Πρασσάς : Γιατί πρέπει να προσέχουμε αν είναι να κολλήσουμε όλοι κάποια στιγμή κοροναϊό;

Ο Γιάννης Πρασσάς, Διδάκτωρ Μοριακής Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Τορόντο, απαντά στο ερώτημα της εποχής γιατί θα πρέπει να προσέχουμε αν είναι να κολλήσουμε όλοι κοροναϊό.

Όπως εξηγεί, είναι γεγονός ότι η ένταση της προσοχής δεν είναι πια η ίδια, καθώς με τον πλήρη εμβολιασμό το ρίσκο από τον κοροναϊό είναι πολύ μικρότερο. Οι επιστήμονες διαθέτουν καλύτερα εργαλεία και γνωρίζουν πώς να δράσουν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η νόσηση από Covid-19 είναι χωρίς επιπτώσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Πρασσάς απαριθμεί πέντε λόγους για τους οποίους απαιτείται αυξημένη εγρήγορση:

1. Γιατί η χειρότερη στιγμή να κολλήσεις και να μεταδόσεις τον ιό είναι εν μέσω κάποιου εποχιακού κύματος, τότε που μεγιστοποιείται η πίεση στα ΕΣΥ. Η πανδημία είναι ένα συλλογικό game και οι χειμώνες είναι πάντα οι πιο δύσκολοι επιδημιολογικά μήνες. Εννοείται ότι, ακόμη και αν προσέχεις, είναι τόσο μεταδοτικός ο ιός που πιθανότατα δεν θα τον αποφύγεις. Μιλάμε για έναν ιό που μπορεί να μολύνει το 30%-40% του πληθυσμού σε ένα κύμα. Αλλά ας κάνουμε αυτό που μπορούμε.

2. Γιατί είναι ένας καινούργιος ιός και μας λείπει σημαντική γνώση σχετικά με πιθανές μακροχρόνιες επιπλοκές, γνώση που αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τους επόμενους μήνες.

3. Γιατί δεν ξέρουμε ακόμη την επίπτωση συχνών επαναληπτικών μολύνσεων με τον ιό αυτό.

4. Γιατί θα έρθουν σύντομα θεραπευτικά μέσα που θα αλλάξουν τους όρους του «παιχνιδιού» για συμπολίτες μας με ευπάθεια ή ανοσοκαταστολή. Όλοι μας έχουμε στον κύκλο μας κάποιον που περιμένει τα νέα φάρμακα πώς και πώς.

5. Γιατί ίσως έρθουν νέα εμβόλια, π.χ. παν-κοροναϊού ή εισπνεόμενα, που θα μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα έκθεσης στον ιό.

Και μέχρι πότε θα πρέπει να συνεχίσουμε να προσέχουμε;

Ο Γιάννης Πρασσάς απαντά: «Μέχρι να κριθεί ότι το κόστος των όποιων μέτρων δεν ξεπερνάει το προσωπικό και συλλογικό κέρδος. Και αυτό είναι αρκετά υποκειμενικό γιατί άλλες ανάγκες, υποχρεώσεις και αντοχές έχει ο καθένας μας. Όποτε ας αφήσουμε στην άκρη τα επικριτικά μας καπέλα και ας κάνουμε υπομονή όσο αντέχει ο καθένας. Να περάσει σίγουρα και αυτή η δύσκολη φάση και μετά θα έρθουν ανάσες για όλους. Ανάσες που θα χρειαστούμε γιατί η συμβίωσή μας με τον ιό θα είναι μόνιμη και κατά περιόδους ταραχώδης. Στη μακρά αυτή πορεία η συνοχή μας θα είναι κλειδί, καθώς θα μαθαίνουμε να αμυνόμαστε εξυπνότερα».

Πηγή: medlabnews.gr

Οι νεότερες εξελίξεις στην Ογκολογία. Παρουσιάστηκαν σε Webinar του ΕΚΠΑ

Την Παρασκευή 4 Φεβρουαρίου 2022, πραγματοποιήθηκε το 4o webinar του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών από τη σειρά  Webinars – Επίκαιρα Θέματα Δημόσιας Υγείας με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου. Έγκριτοι Καθηγητές του ΕΚΠΑ ανέπτυξαν σύγχρονα θέματα και νεότερες εξελίξεις στην Ογκολογία.

O Υπουργός Υγείας κος Θάνος Πλεύρης απεύθυνε σύντομο χαιρετισμό και σημείωσε την ιδιαίτερη αξία της κλινικής έρευνας για την πρόοδο στη θεραπεία του καρκίνου.

Η πρώτη συνεδρία αφορούσε νεότερες εξελίξεις σε συμπαγή νεοπλάσματα με προεδρείο τον Πρύτανη και Καθηγητή Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας, Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Μ.Α. Δημόπουλο και την Αν. Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Ογκολογίας, Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Φ. Ζαγουρή.

Η Καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας Α. Ψυρρή, Β ́ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τον καρκίνο κεφαλής-τραχήλου. Η αντιμετώπιση του καρκίνου κεφαλής-τραχήλου απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση σε εξειδικευμένα κέντρα αναφοράς με τη συμμετοχή τόσο πολλών ιατρικών ειδικοτήτων (παθολόγων ογκολόγων, ακτινοθεραπευτών, χειρουργών) όσο και συμμετοχή νοσηλευτών, διατροφολόγων, ψυχολόγων. Το κάπνισμα, το αλκοόλ και η λοίμωξη με τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) αποτελεί έναν εδραιωμένο παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη αυτής της κακοήθειας. Γι’ αυτό ο εμβολιασμός έναντι του HPV είναι ουσιώδους σημασίας για την πρόληψη. Η ανοσοθεραπεία έχει εγκριθεί για τον καρκίνο κεφαλής-τραχήλου και έχει αλλάξει το τοπίο και την πρόγνωση των ασθενών.

Η Καθηγήτρια Παθολογίας-Ογκολογίας Ε. Γκόγκα, Α ́ Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για το μελάνωμα. Η επανάσταση στη θεραπεία του μελανώματος πραγματοποιήθηκε με την ένταξη της στοχεύουσας θεραπείας και της ανοσοθεραπείας στη θεραπευτική του μελανώματος. Χαρακτηριστικό είναι ότι πριν από την εφαρμογή αυτών των θεραπειών η 5ετής ολική επιβίωση των ασθενών με προχωρημένο μελάνωμα ήταν κάτω από 10%. Οι μοριακοί στόχοι BRAF και MEK είναι πολύ σημαντικοί καθώς πλέον υπάρχουν εγκεκριμένοι συνδυασμοί θεραπειών που στοχεύουν ειδικά αυτούς τους στόχους. Η ανοσοθεραπεία με παράγοντες έναντι του PD1 και του CTLA4 έχουν δείξει θεαματικά αποτελέσματα, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα συνδυασμού τους με στοχεύουσες θεραπείες.

Ο Καθηγητής Παθολογίας-Ογκολογίας Α. Μπάμιας, Β ́ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τον καρκίνο του ουροποιητικού συστήματος. Συγκεκριμένα, ο κος Μπάμιας ανέπτυξε τα δεδομένα για τον καρκίνο του προστάτη, καθώς αποτελεί μια από τις συχνότερες κακοήθειες στον άνθρωπο. Κεντρικό ρόλο στον καρκίνο του προστάτη έχουν οι θεραπείες ανδρογονικού αποκλεισμού πιθανώς σε συνδυασμό με τοπική ακτινοβολία. Νεότερες θεραπείες ανδρογονικού αποκλεισμού προσφέρουν επιπλέον όφελος ακόμα και στους ασθενείς με προχωρημένη νόσο. Η θεραπεία με ραδιονουκλεοτίδια (Lutetium-177) είναι επίσης αποτελεσματικά σε προθεραπευμένους ασθενείς. Η γονιδιωματική ανάλυση στο μεταστατικό καρκίνο του προστάτη μπορεί να αναδείξει νέους μοριακούς στόχους σε κάθε ασθενή ξεχωριστά έτσι ώστε να βελτιστοποιηθεί η θεραπευτική προσέγγιση.

Ο Καθηγητής Παθολογίας-Ογκολογίας Κ. Συρίγος, Γ ́ Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τον καρκίνο του πνεύμονα. Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι ο συχνότερος καρκίνος παγκοσμίως. Παρόλο που το κάπνισμα αποτελεί ιδιαίτερα επιβαρυντικό παράγοντα για την ανάπτυξη καρκίνου του πνεύμονα, άλλοι παράγοντες όπως η διατροφή και η έκθεση σε εισπνεόμενα καρκινογόνα σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα καρκίνου του πνεύμονα. Σημαντική είναι η έγκαιρη διάγνωση σε πρώιμο στάδιο, καθώς όσο πρωιμότερο είναι το στάδιο κατά τη διάγνωση τόσο καλύτερη είναι η επιβίωση και η πρόγνωση του ασθενούς. Η ικανή λήψη βιοψίας πνεύμονα είναι ζωτικής σημασίας τόσο για την ακριβή ιστολογική ταυτοποίηση όσο και για τον ανοσοιστοχημικό και μοριακό έλεγχο του νεοπλάσματος. Σήμερα υπάρχουν πολλές θεραπευτικές επιλογές για τους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα και περιλαμβάνουν συνδυασμούς ανοσοθεραπείας με χημειοθεραπεία, ανοσοθεραπείας με στοχεύουσες θεραπείες, ανοσοθεραπείας με παράγοντες έναντι του VEGF και συνδυασμό ανοσοθεραπειών μεταξύ τους. Το μέλλον για τον καρκίνο του πνεύμονα περιλαμβάνει την αποτελεσματική πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη, την ενδελεχή ταυτοποίηση, την ολοκληρωμένη ενημέρωση του ασθενή και την εξατομικευμένη προσέγγιση.

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας-Ογκολογίας Η. Κοττέας, Γ ́ Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού. Ο κος Κοττέας ανέλυσε τη σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση του καρκίνου του μαστού ανάλογα με το στάδιο της νόσου κατά τη διάγνωση. Η γονιδιωματική ανάλυση προσφέρει σημαντικές πληροφορίες που μπορεί να καθορίσουν τη θεραπευτική αγωγή και την απόφαση για χορήγηση χημειοθεραπείας σε ασθενείς με πρώιμο καρκίνο του μαστού. Οι αναστολείς των κινασών που εξαρτώνται από την κυκλίνη (CDK) σε συνδυασμό με την ορμονοθεραπεία έχουν προσφέρει ουσιαστικό όφελος στους ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο μαστού με θετικούς οιστρογονικούς υποδοχείς και αρνητική έκφραση του HER2. Τα μονοκλωνικά αντισώματα έναντι του HER2 υποδοχέα έχουν αλλάξει την πορεία της νόσου σε ασθενείς με έκφραση του HER2. Πρόσφατα, η σύζευξη ενός τέτοιου αντισώματος με μια τοξίνη αύξησε σημαντικά την πιθανότητα να μην εμφανιστεί πρόοδος νόσου στους 12 μήνες από την έναρξη της θεραπείας σε ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο μαστού. Σε ασθενείς με μεταλλάξεις BRCA οι αναστολείς του PARP οδηγούν στην απόπτωση των καρκινικών κυττάρων και προσφέρουν κλινικό όφελος στους ασθενείς.

