωγές στις ΜΕΘ και τους θανάτους τις διάφορες χρονικές περιόδους της πανδημίας.
Γράφημα 6: Γερμανία
Ηνωμένο Βασίλειο
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μέχρι σήμερα έχουν χορηγηθεί: τουλάχιστον μία δόση στο 76,5% του πληθυσμού, και οι δύο δόσεις του εμβολίου στο 70,5% του πληθυσμού και η αναμνηστική δόση στο 53,8% του πληθυσμού.
Αντίστοιχα, στο γράφημα 4 μπορούμε να δούμε τη σχέση ανάμεσα στα επιβεβαιωμένα κρούσματα, τις εισαγωγές στα νοσοκομεία, τις εισαγωγές στις ΜΕΘ και τους θανάτους τις διάφορες χρονικές περιόδους της πανδημίας.
Ισραήλ
Στο Ισραήλ, μέχρι σήμερα έχουν χορηγηθεί: τουλάχιστον μία δόση στο 71,9% του πληθυσμού, και οι δύο δόσεις του εμβολίου στο 65,1% του πληθυσμού και η αναμνηστική δόση στο 53,9% του πληθυσμού. (Γράφημα 5).
Γράφημα 7: Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Γερμανία
Στη Γερμανία, μέχρι σήμερα έχουν χορηγηθεί: τουλάχιστον μία δόση στο 74,7% του πληθυσμού, και οι δύο δόσεις του εμβολίου στο 72,5% του πληθυσμού και η αναμνηστική δόση στο 49,1% του πληθυσμού. (Γράφημα 6).
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Τέλος, στις ΗΠΑ μέχρι σήμερα έχουν χορηγηθεί: τουλάχιστον μία δόση στο 75,3% του πληθυσμού, και οι δύο δόσεις του εμβολίου στο 63% του πληθυσμού και η αναμνηστική δόση στο 24,8% του πληθυσμού. (Γράφημα 7).
Ημέρα Ενημέρωσης για το Λεμφοίδημα: 06 Μαρτίου 2022
Η Πολυπαραγοντική Ομάδα Αντιμετώπισης Λεμφοιδήματος (Π.Ο.Α.Λ.),λειτουργεί στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας (Π.Γ.Ν.Λ.) και είναι το μοναδικό οργανωμένο πρόγραμμα αντιμετώπισης λεμφοιδήματος στο Δημόσιο Τομέα. Το πρόγραμμα υλοποιείται από την Πανεπιστημιακή Αγγειοχειρουργική Κλινική σε συνεργασία με την Πανεπιστημιακή Δερματολογική Κλινική, το Τμήμα Φυσικοθεραπείας, το Τμήμα Διατροφής Διαιτολογίας και το Πανεπιστημιακό Ψυχιατρικό Τμήμα Ενηλίκων.
Η ημερομηνία 06 Μαρτίου, έχει καθιερωθεί από το Διεθνές Πλαίσιο Αντιμετώπισης Λεμφοιδήματος (International Lymphedema Framework) και σε συνεργασία με Δίκτυα Υποστήριξης Ασθενών (Lymphoedema Support Networks) ως Ημέρα Επίγνωσης του Λεμφοιδήματος (Lymphedema Awareness Day) σε πολλές χώρες παγκοσμίως.
Το λεμφοίδημα είναι μια αρκετά συχνή πάθηση, που παρουσιάζεται με αύξηση του όγκου των άνω ή κάτω άκρων ή του κορμού λόγω δυσλειτουργίας του λεμφικού συστήματος (λεμφαδένες – λεμφαγγεία) και επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα ζωής των ασθενών. Είναι ιδιαίτερα συχνό μετά από χειρουργικές επεμβάσεις αντιμετώπισης καρκίνου του μαστού και των γεννητικών οργάνων. Πολλές φορές δεν διαγιγνώσκεται και αν διαγνωστεί δεν δίνονται οι απαραίτητες κατευθύνσεις στους ασθενείς. Η έγκαιρη διάγνωση του είναι απαραίτητη για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του. Το λεμφοίδημα δεν θεραπεύεται, αλλά εφόσον διαγνωστεί εγκαίρως αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με απλές μεθόδους και προλαμβάνονται οι δυσάρεστες επιπτώσεις του. Ειδικά στην περίπτωση του καρκίνου του μαστού, απλά μέτρα πρόληψης μπορούν να ελαχιστοποιήσουν τις πιθανότητες δημιουργίας λεμφοιδήματος.
Στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας (Π.Γ.Ν.Λ.) συστάθηκε από το 2010 Πολυπαραγοντική Ομάδα, με πρώτο στόχο την αποτελεσματική και επαρκή αντιμετώπιση των ασθενών με λεμφοίδημα, είτε πρόκειται για πρωτογενές, είτε για δευτερογενές. Η πολυπαραγοντική ομάδα απαρτίζεται από τις εξής ειδικότητες: Αγγειοχειρουργός, Δερματολόγος, Φυσικοθεραπευτής, Νοσηλευτής, Διαιτολόγος, Ψυχολόγος, Κοινωνικός Λειτουργός, Διοικητικός Υπάλληλος. Όλα τα μέλη της Πολυπαραγοντικής Ομάδας εμπλέκονται στην διάγνωση, αξιολόγηση, οργάνωση θεραπευτικής παρέμβασης, θεραπεία, εκπαίδευση και καθοδήγηση του ασθενή, αξιολόγηση προόδου και αναπροσαρμογή θεραπευτικού πλάνου, επανέλεγχο (follow-up), ενημέρωση-ευαισθητοποίηση-κινητοποίηση των επαγγελματιών υγείας, ασθενών και ευρύτερα της Κοινότητας, μέσα από ένα καινοτόμο πρόγραμμα ολοκληρωμένης αντιμετώπισης λεμφοιδήματος.
Σκοπός του προγράμματος είναι η αντιμετώπιση και αποκατάσταση ασθενών με λεμφοίδημα με τη μέθοδο της ολοκληρωμένης αποσυμφορητικής θεραπείας (Complete Decongestive Therapy- CDT), η οποία συμπεριλαμβάνει: Αξιολόγηση, Περίδεση πολλαπλών στρωμάτων, Μάλαξη, Άσκηση, Διατροφικές Συμβουλές, Ψυχολογική και Κοινωνική Υποστήριξη και Επαναξιολόγηση.
Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετέχουν εξωτερικοί ασθενείς. Η διάρκεια προβλέπεται να είναι 15 εργάσιμες ημέρες, αλλά θα υπάρχει η δυνατότητα παράτασης. Καθημερινά η διάρκεια του προγράμματος για τον κάθε ασθενή θα είναι 1-2 ώρες. Η διαδικασία εισαγωγής στο πρόγραμμα συμπεριλαμβάνει τα παρακάτω στάδια:
1ο Στάδιο: Επίσκεψη στα εξωτερικά ιατρεία της Αγγειοχειρουργικής Κλινικής ύστερα από ραντεβού στο τηλεφωνικό νούμερο 2413501739 (Εξέταση και Διάγνωση Λεμφοιδήματος – Παραπομπή στο Τμήμα Φυσικοθεραπείας).
2ο Στάδιο: Επίσκεψη στο Τμήμα Φυσικοθεραπείας, στο Τμήμα Διατροφής και στην Ψυχολογική Υπηρεσία του Ψυχιατρικού Τμήματος Ενηλίκων του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου. (Ενημέρωση και Αξιολόγηση Ένταξης του ασθενή στο Πρόγραμμα).
4ο Στάδιο: Επαναξιολόγηση ασθενούς (μετά από 1 μήνα, 6 μήνες, 1 χρόνο μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος).
