Το άγχος προωθεί τις μεταστάσεις του καρκίνου. Μεταστάσεις ανάλογα με τη θέση του όγκου

Η μετάσταση αρχίζει όταν κύτταρα από τον αρχικό όγκο φτάσουν μέσω του αίματος ή του λεμφικού συστήματος στα οστά, όπου αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται.
Οι μεταστάσεις πραγματοποιούνται με δύο τρόπους: τα καρκινικά κύτταρα αποσπώνται από τους συμπαγείς όγκους είτε διώχνοντας μακριά τα διπλανά τους κύτταρα είτε δημιουργώντας «διαδρόμους» μέσα από τους οποίους μεταφέρονται από το ένα σημείο του οργανισμού στο άλλο.

Οι μεταστατικοί όγκοι είναι εξίσου περίπλοκοι και σύνθετοι στη λειτουργία τους με τους πρωτοπαθείς. Δυστυχώς, πολλές μορφές μεταστατικών όγκων αναπτύσσονται δίχως ιδιαίτερα συμπτώματα και ανακαλύπτονται τυχαία μέσω ακτινογραφιών ή άλλων εξετάσεων. Άλλες μορφές μεταστατικών όγκων εμφανίζουν συμπτώματα, σε φύση και ένταση που καθορίζονται από τη θέση, το μέγεθος και το είδος τους.

Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες διαγιγνώσκεται πρώτα η μετάσταση ενός όγκου, και στη συνέχεια ανακαλύπτεται ο πρωτογενής καρκινικός όγκος. Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί η πρωτογενής καρκινική εστία, παρά τις εμβριθείς σχετικές εξετάσεις. Στην περίπτωση αυτή η μετάσταση χαρακτηρίζεται ως «αγνώστου» ή «λανθάνουσας πρωτοπαθούς εστίας». Να υπογραμμιστεί πως είναι αδύνατον να υπάρχει μεταστατικός όγκος δίχως πρωτογενή καρκινική εστία. Ακόμη και αν είναι δύσκολο να εντοπιστεί, σε περίπτωση μετάστασης, είναι βέβαιο πως σε κάποιο σημείο του σώματος ελλοχεύει πρωτοπαθής όγκος.

Μετάσταση ονομάζεται η μετακίνηση καρκινικών κυττάρων από τον πρωτοπαθή όγκο σε άλλα σημεία του οργανισμού, μέσω των αιμοφόρων ή των λεμφοφόρων αγγείων, με επακόλουθο το σχηματισμό νέου κακοήθους όγκου. Ο όρος προέρχεται από τα συνθετικά μετά και ίστημι και ουσιαστικά σημαίνει μετεγκατάσταση.

Πρωτοπαθής όγκος ονομάζεται η αρχική συσσωμάτωση (όγκος) καρκινικών κυττάρων που αναπτύσσεται σε έναν καρκινοπαθή οργανισμό.

Μεταστατικός όγκος ονομάζεται η νέα καρκινική συσσωμάτωση, ο νέος όγκος δηλαδή, που διαμορφώνεται μετά την μετακίνηση των καρκινικών κυττάρων σε άλλο σημείο του σώματος.

Διήθηση ονομάζεται η επέκταση μιας παθολογικής αλλοίωσης σε άλλον ιστό. Ουσιαστικά συνίσταται στην εισβολή καρκινικών κυττάρων σε κάποια περιοχή ή όργανο του σώματος.

Η μετάσταση και η διήθηση αποτελούν τα πλέον επικίνδυνα για τον οργανισμό χαρακτηριστικά της καρκινικής νόσου. Είναι μάλιστα και τα βασικότερα κριτήρια διάκρισης μεταξύ καλοήθους και κακοήθους νεοπλασίας..

Ο μηχανισμός των μεταστάσεων

Ο καρκίνος είναι μία ομάδα ασθενειών που προκαλούνται από τον άναρχο πολλαπλασιασμό παθογόνων κυττάρων. Τα κύτταρα αυτά διαιρούνται ανεξέλεγκτα σχηματίζοντας νέους ιστούς οι οποίοι επιδρούν βλαπτικά στη γενικότερη λειτουργία του σώματος. Ο παραγόμενος ιστός διαμορφώνει έναν όγκο ο οποίος επικαλύπτεται εξωτερικά από μία λεπτή κυτταρική στρώση που ονομάζεται επιθήλιο. Τα κύτταρα που σχηματίζουν τους υμένες του επιθηλίου χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερη δομή που εξυπηρετεί τη λειτουργία τους.

Σε περίπτωση μετάστασης, όμως, μια πρωτεΐνη εκκινεί ένα μηχανισμό που ονομάζεται επιθηλιακή προς μεσεγχυματική μετατροπή, γνωστός και ως ΕΜΤ (αρκτικόλεξο παραγόμενο από τον αγγλικό όρο epithelial-mesenchymal transdifferientiation). Ο μηχανισμός αυτός προκαλεί μοριακές διεργασίες και μεταβολές στην επιφάνεια των επιθηλίων κυττάρων, μετασχηματίζοντάς τα σε κύτταρα μεσεγχυματικού τύπου, τα οποία έχουν τη δυνατότητα διήθησης, διείσδυσης δηλαδή, σε άλλους ιστούς. Το κύτταρο υφίσταται δομικές και λειτουργικές αλλαγές που του επιτρέπουν να αποσπαστεί από το επιθήλιο και να μετεγκατασταθεί σε άλλη περιοχή του οργανισμού μέσω του αίματος ή της λέμφου.

Η διαδικασία μετεγκατάστασης ενέχει πολλούς κινδύνους για το κύτταρο –μετανάστη: αφού αποσπαστεί από τον πρωτοπαθή όγκο, θα πρέπει να εισβάλει σε γείτονες ιστούς, να εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος ή της λέμφου, να εγκλωβιστεί στα τριχοειδή αγγεία ενός άλλου οργάνου, να εξαγγειωθεί από την κυκλοφορία και να αρχίσει να πολλαπλασιάζεται, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός νέου όγκου. Μολονότι είναι λίγα τα κύτταρα που επιβιώνουν της διαδικασίας αυτής και του «ταξιδιού» σε άλλα σημεία του σώματος, ο αριθμός τους συχνά είναι επαρκής για το σχηματισμών δευτερογενών καρκινικών εστιών.

Ένας μηχανισμός που συμβάλει στην εξάπλωση μεταστατικών όγκων είναι η παθολογική αγγειογένεση. Η αγγειογένεση είναι η ανάπτυξη νέων αιμοφόρων αγγείων και η παθολογική της μορφή σχετίζεται με τον καρκίνο και τη μετάσταση, καθώς μεγαλύτερος αριθμός αγγείων γύρω από τον πρωτοπαθή όγκο αυξάνει τις μεταστατικές του δυνατότητες, παρέχοντάς του την ευκαιρία να διαρρεύσει περισσότερα καρκινικά κύτταρα στο αγγειακό σύστημα.

Τοπική και απομακρυσμένη μετάσταση

Συχνά, τα καρκινικά κύτταρα διηθούν αρχικά στους εγγύτερους στον πρωτοπαθή όγκο λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι μια ομάδα οργάνων που διοχετεύουν στο κυκλοφορικό σύστημα διάφορα υγρά και, κυρίως, λεμφοκύτταρα (λευκά αιμοσφαίρια), τα οποία καταπολεμούν λοιμώξεις, προστατεύοντας την υγιή λειτουργία του σώματος. Όταν ο πρωτοπαθής όγκος προσβάλλει γειτονικούς λεμφαδένες και όμορους ιστούς, η μετάσταση χαρακτηρίζεται τοπική (ή τοπική νόσος). Αντίθετα, όταν προσβάλλονται απομακρυσμένοι ιστοί και όργανα, η μετάσταση καλείται απομακρυσμένη και ενέχει πολύ σοβαρούς κινδύνους για την επιβίωση του ασθενή. Υπολογίζεται πως περίπου το 90% της θνησιμότητας εξαιτίας καρκίνου σχετίζεται με την ανάπτυξη απομακρυσμένης μετάστασης.

Μολονότι κάθε μορφή καρκίνου τείνει να προκαλεί μεταστάσεις σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος (π.χ. ο καρκίνος στον προστάτη συνήθως χορηγεί μετάσταση στα οστά, και ο καρκίνος στο κόλον στο συκώτι), τα καρκινικά κύτταρα είναι σε θέση να μετεγκατασταθούν σε οποιοδήποτε σημείο του οργανισμού. Παρά ταύτα, συνήθως προσβάλλονται από μεταστατικούς όγκους τα οστά, ο εγκέφαλος, το ήπαρ (συκώτι) και οι πνεύμονες.

Περίπου 25% των καρκίνων του μαστού κάνουν μεταστάσεις αρχικά στα οστά. Οι συνηθέστερες θέσεις οστικών μεταστάσεων βρίσκονται στην σπονδυλική στήλη, τις πλευρές, το κρανίο και τη λεκάνη. Διακρίνονται δύο τύποι οστικών μεταστάσεων: οστεολυτικές και οστεοβλαστικές. Στις οστεολυτικές μεταστάσεις, η εγκατάσταση των καρκινικών κυττάρων στο οστό προκαλεί καταστροφή του ιστού και δημιουργία οπών. Συνήθως παρατηρούνται στα οστά των άκρων και της λεκάνης. Οι οστεοβλαστικές μεταστάσεις χαρακτηρίζονται από αύξηση της πυκνότητας του οστού. Ο κίνδυνος κατάγματος είναι σημαντικός τόσο στις οστεολυτικές όσο και στις οστεοβλαστικές μεταστάσεις. Ο πόνος είναι κοινό και συνηθισμένο σύμπτωμα των οστικών μεταστάσεων, που επηρεάζει σημαντικά τις καθημερινές δραστηριότητες και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Άλλες επιπλοκές είναι η υπερασβεστιαιμία και η πίεση του νωτιαίου σωλήνα, που οφείλεται σε μάζες, που αναπτύσσονται στις θέσεις των μεταστάσεων των σπονδύλων. Η πίεση του νωτιαίου σωλήνα μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα κινητικές διαταραχές έως παράλυση.

Σε σημαντικό ποσοστό, που μπορεί να φθάνει το 60-70%, διαγιγνώσκονται πνευμονικές μεταστάσεις, ενώ σε ποσοστό περίπου 20% οι πνευμονικές μεταστάσεις αποτελούν την μοναδική μεταστατική εστία. Τα βασικά συμπτώματα είναι η δύσπνοια και ο ξηρός βήχας. Η δύσπνοια συνήθως οφείλεται στην πλευριτική συλλογή υγρού, που παρατηρείται συχνά. Αρκετά συχνά οι πνευμονικές μεταστάσεις, κυρίως οι μικροοζώδεις, είναι ασυμπτωματικές και διαγιγνώσκονται σε τακτικό ή τυχαίο έλεγχο με ακτινογραφία θώρακα ή με αξονική τομογραφία θώρακος.