Ο Καθηγητής Παθολογίας-Ογκολογίας Χ. Παπαδημητρίου, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για το γυναικολογικό καρκίνο. Η έγκαιρη διάγνωση του γυναικολογικού καρκίνου είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς δεν εκδηλώνεται πάντα κλινικά σε πρώιμο στάδιο. Οι θεραπευτικές εξελίξεις αφορούν την παρέμβαση στους επιδιορθωτικούς μηχανισμούς των βλαβών του DNA στα κακοήθη κύτταρα και στην αντι-αγγειογένεση, δηλαδή σε παράγοντες που αναστέλλουν τη δημιουργία νέων αγγείων στον όγκο. Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να συνδυαστούν με κλασική χημειοθεραπεία και να προσδώσουν σημαντικό κλινικό όφελος για τους ασθενείς. Επιπλέον, η ανοσοθεραπεία τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει σημαντικά την κλινική πρακτική και αποτελεί το μέλλον στη θεραπευτική του γυναικολογικού καρκίνου. Ιδιαίτερα σημαντική και αποτελεσματική είναι η πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας με τον εμβολιασμό έναντι του HPV.

Ο Καθηγητής Βιοχημικής Ογκολογίας Μ. Καραμούζης, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τον καρκίνο του γαστρεντερικού συστήματος. Η ανάλυση του μοριακού προφίλ μπορεί να καθοδηγήσει την εξατομίκευση της θεραπείας για τους ασθενείς με καρκίνο του γαστρεντερικού συστήματος. Ο έλεγχος για μεταλλάξεις των γονιδίων KRAS, NRAS, BRAF και MSI έχει ενταχθεί ήδη στην κλινική πρακτική. Ανάλογα με το μοριακό προφίλ κάθε ασθενή αποφασίζεται η αλληλούχιση των θεραπευτικών επιλογών, που συμπεριλαμβάνουν στοχεύουσες θεραπείες σε συνδυασμό με κλασική χημειοθεραπεία. Η ανοσοθεραπεία έχει βελτιώσει την επιβίωση των ασθενών με νεοπλάσματα που έχουν πτωχή πρόγνωση, όπως ο καρκίνος  του οισοφάγου και ο γαστρικός καρκίνος.

Ακολούθησε η δεύτερη συνεδρία που αφορούσε διαλέξεις σε ειδικά θέματα με προεδρείο τον Πρύτανη και Καθηγητή Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας ΕΚΠΑ Μ.Α. Δημόπουλο.

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Εφαρμοσμένης Ηθικής Ε. Πρωτοπαπαδάκης, Τμήμα Φιλοσοφίας, Φιλοσοφική Σχολή ΕΚΠΑ ανέλυσε τα ηθικά διλήμματα σε ογκολογικούς ασθενείς. Η αυτονομία του ασθενούς αποτελεί έδαφος θεμελίωσης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Σε αυτή τη βασική αρχή πρέπει να στηρίζεται η διαμόρφωση του σχεδίου ενημέρωσης του ασθενή σχετικά με την κατάσταση της υγείας του. Η ενημέρωση θα πρέπει να γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε ο ασθενής να μπορεί απρόσκοπτα να επιλέξει και να συναποφασίσει μαζί με το θεράποντα ιατρό το θεραπευτικό πλάνο, που ειδικά στην ογκολογία συμπεριλαμβάνει και αποφάσεις κοντά στο τέλος της ζωής.

Ο Επίκουρος Καθηγητής Αστικού Δικαίου Θ. Λύτρας, Νομική Σχολή ΕΚΠΑ, ανέλυσε το θέμα της αστικής ευθύνης σε ογκολογικούς ασθενείς. Η ποινική ευθύνη αφορά την πιθανή ευθύνη του ιατρού προς τον ασθενή σε περίπτωση σωματικής βλάβης ή/και θανάτου λόγω τεκμηριωμένης ιατρικής αμελείας. Η αστική ευθύνη αναφέρεται στην υποχρέωση του ιατρού για αποζημίωση του ασθενούς λόγω σωματικής ή/και ψυχικής βλάβης του τελευταίου με υπαιτιότητα του πρώτου. Ο ιατρός έχει καθήκον αλήθειας προς τον ασθενή. Βέβαια ο τρόπος παρουσίασης της αλήθειας ποικίλλει και έγκειται στην ιδιαίτερη σχέση ιατρού-ασθενούς, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας κάθε ασθενούς ξεχωριστά.

Η τρίτη συνεδρία του Webinar αφορούσε τις νεότερες εξελίξεις στις αιματολογικές κακοήθειες με προεδρείο τον Καθηγητή Θεραπευτικής-Αιματολογίας Ε. Τέρπο, Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, και την Καθηγήτρια Αιματολογίας, Α ́ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Μ.Χ. Κυρτσώνη.

Η Καθηγήτρια Αιματολογίας Μ. Αγγελοπούλου, Αιματολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για το Non Hodgkin λεμφώματα από Β-κύτταρα. Μέχρι πριν λίγα χρόνια, το βασικό όπλο καταπολέμησης των λεμφωμάτων ήταν η χημειοθεραπεία, η οποία είχε σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες με μέτρια έως ικανοποιητική αποτελεσματικότητα. Τα τελευταία χρόνια έχουν ενταχθεί στη θεραπευτική των λεμφωμάτων νεότερες στοχεύουσες θεραπείες οι οποίες στοχεύουν με μεγάλη ειδικότητα τα κακοήθη κύτταρα, έχουν σημαντική αποτελεσματικότητα και αυξάνουν την επιβίωση των ασθενών, ενώ παράλληλα αποφεύγονται οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι στερούνται πλήρως παρενεργειών. Οι αναστολείς κινασών (BTK, PI3K), οι αναστολείς της πρωτεΐνης bcl2 και τα μονοκλωνικά αντισώματα με ιδιαίτερη έμφαση στα αμφι-ειδικά αντισώματα έχουν ενταχθεί στη θεραπευτική φαρέτρα και έχουν βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωση των ασθενών. Η ανοσοθεραπεία με CAR T-λεμφοκύτταρα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική σε ασθενείς με ανθεκτική νόσο.

Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Σ. Γιαννούλη, Β ́ Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τα Non Hodgkin λεμφώματα από Τ-κύτταρα. Τα Τ-λεμφώματα είναι πολύ σπανιότερα από τα Β-λεμφώματα και είναι ιδιαίτερα ετερογενή ως προς τα χαρακτηριστικά τους και τη βιολογική τους συμπεριφορά. Πέρα από την κλασική χημειοθεραπεία, τα τελευταία χρόνια στοχεύουσες θεραπείες έχουν προστεθεί στα χημειοθεραπευτικά σχήματα και έχουν βελτιώσει την πρόγνωση των ασθενών. Η ανοσοθεραπεία έχει δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα και κλινικό όφελος για τους ασθενείς.

Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Μ. Σιακαντάρη, Αιματολογική Σχολή Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τα δερματικά λεμφώματα. Τα δερματικά λεμφώματα είναι σπάνια νοσήματα και εντοπίζονται στο δέρμα. Σημαντικό σημείο είναι η διάγνωση του δερματικού λεμφώματος ώστε να μην υπάρχει σύγχυση με άλλα νοσήματα του δέρματος. Συχνά απαιτούνται επαναληπτικές βιοψίες και στενή συνεργασία μεταξύ κλινικού ιατρού και παθολογοανατόμου.

Ο Καθηγητής Αιματολογίας Θ. Βασιλακόπουλος, Αιματολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για το λέμφωμα Hodgkin. Το λέμφωμα Hodgkin αποτελεί συνήθως ένα ιάσιμο νόσημα. Ο κος Βασιλακόπουλος ανέλυσε τον σύγχρονο θεραπευτικό αλγόριθμο για το λέμφωμα Hodgkin ανάλογα με το στάδιο της νόσου, που μπορεί να περιλαμβάνει συνδυασμό χημειοθεραπείας με ακτινοθεραπεία ή/και συνδυασμό χημειοθεραπείας με στοχεύουσες θεραπείες. Ιδιαίτερη σημασία για την ανταπόκριση στη θεραπευτική αγωγή και τον καθορισμό του θεραπευτικού πλάνου έχει η εξέταση της τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίων (PET). Η ανοσοθεραπεία (αναστολείς PD-1) έχει δείξει ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα και προσφέρει μακροπρόθεσμο έλεγχο της νόσου σε ασθενείς με νόσο σε υποτροπή.

Ο Καθηγητής Αιματολογίας Π. Παναγιωτίδης, Αιματολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τη χρόνια μυελογενή λευχαιμία. Οι αναστολείς της τυροσινικής κινάσης έχουν φέρει την επανάσταση στη διαχείριση των ασθενών με χρόνια μυελογενή λευχαιμία με ποσοστά επιβίωσης που ξεπερνούν το 80% και αγγίζουν έως και το 100% με τους νεότερους παράγοντες. Ο κος Παναγιωτίδης παρουσίασε τα δεδομένα της μελέτης EURO-SKI, στην οποία συμμετέχει και η χώρα μας, και έδειξε ότι η πιθανότητα παραμονής σε μοριακή ύφεση μετά τη διακοπή του αναστολέα τυροσινικής κινάσης στα 5 έτη είναι 60%. Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα, η επιβίωση των ασθενών με χρόνια μυελογενή λευχαιμία είναι πλέον εφάμιλλη με την επιβίωση του γενικού πληθυσμού. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ύπαρξη και η συνεχής ανανέωση του μητρώου των ασθενών με χρόνια μυελογενή λευχαιμία.

Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αιματολογίας Φ. Κοντοπίδου, Β ́ Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για το οξείες λευχαιμίες. Οι οξείες λευχαιμίες αποτελούν επείγουσα αιματολογική κατάσταση, καθώς χωρίς θεραπεία μπορεί να επιφέρουν το θάνατο σε διάστημα λίγων ημερών ή εβδομάδων. Αλλά ακόμα και με τη θεραπεία υπάρχει υψηλό ποσοστό θνητότητας που οφείλεται τόσο στη νόσο όσο και στις επιπλοκές της θεραπείας. Η αιτιολογία της νόσου είναι πολυπαραγοντική και έχουν συσχετιστεί τόσο ιδιοσυστασιακοί όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Ιδιαίτερα σημαντικό για τον καθορισμό της θεραπευτικής προσέγγισης είναι η ορθή ταξινόμηση της οξείας λευχαιμίας στη διάγνωση. Η επιλογή της θεραπείας εξαρτάται επίσης από την ηλικία, τους παράγοντες κινδύνου και τον στόχο (ίαση ή παρηγορητική θεραπεία). Στις θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνονται η χημειοθεραπεία, η ανοσοθεραπεία, η ακτινοθεραπεία, η στοχευμένη θεραπεία και η μεταμόσχευση μυελού των οστών. Η αντιμετώπιση της οξείας λευχαιμίας απαιτεί συνδυασμό γνώσης, εμπειρίας, συνεργασίας, ταχύτητας, επαγρύπνησης και στενής παρακολούθησης των ασθενών.