Στο πλαίσιο λειτουργίας της Π.Ο.Α.Λ. και με αφορμή την Ημέρα Ενημέρωσης καλούνται όσοι πολίτες έχουν πρησμένα άνω ή κάτω άκρα να καλέσουν στο 2413502160 καθημερινές πρωινές ώρες (κα Παπαδοπούλου Μ.-Χ., Φυσικοθεραπεύτρια), προκειμένου να κλείσουν ραντεβού για αξιολόγηση και συνεπώς έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση. Στο ίδιο νούμερο μπορούν να καλούν και όσοι επιθυμούν να ενημερωθούν για ταμέτρα πρόληψης λεμφοιδήματος μετά από χειρουργικές επεμβάσεις αντιμετώπισης του καρκίνου του μαστού.
Πληροφορίες για το λεμφοίδημα και την Π.Ο.Α.Λ. και στο www.uhl.gr/poal. Φορείς μπορούν να επικοινωνούν με τον κ. Νάκο Χρήστο, Κοινωνικό Λειτουργό του Ψυχιατρικού Τμήματος Ενηλίκων στο 2413501069 και στο [email protected]
Φως στο ρόλο της διατροφής στην βαρύτητα της νόσησης με covid-19 ρίχνουν δύο μεγάλες μελέτες. Όφελος καταδεικνύουν γι’ αυτούς που ακολουθούν μια πιο υγιεινή διατροφή.
Τα πορίσματα τους δημοσιεύτηκαν στα διεθνή επιστημονικά περιοδικά BMJ Nutrition Prevention and Healthκαι Gut, διερεύνησαν το ρόλο των διατροφικών συνηθειών στην έκβαση της COVID-19. Οι καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Λίνα Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής), Μελπομένη Πέππα (Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας και Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα κύρια σημεία των μελετών αυτών.
Η πρώτη μελέτη
Ο πληθυσμός της έφθανε σχεδόν 3.000 πρώτης γραμμής εργαζομένους στον τομέα της υγείας από 6 χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Μεγάλη Βρετανία, ΗΠΑ) που εκτίθενται σε COVID-19 καθημερινά. Εξ αυτών καταγράφηκαν 568 κρούσματα COVID-19 και από αυτούς 138 άτομα είχαν μέτρια ως σοβαρή COVID-19.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που ακολουθούσαν:
υγιεινή διατροφή με βάση κυρίως τις φυτικές τροφές είχαν 73% λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν από μέτρια ή σοβαρή COVID-19 (OR 0.27, 95% CI 0.10 ως 0.81).
πλούσια σε ψάρια και φυτά είχαν 59% λιγότερες πιθανότητες (OR 0.41, 95% CI 0.17 ως 0.99).
δίαιτα υψηλή σε ζωικές πρωτεΐνες και λιπαρά παρουσίασαν περίπου 400% υψηλότερες πιθανότητες να νοσήσουν από μέτρια έως σοβαρή COVID-19 (OR 3.86, 95% CI 1.13 ως 13.24).
Η δεύτερη μελέτη
Με πληθυσμό περίπου 600.000 ανθρώπους που νόσησαν με COVID-19 από τη Μεγάλη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Από τις πληροφορίες που συλλέχθηκαν για την προπανδημική περίοδο μέσω ερωτηματολογίου συχνότητας και στατιστικά μοντέλα για τον υπολογισμό του κινδύνου και της σοβαρότητας της COVID-19, με βάση αλγόριθμο βασισμένο στα συμπτώματα ή στη νοσηλεία με ανάγκη για οξυγόνο, πι ερευνητές κατέγραψαν , ότι όσοι ακολουθούσαν μια υγιεινή διατροφή με βάση τα φυτά είχαν 41% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν σοβαρή COVID-19. Ειδικότερα, η υψηλή ποιότητα διατροφής συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο για COVID-19 (HR 0,91, 95% CI 0,88 ως 0,94) και σοβαρή COVID-19 (HR 0,59, 95% CI 0,47 ως 0,74).