Περίπου τα 2/3 των γυναικών με μεταστατικό καρκίνο του μαστού παρουσιάζουν ηπατικές μεταστάσεις. Στην αρχή οι ασθενείς δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Με την πρόοδο όμως της ηπατικής νόσου, οι ασθενείς γίνονται συμπτωματικοί, με κυριότερα συμπτώματα την ανορεξία, την απώλεια βάρους, τον πυρετό και τα γαστρεντερικά ενοχλήματα. Στα πιο προχωρημένα στάδια, μπορεί να παρουσιαστεί ασκιτική συλλογή και ίκτερος. Η βιοψία των ηπατικών μεταστάσεων είναι απαραίτητη τόσο για την διάγνωση όσο και για την διερεύνηση ενδεχόμενης αλλαγής του φαινότυπου (των χαρακτηριστικών του καρκίνου, όπως π.χ. οι ορμονικοί υποδοχείς), που μπορεί να παρατηρηθεί στον μεταστατικό καρκίνο.

Οι ηπατικές μεταστάσεις αποτελούν τη συνηθέστερη περιοχή μεταστατικής νόσου σε ασθενείς με αδενοκαρκίνωμα του παχέος εντέρου και του ορθού.

Ένα κάταγμα ή πόνος στα οστά μπορεί να αποκαλύψει μεταστατικό καρκίνο των οστών που συνήθως προέρχεται από προηγούμενη προσβολή του μαστού, του προστάτη και των πνευμόνων. Η κακοήθεια στο νεφρό ή στον θυρεοειδή δίνουν σπανιότερα οστικές μεταστάσεις. Η κατ’ εξοχήν κακοήθης νόσος που εξαπλώνεται στα οστά είναι το πολλαπλούν μυέλωμα. Ο πόνος συνήθως εκδηλώνεται στη σπονδυλική στήλη και στη λεκάνη αλλά μπορεί επίσης να εμφανιστεί στα πλευρά και στα μακρά οστά ( μηριαίο, βραχιόνιο ή κνήμες). Την κατάσταση επιδεινώνει η ύπαρξη παθολογικού κατάγματος. Περίπου 50 με 70% των ασθενών με μεταστατικό καρκίνο στα οστά εκδηλώνουν παθολογικά κατάγματα τα οποία επηρεάζουν δραματικά την ποιότητα της ζωής τους.

Εγκεφαλικές μεταστάσεις συνήθως παρουσιάζουν ασθενείς με HER-2 θετικό καρκίνο. Οι ασθενείς με εγκεφαλικές μεταστάσεις συνήθως παρουσιάζουν κεφαλαλγία, ζάλη, ίλιγγο, μυϊκή αδυναμία, διαταραχές της όρασης (π.χ. διπλωπία), επιληπτική κρίση και διαταραχές της κινητικότητας και/ή της αισθητικότητας.

Εκτός από τις οστικές, πνευμονικές, ηπατικές και εγκεφαλικές μεταστάσεις, ο καρκίνος του μαστού μπορεί να δώσει μεταστάσεις και σε άλλα όργανα, όπως ο μυελός των οστών, οι ωοθήκες, ο νωτιαίος σωλήνας, το δέρμα, οι οφθαλμοί κ.ά.

Σε περίπτωση μετάστασης και διαμόρφωσης μεταστατικού όγκου, το δευτερογενές νεόπλασμα (κακοήθης όγκος) προσδιορίζεται βάσει του πρωτοπαθούς όγκου, και όχι βάσει του σημείου που εμφανίστηκε η μετάσταση. Αν, λόγου χάρη, ένας πρωτοπαθής καρκίνος στο μαστό προκαλέσει μετάσταση στον πνεύμονα, ο νέος όγκος δε θεωρείται καρκίνος του πνεύμονα, αλλά μεταστατικός καρκίνος του μαστού στον πνεύμονα.

Το άγχος «προωθεί» τις μεταστάσεις του καρκίνου

To άγχος ενισχύει τη δράση του γονιδίου ATF3 και με αυτό τον τρόπο προκαλεί σημαντική βλάβη στο ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα. Το άγχος έχει συνδεθεί με τον καρκίνο του μαστού και του προστάτη, χωρίς ωστόσο να εντοπιστεί ο λόγος για τον οποίο συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Βρέθηκε πρωτεΐνη που είναι υπεύθυνη για τις μεταστάσεις

Το κλειδί στη μετακίνηση των καρκινικών κυττάρων από τον τόπο «γέννησής» τους είναι η πρωτεΐνη JAK, που τα εφοδιάζει με την απαραίτητη ενέργεια ώστε να μπορούν να διατρέξουν τόσο μεγάλες αποστάσεις. Τα καρκινικά κύτταρα αποκολλώνται από τους όγκους και είναι απαραίτητο να κάνουν κάποιες κινήσεις «απεγκλωβισμού» οπότε χρειάζονται ενέργεια που τους τροφοδοτεί η πρωτεΐνη JAK.

Πηγή: medlabnews.gr 

Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου. 32000 θάνατοι από καρκίνο τον χρόνο στην Ελλάδα

Tο 2025 τα κρούσματα αναμένεται να φθάσουν στα 19,3 εκατομμύρια – Περισσότερο από το 1/3 των καρκίνων θα μπορούσε να προληφθεί με την ενημέρωση του κοινού αναφέρει η Ελληνική Εταιρία Χειρουργικής Ογκολογίας
Δυστυχώς, τα δύο τελευταία χρόνια, η Παγκόσμια αυτή Ημέρα σκιάζεται από τις σοβαρότατες επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 στην έγκαιρη διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση των καρκινοπαθών ασθενών.
Ο νέος κοροναϊός SARS-CoV-2 συμπληρώνει ήδη δύο χρόνια από τότε που εμφανίσθηκε ως τεράστια παγκόσμια υγειονομική απειλή και χαρακτηρίστηκε από τον Π.Ο.Υ. ως πανδημία. Με 370 εκατομμύρια κρούσματα παγκοσμίως και πάνω από 5,5 εκατομμύρια θανάτους, αποτελεί πλέον μία από τις πιο θανατηφόρες πανδημίες στην ιστορία. Η δε πρόκληση για τα υγειονομικά συστήματα όλων των χωρών ανά τον κόσμο υπήρξε και συνεχίζει να είναι πρωτοφανής.
Η πανδημία έχει σοβαρές επιπτώσεις στην εξέλιξη του καρκίνου σε πάρα πολλές περιπτώσεις ασθενών, λόγω της μεγάλης μείωσης των χειρουργηθέντων ογκολογικών περιστατικών, αλλά επιπλέον και της μεγάλης μείωσης των προληπτικών εξετάσεων και των τακτικών επαναληπτικών ελέγχων των καρκινοπαθών ασθενών. Είναι γεγονός ότι η εγκατάλειψη από σημαντική μερίδα του πληθυσμού των προληπτικών εξετάσεων για καρκίνο έχει ως επίπτωση το να προσέρχονται ασθενείς σε προχωρημένα στάδια καρκίνου και να δυσχεραίνεται η ριζική αντιμετώπισή του και ακόμα περισσότερο η ίαση. Η κατάσταση αυτή υπήρξε σχετικά ελεγχόμενη στα αρχικά στάδια της πανδημίας στη χώρα μας. Όμως μία τυχόν νέα έξαρση της πανδημίας με την εμφάνιση και άλλης μορφής μετάλλαξης -που όλοι απευχόμαστε- μπορεί να ανατρέψει τα μέχρι τώρα δεδομένα.
Σε μια πρόσφατη ερευνητική καταγραφή της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου για την All.Can, ανεδείχθη ότι στη χώρα μας μόνο το 11% των διαγνώσεων καρκίνου έγιναν κατά τη διαδικασία προληπτικού ελέγχου (check up), ποσοστό απαράδεκτα χαμηλό για ευρωπαϊκή χώρα. Αντίθετα, το 50% των καρκίνων διαγνώστηκαν κατά τον έλεγχο για άλλο πρόβλημα υγείας του πάσχοντος και παρατηρήθηκε μια καθυστέρηση στη διάγνωση πάνω από 2 μήνες από την πρώτη επίσκεψη στον γιατρό. Η διαχείριση των ασθενών με καρκίνο στις συνθήκες αυτές συνιστά καθημερινά ένα πολύ μεγάλο στοίχημα. Είναι γεγονός ότι η λοίμωξη από τον Covid-19 απειλεί δυσανάλογα τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού στις οποίες περιλαμβάνονται οι ασθενείς με καρκίνο λόγω του υποκείμενου νοσήματος, της ανοσοκαταστολής αλλά και της επίπτωσης του καρκίνου κυρίως στους ηλικιωμένους. Οι ομάδες αυτές έχουν έως και 10 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου εάν προσβληθούν από κοροναϊό. Αυξάνει σταθερά τα τελευταία χρόνια η επίπτωση του καρκίνου. Το 2012 καταγράφηκαν παγκοσμίως 14,1 εκατομμύρια νέα κρούσματα, το 2018 υπολογίζονται σε 18 εκατομμύρια και εκτιμάται ότι το 2025 θα φθάσουν στα 19,3 εκατομμύρια. Υπολογίζεται ακόμη, ότι οι θάνατοι από καρκίνο παγκοσμίως πλησιάζουν τα 10 εκατομμύρια ετησίως. Στη χώρα μας εκτιμάται ότι παρουσιάστηκαν 67.000 νέα κρούσματα καρκίνου και περίπου 32.000 θάνατοι ετησίως.
Σήμερα, ο καρκίνος αποτελεί και στη χώρα μας την πρώτη αιτία θανάτου, με ποσοστό 27% γενικά και 38% στις ηλικίες κάτω των 65 ετών, αφήνοντας πίσω τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Περισσότερο από το 1/3 των καρκίνων θα μπορούσε να προληφθεί με την ενημέρωση του κοινού και τη συνακόλουθη λήψη μέτρων για την υιοθέτηση κανόνων υγιεινής, διαβίωσης και διατροφής, όπως η διακοπή του καπνίσματος, η αποφυγή του αλκοόλ, η αποφυγή ανθυγιεινών τροφίμων και ποτών και κυρίως της ζάχαρης, με επακόλουθο την ελάττωση της επίπτωσης της παχυσαρκίας και τέλος με την καθημερινή σωματική άσκηση.
Τα παραπάνω αναφέρει η Ελληνική Εταιρία Χειρουργικής Ογκολογίας, (ΕΕΧΟ), με αφορμή την 4η Φεβρουαρίου, η οποία έχει καθιερωθεί από τη Διεθνή Ένωση κατά του Καρκίνου ως Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καρκίνου και προσφέρει την ευκαιρία για μια ευρύτερη εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού για αυτή τη μάστιγα της σύγχρονης κοινωνίας μας.