Ο Καθηγητής Αιματολογίας-Παθολογικής Φυσιολογίας Μ. Βουλγαρέλης, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τα χρόνια μυελοϋπερπλαστικά νεοπλάσματα. Σε αυτή την κατηγορία νοσημάτων περιλαμβάνονται κυρίως η χρόνια μυελογενής λευχαιμία, η αληθής πολυκυτταραιμία, η πρωτοπαθής μυελοίνωση και η ιδιοπαθής θρομβοκυττάρωση. Ο κος Βουλγαρέλης ανέλυσε λεπτομερώς το παθοφυσιολογικό υπόβαθρο αυτής της κατηγορίας νοσημάτων και τον τρόπο με τον οποίο η γνώση της παθοφυσιολογίας οδηγεί σε αποτελεσματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις για τους ασθενείς. Η πρωτεΐνη JAK2 διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην παθογένεια των μυελοϋπερπλαστικών νεοπλασμάτων και στοχευμένοι αναστολείς αυτής της πρωτεΐνης έχουν ενταχθεί στη θεραπευτική φαρέτρα για την αντιμετώπιση των ασθενών αυτών.

Η Καθηγήτρια Αιματολογίας Β. Παππά, Β ́ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα. Η μελέτη των κυτταρογενετικών διαταραχών έχει ουσιαστική σημασία για τη διάγνωση, την ταξινόμηση και την πρόγνωση των ασθενών με μυελοδυσπλαστικά νοσήματα. Η αναιμία αποτελεί τη συχνότερη κλινική εκδήλωση αυτών των νεοπλασμάτων. Η θεραπευτική προσέγγιση ποικίλλει ανάλογα με την ταξινόμηση του ασθενούς σε χαμηλού ή υψηλού κινδύνου μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο. Οι υπομεθυλιωτικοί παράγοντες είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για την αντιμετώπιση των ασθενών αυτών, ωστόσο η ανάπτυξη αντοχής σε αυτή την κατηγορία φαρμάκων αποτελεί πρόκληση για τον κλινικό ιατρό. Σε αυτή την περίπτωση, ο συνδυασμός των υπομεθυλιωτικών παραγόντων με άλλα φάρμακα, οι ανοσοτροποποιητικοί παράγοντες και οι σύγχρονες ανοσοθεραπείες μπορεί να προσφέρουν κλινικό όφελος για τον ασθενή.

Ο Καθηγητής Θεραπευτικής-Παθολογίας-Ογκολογίας Ε. Καστρίτης, Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τις πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες. Η παρουσία μονοκλωνικής ανοσοσφαιρίνης μπορεί να είναι ασυμπτωματική αλλά μπορεί να συνδέεται με ένα ευρύ φάσμα νοσημάτων όπως το πολλαπλό μυέλωμα και άλλες σπανιότερες πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες. Οι θεραπευτικές επιλογές έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά και έχουν βελτιώσει την πρόγνωση των ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα και άλλες πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες όπως η μακροσφαιριναιμία Waldenstrom και η AL αμυλοείδωση. Οι νεότερες θεραπείες είναι πολύ αποτελεσματικές, πολύ καλά ανεκτές με λιγότερη τοξικότητα συγκριτικά με το παρελθόν και έχουν βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη πρόγνωση των ασθενών. Οι αναστολείς πρωτεασώματος, οι ανοσοτροποποιητικοί παράγοντες και τα μονοκλωνικά αντισώματα αποτελούν τους τρεις πυλώνες της σύγχρονης θεραπευτικής αντιμετώπισης του πολλαπλού μυελώματος. Η ανοσοθεραπεία με τα CAR Τ-λεμφοκύτταρα και τα αμφι-ειδικά αντισώματα έχουν δείξει ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα τα τελευταία χρόνια και αποτελούν το μέλλον στη θεραπευτική του νοσήματος. Η έγκαιρη διάγνωση είναι το κλειδί για την έγκαιρη έναρξη θεραπείας και την αποφυγή των επιπλοκών.

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Αιματολογίας Π. Τσιριγώτης, Β ́ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, ανέλυσε τα νεότερα δεδομένα για τη θεραπεία με CAR-T Cells στην αιματολογία. Οι νεότερες ανοσοθεραπείες όπως τα Τ-λεμφοκύτταρα που φέρουν χιμαιρικό αντιγονικό υποδοχέα (chimeric antigen receptor – CAR) έχουν αξιολογηθεί τα τελευταία χρόνια σε ασθενείς με κακοήθειες προχωρημένου σταδίου, μετά από πολλαπλές προηγούμενες γραμμές θεραπείας. Παρόλο που υπάρχουν περιπτώσεις ασθενών με προχωρημένες κακοήθειες συμπαγών οργάνων που έχουν ανταποκριθεί στη θεραπεία με CAR T-λεμφοκύτταρα, η συγκεκριμένη θεραπευτική προσέγγιση έχει λάβει έγκριση για χορήγηση από τις ρυθμιστικές αρχές μόνο για αιματολογικές κακοήθειες (υποτροπιάζον ή ανθεκτικό λέμφωμα από μεγάλα Β κύτταρα, υποτροπιάζουσα ή ανθεκτική οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία, υποτροπιάζον/ανθεκτικό λέμφωμα μανδύα, υποτροπιάζον και ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα). Η διαδικασία παραγωγής και χορήγησης των CAR T-λεμφοκυττάρων είναι σύνθετη, απαιτεί εξειδικευμένα κέντρα αναφοράς και διεπιστημονική προσέγγιση ιδιαίτερα για τη διαχείριση των παρενεργειών της θεραπείας, οι οποίες μπορεί να είναι σοβαρές αλλά είναι αντιμετωπίσιμες.

Συμπερασματικά, τα τελευταία χρόνια έχει συντελεστεί πραγματικά τεράστια πρόοδος στον τομέα της Ογκολογίας – Αιματολογίας και η πρόγνωση των ασθενών με κακοήθη νοσήματα έχει βελτιωθεί ουσιαστικά. Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η χορήγηση εξατομικευμένης θεραπείας σε εξειδικευμένα κέντρα αναφοράς νοσημάτων αποτελούν τους πυλώνες της σύγχρονης ιατρικής φροντίδας. Η διεπιστημονική προσέγγιση των ασθενών αποτελεί το θεμέλιο λίθο της σύγχρονης ογκολογίας. Η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης γύρω από τον καρκίνο και η ενεργός συμμετοχή των πολιτών στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου και πρόληψης αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ριζική αντιμετώπιση του καρκίνου.

Πηγή: medlabnews.gr 

Νέα έρευνα: Ίσως βρέθηκε η νέα στρατηγική αντιμετώπισης και πρόληψης του διαβήτη τύπου 2

Μια ομάδα επιστημόνων από το Scripps Research διεξήγαγε πολλά υποσχόμενες πρώτες δοκιμές μιας νέας στρατηγικής που θα μπορούσε μια μέρα να χρησιμοποιηθεί για την πρόληψη ή τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2.

Οι επιστήμονες δοκίμασαν μια πειραματική ένωση που ονομάζεται IXA4 σε παχύσαρκα ποντίκια. Έδειξαν ότι η ένωση ενεργοποιεί ένα φυσικό μονοπάτι σηματοδότησης που προστατεύει τα ζώα από τις επιβλαβείς μεταβολικές αλλαγές που προκαλούνται από την παχυσαρκία και οι οποίες κανονικά θα οδηγούσαν σε διαβήτη.

“Καταφέραμε να ενεργοποιήσουμε αυτό το μονοπάτι τόσο στο συκώτι όσο και στο πάγκρεας με αυτή τη μία ένωση, και αυτό συντέλεσε σε μια σημαντική συνολική βελτίωση της μεταβολικής υγείας των παχύσαρκων ζώων”, λέει ο Luke Wiseman, PhD του Scripps Research.

“Είναι η πρώτη φορά που κάποιος δείχνει ότι ένα μικρό μόριο που ενεργοποιεί αυτό το μονοπάτι με αυτόν τον τρόπο λειτουργεί για τη θεραπεία ασθενειών σε ένα ζωντανό ζώο”, προσθέτει ο Enrique Saez, PhD.

Η μελέτη ήταν μια συνεργασία μεταξύ των εργαστηρίων των Saez και Wiseman, οι οποίοι είναι και οι δύο καθηγητές στο Τμήμα Μοριακής Ιατρικής του Scripps Research και συν-συγγραφείς της νέας δημοσίευσης.

Ο διαβήτης τύπου 2 παραμένει ένα σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας: υπολογίζεται ότι περίπου 30 εκατομμύρια άνθρωποι τον έχουν μόνο στις ΗΠΑ. Ο οδηγούμενος σε μεγάλο βαθμό από το υπερβολικό βάρος και την παχυσαρκία, χαρακτηρίζεται από την απώλεια της φυσιολογικής ρύθμισης του σακχάρου στο αίμα και επιφέρει πλήθος προβλημάτων υγείας, όπως υψηλότερους κινδύνους καρδιοπάθειας, εγκεφαλικού επεισοδίου, νεφροπάθειας, νευρικής βλάβης, εκφυλισμού του αμφιβληστροειδούς και ορισμένων μορφών καρκίνου. Υπάρχουν πολλά φάρμακα για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, αλλά κανένα δεν λειτουργεί καλά για κάθε ασθενή.

Εδώ και αρκετά χρόνια, το εργαστήριο του Wiseman μελετά ένα μονοπάτι σηματοδότησης που περιλαμβάνει δύο πρωτεΐνες που ονομάζονται IRE1 και XBP1s. Όταν ενεργοποιείται από έναν συγκεκριμένο τύπο κυτταρικού στρες, η IRE1 ενεργοποιεί την XBP1s, η οποία με τη σειρά της μεταβάλλει τη δραστηριότητα μιας σειράς γονιδίων, συμπεριλαμβανομένων πολλών μεταβολικών γονιδίων, σε μια προσπάθεια να μειωθεί το κυτταρικό στρες. Προηγούμενες μελέτες υποδηλώνουν ότι η δραστηριότητα αυτής της οδού, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, μπορεί να προστατεύσει τα ηπατικά και λιπώδη κύτταρα από τις πιέσεις που προκαλεί η παχυσαρκία – πιέσεις που μπορούν να βλάψουν τα κύτταρα αυτά με τρόπους που προάγουν τον διαβήτη.