Φυτική διατροφή
Σε αυτή περιλαμβάνονται κυρίως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, προϊόντα, δηλαδή τροφές πιο κοντά στη μορφή με την οποία προέρχονται από τη γη, τη φύση. Οι τροφές αυτές όχι μόνο έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε ουσίες που προκαλούν διάφορες ασθένειες, αλλά περιέχουν και χιλιάδες άλλες προστατευτικές ουσίες, όπως είναι φλαβονοειδή, καροτενοειδή, ρετινόλες, λυκοπένιο με αντικαρκινικές, ανοσοενισχυτικές και αντιγηραντικές ιδιότητες.
Μνημόνιο Συνεργασίας υπέγραψε η NovoNordiskHellas με την Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης. Επιδίωξη είναι η συνένωση δυνάμεων για την πληροφόρηση του κοινού σχετικά με τη σημασία της πρόληψης της παιδικής/εφηβικής παχυσαρκίας.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κατά της Παχυσαρκίας η Novo Nordisk Hellas προχώρησε στη συνέργεια με την Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης για την αφύπνιση έναντι της παχυσαρκίας. Οι δυο φορείς θα προτείνουν την υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής για την αντιμετώπισή της.
Με βάση τις εμπειρίες και τις δυνατότητές τους, οι δυο φορείς θα αναλάβουν πρωτοβουλίες και θα υλοποιηθούν δράσεις προς όφελος της κοινωνίας. Με μια εκστρατείας ευαισθητοποίησης για τη νόσο της παχυσαρκίας, θα προωθηθεί η πρόληψη της παιδικής/εφηβικής παχυσαρκίας που μαστίζει τη χώρα μας.
Η συμμαχία της NovoNordiskHellas με την Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης αποβλέπει μέσω των κοινών τους ενεργειών στους εξής στόχους:
στην ανάπτυξη και υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την πρόληψη της παιδικής/ εφηβικής παχυσαρκίας και
στην υλοποίηση δράσεων με στόχο την ενημέρωση των νέων και των φροντιστών τους για τα οφέλη του αθλητισμού, την αξία της ευαισθητοποίησης για τα οφέλη της άσκησης μέσω θετικών βιωμάτων, τη γνωριμία τους με την καλαθοσφαίριση και τα οφέλη του αθλητισμού για τη σωματική και ψυχική υγεία των νέων.
Η σύμπραξη των δύο μερών αναμένεται να αποφέρει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στο άξονα της ευαισθητοποίησης του γενικού πληθυσμού για τη νόσο της παχυσαρκίας. Προσδοκία είναι να συνεισφέρει στη προστασία της δημόσιας υγείας και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των νέων.
Υπενθυμίζεται ότι το 2015 η Παγκόσμια Ομοσπονδία Παχυσαρκίας (WOF) ανακήρυξε την 11η Οκτωβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παχυσαρκίας, ενώ για πρώτη φορά το 2020, ο εορτασμός πραγματοποιήθηκε στις 4 Μαρτίου, ως η πρώτη κοινή Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παχυσαρκίας, καθώς τα προηγούμενα χρόνια υπήρξαν πολλές διαφορετικές ημέρες εορτασμού ανά την υφήλιο, από πολλές ομοσπονδίες για τη νόσο της παχυσαρκίας.
Διάταξη θα προσδιορίζει τον εμβολιασμό έναντι της covid-19 ως τυπικό προσόν για την εργασία στο ΕΣΥ, όπως διευκρίνισε ο υπουργός Υγείας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΚΚΕ Γιώργου Λαμπρούλη. Οι ανεμβολίαστοι δεν θα παραμείνουν στο ΕΣΥ, σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη.