Εξελίξεις στην έγκαιρη διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση

Οι σημαντικές εξελίξεις στην έγκαιρη διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση των περισσότερων μορφών καρκίνου επιτρέπουν τη μακρόχρονη επιβίωση με ικανοποιητική ποιότητα ζωής πολλών καρκινοπαθών ασθενών με συγκεκριμένες εντοπίσεις της νόσου (μαστός, προστάτης, παχύ έντερο, ωοθήκες, κλπ), αλλά ακόμα πολλές φορές και την πλήρη ίαση. Στη σημερινή εποχή, και εντονότερα στον δυτικό κόσμο, αναφέρει η ΕΕΧΟ, ο καρκίνος αποτελεί ολοένα αυξανόμενο πρόβλημα υγείας, αφενός λόγω της αύξησης της συχνότητάς του, ιδιαίτερα σε εντοπίσεις όπως το ήπαρ, το πάγκρεας, η ουροδόχος κύστη, οι νεφροί και το μελάνωμα, αφετέρου λόγω του ότι εμφανίζεται σε συνεχώς νεότερα άτομα.
Σημειώνει ότι η τεχνολογική πρόοδος των τελευταίων δεκαετιών και η έκρηξη ερευνητικών και θεραπευτικών δυνατοτήτων που έφερε μαζί της, προσέφεραν νέες ιδέες και νέα εφόδια στη μάχη κατά του καρκίνου. Η προσφορά της γενετικής και της μοριακής βιολογίας στη μελέτη του καρκίνου υπήρξε καθοριστική για την κατανόηση του τρόπου ανάπτυξης των διαφόρων μορφών καρκίνου. Προηγμένες διαγνωστικές τεχνικές επιτρέπουν την πρώιμη εντόπισή του, ενώ βιολογικοί δείκτες επιτρέπουν να προβλέψουμε τη μελλοντική συμπεριφορά του. Νέες θεραπείες, με τη χρήση σύγχρονων χημειοθεραπευτικών φαρμάκων, αλλά και της προηγμένης ακτινοθεραπείας και πρόσφατα των βιολογικών παραγόντων και της ανοσοθεραπείας, υπόσχονται πολύ καλύτερα αποτελέσματα για τους καρκινοπαθείς..
Πρόσφατα στοιχεία από τις ΗΠΑ αναδεικνύουν ότι η θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού μειώθηκε κατά 40% τα τελευταία 30 χρόνια, από καρκίνο του προστάτη κατά 52%, από καρκίνο του παχέος εντέρου κατά 53%, ενώ η μεγαλύτερη πτώση της θνησιμότητας την τελευταία δεκαετία παρατηρείται στο μελάνωμα του δέρματος, λόγω και της εφαρμογής νέων θεραπευτικών πρωτοκόλλων ανοσοθεραπείας.
Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ογκολογίας, Ιωάννη Καραϊτιανό, στην έγκαιρη διάγνωση, αλλά «δυστυχώς στη χώρα μας διατίθεται πολύ μικρό ποσοστό (0,5%) της συνολικής δαπάνης για αντιμετώπιση του καρκίνου». Σε μια πρόσφατη ερευνητική καταγραφή της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου, ανεδείχθη ότι στη χώρα μας μόνο το 11% των διαγνώσεων καρκίνου έγιναν κατά τη διαδικασία προληπτικού ελέγχου (check up), ποσοστό «απαράδεκτα χαμηλό για ευρωπαϊκή χώρα». Αντίθετα, το 50% των καρκίνων διαγνώστηκαν κατά τον έλεγχο για άλλο πρόβλημα υγείας του πάσχοντος και παρατηρήθηκε μια καθυστέρηση στη διάγνωση πάνω από δύο μήνες από την πρώτη επίσκεψη στον γιατρό.

Πηγή: medlabnews.gr

Μια πρωτοποριακή θεραπεία για ασθενείς με Πολλαπλούν Μυέλωμα ξεκίνησε στον «Ευαγγελισμό»

Μία νέα πρωτοποριακή θεραπεία για τους ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα ξεκίνησε πριν λίγες ημέρες, στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» από το Τμήμα Κλινικών Μελετών.

Πρόκειται για μία πολύ σημαντική εξέλιξη, καθώς πραγματοποιείται για πρώτη φορά σε νοσοκομείο της χώρας μας, με στόχο την αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος, της δεύτερης σε συχνότητα αιματολογικής νόσου. Ο Συντονιστής Κλινικών Μελετών Αιματολογικής Κλινικής Και Λεμφωμάτων «ΓΝΑ Ευαγγελισμός», Τεχνολόγος Ιατρικών Εργαστηρίων, κ. Γιώργος Νάκης μίλησε στο www.kanaliena.gr και την Αθηνά Δαβαρία μεταξύ άλλων για τα οφέλη που αναμένονται και ποια είναι τα κριτήρια των νέων κλινικών μελετών.

Κε. Νάκη, τα τελευταία χρόνια το νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» πρωτοστατεί σε σημαντικές και πρωτοποριακές έρευνες για τη θεραπεία ασθενειών, όπως το πολλαπλούν μυέλωμα και το λέμφωμα. Θα ήθελα να μας πείτε ποιες έρευνες «τρέχουν» αυτή τη στιγμή.

Ισχύει, τα τελευταία χρόνια στο νοσοκομείο μας «τρέχουν» πολλές και σημαντικές κλινικές μελέτες κυρίως φάσης ΙΙ και φάσης ΙΙΙ τόσο στο Πολλαπλούν Μυέλωμα όσο και στο Λέμφωμα. Τα τελευταία 2 χρόνια διενεργούνται επίσης στο Πολλαπλούν Μυέλωμα και κλινικές μελέτες φάσης Ι. Αναλυτικότερα για το ποιες μελέτες είναι εν ενεργεία αυτή τη στιγμή μπορεί ο κάθε ενδιαφερόμενος να επικοινωνήσει με τη διεύθυνση της κλινικής ή να τις βρει αναρτημένες στο www.eae.gr, site της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας.

Τι είναι το πολλαπλούν μυέλωμα. Πόσοι άνθρωποι νοσούν στη χώρα μας. Πως γίνεται η διάγνωση και ποιες είναι οι νεότερες και αποτελεσματικές θεραπείες που έχουν προστεθεί τελευταία στο θεραπευτικό οπλοστάσιο.

To Πολλαπλούν Μυέλωμα είναι μια Αιματολογική κακοήθεια, η δεύτερη σε συχνότητα μετά την χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία. Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται με συμπτωματικό Πολλαπλούν Μυέλωμα περίπου 7 άτομα ανά 100.000 πληθυσμού. Στη χώρα μας αυτή τη στιγμή υπάρχουν περίπου 2.500 ασθενείς με Πολλαπλούν Μυέλωμα και κάθε χρόνο έχουμε περίπου 500 νεοδιαγνωσμένους ασθενείς.

Η διάγνωση γίνεται με βάση την κλινική εικόνα και το εργαστηριακό έλεγχο του ασθενή. Το Πολλαπλούν Μυέλωμα ακόμα και σήμερα, θεωρείται ανίατη νόσος αλλά την τελευταία κυρίως δεκαετία έχουν αναπτυχθεί νέα φάρμακα όπως αναστολείς πρωτεοσώματος, ανοσοτροποποιητικοί παράγοντες και μονοκλωνικά αντισώματα που χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό. Έτσι λοιπόν, σήμερα οι περισσότεροι ασθενείς ζουν πολλά χρόνια και κυρίως με καλή ποιότητα ζωής.

Στην Αιματολογική Κλινική του νοσοκομείου Ευαγγελισμός πραγματοποιήθηκε πριν λίγες ημέρες μία νέα θεραπεία, για πρώτη φορά στη χώρα μας. Ποια τα οφέλη αυτής της θεραπείας και σε ποιους ασθενείς απευθύνεται. Σε πόσα νοσοκομεία στη χώρα ή και αλλού γίνονται αυτή τη στιγμή.

Στο νοσοκομείο μας προ εβδομάδος, όντως ξεκίνησε μια νέα θεραπεία με ένα καινούργιο διειδικό μονοκλωνικό αντίσωμα που ονομάζεται Cevostamab. Το συγκεκριμένο έχει ήδη χορηγηθεί ενδοφλεβίως στο εξωτερικό και σε εμάς ήταν η πρώτη φορά παγκοσμίως που χορηγήθηκε υποδορίως σε κλινική μελέτη φάσης Ι. Η συγκεκριμένη θεραπεία απευθύνεται σε ασθενείς με ανθεκτικό/υποτροπιάζον Πολλαπλούν Μυέλωμα και τα οφέλη είναι κάτι που και εμείς αναμένουμε να δούμε στους ασθενείς μας. Τα τελευταία 10 χρόνια μαζί με την Διευθύντρια Αιματολόγο Σωσάνα Δελήμπαση καταφέραμε να αναπτύξουμε το τμήμα των Κλινικών Μελετών για ασθενείς με Πολλαπλούν Μυέλωμα. Είμαι πραγματικά περήφανος  που δίνω καθημερινά τον καλύτερο μου εαυτό δίπλα σε έναν εξαίρετο άνθρωπο, εκτός από υπόδειγμα γιατρού.

Πως αξιολογείται από τους ιατρούς η αποτελεσματικότητα ή μη της συστηματικής αντιμυελωματικής αγωγής και πως λαμβάνεται η απόφαση για νέες θεραπείες. Είναι πρόθυμοι οι ασθενείς να λάβουν μία θεραπεία που ίσως είναι σε πειραματικό στάδιο.

Υπάρχουν κριτήρια για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας κάθε θεραπείας. Οι νέες θεραπείες στα πλαίσια Κλινικών Μελετών για να δοθούν στους ασθενείς θα πρέπει να τηρούνται όλες οι προϋποθέσεις ασφάλειας για τον ασθενή και να ωφελούν, όχι να βλάπτουν. Οι ασθενείς τώρα πια δηλώνουν αρκετά πρόθυμοι να λάβουν τέτοιου είδους θεραπείες αρκεί βέβαια τους εξηγηθούν αναλυτικά οι διαδικασίες που θα ακολουθήσουν και να συμφωνήσουν με αυτές.

Οπότε τα οφέλη για τους ασθενείς είναι πολλά… Πρώτα και κύρια για την κατάσταση και την πορεία της υγείας τους αλλά και σε οικονομικό επίπεδο…

Τα οφέλη, είναι πολλαπλά. Από τη μία είναι οι πολλοί ασθενείς που δεν θα είχαν την ευκαιρία να λάβουν νέες, πολλά υποσχόμενες, πρωτοποριακές θεραπείες, οι οποίες μόνο στο εξωτερικό ενδεχομένως να ήταν διαθέσιμες, ενώ τώρα πλέον έχουν την δυνατότητα να τις λάβουν στη χώρα μας! Από την άλλη μεριά, πέρα από τα οφέλη των ασθενών, που έχουν προτεραιότητα, μέσω των Κλινικών Μελετών, οι θεραπείες που δίνονται είναι εντελώς δωρεάν για τους ασθενείς, αυτό ισχύει και για όλες τις εργαστηριακές εξετάσεις που κάνουν, από μια απλή γενική αίματος έως ένα pet scan! Επίσης, από την στιγμή που όλες οι θεραπείες και ο εργαστηριακός έλεγχος είναι δωρεάν, το εκάστοτε νοσοκομείο στο οποίο διενεργούνται Κλινικές Μελέτες είναι λογικό να μην έχει τα αντίστοιχα έξοδα σε φαρμακευτική δαπάνη. Συνεπώς όταν και το νοσοκομείο δεν ξοδεύει από τον προϋπολογισμό του χρήματα για θεραπείες, μπορεί να τα αξιοποιήσει για άλλες ανάγκες του. Τα οφέλη συνεπώς των Κλινικών Μελετών είναι πολλαπλά. Πρώτα απ΄ όλα δίνονται οι καλύτερες και νεότερες θεραπείες  στους ασθενείς, χωρίς κόστος για εκείνους, και ακολουθεί και το ότι οικονομικά δεν επιβαρύνονται τα νοσοκομεία μας.