Ωστόσο, η οδός IRE1/XBP1s δεν είναι ένας απλός στόχος φαρμάκων για τον διαβήτη. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η διατήρηση του IRE1/XBP1 ενεργοποιημένου χρονίως καταλήγει να βλάπτει τα κύτταρα, να πυροδοτεί φλεγμονή και να επιδεινώνει τη συνολική μεταβολική δυσλειτουργία.

“Η σηματοδότηση IRE1/XBP1s είναι μια απάντηση στο κυτταρικό στρες και η συνεχής ενεργοποίησή της ουσιαστικά λέει στο κύτταρο ότι το στρες δεν μπορεί να επιλυθεί – έτσι το κύτταρο στην πραγματικότητα αυτοκτονεί”, λέει ο Wiseman.

Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές έδειξαν ότι μια ένωση που εντόπισαν πριν από μερικά χρόνια, η IXA4, ενεργοποιεί την IRE1/XBP1s για λίγες μόνο ώρες κάθε φορά. Επειδή κατά τα άλλα επιτρέπει στον IRE1 να απενεργοποιηθεί, μπορεί κατ’ αρχήν να χορηγείται καθημερινά χωρίς να πυροδοτεί την επιβλαβή σηματοδότηση που παρατηρείται με τη συνεχή ενεργοποίηση του IRE1, καθιστώντας την έναν πολλά υποσχόμενο υποψήφιο προς διερεύνηση για ανθρώπινες θεραπείες.

Η ομάδα χρησιμοποίησε το IXA4 για να θεραπεύσει ποντίκια που ήταν παχύσαρκα από μια δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και θερμίδες. Μετά από μόλις οκτώ εβδομάδες, τα θεραπευμένα ποντίκια είχαν βελτιωμένο μεταβολισμό γλυκόζης και δραστηριότητα ινσουλίνης, λιγότερη συσσώρευση λίπους και φλεγμονή στο ήπαρ και καμία απώλεια κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη στο πάγκρεας, σε σύγκριση με τα μη θεραπευμένα παχύσαρκα ποντίκια.

Το IXA4 μπορεί να φτάσει μόνο σε ένα περιορισμένο σύνολο ιστών, συμπεριλαμβανομένου του ήπατος και του παγκρέατος, και έτσι η ομάδα αναπτύσσει τώρα άλλες ενώσεις που μπορούν να φτάσουν σε ένα ευρύτερο σύνολο κυττάρων, συμπεριλαμβανομένων των λιποκυττάρων.

“Συνεχίζουμε επίσης να εργαζόμαστε με το IXA4 ως πιθανή θεραπεία για άλλες μεταβολικές διαταραχές, όπως η λιπώδης ηπατική νόσος”, λέει ο Saez.

 

 

Πηγή: http://healthmag.gr/

Ποια είναι η συσχέτιση μεταξύ μοναξιάς και άνοιας; Τι δείχνει νέα έρευνα

Υπάρχει σαφής συσχέτιση ανάμεσα στη μοναξιά και στον κίνδυνο άνοιας, δείχνει μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα. Οι άνθρωποι κάτω των 80 ετών που βιώνουν μοναξιά, έχουν περίπου τριπλάσια πιθανότητα να διαγνωστούν με άνοια.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή νευρολογίας Τζόελ Σαλίνας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Neurology” της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας, ανέλυσαν στοιχεία για 2.308 ανθρώπους με μέση ηλικία 73 ετών, χωρίς άνοια στην αρχή της μελέτης. Από αυτούς, οι 144 δήλωσαν ότι ένιωθαν μοναξιά τουλάχιστον τρεις μέρες την εβδομάδα.

Στην πορεία της έρευνας επί μια δεκαετία, 329 άτομα διαγνώστηκαν με άνοια και εξ’ αυτών τα 31 ανήκαν στην ομάδα εκείνων με μοναξιά. Διαπιστώθηκε ότι στις ηλικίες 60 έως 80 ετών ένας άνθρωπος με μοναξιά είχε σχεδόν τριπλάσια πιθανότητα να εμφανίσει άνοια, κάτι που δεν φάνηκε να ισχύει για τους άνω των 80 ετών.

Η μοναξιά φάνηκε επίσης να σχετίζεται με χειρότερες γνωστικές-νοητικές επιδόσεις (έλεγχο προσοχής, λήψη αποφάσεων, γνωστική ευελιξία, ικανότητα σχεδιασμού κ.α.) και μικρότερο όγκο εγκεφάλου, δύο παράγοντες που είναι δείκτες μεγαλύτερου κινδύνου για γνωστική εξασθένηση και Αλτσχάιμερ αργότερα στη ζωή.

“Η μελέτη αυτή αναδεικνύει τη σημασία της μοναξιάς και της ελλιπούς κοινωνικής διασύνδεσης, όσον αφορά τον κίνδυνο ανάπτυξης άνοιας όσο γερνάμε. Η έγκαιρη αναγνώριση των σημαδιών της μοναξιάς στον εαυτό μας και στους άλλους, η ανάπτυξη και διατήρηση υποστηρικτικών σχέσεων, είναι σημαντική για όλους και ιδίως για όσους νιώθουν μόνοι. Όμως είναι κάτι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς μεγαλώνουμε, για να αυξήσουμε την πιθανότητα να καθυστερήσουμε ή ίσως και να αποτρέψουμε τη γνωστική εξασθένηση”, δήλωσε ο δρ Σαλίνας.

“Η νέα μελέτη μας υπενθυμίζει ότι αν θέλουμε να δώσουμε προτεραιότητα στην υγεία του εγκεφάλου, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες όπως τη μοναξιά”, πρόσθεσε.

Οι ερευνητές επεσήμαναν επίσης ότι από την αρχή της πανδημίας Covid-19 η μοναξιά έχει επιδεινωθεί και έχει γίνει συχνότερη στους ανθρώπους άνω των 60 ετών.

 

Πηγή: http://healthmag.gr/

Υπουργείο Υγείας: Τι αλλάζει σε ΕΟΠΥΥ, νοσοκομεία και Πρωτοβάθμια – Με μάνατζερ το ΕΣΥ και ιδιωτικές δομές

Μάνατζερ στο ΕΣΥ, νοσοκομειακοί γιατροί που θα εργάζονται και στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και συμβάσεις με ιδιωτικές δομές είναι το νέο ΕΣΥ που ευαγγελίζεται η κυβέρνηση και το υπουργείο Υγείας.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα σύμπλεγμα υπηρεσιών του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα οι οποίες θα συμπράττουν για ένα ενιαίο ΕΣΥ με δωρεάν υπηρεσίες για τους πολίτες.
Πρόκειται για ένα σχέδιο το οποίο αναμένεται να παρουσιασθεί άμεσα από το υπουργείο Υγείας και θα έχει πολλά χαρακτηριστικά του ιδιωτικού τομέα.

Νέα Νοσοκομεία από το υπουργείο Υγείας
Με βάση το σχέδιο του υπουργείου Υγείας τα νοσοκομεία για να έχουν ευελιξία στις αποφάσεις τους αλλά και στη διοίκηση, θα πρέπει να μετατραπούν σε Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου και να μπορούν να λειτουργούν με όρους ιδιωτικού τομέα ώστε να λογοδοτούν για τυχόν παραλείψεις ή γενικώς για τα κακώς κείμενα.

Θα διαθέτουν Διευθύνοντα Σύμβουλο, μάνατζερ ουσιαστικά με υπεύθυνους για τις κλίνες και για κάθε τομέα οι οποίοι και θα δίνουν αναφορά για τις παρεχόμενες υπηρεσίες.
Αυτό πάντως που ξεκαθαρίζει η κυβέρνηση είναι πως οι υπηρεσίες στο ΕΣΥ θα παραμείνουν δωρεάν.

Το υπουργείο υγείας για τους γιατρούς
Στο πλαίσιο των αλλαγών αναμένεται να τροποποιηθούν και οι σχέσεις εργασίας των γιατρών του ΕΣΥ. Βέβαια είναι άγνωστο τι αντιδράσεις θα προκληθούν και αν οι σχεδιαζόμενες αλλαγές «σκοντάψουν» στις εκλογές οι οποίες φημολογείται ότι θα έρθουν νωρίτερα και προς τον Σεπτέμβριο.

Το υπουργείο Υγείας πάντως σκοπεύει να ανοίξει διάλογο με το ιατρικό σώμα ώστε να μπορούν και οι γιατροί του ΕΣΥ να εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα.

Κάτι που δοκιμάστηκε σε έναν βαθμό εν μέσω πανδημίας. Ωστόσο μία τέτοια αλλαγή της εργασιακής σχέσης των γιατρών θα σημάνει αυτομάτως και την άρση της μονιμότητάς τους, καθώς διαφορετικά θα υπάρξουν αντιδράσεις από τους ιδιώτες γιατρούς.

Γιατροί του ΕΟΠΥΥ
Κατά τα άλλα αναμένεται να υπάρξει και άνοιγμα στους ιδιώτες γιατρούς ώστε να μπορούν όλοι να συμβληθούν με τον ΕΟΠΥΥ και να μην αμείβονται όμως ανά επίσκεψη όπως γίνεται σήμερα, αλλά όπως είπε ο υπουργός Υγείας Θάνος Πλεύρης στη Βουλή: «να υπάρχει γιατρός κατά άτομο και να πληρώνεται από το δημόσιο για αυτό το άτομο και να αναπτυχθεί ο θεράπων ιατρός».

Επίσης μελετάται να δοθεί η δυνατότητα σε ιδιώτες γιατρούς του ΕΟΠΥΥ να εργάζονται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μέσα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ειδικά σε απομακρυσμένες περιοχές ώστε να καλύπτουν τα κενά που υπάρχουν στις ειδικότητες.

Η ΠΦΥ
Σε ότι αφορά στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ), με βάση το σχέδιο του υπουργείου Υγείας, οι δημόσιες δομές όπως τα Κέντρα Υγείας και οι ΤΟΜΥ, θα λειτουργούν υπό μία ενιαία «ομπρέλα» διοίκησης και όπου χρειάζονται παραπάνω υπηρεσίες θα κάνουν συμβάσεις και με ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα ή Πολυϊατρεία.
Στόχος να πηγαίνουν πρώτα οι πολίτες στις δομές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας πριν φθάσουν στα νοσοκομεία.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Κορονoϊός: Νέες οδηγίες από το ECDC για τη χρήση μάσκας σε εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους

Η χρήση μάσκας προσώπου μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της εξάπλωσης της COVID-19, αναφέρει το ECDC.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρει πως μειώνει την απελευθέρωση αναπνευστικών σταγονιδίων από ασυμπτωματικά/προσυμπτωματικά άτομα ή από άτομα με ήπια μη ειδικά συμπτώματα.