«Για όσο καιρό διαρκεί η πανδημία, δεν τίθεται θέμα επιστροφής των ανεμβολίαστων υγειονομικών. Όπως δίνουμε παρατάσεις στο επικουρικό προσωπικό, ακριβώς επειδή υπάρχει πανδημία, δεν θα επιστρέψουν αυτοί που δεν εμβολιάζονται» ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός. Ακόμη δεν έχει διευκρινιστεί τι θα γίνει από τις 31 Μαρτίου, ενδεχομένως να παραταθεί η αναστολή, για όσο διαρκεί η πανδημία. Οι θέσεις που θα αδειάσουν, θα προκηρυχθούν για επικουρικούς εργαζόμενους στο ΕΣΥ κατά την πανδημία. «Δεν είναι ριψάσπιδες, βρίσκονται στη μάχη, με ένα αλτρουισμό, απέναντι στην κοινωνία, και έχουν εμβολιαστεί και παρέχουν τις υπηρεσίες τους και είναι δίπλα στον πολίτη» υποστήριξε ο κ. Πλεύρης.
Αιχμές άφησε για τους ανεμβολίαστους ότι δεν ακολουθούν τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης. «Και όταν οι κανόνες της ιατρικής επιστήμης αναφέρουν ότι για την αντιμετώπιση της πανδημίας, πρέπει να υπάρχει εμβολιασμός, αυτός που αρνείται να λειτουργεί σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, ασχέτως της πανδημίας, είναι κατά της επιστήμης που καλείται να υπηρετήσει στο ΕΣΥ», ισχυρίστηκε ο κ. Πλεύρης. Η επιλογή είναι των ίδιων, κατά τα λεγόμενα του υπουργού που σχολίασε ότι «από αρνούμενους την επιστήμη τους, δεν θα εκβιάζεται η πολιτεία».
Από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΚΚΕ Γιώργος Λαμπρούλης είχε αιτηθεί να επιστρέψουν στο ΕΣΥ οι ανεμβολίαστοι κατά της covid 19, ενώ τόνισε ότι το ΚΚΕ είναι υπέρ του καθολικού εμβολιασμού και την σημασία του εμβολιασμού των υγειονομικών. Ο ίδιος ζήτησε την προσωποποιημένη και στοχευμένη ενημέρωσης όσων δεν έχουν πειστεί να εμβολιαστούν. Ο κ. Λαμπρούλης κατηγόρησε την στάση της κυβέρνησης όταν τα νοσοκομεία είναι υποστελεχωμένα και για «ξεχείλωμα» των υγειονομικών πρωτοκόλλων. Ο βουλευτής πρότεινε οι εργαζόμενοι να επανέλθουν στο ΕΣΥ με την πραγματοποίηση των αναγκαίων σε συχνότητα προληπτικώντεστ. Ο ίδιος πρότεινε να καταβληθεί το τμήμα της έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης που αντιστοιχεί στο χρόνο εργασίας τους, προτού τεθούν σε αναστολή εργασίας, να αναγνωριστεί ο χρόνος της αναστολής εργασίας, ως συντάξιμος χρόνος, και να καταργηθεί το μέτρο της οικονομικής ποινής στους ανεμβολίαστους άνω των 60 ετών. Τις προτάσεις του απέρριψε ο υπουργός τονίζοντας ότι πρόκειται για προσωπική επιλογή και πρέπει να υπάρξουν κυρώσεις όχι τύπου τεστ όταν εργάζονται σε χώρους με ευάλωτες ομάδες.
Τρόπους ανταμοιβής των οικογενειών των θανόντων υγειονομικών στα νοσοκομεία κατά τη διάρκεια της πανδημίας εξετάζει το Υπουργείο Υγείας. Συνολικά το υπουργείο διερευνά πως η πολιτεία θα ανταμείψει τους υγειονομικούς (απολαβές, μοριοδότηση, κίνητρα, επικινδυνότητα), όπως ο υπουργός Υγείας, απαντώντησε σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της ΝΔ Χρήστου Μπουκώρου.