Πηγή: medlabnews.gr

Η μικροβιακή αντοχή (AMR) αποτελεί σημαντική αιτία θανάτου παγκοσμίως. Tι λένε οι επιστήμονες.

Η μικροβιακή αντοχή (AMR) αποτελεί σημαντική αιτία θανάτου παγκοσμίως, ξεπερνώντας τον ετήσιο αριθμό θανάτων από AIDS ή ελονοσία, σύμφωνα με την πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση της μικροβιακής αντοχής που έχει δημοσιευθεί μέχρι σήμερα.

Πρόσφατη δημοσίευση στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Lancet» αναφέρει ότι περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους παγκοσμίως από βακτηριακές λοιμώξεις λόγω αντοχής στα αντιβιοτικά. Η εκτίμηση των παγκόσμιων θανάτων από μικροβιακή αντοχή βασίζεται σε ανάλυση 204 χωρών από μία ομάδα διεθνών ερευνητών, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον των ΗΠΑ.

Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στη συγκεκριμένη μελέτη είναι εντυπωσιακά: Το 2019, οι θάνατοι 4,95 εκατομμυρίων ανθρώπων συσχετίστηκαν με ανθεκτικές στα φάρμακα βακτηριακές λοιμώξεις ενώ 1,27 εκατομμύρια θάνατοι προκλήθηκαν άμεσα από τη μικροβιακή αντοχή.

Οι φτωχότερες χώρες πλήττονται περισσότερο λόγω υψηλού ποσοστού λοιμώξεων και της μειωμένης πρόσβασης στα αντιβιοτικά, ωστόσο η μικροβιακή αντοχή απειλεί την υγεία όλων μας.

Οι γιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ελένη Κορομπόκη και Θάνος Δημόπουλος (πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι η επείγουσα ανάπτυξη νέων φαρμάκων αλλά και λελογισμένη χρήση των διαθέσιμων αντιβιοτικών είναι απαραίτητες για την προστασία από την ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής.

Η κατάχρηση αντιβιοτικών, τα τελευταία χρόνια, για ήπιες λοιμώξεις οδηγεί σε μειωμένη αποτελεσματικότητα έναντι των σοβαρών λοιμώξεων. Οι άνθρωποι πεθαίνουν από κοινές, προηγουμένως θεραπεύσιμες λοιμώξεις, επειδή τα βακτήρια που τις προκαλούν έχουν γίνει -πλέον- ανθεκτικά στη θεραπεία. Η πανδημία COVID-19 θα μπορούσε ακόμη και να επιταχύνει το πρόβλημα της μικροβιακής αντοχής λόγω κατάχρησης αντιβιοτικών και παρατεταμένης παραμονής στα νοσοκομεία. Αυτό το γεγονός απαιτεί να κλιμακωθούν, επειγόντως, οι δράσεις για την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής, όπως σημειώνουν οι δύο επιστήμονες.

Αξιωματούχοι Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου προειδοποίησαν, πρόσφατα, ότι η μικροβιακή αντοχή είναι μία «κρυφή πανδημία» που θα μπορούσε να προκύψει μετά την Covid-19, εάν δεν χορηγούνται συνετά τα αντιβιοτικά.

Ο καθηγητής Chris Murray, από το Ινστιτούτο Αξιολόγησης της Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, τονίζει ότι τα νέα δεδομένα αποκάλυψαν την πραγματική κλίμακα του προβλήματος παγκοσμίως και ήταν ένα σαφές μήνυμα για άμεση δράση εάν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε το μείζον ζήτημα της μικροβιακής αντοχής. Άλλοι ειδικοί επισημαίνουν ότι είναι απαραίτητη η καλύτερη παρακολούθηση των επιπέδων αντοχής σε διαφορετικές χώρες και περιοχές. Ο Δρ Ramanan Laxminarayan, από το Κέντρο Οικονομικών και Πολιτικών Υγείας, στην Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι οι παγκόσμιες δαπάνες για την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής πρέπει να αυξηθούν σε επίπεδα που δαπανώνται για άλλες ασθένειες. Οι δαπάνες θα πρέπει να κατευθύνονται αρχικά για την πρόληψη των λοιμώξεων, διασφαλίζοντας ότι τα υπάρχοντα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται κατάλληλα και συνετά, αλλά και στην ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι εθνικοί ηγέτες έχουν -πλέον- την υποχρέωση να μεταφέρουν το ζήτημα της μικροβιακής αντοχής σε υψηλότερη θέση στις πολιτικές ατζέντες τους. Θα πρέπει να επιταχυνθούν οι ερευνητικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση των κενών στη γνώση και την καινοτομία και για την ενημέρωση των πολιτικών υγείας και της κλινικής πρακτικής. Πάνω απ’ όλα, η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά πρέπει να θεωρηθεί παγκόσμιο ζήτημα, το οποίο χρειάζεται ένα συνεκτικό σχέδιο με μία ενιαία προσέγγιση πολιτικών υγείας.

 

 

Πηγη: http://healthmag.gr/

Και οι μη καπνιστές κινδυνεύουν από καρκίνο του πνεύμονα

4 Φεβρουαρίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου.

Η χρήση καπνού είναι μακράν η κύρια αιτία καρκίνου του πνεύμονα, αλλά οι μη καπνιστές κινδυνεύουν επίσης, λένε οι ειδικοί.

Οι άνθρωποι που καπνίζουν διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο και ο καπνός χωρίς καπνό αποτελεί επίσης απειλή. Περίπου το 90% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα θα μπορούσαν να προληφθούν με την εξάλειψη της χρήσης καπνού, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας .

«Υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες κινδύνου και παράγοντες κινδύνου που δεν γνωρίζουμε», είπε ο Δρ. Aaron Mansfield, ογκολόγος που ειδικεύεται στη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα στην Mayo Clinic στο Rochester, Minn. «Το μόνο που χρειάζεται για να διατρέχετε κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα είναι ο πνεύμονας».

Η έκθεση στο παθητικό κάπνισμα μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα. 

Άλλοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του πνεύμονα και έκθεση σε αέριο ραδονίου, αμίαντο και άλλες ουσίες που προκαλούν καρκίνο.

Ορισμένοι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα δεν έχουν προφανείς παράγοντες κινδύνου.  Εάν καπνίζετε, ωστόσο, μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα με το να το κόψετε.

Ο Δρ. J. Taylor Hays είναι αναπληρωτής διευθυντής του Mayo Clinic Nicotine Dependence Center. Αναφέρει ότι:  «Ακόμα κι αν είστε στα 60 ή τα 70 σας, γνωρίζουμε ότι με τη διακοπή του καπνίσματος προσθέτετε χρόνια ζωής και μειώνετε τις χρόνιες επιπτώσεις στην υγεία και τα συμπτώματα που εμφανίζονται από το κάπνισμα».

Ο Hays πρόσθεσε ότι ακόμη και άτομα που είχαν χρόνια βρογχίτιδα και άλλες ασθένειες επωφελούνται γρήγορα από τη διακοπή του καπνίσματος.  «Βλέπουν μέσα σε μήνες έως χρόνια σημαντική μείωση των συμπτωμάτων, σημαντική βελτίωση στη δύσπνοια και την ικανότητα να λειτουργούν χωρίς συμπτώματα», εξηγεί.

Τα συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα περιλαμβάνουν δύσπνοια και επίμονο βήχα, πόνο στο στήθος, βήχα με αίμα, απώλεια βάρους, πόνο στα οστά και πονοκέφαλο.

Αυτά τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά μόνο όταν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε άλλες περιοχές του σώματος.

«Ένα από τα προβλήματα με τον καρκίνο του πνεύμονα είναι ότι τη στιγμή που ένας ασθενής διαγνωστεί με καρκίνο του πνεύμονα —στο 80% των περιπτώσεων— ο καρκίνος του πνεύμονα έχει εξαπλωθεί», δήλωσε η Δρ Κάρεν Σουάνσον, πνευμονολόγος και ειδικός στην κλινική Mayo. στο Φοίνιξ. “Δυστυχώς, όταν οι όγκοι αναπτύσσονται στους πνεύμονές μας, δεν είναι κάτι που το σώμα μας μπορεί να αισθανθεί ή να αισθανθεί. Επομένως, το χάνουμε στα πρώτα του στάδια, εκτός και αν κάνουμε έλεγχο”.

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος με ετήσια αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης συνιστάται για όσους βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο.

«Οι ασθενείς θα πρέπει να μιλήσουν με τον πάροχο πρωτοβάθμιας περίθαλψης σχετικά με τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του πνεύμονα, ειδικά εάν έχουν ιστορικό καπνίσματος», αναφέρει η  Δρ Κάρεν Σουάνσον

 

 

Πηγη: http://healthmag.gr/

Η υποπαραλλαγή ΒΑ.2 της Όμικρον είναι δυσκολότερο να ανιχνευτεί. Έχει εντοπιστεί σε 5 αφρικανικές χώρες

Η υποπαραλλαγή ΒΑ.2 της Όμικρον έχει εντοπιστεί σε πέντε αφρικανικές χώρες, δήλωσε σήμερα επιστήμονας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία της για την εξέλιξη επειδή δείγματα της BA.2 μπορεί να μην ανιχνεύονται ως μορφή της Όμικρον.

Η υποπαραλλαγή ΒΑ.2 έχει αρχίσει να αντικαθιστά την περισσότερο κοινή “αρχική” παραλλαγή BA.1 ‘Ομικρον σε χώρες όπως η Δανία.

Δεδομένα από τη χώρα αυτή δεν δείχνουν να υπάρχει διαφορά ως προς την σοβαρότητα της νόσου όταν η μόλυνση έχει προέλθει από αυτή την υποπαραλλαγή, σύμφωνα με έναν άλλον αξιωματούχο του ΠΟΥ.

“Η BA.2 …έχει αναφερθεί σε πέντε χώρες: στη Μποτσουάνα, την Κένυα, το Μαλάουι, τη Σενεγάλη και την Νότια Αφρική”, είπε σε διαδικτυακή ενημέρωση του Τύπου η δρ Νίκσι Γκουμέντε-Μοελέτσι.

“Ανησυχούμε πολύ”, τόνισε και πρόσθεσε ότι η BA.2 φαίνεται δύσκολο να εντοπιστεί γιατί δεν ανιχνεύεται πάντα με την μέθοδο ανίχνευσης του ιού που βασίζεται στο κριτήριο S-Gene Target Failure (SGTF), το οποίο χρησιμοποιείται για να ξεχωρίζει ανάμεσα στην αρχική παραλλαγή Όμικρον και σε άλλες παραλλαγές.