Η χρήση μάσκας προσώπου για το σκοπό αυτό μπορεί να υιοθετηθεί για τη μείωση του κοινωνικού αντίκτυπου που σχετίζεται με την απουσία από την εργασία ή τις πιέσεις της υγειονομικής περίθαλψης λόγω μόλυνσης ή για την προστασία ευάλωτων ατόμων σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα.

Ειδικότερα, όσον αφορά στους εξωτερικούς χώρους, όταν ο στόχος είναι ο περιορισμός της μετάδοσης στην κοινότητα και η φυσική απόσταση δεν είναι δυνατή, η χρήση μάσκας προσώπου θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε πολυσύχναστα σημεία.

Επίσης, η χρήση μάσκας προσώπου θα πρέπει να θεωρείται ένα από τα πιθανά μέτρα σε δημόσιους χώρους, όπως καταστήματα, σούπερ μάρκετ, κόμβους μεταφοράς (π.χ. λιμάνια, αεροδρόμια, σταθμοί τρένων/ πούλμαν) και στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Παράλληλα, η χρήση ιατρικής μάσκας προσώπου στο σπίτι θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για άτομα με συμπτώματα COVID-19 ή για επιβεβαιωμένο κρούσμα COVID-19 και για άτομα που μοιράζονται το νοικοκυριό τους, ειδικά όταν δεν είναι εφικτή η απομόνωση του ατόμου με συμπτώματα ή του επιβεβαιωμένου κρούσματος.

Σε χώρους φροντίδας, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι μάσκες προσώπου για την προστασία των ευάλωτων ατόμων, όπως οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με υποκείμενες ιατρικές παθήσεις.

Σε αυτή την περίπτωση, οι μάσκες προσώπου μπορούν να συνιστώνται τόσο για ευάλωτα άτομα όσο και για άτομα που αλληλεπιδρούν τακτικά με αυτόν τον πληθυσμό.

 

 

Πηγή: https://www.healthreport.gr/

Θεόφιλος Κωλέττης, Ελένη Ανθοπούλου: Η Εθνική Επιτροπή Δεοντολογίας και ο ρόλος της στις Κλινικές Δοκιμές.

Η Εθνική Επιτροπή Δεοντολογίας για τις Κλινικές Μελέτες (ΕΕΔ) θεσμοθετήθηκε το 2003 στα πλαίσια εναρμόνισης της ελληνικής νομοθεσίας προς την αντίστοιχη Κοινοτική, (την Οδηγία 2001/20/ΕΚ, 4-4-2001) ως «ανεξάρτητο όργανο, το οποίο απαρτίζεται από επαγγελματίες υγείας και από μη ιατρικά μέλη, των οποίων καθήκον είναι να προστατεύουν τα δικαιώματα, την ασφάλεια και την υγεία των ανθρώπων που συμμετέχουν σε μια κλινική μελέτη και να παρέχουν δημόσια διασφάλιση αυτής της προστασίας, εκφέροντας, μεταξύ άλλων, γνώμη για το πρωτόκολλο της μελέτης, την καταλληλότητα των ερευνητών και την επάρκεια των εγκαταστάσεων, καθώς και για τις μεθόδους και τα έγγραφα που χρησιμοποιούνται για την ενημέρωση των συμμετεχόντων προκειμένου να ληφθεί η μετά από ενημέρωση συγκατάθεση τους».

Λειτουργεί ως ανεξάρτητο γνωμοδοτικό όργανο, με έδρα τον ΕΟΦ, και συγκροτείται και στελεχώνεται με απόφαση του Υπουργείου Υγείας μετά από πρόταση του ΔΣ του ΕΟΦ. Σύμφωνα με τη «σύσταση και τον κανονισμό λειτουργίας ΕΕΔ», (2004), αρχικά η σύνθεση ήταν εννεαμελής μελής, με έξι επιστήμονες υγείας, έναν/μία νομικό, έναν/μία θεολόγο, έναν/μία εξειδικευμένο/η επιστήμονα στη Βιοηθική.

Η σύνθεση της ΕΕΔ οφείλει να είναι σύμφωνη με τις Εναρμονισμένες Αρχές Καλής Κλινικής Πρακτικής (ICH-GCP).

Αργότερα, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό ΕΕ 536/2014, για «τις Κλινικές Μελέτες», ο ορισμός της Επιτροπής Δεοντολογίας διευρύνθηκε, λαμβάνοντας υπόψη και τη συμμετοχή των ασθενών ως: «ανεξάρτητο σώμα εγκατεστημένο σε κράτος μέλος σύμφωνα με τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους-μέλους και εξουσιοδοτημένο να γνωμοδοτεί, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις μη ειδικών, ιδιαίτερα των ασθενών ή των οργανώσεων ασθενών».
Στην ελληνική νομοθεσία, το 2016, η Εθνική Επιτροπή Δεοντολογίας (ΕΕΔ) επαναπροσδιορίζεται ως «ανεξάρτητη γνωμοδοτική επιτροπή, πανελλαδικής εμβέλειας, με αντικείμενο τη διατύπωση, κατόπιν αξιολόγησης, γνωμοδοτήσεων επί του δεοντολογικού, Μέρους ΙΙ της αίτησης, όπως ορίζεται στον Κανονισμό ΕΕ 536/2014, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις μη ειδικών, ιδιαίτερα των ασθενών ή των οργανώσεων ασθενών».
Η ΕΕΔ είναι αρμόδια και για την διατύπωση γνωμοδοτήσεων επί των δεοντολογικών πτυχών των κλινικών μελετών που αφορούν σε ιατροτεχνολογικά προϊόντα.

Συνεπώς, η ΕΕΔ είναι πλέον δεκαμελής και αποτελείται από έξι επιστήμονες του τομέα της υγείας, έναν/μία νομικό, έναν/μία θεολόγο, έναν/μία επιστήμονα με εξειδίκευση στη βιοηθική και έναν/μία μη ειδικό που εκπροσωπεί τα συμφέροντα των ασθενών, προερχόμενο από νόμιμα συσταθέν σωματείο διασφάλισης των δικαιωμάτων ασθενών. Μαζί με τα τακτικά, ορίζονται και ισάριθμα, αντίστοιχων ειδικοτήτων, αναπληρωματικά μέλη.

Η σύνθεση της ΕΕΔ πρέπει να εξασφαλίζει την ανεξαρτησία των αποφάσεών της, καθώς και την επάρκεια και εμπειρία σχετικά με τη μεθοδολογία της κλινικής έρευνας, τις ηθικές και νομικές παραμέτρους, την φαρμακολογία και την ιατρική περίθαλψη.

Η ΕΕΔ στελεχώνεται εκτός από τα Μέλη (τακτικά και αναπληρωματικά) και από τη Γραμματεία, η οποία είναι αρμόδια για την διαχείριση των συνολικών δραστηριοτήτων της ΕΕΔ, την επικοινωνία με τους ενδιαφερόμενους και τον ΕΟΦ, την προετοιμασία και υποστήριξη των συνεδριάσεων της Επιτροπής, την σύνταξη και κοινοποίηση των γνωμοδοτήσεων και αποφάσεων, καθώς και τη γραμματειακή υποστήριξη του Προέδρου και των μελών της.
Επίσης, εξωτερικοί εισηγητές/επιστημονικοί συνεργάτες συνεπικουρούν την ΕΕΔ με προετοιμασία εισηγήσεων και με επιστημονικές έρευνες που τους αναθέτει η Επιτροπή, ανάλογα με το γνωστικό τους αντικείμενο.

Καθήκον της ΕΕΔ είναι η προστασία των δικαιωμάτων, της ασφάλειας, της ακεραιότητας, της αξιοπρέπειας και της υγείας των ανθρώπων που συμμετέχουν σε μια κλινική δοκιμή καθώς και η παροχή δημόσιας διασφάλισης αυτής της προστασίας.

Για να γνωμοδοτήσει, η ΕΕΔ λαμβάνει υπόψη ειδικά τα ακόλουθα στοιχεία:

  1. την διεξαγωγή της κλινικής δοκιμής σύμφωνα με τις γενικότερα αποδεκτές δεοντολογικές αρχές, τη διακήρυξη του Helsinki, τις αρχές και τα πρότυπα της Ορθής Κλινικής Πρακτικής (ICH-GCP),
  2. τον τρόπο επιλογής των συμμετεχόντων,
  3. κατά πόσον η αξιολόγηση της σχέσης προσδοκώμενης ωφέλειας προς τον ενδεχόμενο κίνδυνο είναι ικανοποιητική και κατά πόσο τα συμπεράσματα είναι αιτιολογημένα,
  4. την επάρκεια του ερευνητή και των συνεργατών του και την καταλληλότητα των κέντρων διεξαγωγής κλινικών δοκιμών,
  5. την ορθότητα και πληρότητα των γραπτών πληροφοριών που παρέχονται στους συμμετέχοντες, τη διαδικασία που εφαρμόζεται για τη λήψη της συγκατάθεσης και την αιτιολόγηση της έρευνας σε άτομα δικαιοπρακτικά ανίκανα να δώσουν την συγκατάθεσή τους,
  6. τα προβλεπόμενα μέτρα για την αποκατάσταση ή την αποζημίωση σε περίπτωση βλάβης της υγείας τους ή θανάτου που αποδίδεται στην κλινική δοκιμή,
  7. κάθε ασφάλιση ή αποζημίωση που καλύπτει την ευθύνη του ερευνητή και του χορηγού,
  8. το ύψος και τον τρόπο καταβολής κάθε ενδεχόμενης αμοιβής ή αποζημίωσης των ερευνητών και των συμμετεχόντων και το περιεχόμενο οποιασδήποτε σύμβασης μεταξύ του χορηγού και του κέντρου,
  9. τη συμμόρφωση με τους εφαρμοστέους κανόνες για τη συλλογή, τη φύλαξη και τη μελλοντική χρήση βιολογικών δειγμάτων του συμμετέχοντος,
  10. αν διασφαλίζεται το δικαίωμα των συμμετεχόντων για σεβασμό της σωματικής και ψυχικής τους ακεραιότητας, το δικαίωμά τους για ιδιωτική ζωή, καθώς και για την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην οδηγία 95/46/ΕΚ

Το έργο της ΕΕΔ

Χάρη στην υψηλή επιστημονική εξειδίκευση, την εμπειρία, τον επαγγελματισμό και την αποτελεσματικότητα των μελών της ΕΕΔ και της Γραμματείας, συντελείται ένα πολύ σημαντικό έργο, το οποίο επιτρέπει:

  • Τη συμμετοχή των Ελληνικών Νοσοκομείων σε Διεθνείς μελέτες και τη συνεργασία και ενδυνάμωση των επιστημονικών σχέσεων των Ελλήνων επιστημόνων με τη Διεθνή Βιοϊατρική κοινότητα.
  • Την παραγωγή ερευνητικού έργου, το οποίο δημοσιευμένο σε έγκυρα διεθνή επιστημονικά περιοδικά προβάλλει τόσο τους Έλληνες επιστήμονες, όσο και τα Ελληνικά Νοσοκομεία.
  • Τη δυνατότητα απόκτησης γνώσης και εμπειρίας των συμμετεχόντων Ελλήνων επιστημόνων στις νέες θεραπείες πριν την κυκλοφορία του φαρμάκου στην φαρμακευτική αγορά.
  • Τη μείωση του κόστους της νοσηλείας και της φαρμακευτικής αγωγής των Νοσοκομείων αλλά και των Ασφαλιστικών Οργανισμών -δημοσίων και/ ή ιδιωτικών- δεδομένου ο χορηγός της δοκιμής καλύπτει το κόστος των φαρμάκων, των παρακλινικών εξετάσεων και των διαδικασιών της δοκιμής των συμμετεχόντων ασθενών,
  • Τη δυνατότητα στον ασθενή/ εθελοντή να λάβει σύγχρονα θεραπευτικά σκευάσματα, χωρίς κόστος, ενώ ταυτόχρονα έχει συνεχή επίβλεψη από την ερευνητική ομάδα της δοκιμής (προκαθορισμένα ραντεβού σε τακτά διαστήματα, ειδικές εξετάσεις κλπ). Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό για περιστατικά ασθενών που δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν από τις υπάρχουσες θεραπείες.
  • Την εισροή χρηματικών κεφαλαίων από το εξωτερικό, καθότι οι μελέτες χρηματοδοτούνται από τους χορηγούς, βάσει οικονομικής σύμβασης, που διεκπεραιώνεται μέσω του ειδικού λογαριασμού έρευνας (ΕΛΚΕ ή ΕΛΚΕΑ), αποτελώντας σημαντική εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης για την Ελληνική οικονομία.
  • Την πρόσληψη ειδικών επιστημόνων (ιατροί, νοσηλευτές, φαρμακοποιοί κ.ά) μέσω του ειδικού λογαριασμού έρευνας (ΕΛΚΕ ή ΕΛΚΕΑ), οι οποίοι συμμετέχουν στην Ερευνητική ομάδα της μελέτης, αλλά και στηρίζουν γενικότερα το έργο της Κλινικής/ Νοσοκομείου. Επίσης, την πρόσληψη προσωπικού για γραμματειακή υποστήριξη και διοικητικό συντονισμό της μελέτης. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα, πέρα από την εύρυθμη διεκπεραίωση της δοκιμής, και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών υγείας της κλινικής, αλλά και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
  • Τον εκσυγχρονισμό του τεχνολογικού εξοπλισμού των Νοσοκομείων και την επαύξηση της τεχνογνωσίας.
  • Τη διατήρηση και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και σε άλλους τομείς που συνδέονται με τις Κλινικές Δοκιμές, όπως Φαρμακευτικές Εταιρείες, Κατ’ ανάθεση Οργανισμοί Έρευνας (CROs), Δημόσιοι Οργανισμοί/Φορείς, Κέντρα Εργαστηριακών εξετάσεων κλπ.
  • Τη βελτιστοποίηση των «καλών πρακτικών» στον εργασιακό χώρο (νοσοκομεία, εταιρείες, δημόσιοι φορείς), μέσα από συνεργασία και ανταλλαγή απόψεων τόσο μεταξύ των εμπλεκομένων στις μελέτες στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
  • Τη συνεργασία της ΕΕΔ με άλλες Επιτροπές Δεοντολογίας της ΕΕ στα πλαίσια ανταλλαγής απόψεων και διαμόρφωσης οδηγιών/κανονισμών, με όφελος, ως τελικoύς αποδέκτες, τους ασθενείς καθώς και την ελληνική επιστημονική κοινότητα/ Νοσοκομεία .

Ήδη από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της ΕΕΔ, το 2017, κωδικοποιήθηκαν οι οργανωτικές διαδικασίες, οι οποίες περιγράφουν το πλαίσιο λειτουργίας της επιτροπής, σύμφωνα με την απαίτηση του άρθρου 21, της ΚΥΑ Γ5α/ 59676, ΦΕΚ 4131 τεύχος Β’/ 22-12-2016.
Η τήρηση των διαδικασιών αυτών έχει ως αποτέλεσμα την ταχεία και αποτελεσματική διεκπεραίωση πολλών επί μέρους θεμάτων που ανακύπτουν κατά την διάρκεια της αξιολόγησης των αιτημάτων.
Πρώτιστο μέλημα της Εθνικής Επιτροπής Δεοντολογίας είναι η συνεχής βελτίωση της λειτουργίας της. Έτσι, κάθε χρόνο, συγκαλείται ειδική συνεδρίαση της Ολομέλειας προκειμένου τα μέλη να αξιολογήσουν τη δράση της ΕΕΔ και να συντάξουν προτάσεις για επικαιροποίηση των διαδικασιών λειτουργίας της. Κατά την διαδικασία αυτήν, υποβάλλονται επίσης προτάσεις που αφορούν στην γενικότερη ανάπτυξη και πρόοδο της κλινικής έρευνας στην Ελλάδα.

Κατά την αξιολόγηση της λειτουργίας της ΕΕΔ έχει υπολογιστεί ότι ο μέσος χρόνος για την έκδοση γνωμοδότησης επί μίας κλινικής δοκιμής είναι 11 εργάσιμες ημέρες. (Δεν περιλαμβάνεται χρόνος διευθέτησης εκκρεμοτήτων της αίτησης ή απάντησης σε σχόλια).

Ο χρόνος αυτός κρίνεται ιδιαίτερα ικανοποιητικός από όλους τους εμπλεκόμενους εταίρους (ΕΟΦ, χορηγοί, ερευνητές, CROs), και είναι απολύτως συγκρίσιμος με τον αντίστοιχο χρόνο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δεδομένης της εφαρμογής (από 31/01/2022) του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 536/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Απριλίου 2014 για τις κλινικές δοκιμές που προορίζονται για τον άνθρωπο, ο οποίος απαιτεί ακόμη αυστηρότερα χρονοδιαγράμματα κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική η συνεχής υποστήριξη και ενδυνάμωση της ΕΕΔ σε ανθρώπινο δυναμικό και τεχνολογικούς πόρους.

 

Θεόφιλος Κωλέττης, Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Πρόεδρος Εθνικής Επιτροπής Δεοντολογίας.
Ελένη Ανθοπούλου, Φαρμακοποιός, MSc, PhD, Γραμματέας Εθνικής Επιτροπής Δεοντολογίας μέχρι τις 30/12/2021.

 

 

Πηγη: https://www.healthview.gr/

Κλινικές Δοκιμές: Από το καλό στο καλύτερο;

Το 2021 φαίνεται πως ήταν ένας κρίσιμος χρόνος για τις επιδόσεις της χώρας μας στις Κλινικές Δοκιμές που δημιουργεί αισιοδοξία για το μέλλον. Πέρα από την μικρή σταθερή αύξηση τα προηγούμενα χρόνια (134 το 2018, 158 το 2019, 175 το 2020) οι Κλινικές Δοκιμές φαρμάκων εκτοξεύθηκαν το 2021 στις 208 (+32% από το 2019) με προϋπολογισμό 94,323 εκ. ευρώ (+73% από το 2019). Και οι δύο επιδόσεις είναι οι μέγιστες που έχουν επιτευχθεί έως σήμερα στην Ελλάδα, όπως είπε στο healthview o Ελευθέριος Πάλλης, Αντιπρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων:

Κλινικές Δοκιμές (φάρμακο) πίνακας

 

«Καταφέραμε μέσα σε δύο χρόνια να αναπτύξουμε ένα περιβάλλον συνεργασίας και γόνιμου διαλόγου με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και να προχωρήσουμε αρκετά βήματα στην κατεύθυνση της οργάνωσης και της επιτάχυνσης των διαδικασιών. Το αποτέλεσμα είναι οι χρόνοι έγκρισης να έχουν μειωθεί στο ελάχιστο και να έχουμε ιστορικά τις μεγαλύτερες επιδόσεις τόσο σε αριθμό αιτήσεων κλινικών μελετών, όσο και στον προϋπολογισμό τους».

Οι κλινικές μελέτες μετά την πανδημία.

Είναι βέβαιο ότι η πανδημία επιτάχυνε, αν μη τι άλλο, την μετάβαση στην ψηφιακή εποχή καθώς τα αιτήματα προς τον ΕΟΦ για κλινικές δοκιμές και οι απαντήσεις του Οργανισμού διεκπεραιώνονται πλέον ηλεκτρονικά, από το Μάρτιο του 2020, με έγκαιρο σχεδιασμό και προετοιμασία.

Πέρα από τον «επιταχυντή» της πανδημίας, υπήρχε ένα οργανωμένο σχέδιο για τη διετία 2020-2021 και έγιναν αρκετά βήματα. Έτσι, όσον αφορά στο εσωτερικό περιβάλλον του ΕΟΦ εκτός από πρωτοβουλίες για την ενίσχυση και την εκπαίδευση των εργαζομένων του, πολύ σημαντική ήταν η ανάπτυξη ενός συστήματος καταγραφής των δεδομένων των αιτήσεων των κλινικών δοκιμών («βάση δεδομένων» κλινικών δοκιμών) κάτι που όσο κι αν φαίνεται περίεργο δεν υπήρχε μέχρι πρόσφατα. Επίσης ξεκίνησε η συνεχής και πλήρης δημοσιοποίηση των δεδομένων αυτών στο website του Οργανισμού, εξασφαλίζοντας πέρα από την έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρηση όλων των ενδιαφερόμενων και την διάσταση της διαφάνειας.

Σε σχέση με το περιβάλλον εκτός Οργανισμού οργανώθηκαν συνεργασίες (Ομάδες Εργασίας κλπ) και δράσεις με όλο το πλέγμα των ενδιαφερόμενων κοινωνικών εταίρων (βλ. παρακάτω) ενώ ιδιαίτερα σημαντικό βήμα ήταν η συστηματική συνεργασία του Οργανισμού με την Ένωση Ασθενών Ελλάδας και η διασύνδεση του website της Ένωσης Ασθενών με αυτό του ΕΟΦ για την παροχή έγκυρης και έγκαιρης ενημέρωσης και πληροφόρησης τους.