Δεδομένου ότι πολλοί ιατροί βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς ασφαλιστική ενημερότητα από 01/03/2022, διευκρινίζεται ότι διαπιστώθηκε στο σύστημα του ΕΦΚΑ αιφνίδιος καταλογισμός ασφαλιστικών εισφορών που είχαν ανασταλεί κατά την περίοδο της αρχικής πανδημίας COVID (04/2020) στα ατομικά σημειώματα και στο εργαζόμενο προσωπικό των ιατρείων.
Αυτές οι οφειλές έχουν κοινοποιηθεί στο ΚΕΑΟ (κέντρο είσπραξης ασφαλιστικών οφειλών), χωρίς καμία προειδοποίηση. Περαιτέρω, στους γιατρούς οι οποίοι έχουν παράλληλη ασφάλιση, έχουν καταλογιστεί εσφαλμένα εισφορές με την εκκαθάριση του έτους 2020, παρόλο που έχουν ήδη παρακρατηθεί από τη μισθοδοσία τους και έχουν αποδοθεί στον ΕΦΚΑ.
Η εξακρίβωσή τους ή η αποπληρωμή τους πρέπει να διενεργηθεί από τους λογιστές, δια της έκδοσης ταυτότητας οφειλέτη (και πληρωμή) μέσω ηλεκτρονικού συστήματος του ΚΕΑΟ και όχι του ΕΦΚΑ, ώστε να επανέλθει η ασφαλιστική ικανότητα μετά από εύλογο χρονικό διάστημα.
Η 4η Μαρτίου είναι η Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης & Ευαισθητοποίησης για την αντιμετώπιση του Ιού Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV).Ο Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (Human Papilloma Virus – HPV), είναι η συχνότερα μεταδιδόμενη σεξουαλική λοίμωξη παγκοσμίως.
Τουλάχιστον 14 τύποι του ιού HPV μπορούν να οδηγήσουν σε διαφόρους τύπους καρκίνου, κυρίως καρκίνο της μήτρας, κεφαλής & τραχήλου, πρωκτού και γεννητικών οργάνων.
Η πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη για τον Ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων, επιτυγχάνεται με τον εμβολιασμό κοριτσιών και αγοριών, σε συνδυασμό με περιοδικούς συστηματικούς προσυμπτωματικούς ελέγχους. Η ενσωμάτωση και καθιέρωση του HPV DNA test για την ανίχνευση των ογκογόνων τύπων του ιού ΗPV, μπορεί να επιφέρει μεγάλη μείωση του αριθμού εμφάνισης καρκίνων που σχετίζονται με τον ιό HPV και σε συνδυασμό με τον εμβολιασμό να οδηγήσει στην εξάλειψη της εμφάνισης του ιού.
Εντούτοις, και παρά τις χρόνιες εκκλήσεις και προτάσεις της επιστημονικής κοινότητας αλλά και των εκπροσώπων των ογκολογικών ασθενών, η πολιτεία, παρά τις περί του αντιθέτου εξαγγελίες, εξακολουθεί να αδρανεί και να μην λαμβάνει αποφάσεις για την αντιμετώπιση των καρκίνων που προκαλεί ο ιός HPV, όπως άλλες προηγμένες χώρες ήδη πράττουν. Η διεθνής πρακτική αποδεικνύει ότι η καθιέρωση ενός εθνικού συστηματικού εμβολιαστικού προγράμματος και στοχευμένων δράσεων ενημέρωσης του κοινού σε συνδυασμό με συστηματικά προγράμματα προσυμπτωματικών ελέγχων, αποτελούν την αναγκαία και ικανή συνθήκη για τον έλεγχο και την εξάλειψη των καρκίνων που οφείλονται στον ιό HPV.