Η Γκουμέντε-Μοελέτσι είπε ότι ο ΠΟΥ συνεργάζεται πολύ στενά με εργαστήρια, ζητώντας τους να προωθούν για περαιτέρω ανάλυση δείγματα που είχαν επιστραφεί χωρίς να έχουν χαρακτηριστεί ότι ανήκουν στην Όμικρον, ώστε να αποκτήσει σαφέστερη εικόνα της εξάπλωσης της BA.2.

Η εκδοχή της Όμικρον BA.1 έχει υπάρξει κάπως ευκολότερη στον εντοπισμό σε σχέση με προηγούμενες παραλλαγές.

Αυτό συμβαίνει επειδή η BA.1 στερείται ενός από τα τρία στοχευμένα γονίδια που χρησιμοποιούνται σε ένα κοινό μοριακό τεστ.

Η BA.2 δεν στερείται του ιδίου στοχευμένου γονιδίου όπως η αρχική παραλλαγή Όμικρον.

Αντίθετα, οι επιστήμονες την παρακολουθούν με τον ίδιο τρόπο που έχουν κάνει με προηγούμενες παραλλαγές, ανάμεσά τους και η Δέλτα, δηλαδή με τον εντοπισμό του αριθμού των γονιδιωμάτους του ιού που αναρτώνται σε δημόσιες βάσεις δεδομένων, όπως η GISAID .

Όπως και με άλλες παραλλαγές μια μόλυνση με την BA.2 μπορεί να ανιχνευθεί από τα self tests παρότι αυτά δεν μπορούν να διακρίνουν σε ποιά παραλλαγή οφείλεται η μόλυνση, λένε οι ειδικοί.

 

 

 

 

πηγή: ΑΠΕΜΠΕ

 

Πηγή: http://healthmag.gr/

Δεν υπάρχει υγεία, χωρίς ψυχική υγεία: Σημαντικές οι ανακοινώσεις στο Συνέδριο «Ψυχική Υγεία Post Covid-19»

Με τη διαδικτυακή παρουσία 220 συμμετεχόντων ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία το συνέδριο «Ψυχική Υγεία Post Covid-19», που διοργανώθηκε την Τετάρτη 26 Ιανουαρίου, από το Health Daily και τη Boussias. Στο συνέδριο συμμετείχαν 29 σημαντικοί και καταξιωμένοι επιστήμονες ψυχικής υγείας, ακαδημαϊκοί, εκπρόσωποι της Πολιτείας και θεσμικοί φορείς, πάροχοι υγείας και εκπρόσωποι συλλόγων ασθενών και φροντιστών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Μεγάλοι Χορηγοί του συνεδρίου ήταν η Ένωση Ψυχιατρικών Κλινικών Ελλάδος και η εταιρία Janssen.

Στόχος του Συνεδρίου ήταν να παρουσιαστούν τα προβλήματα που έχει επιφέρει η πανδημία στην ψυχική υγεία των ατόμων κάθε ηλικίας, αλλά και να προταθούν λύσεις για την επόμενη μέρα. Επίσης, να ενθαρρυνθεί η συνεργασία για τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Η παγκόσμια υγειονομική κρίση που επέφερε η πανδημία Covid-19, είναι και κρίση ψυχικής υγείας, τόνισε ο Ψυχίατρος, Ευρωβουλευτής, Μέλος διακομματικής ομάδας ευρωβουλευτών για την ψυχική υγεία, Στέλιος Κυμπουρόπουλος. Σχετικά με τις πρωτοβουλίες της ΕΕ για την ενίσχυση της ψυχικής υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ο κ. Κυμπουρόπουλος ανέφερε μεταξύ άλλων τη γνωμοδότηση της Ομάδας  Εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής για τις Αποτελεσματικές Επενδύσεις στο Πεδίο της Υγείας, η οποία: 1) αναγνώρισε την ψυχική υγεία ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα 2) αιτήθηκε τη δημιουργία ενός «Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για την Ψυχική Υγεία», στηριζόμενου στη βιοψυχοκοινωνική προσέγγιση 3) αναφέρθηκε στις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της πανδημίας στην ψυχική υγεία. Πρόσθεσε δε ότι το Σεπτέμβριο του 2021, στο πλαίσιο του «Ευρωπαϊκού Πλαισίου Δράσης για την Ψυχική Υγεία 2021- 2025», εγκαινιάστηκε στις Βρυξέλλες ο «Παν-ευρωπαϊκός Συνασπισμός Ψυχικής Υγείας» σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, με στόχο την αλλαγή του τρόπου, με τον οποίο ιεραρχείται η παράμετρος της ψυχικής υγείας στην Ευρώπη, από το επίπεδο της κοινωνίας των πολιτών και τους επαγγελματίες υγείας έως τους ιθύνοντες χάραξης πολιτικής.

Στις προϋποθέσεις για τη χάραξη μιας αποτελεσματικής στρατηγικής για την Ψυχική Υγεία στη μετά-COVID εποχή στην Ευρώπη αναφέρθηκε  η Fatima Awil, Advocacy & Policy Officer Mental Health Europe. Αναφερόμενη στις πιθανές προκλήσεις στον τομέα της Ψυχικής Υγείας στη μετα COVID εποχή η Fatima Awil, ανέφερε ότι τουλάχιστον ένα στα έξι άτομα στα κράτη  μέλη της ΕΕ έχει κάποια ψυχική πάθηση, παγκοσμίως οι ψυχικές παθήσεις θεωρούνται η κύρια αιτία αναπηρίας, ενώ το συνολικό κόστος που σχετίζεται με ψυχικές παθήσεις υπολογίζεται ότι υπερβαίνει το 4% του ΑΕΠ στα 28 κράτη μέλη της Ε.Ε. Η χάραξη μιας στρατηγικής για τη Ψυχική Υγεία στην ΕΕ θα προσφέρει ολιστική προσέγγιση στο ζήτημα, θα υποστηρίξει αποτελεσματικές πολιτικές στην απασχόληση, θα βοηθήσει στο να σταματήσει να θεωρείται η ψυχική υγεία λιγότερη σημαντική από τη σωματική, θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων στην περίθαλψη, θα υποστηρίξει την πρόληψη και τις υπηρεσίες έγκαιρης πρόσβασης.

Τα αποτελέσματα έρευνας του ΜΒΑ-Υγεία με θέμα τη διερεύνηση  της ποιότητας ζωής και της ψυχικής ευημερίας κατά τη διάρκεια της COVID-19 αλλά και την ανταπόκριση των Συστημάτων Υγείας όσον αφορά την περίθαλψη την ίδια περίοδο, παρουσίασε ο Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας και Κοινωνικής Πολιτικής του ΕΚΠΑ, Γιάννης Υφαντόπουλος. Η έρευνα περιέλαβε δείγμα 21.354 ατόμων σε 8 χώρες, Ελλάδα, Ιταλία, Αγγλία, Ολλανδία, Σουηδία, Ρωσία, Ν. Αφρική και ΗΠΑ. Το 1ο κύμα της έρευνας αφορά την περίοδο 22 Απριλίου-1 Ιουνίου 2020 και το 2ο την περίοδο 2 Μαίου-29 Ιουνίου 2021. Τα κυριότερα συμπεράσματα της έρευνας συνοψίζονται στα εξής:

  • Σε όλες τις χώρες του δείγματος, η ποιότητα ζωής μειώθηκε ακόμα περισσότερο σε σχέση με την έναρξη της πανδημίας και το πρώτο κύμα της έρευνας.
  • Οι ψυχικές διαστάσεις που συνδέονται με την ποιότητα ζωής είχαν τη μεγαλύτερη επιδείνωση.
  • Από τις κοινωνικές ομάδες, οι άνεργοι, οι οικονομικά αδύνατοι με προβλήματα πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας και οι ασθενείς με μακροχρόνιες ασθένειες κατέγραψαν τη μεγαλύτερη μείωση στη ποιότητα ζωής ανάμεσα στο πρώτο και το δεύτερο κύμα της μελέτης.

Η Ελλάδα, παρουσιάζει τα ψηλότερα ποσοστά στο άγχος και την κατάθλιψη όπως ανέφερε ο κ. Υφαντόπουλος, ενώ η πανδημία είχε δυσμενέστερη οικονομική επίπτωση από ότι η 10ετής οικονομική κρίση στη χώρα.

 

Αξιοποίηση και ορθολογική κατανομή των πόρων για την Ψυχική Υγεία

Το συνέδριο επιχείρησε να αγγίξει και πτυχές της αξιοποίησης και ορθολογικής κατανομής των πόρων που θα απορροφήσει η Υγεία μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, του ΕΣΠΑ αλλά και του ΠΔΕ. Στην στρογγυλή τράπεζα την οποία συντόνισε ο Μενέλαος Θεοδωρουλάκης, Πρόεδρος Ομοσπονδίας Φορέων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και Ψυχικής Υγείας-  ΑΡΓΩ έγινε ιδιαίτερη αναφορά στην κατάσταση που επικρατεί στη χώρα μας.  Την ανάγκη να αξιοποιηθούν οι ήδη υπάρχουσες δομές Ψυχικής Υγείας  και να δημιουργηθούν νέες όπου υπάρχει πλήρης στέρηση, τόνισε ο πρόεδρος της Ένωσης Ψυχιατρικών Κλινικών Ελλάδος, Γεώργιος Αλαφούζος, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Κλινικής “Παναγία Η Γρηγορούσα”. «Αποτελεσματικότητα» είναι η λέξη κλειδί στην κατανομή των πόρων ΕΣΠΑ και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης για την Ψυχική Υγεία, υπογράμμισε ο κ. Αλαφούζος, σημειώνοντας, ότι αυτή τη στιγμή το σύστημα της Ψυχικής Υγείας στην Ελλάδα είναι δαιδαλώδες, ενώ η όξυνση των ψυχικών παθήσεων από την πανδημία της COVID-19, θα δημιουργήσει ακόμα μεγαλύτερες ανάγκες περίθαλψης  των πασχόντων. Η Ένωση Ψυχιατρικών Κλινικών Ελλάδος, αυτή τη στιγμή λειτουργεί  δομές στο σύνολο της επικράτειας , εκτός Πελοποννήσου και νήσων που εξυπηρετούνται από την Αθήνα, ανέφερε ο κ. Αλαφούζος, οι οποίες απασχολούν 3000 εργαζόμενους, ενώ προσφέρουν ανακούφιση σε περίπου 5000 οικογένειες που κάποιο μέλος τους αντιμετωπίζει πρόβλημα ψυχικής υγείας. Οι ιδιωτικές μονάδες ψυχικές υγείας έχουν εκσυγχρονιστεί με δικά τους κονδύλια και «λειτουργούν με τις πόρτες ανοιχτές» τόνισε ο κ. Αλαφούζος, προσπαθώντας να βελτιώσουν όποιο κομμάτι τη διαδικασίας αποδεικνύεται στην πορεία ότι χρειάζεται κάτι τέτοιο.