 

Από την πλευρά του Υπουργείου Υγείας, είναι σαφές ότι υπάρχει αντίληψη και της επιστημονικής και της υγειονομικής (οφέλη για ασθενείς) αλλά και της αναπτυξιακής σημασίας των κλινικών μελετών. Έτσι, τα τελευταία δύο χρόνια μια σειρά από Νομοθετικές Πράξεις και Ρυθμίσεις, «ξεκόλλησαν» διάφορα χρονίζοντα θέματα και έδωσαν μια πρώτη ώθηση στην αύξηση των κλινικών μελετών. Σημαντικότερο ήταν το νομοθετικό πλαίσιο για συμψηφισμό του clawback με ποσοστά επί των δαπανών έρευνας και ανάπτυξης, Επίσης η επίδραση της διενέργειας κλινικών δοκιμών στα Νοσοκομεία στην συνολική αξιολόγηση του έργου των Διοικητών τους, καθώς και η ρύθμιση της έγκρισης των Μη-Παρεμβατικών κλινικών μελετών που εκκρεμούσε επί μακρόν.

Όπως αναφέρει ο Γενικός Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας του Υπουργείου Ιωάννης Κωτσιόπουλος «Παραμείναμε εστιασμένοι στον αρχικό μας στόχο για ανάπτυξη της κλινικής έρευνας στη χώρα και παρά τις βαρύτατες επιπτώσεις της πανδημίας στις δομές και τις λειτουργίες του Συστήματος Υγείας έχουμε ήδη επιτύχει σημαντικά και μετρήσιμα αποτελέσματα σε ότι αφορά τις κλινικές μελέτες που διεξάγονται στη χώρα.
Βασικός πυλώνας της αναπτυξιακής πολιτικής μας παραμένει το πλαίσιο που επιτρέπει το συμψηφισμό της αυτόματης επιστροφής clawback με ποσοστά επί των δαπανών έρευνας και ανάπτυξης και των δαπανών επενδυτικών σχεδίων ανάπτυξης προϊόντων ή υπηρεσιών ή γραμμών παραγωγής («επενδυτικό clawback») ενώ σειρά άλλων πρωτοβουλιών είχε στόχο να ρυθμίσει ζητήματα που προκαλούσαν εμπόδια και καθυστερήσεις στην ανάπτυξη της κλινικής έρευνας όπως π.χ. η ρύθμιση της διαδικασίας έγκρισης των μη παρεμβατικών κλινικών μελετών.
Με συνεχή συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς έχουμε δρομολογήσει τις επόμενες δράσεις μας που περιλαμβάνουν σημαντικές βελτιώσεις θεσμικού χαρακτήρα αλλά και νέα έργα τα οποία έχουμε καταφέρει να εντάξουμε στο Ταμείο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας-RRF, όπως η ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος της Κλινικής Έρευνας. Θεωρούμε ότι η νέα χρονιά θα μας βρει έτοιμους για την περαιτέρω επιτάχυνση των προσπαθειών μας σχετικά με την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας στη χώρα».

Πως θα καλύψουμε την απόσταση από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία του 2021, και την σχετική επιτάχυνση των διαδικασιών, υστερούμε ακόμα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ουσιαστικά δεν έχουμε καταφέρει να προσελκύσουμε τις κλινικές μελέτες που θα μπορούσαμε με βάση την αναλογία του πληθυσμού της χώρας μας εντός της Ε.Ε. Ούτε έχουμε αξιοποιήσει όσο θα μπορούσαμε το υψηλότατο επίπεδο ιατρών και λοιπών επαγγελματιών υγείας που συμμετέχουν, αλλά και των νοσηλευτικών ιδρυμάτων μας (Δημόσια και Ιδιωτικά Νοσοκομεία, Πανεπιστημιακά αλλά και του Εθνικού Συστήματος Υγείας) που καλύπτουν τα απαραίτητα υψηλά πρότυπα (standards) των Ευρωπαϊκών (π.χ. ΕΜΑ) αλλά και άλλων Διεθνών Οργανισμών (π.χ. FDA).

Τι μέλλει γενέσθαι; Όπως μας ενημέρωσε ο Αντιπρόεδρος του ΕΟΦ, κος Ελευθέριος Πάλλης, στους άμεσους στόχους περιλαμβάνονται:

  1. Η ανάπτυξη και λειτουργία Ενιαίου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος στο οποίο θα υπάρχουν όλα τα δεδομένα των κλινικών δοκιμών που διεξάγονται στη χώρα και θα αποτελέσει την πρόδρομη μορφή του Εθνικού Μητρώου Βιοϊατρικής Έρευνας (Ε.Μη.Β.Ε.).
  2. Η (πιλοτική) λειτουργία Γραφείων Κλινικής Έρευνας σε κάποια Νοσοκομεία της χώρας με σκοπό την επιτάχυνση των διαδικασιών και την ορθή εφαρμογή του υφιστάμενου πλαισίου έτσι ώστε να αναπτυχθεί η κλινική έρευνα.
  3. Η ανάπτυξη ενιαίων διαδικασιών και προτύπων που αφορούν την διεξαγωγή της κλινικής έρευνας στη χώρα.
  4. Η προώθηση περαιτέρω νομοθετικών πράξεων και ρυθμίσεων που θα επιτρέψουν την ανάπτυξη της κλινικής, και εν γένει βιοϊατρικής, έρευνας στη χώρα.

Το ενθαρρυντικό είναι ότι οι ανωτέρω συγκεκριμένες προστάσεις έχουν συζητηθεί – με θετικό πνεύμα- στις αρμόδιες Ομάδες Εργασίας και με όλους τους ενδιαφερόμενους εταίρους. (Υπουργείο Υγείας- Γενικός Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων, Εθνική Επιτροπή Δεοντολογίας, Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας, Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας, Σύλλογος Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας).

Από την πλευρά της φαρμακοβιομηχανίας (Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Εταιρειών Ελλάδας – ΣΦΕΕ), όπως έχει δηλωθεί επανειλημμένως, στόχος του Συνδέσμου και των μελών του, είναι να αυξηθούν οι επενδύσεις και να γίνει η χώρα μας κέντρο διεξαγωγής κλινικών μελετών με προφανή θετικό αντίκτυπο στη Δημόσια Υγεία και την Εθνική Οικονομία. Άρα διαχρονικά επιζητείται βελτίωση του ρυθμιστικού πλαισίου, με μεγαλύτερη ευελιξία και επιτάχυνση των διαδικασιών και κυρίως στα Νοσοκομεία όπου απουσιάζει η ερευνητική «κουλτούρα», επικρατεί άγνοια των διοικήσεων και ορθώνονται πολλά γραφειοκρατικά «αναχώματα» στις κλινικές μελέτες όπως διαπίστωσε έρευνα του ΣΦΕΕ στο τέλος του 2019.
Επιπροσθέτως, τον Ιούλιο του 2021 ο ΣΦΕΕ παρουσίασε τη μελέτη της PwC: «Πώς θα προσελκύσει κλινικές μελέτες η Ελλάδα», η οποία πέρα από την καταγραφή των δομικών προβλημάτων αναλύει μια σειρά προτάσεων με βάση και τις καλές πρακτικές σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Βασική πρόταση του ΣΦΕΕ είναι η δημιουργία Επιτελικής Δομής στο Υπουργείο, αλλά και Γραφεία Έρευνας σε όλα τα μεγάλα νοσοκομεία της χώρας, που θα λειτουργούν ως one-stop-shop.

 

Όπως σημείωσε για το heathview ο Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του ΣΦΕΕ και υπεύθυνος Επιστημονικών Θεμάτων και Κλινικών Μελετών, κ. Δημήτρης Αναγνωστάκης: «Απαιτείται στενή συνεργασία όλων των αρμοδίων, ώστε να βρεθούν συναινετικές λύσεις που θα αναδείξουν τις δυνατότητες της χώρας και θα την καταστήσουν κέντρο διεξαγωγής κλινικών μελετών με διεθνή απήχηση. Την τελευταία διετία έγιναν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο χρειαζόμαστε ένα, ακόμα πιο απλουστευμένο και λιγότερο γραφειοκρατικό πλαίσιο διεκπεραίωσης για τις κλινικές μελέτες, για να γίνουμε πιο ανταγωνιστικοί από τις άλλες χώρες».

Το σύνθετο πλέγμα των εμπλεκομένων.

Στη διαδικασία υλοποίησης μιας κλινικής μελέτης συνυπάρχουν πολλοί εμπλεκόμενοι εταίροι. Οι δυο προφανείς είναι οι ερευνητές και οι εθελοντές (ασθενείς, αλλά και υγιείς σε κάποιες περιπτώσεις). Από εκεί και πέρα χρειάζεται η χρηματοδότηση κάποιου Χορηγού (συνήθως Φαρμακευτική Εταιρεία) που έχει ερευνητικό ενδιαφέρον. Μπορεί όμως να γίνουν και με χρηματοδότηση από ερευνητικά ιδρύματα, πανεπιστήμια, οργανισμούς (αυτοχρηματοδότηση-«Μη-εμπορικές κλινικές μελέτες» όπως ονομάζονται) που διενεργούνται από ερευνητές χωρίς τη συμμετοχή χορηγίας από τη φαρμακοβιομηχανία. Στο πεδίο της φαρμακοβιομηχανίας οι σύνδεσμοι ΣΦΕΕ, ΠΕΦ (Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας) και PIF (Pharma Innovation Forum) έχουν τον θεσμικό ρόλο που τους αναλογεί.

Φυσικά είναι απαραίτητες οι εγκρίσεις και ο έλεγχος σε πολλά διαφορετικά στάδια. Στην Ελλάδα, οι κλινικές μελέτες για φάρμακα ανθρώπινης χρήσης διεξάγονται μετά από αξιολόγηση και έγκριση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ) και εφόσον έχει γνωμοδοτήσει θετικά η Εθνική Επιτροπή Δεοντολογίας (ΕΕΔ), ενώ οι εμπλεκόμενοι εταίροι, είναι οι χορηγοί, τα Νοσοκομεία/Φορείς Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (όπου διεξάγεται η μελέτη), οι εκάστοτε Φορείς Οικονομικής Διαχείρισης (ΥΠΕ-ΕΛΚΕΑ, Πανεπιστήμια-ΕΛΚΕ), ο Σύλλογος Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας- HACRO (CROs-Contract Research Organizations, σχεδιάζουν, διαχειρίζονται, παρακολουθούν και διεξάγουν Κλινικές Μελέτες, για λογαριασμό των χορηγών φαρμακευτικών εταιρειών) και προφανώς το Υπουργείο Υγείας.

Φάσεις και κλινικές δοκιμές στην Ελλάδα.

Η διαδικασία των κλινικών δοκιμών θεωρείται η πιο χρονοβόρα και ακριβή φάση ανάπτυξης ενός νέου φαρμάκου. Κάθε νέο υποψήφιο φάρμακο, αφού κατοχυρωθεί η πατέντα του, ξεκινά την διαδικασία των κλινικών δοκιμών που περιλαμβάνει 3+1 φάσεις:

Στη Φάση Ι το υποψήφιο φάρμακο δοκιμάζεται σε μικρό αριθμό υγειών εθελοντών για να διαπιστωθεί κυρίως αν είναι ασφαλές για χρήση στον άνθρωπο (τοξικότητα, ανοχή, ανεπιθύμητες ενέργειες κλπ). Στη φάση αυτή συμμετέχουν περίπου 20 έως 100 εθελοντές και στην Ελλάδα έχουμε κατά κανόνα πολύ λίγες μελέτες αυτής της Φάσης.