Η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου έχει προσυπογράψει την κοινή θέση των 125 φορέων που υποστηρίζουν την Παγκόσμια Στρατηγική του Π.Ο.Υ., και σε πλήρη εναρμόνιση με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Καταπολέμησης του Καρκίνου, εστιάζει στην υιοθέτηση από τη χώρα μας μίας εθνικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση του HPV απευθύνοντας πρόσκληση σε δράση προς την Ελληνική Πολιτεία, η οποία θα περιλαμβάνει τις παρακάτω συστάσεις:
Την κατάρτιση Εθνικού Σχεδίου για τον Έλεγχο του Καρκίνου, το οποίο θα περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο με προτεινόμενες δράσεις για εμβολιασμό του πληθυσμού κατά του ιού HPV,ανεξαρτήτως φύλου, ώστε μέχρι το 2030 να έχει εμβολιασθεί το 90% του εφηβικού πληθυσμού
Πρόληψη της HPV-μόλυνσης με εμβολιασμό και ενηλίκων, ανεξαρτήτως φύλου
Έγκαιρη ανίχνευση του (προ) καρκίνου τραχήλου με HPV τεστ, εγκεκριμένο και αποζημιούμενο από τον ΕΟΠΥΥ
Βελτίωση της θεραπείας των καρκίνων που προκαλεί ο ιός HPV
Βελτίωση της ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού και των επαγγελματιών υγείας για τον ρόλο του ιού ΗPV στην εμφάνιση καρκίνου
Παράλληλα, η ΕΛΛΟΚ έχει αναπτύξει εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού με τη χρήση ενός έξυπνου QUIZ γνώσεων, το οποίο προσφέρει βασικές πληροφορίες και ταυτόχρονα παραπέμπει σε λεπτομερή ενημέρωση. Επιπλέον, έχει δημοσιεύσει ένα ενημερωτικό video και ένα ενημερωτικό infographic,τα οποία παρέχουν, με διαφορετική προσέγγιση, κίνητρα στο κοινό να αναζητήσει πληροφορίες και να ενεργήσει κατάλληλα και έγκαιρα, ώστε μέσω της πρόληψης να επιτύχει υψηλό επίπεδο ασφάλειας από συγκεκριμένους τύπους καρκίνου για όλη του τη ζωή.
O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ενημέρωσε τις οδηγίες του για τις θεραπείες COVID-19 προκειμένου να συμπεριληφθεί σε αυτές η μολνουπιραβίρη, το αντιικό φάρμακο της MSD.
Είναι το πρώτο διά του στόματος αντιικο φάρμακο (χάπι της MSD) που θα συμπεριληφθεί στις οδηγίες θεραπειών για την COVID-19. Καθώς αυτό είναι ένα νέο φάρμακο, υπάρχουν λίγα δεδομένα ασφαλείας. Ο ΠΟΥ συστήνει την ενεργή παρακολούθηση για την ασφάλεια των φαρμάκων, μαζί με άλλες στρατηγικές για τον περιορισμό πιθανών βλαβών.
Λόγω αυτών των ανησυχιών και των κενών δεδομένων, η μολνουπιραβίρη πρέπει να παρασχεθεί μόνο σε ασθενείς με μη σοβαρή COVID που διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο νοσηλείας. Αυτοί συνήθως ειναι άτομα που δεν έχουν εμβολιαστεί κατά της COVID-19, ηλικιωμένοι, άτομα με ανοσοανεπάρκειες και άτομα με χρόνιες ασθένειες.
Τα παιδιά, οι έγκυες και οι γυναίκες που θηλάζουν δεν πρέπει να λαμβάνουν το φάρμακο.
Υπό τη φροντίδα ενός παρόχου υγειονομικής περίθαλψης, η μολνουπιραβίρη, χορηγείται ως τέσσερα δισκία (συνολικά 800 mg) δύο φορές την ημέρα για πέντε ημέρες εντός 5 ημερών από την έναρξη των συμπτωμάτων. Χρησιμοποιείται όσο το δυνατόν νωρίτερα μετά τη μόλυνση και μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της νοσηλείας.
Η σύσταση βασίζεται σε νέα δεδομένα από έξι τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές στις οποίες συμμετείχαν 4796 ασθενείς. Αυτό είναι το μεγαλύτερο σύνολο δεδομένων για αυτό το φάρμακο μέχρι στιγμής.