Η Ένωση Ψυχιατρικών Κλινικών Ελλάδος προτείνει με τη χρηματοδότηση του ΕΣΠΑ να ενισχυθούν οι Μονάδες Έγκαιρης Παρέμβασης με ψυχιάτρους και λοιπούς επαγγελματίες ψυχικής υγείας, με τηλεφωνική γραμμή αντιμετώπισης περιστατικών, και με δυνατότητα διασύνδεσης με κοινωνικές υπηρεσίες και με τα ψυχιατρικά τμήματα των Γενικών Νοσοκομείων. Επίσης να αξιοποιηθούν οι υπάρχουσες μονάδες όπου λειτουργούν και να δημιουργηθούν νέες σε όποια μέρη της χώρας υπάρχει πλήρης έλλειψή τους.

Από την πλευρά της Πολιτείας, η υφυπουργός Υγείας Ζωή Ράπτη, υπεύθυνη για θέματα Ψυχικής Υγείας, τόνισε ότι θα δοθεί έμφαση στη ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων, καθώς όπως ανέφερε, 3.500 παιδιά το χρόνο διαγιγνώσκονται με ψυχικές διαταραχές. Υπογράμμισε ότι μέσα στο 2022 πρόκειται να δημιουργηθούν Κέντρα Έγκαιρης Παρέμβασης για την Ψύχωση σε όλη την επικράτεια, ώστε να μπορούν να διαγνωστούν έγκαιρα ψυχωσικές διαταραχές σε παιδιά, εφήβους αλλά και σε ενήλικες, γεγονός που θα συμβάλλει στην καλύτερη θεραπευτική τους αντιμετώπιση. Αναφορικά με τη δημιουργία του Πρώτου Κέντρου Ημέρας για την ψυχολογική υποστήριξη των φοιτητών, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής είπε ότι πολύ σύντομα θα εκδοθεί και η σχετική υπουργική απόφαση. Για τη στελέχωση των ψυχιατρικών κλινικών στα νοσοκομεία,  είπε ότι ήδη έχουν προσληφθεί πάνω από  70 ψυχίατροι, ενώ αναφέρθηκε και στη νομοθετική ρύθμιση για την ειδικότητα νοσηλευτή ψυχικής υγείας έτσι ώστε οι νοσηλευτές να εξειδικευτούν σε αυτόν τον τομέα.

Ένα από τα διδάγματα της πανδημίας ήταν και η ανάγκη ψηφιακών εργαλείων στον τομέα της Υγείας είπε η κ. Ράπτη, αναφέροντας ότι ήδη λειτουργεί στο Καστελόριζο το Πρώτο Ψηφιακό Ιατρείο, όπου μπορούν να εκδίδονται πιστοποιητικά αλλά και να συνταγογραφούνται φάρμακα, ενώ όπως τόνισε στις προθέσεις του Υπουργείου είναι να δημιουργηθούν και άλλα τέτοια Κέντρα, ειδικά σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.

Η Υφυπουργός αναφέρθηκε και στις προσπάθειες που γίνονται για την αύξηση των παιδοψυχιατρικών κλινών. Ήδη λειτουργεί παιδοψυχιατρική κλινική στο νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης και στο  «Καραμανδάνειο» της Πάτρας, ενώ σύντομα θα λειτουργήσουν κλινικές στην Τρίπολη, στο  Ασκληπιείο Βούλας, καθώς και στο Νοσοκομείο «Αγία Βαρβάρα» που θα διασυνδεθεί με το «Αττικόν».

Τον Μάρτιο η αρμόδια Επιτροπή των Εμπειρογνωμόνων θα παραδώσει το Σχέδιο για την Ψυχική Υγεία στη χώρα μας το οποίο και θα τεθεί σε διαβούλευση, ανέφερε η  κυρία Ράπτη τονίζοντας τη σημασία της συμμετοχής των ληπτών υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας οι οποίοι είναι και οι πλέον αρμόδιοι όπως τόνισε, στη λήψη αποφάσεων.

Η Ιωάννα Γιαννοπούλου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής και Αντιπρόεδρος της Παιδοψυχιατρικής Εταιρείας Ελλάδας – ΕΝΩΨΥΠΕ τόνισε ότι η Παιδοψυχιατρική Εταιρεία έχει προτείνει λύσεις για τον ανασχεδιασμό του τρόπου παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην κοινότητα, τον σχεδιασμό καινοτόμων δράσεων και συστημικών αλλαγών που απαιτούνται και στην εκπαίδευση. Όπως ανέφερε, σήμερα στη χώρα μας έχουμε παράλληλα συστήματα παροχής υπηρεσιών και ψυχοκοινωνικής φροντίδας τα οποία δεν διασυνδέονται. Οι λειτουργίες και οι αρμοδιότητες των επιμέρους υπηρεσιών στην Α’ θμια, Β’ θμια και Γ’ θμια Φροντίδα Υγείας δεν είναι διακριτές με αποτέλεσμα να υπάρχει αλληλοεπικάλυψη και έλλειψη συντονισμού/επικοινωνίας μεταξύ των. Επίσης, τόνισε ότι παρατηρείται σοβαρή υποστελέχωση με 30–40% λιγότερους εργαζόμενους στις δημόσιες ΥΨΥΠΕ  και σοβαρή έλλειψη σε κλίνες εφήβων 14-18 ετών, που οδηγεί στη νοσηλεία παιδιών σε τμήματα ενηλίκων.

Ο Παντελεήμων-Βασίλειος Μποζίκας, Καθηγητής Ψυχιατρικής και Πρόεδρος Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας τόνισε ότι οι ψυχικές διαταραχές είναι ιδιαίτερα αυξημένες στους νέους με το 75% αυτών να εμφανίζονται μέχρι την ηλικία των 25 ετών. Οι Ψυχικές Διαταραχές είναι υπεύθυνες για το 45% της συνολικής επιβάρυνσης από νόσηση στις ηλικίας 10-24 ετών, ενώ οι αυτοκτονίες αποτελούν την 2η συχνότερη αιτία θανάτου σε αυτή την ηλικιακή κατηγορία. Ο κ. Μποζίκας έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη πρόληψης και πρώιμης παρέμβασης αλλά και στο σχεδιασμό και την προαγωγή προγραμμάτων εκπαίδευσης και ενημέρωσης του κοινού και των νέων σε σχέση με τις ψυχικές διαταραχές και πως μπορεί να προληφθούν και να αντιμετωπιστούν έγκαιρα όπως επίσης και στην καταπολέμιση του στίγματος και την πρόληψη συγκεκριμένων παραγόντων κινδύνου όπως ο εκφοβισμός, μείωση κινδύνου αυτοκτονίας κ.α.

Η Κατερίνα Νομίδου, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Οργανώσεων για την Ψυχική Υγεία, Μέλος Συμβουλευτικής Ομάδας του Π.Ο.Υ. Ευρώπης για τις επιπτώσεις του COVID-19 στην ψυχική υγεία, τόνισε πως η κατανομή των πόρων και οι δράσεις έχουν ήδη προαποφασιστεί  χωρίς να έχουν κληθεί όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς. Σημείωσε ότι υπάρχει διακριτός διαχωρισμός ψυχικής υγείας από τη δημόσια υγεία, πως δεν  υπάρχει σχέδιο δράσης και πρόληψης και πως ουσιαστικά η πανδημία ήρθε απλά να ενισχύσει τα ελλείμματα αυτά. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, σε προβλήματα όπως θέματα προσβασιμότητας στις δομές, προβλήματα ποιότητας υπηρεσιών πρωτογενούς πρόληψης ψυχιατρικών διαταραχών, παραβίαση ανθρώπινων δικαιωμάτων για τα οποία πρέπει άμεσα να υπάρξουν πολιτικές πρωτοβουλίες και δράσεις.

Στις επιπτώσεις της πανδημίας στην ψυχική υγεία ήταν αφιερωμένη η δεύτερη ενότητα, με συντονιστή τον Ψυχίατρο, Ομαδικό Αναλυτή, Πρόεδρο της Εθνικής Εταιρείας Ψυχοθεραπείας, Δημήτρη Μοσχονά.

Για τις επιπτώσεις της πανδημίας στην ψυχική υγεία και στη λειτουργία των δομών ψυχικής υγείας έκανε λόγο ο Ιωάννης Χιώτης, Ψυχίατρος, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Κλινικής “Αντώνιος Χιώτης”. Αναφορικά με τις δομές ψυχικής υγείας στην Ελλάδα, ο κ. Χιώτης ανέφερε ότι χαρακτηριστικό παράδειγμα της υποχρηματοδότησής τους αποτελεί το κλειστό ενοποιημένο ημερήσιο νοσήλιο των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών, όπου ενώ η σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ προβλέπει ποσό 41,98 ευρώ, οι κλινικές τελικώς εισπράττουν περίπου 18 ευρώ, λόγω clawback, rebate κ.ά. Ο κ. Χιώτης ανέφερε ότι η πανδημία προκάλεσε πολλά προβλήματα στους λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας, όπως μείωση του εισοδήματός τους, δυσκολία εξασφάλισης μέσων προστασίας και κατανόησης των υγειονομικών κανονισμών, επιδείνωση της ψυχικής τους υγείας, δυσκολία πρόσβασης των φροντιστών, ακόμα και διακοπή της τακτικής παρακολούθησης ή θεραπείας. Επιπλέον, αρκετές ψυχιατρικές κλινικές μετατράπηκαν σε Covid-19 κλινικές (Παπανικολάου, Νοσοκομείο Κοζάνης), υπήρξε δυσκολία διαμόρφωσης χώρων απομόνωσης κρουσμάτων, καθώς και δυσκολία ανεύρεσης προσωπικού.

Στη συνέχεια τον λόγο πήρε ο Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατρικής, ΑΠΘ, Αγοραστός Αγοραστός. Ο κ. Αγοραστός παρουσίασε την Παγκόσμια μελέτη υγείας και λειτουργικότητας σε περιόδους μεταδοτικών λοιμώξεων Coh-fit, σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο μετά από 1 έτος συλλογής δεδομένων σε ενήλικες, εφήβους και παιδιά. Αναλύοντας τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της μεγαλύτερης διαδικτυακής μελέτης κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 και με τη συμμετοχή 167.000 ανθρώπων από 155 χώρες, διαπιστώθηκε ότι η πανδημία έχει φέρει σημαντική επιδείνωση σε πολλούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, σε ποσοστό που κυμαίνεται από 30%-80%.