Στη Φάση II εξετάζεται η ασφάλεια και η δραστικότητα του υποψήφιου φαρμάκου στην ασθένεια για την οποία προορίζεται. Εδώ ο αριθμός εθελοντών ξεκινά από 50 και φτάνει έως 500. Στη Φάση αυτή προσδιορίζεται και η κατάλληλη δοσολογία.

Η Φάση III είναι αυτή πριν την έγκριση του φαρμάκου. Για αυτό συμμετέχει μεγάλος αριθμός ασθενών (έως 5.000). Οι ερευνητές αναζητούν δεδομένα, για να αποδείξουν ότι το φάρμακο πληροί τις προϋποθέσεις ασφάλειας και αποτελεσματικότητας, προκειμένου να πάρει έγκριση.

Στην Ελλάδα οι αιτήσεις μελετών Φάσης III το 2021, φθάσανε τις 124 έναντι 76 το 2020 και 89 το 2019 και οι αιτήσεις μελετών Φάσης IV ήταν 9 το 2021 έναντι 4 το 2020 και 4 το 2019.

Τέλος, ακόμα και μετά την έγκριση ενός φαρμάκου και την κυκλοφορία του στην αγορά, συνεχίζουν να διενεργούνται κλινικές μελέτες Φάσης IV, όπου ελέγχεται ακόμα περισσότερο η ασφάλεια του φαρμάκου σε συνθήκες κλινικής πρακτικής.

Με στόχο τους ασθενείς …… αλλά και την ανάπτυξη!

Έχουν γίνει λοιπόν σημαντικά βήματα για την προσέλκυση επενδύσεων για κλινικές δοκιμές, ωστόσο τα περιθώρια βελτίωσης είναι πολύ μεγάλα. Η κατά κεφαλήν επένδυση σε κλινικές μελέτες στην Ελλάδα παραμένει στο μόλις 10% του μέσου όρου της Ευρώπης. Με δεδομένο ότι ο συγκεκριμένος τομέας είναι διεθνώς ιδιαίτερα ανταγωνιστικός, (και οι άλλες χώρες ενδιαφέρονται να προσελκύσουν επενδύσεις) θα πρέπει να υιοθετηθούν, το συντομότερο, μέτρα που θα διευκολύνουν και θα επιταχύνουν την υλοποίηση κλινικών μελετών στην Ελλάδα.

Όπως σημειώνει ο Αντιπρόεδρος του ΕΟΦ Ελευθέριος Πάλλης «η ανάπτυξη ερευνητικού προσανατολισμού (η ερευνητική «κουλτούρα» που αναφέρθηκε) στις δομές υγείας που εμπλέκονται στη διεξαγωγή της κλινικής έρευνας, οι αλλαγές/βελτιώσεις στο ρυθμιστικό πλαίσιο (διαδικασίες κλπ), η παροχή κινήτρων και η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών αναμένεται να εξαλείψουν ή τουλάχιστον να μειώσουν πολύ τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας μας στον τομέα αυτό. Η ανάπτυξη περιβάλλοντος που εγγυάται σταθερότητα, συνέπεια και αξιοπιστία στις διαδικασίες είναι ιδιαίτερα σημαντική».

Σύμφωνα με το Γενικό Γραμματέα Υπηρεσιών Υγείας, Ιωάννη Κωτσιόπουλο «απώτερος στόχος είναι να καταστεί η Ελλάδα ανταγωνιστικός προορισμός Βιοϊατρικής Έρευνας, να ενισχυθεί οικονομικά το Σύστημα Υγείας, να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας επιστημόνων υψηλότατης κατάρτισης (Brain Gain), να αναπτυχθεί η εξειδικευμένη εκπαίδευση του ερευνητικού ανθρώπινου δυναμικού της χώρας, η τεχνογνωσία, η έρευνα, η καινοτομία και, εν τέλει, η εθνική οικονομία».

Για να γίνουν όμως όλα αυτά χρειάζεται και ο σχεδιασμός (που φαίνεται πως υπάρχει) χρειάζονται και πολιτικές αποφάσεις, χρειάζονται και κατάλληλοι άνθρωποι σε κατάλληλες θέσει. Μόνο με ολιστική προσέγγιση, ο τομέας της Βιοϊατρικής Έρευνας θα αναδειχθεί έτσι όπως τον περιγράφει ο Αντιπρόεδρος του ΕΟΦ και θα μπορέσει να επιστρέψει προστιθέμενη αξία στη χώρα μας.

Σε κάθε περίπτωση να μην ξεχνούμε ότι οι κλινικές δοκιμές έχουν ως «στόχο» πάντα τον ασθενή και τις ανάγκες του και ότι χωρίς τις κλινικές δοκιμές δεν θα μπορούσαν να αναπτυχθούν, καινοτόμες, πιο αποτελεσματικές και ασφαλείς θεραπευτικές παρεμβάσεις. Επίσης υπάρχουν και πρόσθετα οφέλη για τους ασθενείς, αφού τους δίνεται η ευκαιρία να λάβουν γρήγορα και δωρεάν, καινοτόμα φάρμακα, αλλά και να κάνουν διαγνωστικές εξετάσεις ενώ παράλληλα τους προσφέρεται συνεχής, υψηλού επιπέδου ιατρική παρακολούθηση.

Στη διετία 2020-21 στην Ελλάδα συμμετείχαν και ωφελήθηκαν από τις κλινικές δοκιμές περίπου 13.650 ασθενείς. Μπορούμε να τους πολλαπλασιάσουμε;

 

 

Πηγη: https://www.healthview.gr/

Εγκρίθηκε η σύμβαση για το νέο παιδιατρικό νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Εγκρίθηκε η σύμβαση για τη δωρεά του ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, που αφορά το νέο παιδιατρικό νοσοκομείο Θεσσαλονίκης – παρά τις αντιδράσεις του ΣΥΡΙΖΑ για τη νομική του μορφή. Θα ξεκινήσει τη λειτουργία του το 2025 με 716 εργαζόμενους, ενώ στην πλήρη λειτουργία του θα απασχολεί 1.010 εργαζόμενους.

Υπέρ της σύμβασης ψήφισαν ΝΔ, ΚΙΝΑΛ και Ελληνική Λύση. Ο ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε «παρών» ενώ ΚΚΕ και ΜεΡΑ25 καταψήφισαν. Το νοσοκομείο θα είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) και όχι Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), όπως τα υπόλοιπα του ΕΣΥ, γεγονός που προκάλεσε τις αντιδράσεις του ΣΥΡΙΖΑ.

Πρόκειται για προσχηματικές αιτιάσεις, καθώς το νοσοκομείο Παπαγεωργίου, που όλες οι έρευνες δείχνουν πως είναι το καλύτερο στη χώρα είναι ΝΠΙΔ και λειτουργεί στα πλαίσια του ΕΣΥ.

Το νέο νοσοκομείο θα ανεγερθεί στην περιοχή Φίλυρο και οι εργασίες θα ξεκινήσουν τον Ιανουάριο του 2023, ενώ η ολοκλήρωση του αναμένεται  στα τέλη του 2025. Θα εκτείνεται σε μια συνολική έκταση 90.000 τ.μ. και θα διαθέτει 2 κτήρια: ένα κεντρικό πενταόροφο και ένα μικρότερο με έναν όροφο και ενδιάμεσα τους θα περνά ο δρόμος του Φιλύρου. Ωστόσο θα υπάρχει η απαραίτητη σύνδεση τους με μια πεζογέφυρα, ώστε να λειτουργεί ως ένα ενιαίο συγκρότημα.

Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι θα προσληφθεί εγκαίρως το αναγκαίο προσωπικό, ώστε να λειτουργήσει αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η ανέγερση του. Η δωρεά του ΙΣΝ φτάνει τα 160 εκατ. και υπάρχει συνεργασία με την Ιατρική Σχολή του ΑΠΘ, ώστε το νοσοκομείο να φιλοξενήσει πανεπιστημιακές κλινικές, που υπάρχουν σε άλλα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης. Θα διαθέτει:

  • 243 κλίνες νοσηλείας, μεταξύ των οποίων 33 θέσεις με δυνατότητα ΜΕΘ
  • 46 θέσεις Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) και Ημερήσιας Νοσηλείας.
  • Κέντρο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων με 20 κλίνες.
  • Πανεπιστημιακά ερευνητικά εργαστήρια, αμφιθέατρα και χώρους διδασκαλίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το νέο νοσοκομείο θα είναι Ψηφιακό και Πράσινο. Δηλαδή, έχει σχεδιαστεί εξαρχής με ολοκληρωμένα συστήματα πληροφορικής και επικοινωνιών σε όλα τα τμήματα και επίπεδα του νοσοκομείου και ολοκληρωμένη διαχείριση των εγκαταστάσεων του. Και θα λειτουργεί με μηδενικό αποτύπωμα διοξειδίου του άνθρακα.

Τέλος, σε έκταση 300 στρεμμάτων ιδιοκτησίας του υπουργείου Υγείας, απέναντι από το κτίριο του Παιδιατρικού Νοσοκομείου, προβλέπεται η δημιουργία συμπληρωματικών χώρων που θα περιλαμβάνουν υγειονομικό πάρκο, χώρο πάρκινγκ καθώς και δομή φιλοξενίας των οικογενειών και των συνοδών των νοσηλευομένων παιδιών.

Δείτε το βίντεο με το νοσοκομείο

Πηγη: https://virus.com.gr/

Μύθοι για τις κλίνες ΜΕΘ-Βίντεο του Υπουργείου Υγείας

Ζητήματα που αφορούν στην διαχείριση της πανδημίας και τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας επιχειρεί να αποσαφηνίσει το Υπουργείο Υγείας με ένα ολιγόλεπτο βίντεο. Στο οπτικοακουστικό υλικό παρουσιάζεται η ενίσχυση του ΕΣΥ με νέες κλίνες ΜΕΘ, η στελέχωση των νοσοκομείων με νέο προσωπικό, αναφέροντας και παραδείγματα, ο σύγχρονος εξοπλισμός, καθώς και η παροχή υπηρεσιών σε non-covid περιστατικά. Το Υπουργείο επισημαίνει ότι «οι 1.105 κλίνες ΜΕΘ θα μείνουν παρακαταθήκη στο ΕΣΥ. Η Ελλάδα έχει σήμερα 13,5 κλίνες ΜΕΘ  ανά 100.000 κατοίκους, με Ευρωπαϊκό μέσο όρο 12,9 κλίνες το 2018».

Πηγη: https://virus.com.gr/