Οι Εξαρτήσεις & Εθισμός στο Διαδίκτυο στην περίοδο Πανδημίας ήταν το θέμα που ανέπτυξε η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδιατρικής – Εφηβικής Ιατρικής, Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ,  Επιστημονική Υπεύθυνη Μονάδας Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.), Β’ Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Παίδων “Π. & Α. Κυριακού”, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εφηβικής Ιατρικής, Διευθύντρια ΠΜΣ “Στρατηγικές Αναπτυξιακής και Εφηβικής Υγείας”, Άρτεμις Τσίτσικα. Η κα Τσίτσικα ανέφερε ότι μια τόσο σοβαρή κρίση στη Δημόσια υγεία, όπως αυτής της πανδημίας, επέφερε σοβαρή δυσλειτουργία στην πολύ ευαίσθητη κοινότητα των παιδιών και εφήβων. Η διακοπή της ρουτίνας και της καθημερινότητας είχε σημαντικές συναισθηματικές και κοινωνικές επιπτώσεις στη ζωή τους, όπως ανασφάλεια για το μέλλον, άγχος, φοβίες, θυμό, καταθλιπτικές συμπεριφορές, διαταραχές ύπνου, υπερβολή στη διαδικτυακή χρήση και εξάρτηση από αυτήν, αύξηση δεικτών παχυσαρκίας και τέλος πτώση της ακαδημαϊκής επίδοσης. Κλείνοντας έκανε την διαπίστωση ότι πρόκειται για μια νέα εποχή που αφήνει ένα νέο αποτύπωμα, όπου η κοινωνική και συναισθηματική ενδυνάμωση (CASEL)  μπορεί να έχει ουσιαστική εφαρμογή στις μέρες του Covid-19 και να οδηγήσει τη νέα γενιά σε ανθεκτικότητα, ευρηματικότητα και προσαρμογή στα νέα δεδομένα.

Κατάθλιψη: αντιμετώπιση μιας σιωπηλής πανδημίας

Στην τρίτη ενότητα του συνεδρίου, την οποία συντόνισε ο Ιωάννης Νικολής, Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής Ομάδας, Διδάκτωρ Ψυχιατρικής στο ΑΠΘ, Διευθυντής του Ινστιτούτο Ψυχοθεραπείας & Προσωπικής Ανάπτυξης (ΙΨΥΠΑ) παρουσιάστηκαν πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις από τους συμμετέχοντες στην στρογγυλή τράπεζα.

Η Μαρίνα Οικονόμου, Καθηγήτρια Ψυχιατρικής στην Α’ Ψυχιατρική Κλινική Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, ξεκίνησε λέγοντας ότι η νόσος  COVID-19 είχε σαφώς αρνητική επίδραση στην ψυχική υγεία του γενικού πληθυσμού, το ψυχικό αποτύπωμα της οποίας ήταν μεταξύ άλλων το άγχος, το αίσθημα απειλής, ο πανικός, η εξάντληση και τέλος η κατάθλιψη. Στη συνέχεια ανέφερε ότι μελέτες έδειξαν πως αντίθετα με τον γενικό πληθυσμό στις άλλες χώρες, στην Ελλάδα η πιο επικρατούσα ψυχική νόσος είναι η κατάθλιψη και όχι το άγχος και έκλεισε με την διαπίστωση ότι η κατάθλιψη είναι εκείνη η νόσος που πραγματικά φαίνεται ότι συνδέεται με τις κρίσεις οποιουδήποτε τύπου, κρίσεις οικονομικές ή άτυπες όπως είναι η κρίση που μας έφερε η πανδημία.

Σημαντικά επιστημονικά στοιχεία για το βάρος των ψυχικών παθήσεων σε διεθνές επίπεδο, για την έρευνα και ανάπτυξη νέων φαρμάκων που να αντιμετωπίζουν τις ψυχικές παθήσεις και ειδικότερα την κατάθλιψη, που αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας στον παγκόσμιο πληθυσμό, παρουσίασε ο Dr. Husseini Manji, Global Head for Johnson & Johnson Science for Minds. O Dr. Manji παρουσίασε στατιστικά στοιχεία και αποτελέσματα μελετών, σύμφωνα με τα οποία οι σοβαρές ψυχικές ασθένειες είναι η πρώτη αιτία ανικανότητας (disability) στις ΗΠΑ, στον Καναδά και στη Δυτική Ευρώπη, στα άτομα ηλικίας 15-44 ετών.  Ήδη από το 2011, όπως ανέφερε,  έκθεση του World Economic Forum προέβλεπε ότι οι ψυχικές παθήσεις θα έχουν οικονομικό κόστος που θα ξεπερνά αυτό που θα έχουν από κοινού ο καρκίνος, οι παθήσεις του αναπνευστικού και οι λοιμώξεις.

Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η πορεία της κατάθλιψης στον πληθυσμό και ειδικά στους νέους. Κάθε χρόνο καταγράφονται 48.000 θάνατοι από αυτοκτονίες στις ΗΠΑ και 93.000 θάνατοι στην Ευρώπη. Οι αυτοκτονίες είναι σήμερα η δεύτερη αιτία θανάτου κοριτσιών ηλικίας 15-19 ετών.

Στη συνέχεια ο Dr. Manji αναφέρθηκε στην έρευνα και ανάπτυξη φαρμάκων για τις ψυχικές παθήσεις, επισημαίνοντας ότι παρά τις πολύ μεγάλες ανεκπλήρωτες ανάγκες για θεραπευτική αντιμετώπιση των ψυχικών παθήσεων, οι περισσότερες φαρμακευτικές εταιρείες δεν εισέρχονται στον χώρο, γιατί πέραν της βιολογικής, γονιδιακής κ.ά. έρευνας, ο εγκέφαλος είναι ένα πολύ σύνθετο όργανο στη λειτουργία του και απαιτείται επίπονη προσπάθεια για να διερευνηθεί πώς «μεταφράζονται» οι εγκεφαλικές λειτουργίες σε ανθρώπινη συμπεριφορά. Το γεγονός αυτό στο παρελθόν αποθάρρυνε τις εταιρείες από τον τομέα αυτό, όμως οι εξελίξεις της επιστήμης και ειδικότερα η γονιδιακή έρευνα έχουν ρίξει νέο φως στο σημαντικό αυτό θέμα.

 

Στη δεύτερη ομιλία του ο κ. Αγοραστός αναφέρθηκε στο θέμα «Ανθεκτική στη θεραπεία η κατάθλιψη». Ξεκίνησε με το σοβαρότατο συμπέρασμα ότι η κατάθλιψη είναι η νο1 αναπηρία παγκοσμίως με 350εκατ ασθενείς, μια χρόνια νόσος που δεν έχει ηλικία,  με 10 χρόνια μικρότερο προσδόκιμο ζωής και με ένα κόστος, μόνο για την Ευρώπη, στα 92δις. ευρώ ετησίως. Στη συνέχεια εστίασε στα πολλά προβλήματα αντιμετώπισης της κατάθλιψης όπως η προσβασιμότητα των ασθενών στις δομές, το κοινωνικό στίγμα, η αποτελεσματικότητα  των φαρμάκων και η ανταπόκριση σε αυτά καθώς και η δυσκολία ορισμού της ανθεκτικής κατάθλιψης με κατηγοριοποίηση ασθενών με βιοδείκτες -με όλα τα παραπάνω να οδηγούν σε αυξημένη θνητότητα. Τέλος, τόνισε την ανάγκη εξεύρεσης λύσης για χρήση καταλληλότερων φαρμακευτικών ουσιών για πιο άμεση ανταπόκριση, γιατί η εξειδικευμένη και θαρραλέα αντιμετώπιση της νόσου του αιώνα αποτελεί και τη θεραπεία της. Ωστόσο, οι πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις οδήγησαν στην ανάπτυξη μιας νέας θεραπείας, με άμεση επίδραση, μέσω εισπνοής, που μπορεί να ανακουφίσει εκατομμύρια άτομα που πάσχουν από υποτροπιάζουσα κατάθλιψη.

 

 

Πηγή: http://healthmag.gr/

Καρκίνος: μέτρα για αύξηση της πρόσβασης στην πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση, τη θεραπεία και τη φροντίδα ανακοίνωσε η Κομισιόν

Νέες πρωτοβουλίες για την για την αντιμετώπιση του καρκίνου ανακοίνωσε η Κομισιόν, με στόχο την αύξηση της πρόσβασης στην πρόληψη του καρκίνου, την έγκαιρη ανίχνευση, τη θεραπεία και τη φροντίδα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εμβολιασμό για τον HPV και την αντιμετώπιση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, αλλά στη δημιουργία μητρώου ανισοτήτων.

Τα βήματα αυτά ανακοινώθηκαν στην εκδήλωση «Διασφάλιση Ίσης Πρόσβασης για Όλους: Καρκίνος στις Γυναίκες – Ευρωπαϊκό Σχέδιο Καταπολέμησης του Καρκίνου», την οποία διοργάνωσε η Επίτροπος Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της ΕΕ, Στέλλα Κυριακίδου.

Η εκδήλωση επικεντρώθηκε στις ανισότητες των φύλων και σε συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση του καρκίνου στις γυναίκες. Ήταν η πρώτη από μια σειρά εκδηλώσεων, με το ενδιαφέρον να βρίσκεται στο πώς θα αυξηθεί η ισότιμη πρόσβαση όλων στην πρόληψη και φροντίδα του καρκίνου.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν ανέφερε ότι «κάναμε τον αγώνα κατά του καρκίνου προτεραιότητα αυτής της Επιτροπής όταν ξεκινήσαμε το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Καταπολέμησης του Καρκίνου. Στόχος μας είναι όλοι στην Ευρωπαϊκή μας Ένωση να λαμβάνουν τη θεραπεία που χρειάζονται για τον καρκίνο. Γνωρίζουμε ότι αυτός ο αγώνας πήγε πίσω λόγω της πανδημίας, με ένα εκατομμύριο εκτιμώμενες περιπτώσεις που θα μπορούσαν να μην έχουν διαγνωστεί αυτή τη στιγμή. Ο καρκίνος είναι μια προσωπική ιστορία για όλους μας. Και γι’ αυτό θα εργαστούμε για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την ίση πρόσβαση στη φροντίδα για να κερδίσουμε αυτόν τον αγώνα».

Κατά μέσο όρο, ο καρκίνος επηρεάζει τους άνδρες ελαφρώς περισσότερο από τις γυναίκες στην Ευρώπη, με το 54% των νέων κρουσμάτων και το 56% των θανάτων.  Ωστόσο, ο γυναικείος καρκίνος του μαστού είναι ο πιο διαγνωσμένος καρκίνος (πάνω από 355.000 γυναίκες στην ΕΕ το 2020).

Ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής για την Προώθηση του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής μας, Μαργαρίτης Σχοινάς, τόνισε ότι «ο καρκίνος μας αφορά όλους και η καταπολέμησή του παραμένει προτεραιότητα. Ένα χρόνο αφότου ξεκινήσαμε το Σχέδιο για τον Καρκίνο, σήμερα κάνουμε σημαντικά βήματα μαζί για τη διασφάλιση ίσης πρόσβασης για όλους στην πρόληψη και τη φροντίδα του καρκίνου. Οι ανισότητες δεν έχουν θέση σε μια Ευρώπη που βασίζεται στην αλληλεγγύη. Εθνικές κυβερνήσεις και αρχές δημόσιας υγείας δεν μπορούν να αντιστρέψουν μόνες την κατάσταση κατά του καρκίνου. Μόνο μέσα από την πλήρη συνεργασία και ισχυρή δέσμευση όλων θα βοηθήσουμε στη βελτίωση της ζωής των πολιτών μας και στη μείωση του πόνου πολλών. Η πρόληψη και η διάγνωση βρίσκονται στο επίκεντρο αυτού του κοινού ταξιδιού που είναι μόνο στην αρχή».

Υπάρχουν επίσης σημαντικές ανισότητες στο εσωτερικό και μεταξύ κρατών μελών της ΕΕ και μεταξύ πληθυσμιακών ομάδων στους τομείς της ανίχνευσης, της διάγνωσης, της θεραπείας και της ποιότητας της φροντίδας του ασθενούς. Αυτό είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό, εάν αναλογιστεί κανείς τα εκτιμώμενα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και τα ποσοστά θνητότητας (οκταπλάσια το 2020 σε ολόκληρη την ΕΕ). Το γεγονός ότι υπάρχουν αυτές οι παραλλαγές μπορεί να εξηγηθεί από τις διαφορές στην επικράτηση του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), στον εμβολιασμό και τις πολιτικές προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας στις χώρες της ΕΕ.

Η μείωση των ανισοτήτων σε όλη την πορεία της νόσου είναι ο πρωταρχικός στόχος του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Καταπολέμησης του Καρκίνου.

Η Επίτροπος Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της ΕΕ Στέλλα Κυριακίδου σημείωσε ότι «ένα χρόνο μετά την έναρξή του, το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Καταπολέμησης του Καρκίνου κάνει τη διαφορά. Φέτος, η εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα του Καρκίνου θα επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων στον καρκίνο στις γυναίκες, στην ανάγκη για βέλτιστη ευρωπαϊκή συνεργασία και αντιμετώπιση και στις συγκεκριμένες δράσεις του Σχεδίου που θα επενδύσουν στην πρόληψη. Και το σημαντικότερο, θα διασφαλίσουμε ότι θα ακουστούν οι φωνές εκείνων των οποίων οι ζωές έχουν επηρεαστεί από τον καρκίνο. Υπό το φως των επιπτώσεων της COVID-19 στον προσυμπτωματικό έλεγχο, τη θεραπεία και τη φροντίδα, η αντιμετώπιση αυτής της μεγάλης πρόκλησης για τη δημόσια υγεία είναι σήμερα πιο επείγουσα από ποτέ.

Πρέπει να κλείσουμε τα κενά και να εξασφαλίσουμε ίση πρόσβαση σε όλους. Το σχέδιό μας κατά του καρκίνου, είναι ο οδικός χάρτης δράσης της Ευρώπης για να κάνει τη διαφορά στις ζωές όλων των καρκινοπαθών και των αγαπημένων τους προσώπων. Αυτό το σχέδιο μας αφορά όλους!

Σήμερα, η Επιτροπή δρομολογεί τέσσερις νέες δράσεις του σχεδίου της ΕΕ για τον καρκίνο για τη στήριξη των κρατών-μελών που αντιμετωπίζουν τις ανισότητες και βελτιώνουν τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τον εμβολιασμό κατά του HPV, αλλά και την υποστήριξη ανθρώπων που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο:

*Το Μητρώο Ανισοτήτων Καρκίνου θα εντοπίσει τις τάσεις και τις ανισότητες μεταξύ των κρατών-μελών και των περιοχών. Ρίχνει επίσης φως στις ανισότητες στην πρόληψη του καρκίνου και στη φροντίδα με βάση το φύλο, το μορφωτικό επίπεδο και το εισόδημα, καθώς και τις ανισότητες μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών. Το Μητρώο θα καθοδηγεί τις επενδύσεις και τις παρεμβάσεις σε επίπεδο ΕΕ, εθνικό και περιφερειακό.

*Η έκκληση για προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο θα χρησιμοποιηθεί για την επικαιροποίηση της Σύστασης του Συμβουλίου του 2003 για προληπτικό έλεγχο. Αυτό είναι μέρος του στόχου του Σχεδίου για τον Καρκίνο που πρέπει να διασφαλίσει ότι το 90% του πληθυσμού της ΕΕ πληροί τις προϋποθέσεις για έλεγχο του καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου, οι οποίοι θα προσφερθούν έως το 2025.

*Μια κοινή δράση για τον εμβολιασμό κατά του HPV θα υποστηρίξει τα κράτη μέλη για να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση και να προωθηθεί ο εμβολιασμός. Αυτή η ενέργεια θα συμβάλει σε έναν βασικό στόχο του Σχεδίου για τον Καρκίνο: τον περιορισμό του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας μέσω του εμβολιασμού κατά του HPV τουλάχιστον του 90% του στοχευμένου πληθυσμού των κοριτσιών της ΕΕ, και να αυξήσει σημαντικά τον εμβολιασμό των αγοριών έως το 2030.

*Το Δίκτυο Νέων που νόσησαν και ξεπέρασαν τον καρκίνο στην ΕΕ θα ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη παρακολούθηση των σχεδίων φροντίδας του καρκίνου σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Θα συνδέσει επίσης νέους με ιστορικό καρκίνου και τις οικογένειές τους καθώς και όσους είχαν τη φροντίδα επισήμως ή ατύπως.

 

 

 

Πηγή: ΑΠΕΜΠΕ

 

Πηγή: http://healthmag.gr/

Μετάλλαξη Όμικρον vs Δέλτα: Ποια προκαλεί μεγαλύτερη βλάβη στους πνεύμονες – Έρευνα

Τι έδειξε έρευνα

Η μετάλλαξη Όμικρον προκαλεί λιγότερη βλάβη στους πνεύμονες σε σύγκριση με τη μετάλλαξη Δέλτα του κορονοϊού.

Διεθνής ομάδα ερευνητών, μεταξύ των οποίων και ο Yoshihiro Kawaoka από το Ινστιτούτο Ιατρικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Τόκιο, δημοσίευσε τα ευρήματά της στο επιστημονικό περιοδικό Nature.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν τις διαφορές στα συμπτώματα που παρουσίαζαν χάμστερ τα οποία είχαν μολυνθεί με τις παραλλαγές Όμικρον και Δέλτα. Διαπίστωσαν ότι τρεις ημέρες μετά τη μόλυνση, η βλάβη στους πνεύμονες στα τρωκτικά με Όμικρον ήταν σημαντικά μικρότερη από ό,τι σε αυτά με τη μετάλλαξη Δέλτα.

Η μελέτη δείχνει ότι ορισμένα χάμστερ που μολύνθηκαν με τη Δέλτα ανέπτυξαν σοβαρή πνευμονία, παρόμοια με αυτή που εμφανίζουν οι άνθρωποι. Εν τω μεταξύ, τα ζώα που μολύνθηκαν με την Όμικρον παρουσίαζαν ήπια φλεγμονή.

Πάντως, αν και η Όμικρον προκαλεί ηπιότερα συμπτώματα, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα θα πρέπει να ιδιαίτερα προσεκτικοί, σημειώνει το NHK.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου: 68.000 νέες περιπτώσεις και 33.000 θάνατοι ετησίως

Τι αναφέρει η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρία με αφορμή την 4η Φεβρουαρίου, παγκόσμια ημέρα για την καταπολέμηση του καρκίνου.

Μπορεί η πανδημία του κορονοϊού να απασχόλησε το ενδιαφέρον Πολιτείας, ΜΜΕ και πολιτών και να αποτέλεσε αναγκαστικά υγειονομική προτεραιότητα, όμως ο καρκίνος συνέχισε και συνεχίζει να αποτελεί ακόμα πιο συχνή και επικίνδυνη νόσο, γι’ αυτό δεν πρέπει να αποσυρθεί από το προσκήνιο του δημόσιου ενδιαφέροντος, αναφέρει η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρία, με αφορμή την 4η Φεβρουαρίου, παγκόσμια ημέρα για την καταπολέμηση του καρκίνου.

Προσθέτει ότι παρατηρήθηκε διεθνώς μία υστέρηση σ’ ό,τι αφορά τον αριθμό των πολιτών που προσήλθαν για εξετάσεις έγκαιρης διάγνωσης, ενώ επιστημονικές μελέτες επισήμαναν πως και η καθυστέρηση που καταγράφηκε στην προσέλευση για εξέταση συμπτωματικών ασθενών θα έχει ως αποτέλεσμα στο επόμενο χρονικό διάστημα την αύξηση του ποσοστού διαγνώσεων πιο προχωρημένων καρκίνων.
68.000 νέες περιπτώσεις και 33.000 θάνατοι από καρκίνο

Κάθε χρόνο οι νέες περιπτώσεις καρκίνου στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, ανέρχονται σε 68.000, ενώ οι θάνατοι στους 33.000. Παράλληλα, εκατοντάδες χιλιάδες είναι οι ασθενείς που επιζούν μετά την εμφάνιση της νόσου για αρκετά, έως πάρα πολλά, χρόνια.

Οι αριθμοί είναι ανησυχητικοί και οι πιο αποτελεσματικές μέθοδοι για τη μείωση τους και την ελάφρυνση της επιβάρυνσης που προκαλεί ο καρκίνος σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο, είναι η αποφυγή των καρκινογόνων παραγόντων (πρωτογενής πρόληψη) και η πρόωρη (έγκαιρη) διάγνωση (δευτερογενής πρόληψη). Με αυτές μπορούν να μειωθούν κατά περίπου 30% οι νέες περιπτώσεις και να βελτιωθεί σημαντικά η θνησιμότητα.

Παράλληλα, οι σύγχρονες θεραπευτικές αγωγές, τις οποίες κατέχουν και εφαρμόζουν οι Έλληνες υγειονομικοί, έχουν βελτιώσει αισθητά την ποιότητα και ποσότητα της ζωής των ασθενών, δημιουργώντας ένα κλίμα αισιοδοξίας για ακόμα καλύτερα αποτελέσματα στο μέλλον.

«Όμως, πέρα από την πρόοδο της επιστήμης και την επάρκεια γνώσεων και ικανοτήτων των υγειονομικών μας, εξακολουθεί να είναι ζητούμενο στη χώρα μας, η βελτίωση της παρεχόμενης φροντίδας, για να μπορούν όλοι οι πολίτες, ανεξάρτητα του τόπου κατοικίας, της κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης, ή των πεποιθήσεων τους, να έχουν ίσες δυνατότητες πρόσβασης σε έγκυρη και έγκαιρη διάγνωση καθώς και θεραπεία, σε αξιοπρεπείς συνθήκες», σημειώνει η ΕΑΕ.

Υπογραμμίζει τέλος ότι «ο καρκίνος δεν είναι μόνο ιατρικό, αλλά και κοινωνικό πρόβλημα. Χρειάζεται επομένως, την ενεργή συμμετοχή των πολιτών στον αντικαρκινικό αγώνα και τη χάραξη και πιστή εφαρμογή των κατάλληλων πολιτικών από το κράτος. Ο καρκίνος είναι ατομική, κοινωνική και κρατική ευθύνη»

 

 

Πηγή: https://www.healthreport.gr/