Στους κινδύνους για τη δημόσια υγεία από τα μολυσμένα νερά εστίασε ο πρώην αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ μιλώντας στην ΕΡΤ, μια ημέρα μετά τις δηλώσεις της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας Ειρήνης Αγαπηδάκη για τα μέχρι τώρα περιστατικά μολύνσεων στις πλημμυρισμένες περιοχές της Θεσσαλίας.
«Θα πρέπει να αποφεύγουμε να καταναλώνουμε το νερό του δικτύου αν δεν γνωρίζουμε από επίσημο φορέα ότι είναι κατάλληλο και για την υγιεινή του σώματός μας και για το μαγείρεμα» δήλωσε στις «Συνδέσεις» ο αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ, Δημήτρης Παρασκευής, καθ. Επιδημιολογίας & προληπτικής Ιατρικής στο ΕΚΠΑ.
Σημαντικές οι ανακοινώσεις για την ποιότητα του νερού
Ο κ. Παρασκευής τόνισε ότι είναι σημαντικό ότι από την Τετάρτη (13/9) ανακοινώνεται επισήμως ανά κοινότητα ή ανά δήμο η ποιότητα του νερού.
«Αυτό βοηθάει πάρα πολύ την κοινότητα έτσι ώστε να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα. Επειδή οι συνθήκες είναι ακόμα δύσκολες για την υγιεινή, αν το νερό δεν είναι κατάλληλο, μια εναλλακτική είναι να βράσουμε το νερό προκειμένου να αποφύγουμε τον κίνδυνο έκθεσης σε ρυπογόνους παράγοντες» συμβούλευσε ο κ. Παρασκευής.
Σημείωσε ότι οι πλημμυροπαθείς που διαβιούν σε περιοχές όπου τα νερά από την κακοκαιρία Daniel λιμνάζουν μπορεί να κινδυνεύουν από δερματικές παθήσεις και δερματικά νοσήματα λόγω της έκθεσης σε δυνητικά μολυσμένα ύδατα ή άλλα πιθανά λοιμώδη νοσήματα.
Οι κίνδυνοι από τα μολυσμένα νερά για την υγεία
«Δεν χρειάζεται ιδιαίτερος λόγος ανησυχίας, αλλά αν τυχόν εμφανίσει οποιαδήποτε συμπτώματα να απευθυνθεί στους επαγγελματίες υγείας, να αναζητήσει ιατρική συμβουλή» ανέφερε επίσης ο κ. Παρασκευής.
Υπογράμμισε ότι λόγω των επιβαρυμένων για τη δημόσια υγεία συνθηκών από τα λασπόνερα και τα κουφάρια ζώων που κείτονται ακόμη σε αυτά, ο κίνδυνος μεγαλώνει ειδικά για τις γαστρεντερίτιδες, λοιμώξεις του γαστρεντερικού, λοιμώξεις του αναπνευστικού, δερματικά νοσήματα.
«Στο συντονιστικό κέντρο στη Θεσσαλία επιτηρούνται πολύ στενά σε καθημερινή βάση τα νοσήματα αυτά. Υπάρχουν συστάσεις για τον πληθυσμό καθώς και οι υπόλοιπες ενέργειες για να μειωθεί ο κίνδυνος για την κοινότητα» δήλωσε.
Αναφερόμενος στο αν το βράσιμο του νερού διασφαλίζει την εξάλειψη των βακτηρίων ο κ. Παρασκευής τόνισε ότι αν και «δυστυχώς δεν σκοτώνονται όλα τα μικρόβια με το βράσιμο, αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι αν είναι οικογένεια, αν κάποιος συνάνθρωπός μας δεν έχει δυνατότητα να καταναλώσει εμφιαλωμένο νερό για να μαγειρέψει, είναι μια εναλλακτική λύση η οποία δεν είναι ιδανική». Δεν παρέλειψε να πει ότι το βρασμένο νερό σε κάθε περίπτωση ενδείκνυται αν δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα.
Υπαρκτός ο κίνδυνος να περάσει η μόλυνση από τα ζώα στη διατροφική αλυσίδα
«Η σύσταση είναι για κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού και για το μαγείρεμα, αλλά αν τυχόν αυτό δεν είναι εφικτό, το βράσιμο του νερού είναι μία λύση» είπε επισημαίνοντας ότι η καταλληλότητα του νερού πιστοποιείται από επίσημο φορέα.
Για τον κίνδυνο που υπάρχει να περάσουν διάφορες μολυσματικές ασθένειες στη διατροφική αλυσίδα παραδέχτηκε ότι ο κίνδυνος είναι υπαρκτός αλλά καθησύχασε τον κόσμο ότι γίνονται έλεγχοι στην περιοχή.
«Οι έλεγχοι θα ενταθούν έτσι ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος να φτάσει μολυσμένο κρέας στο πιάτο μας» τόνισε ο πρώην αντιπρόεδρος του ΕΟΔΥ.
Τι ανακοίνωσε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας από το Συντονιστικό της Λάρισας για τον συνολικό αριθμό των κρουσμάτων και την κατάσταση των ασθενών.
Δύο ακόμη νοσηλείες ατόμων στα οποία έχουν εντοπιστεί παθογόνα στις πληγείσες περιοχές της Θεσσαλίας, ανακοίνωσε σήμερα η Ειρήνη Αγαπηδάκη.
Από το Συντονιστικό της Λάρισας, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας ανέφερε πως στον έναν ασθενή βρέθηκε το εντεροπαθογόνο e-coli και στον άλλον το clostridium difficile.
Ο ένας ασθενής προέρχεται από τη Μαγνησία και ο άλλος από την Καρδίτσα. Η κατάσταση της υγείας τους δεν εμπνέει ανηχυσία, δεν υπάρχει καμία συρροή, ενώ τα παθογόνα βρίσκονται υπό διερεύνηση.
Τα μέχρι τώρα επιβεβαιωμένα παθογόνα είναι: σαλμονέλα, e-coli, ροταϊός, νοροϊός και clostridium difficile.
Σύμφωνα με την κ. Αγαπηδάκη, από τα 1.152 άτομα που επιισκέφθηκαν τις 26 δομές Υγείας το τελευταίο 24ωρο, εντοπίστηκαν 37 νέα κρούσματα λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευτικού και 36 κρούσματα γαστρεντερίτιδας.
Συνολικά, έχουν εντοπιστεί 126 κρούσματα λοίμωξης αναπνευστικού και 130 γαστρεντερτίτιδες, που – όπως είπε η αναπληρώτρια υπουργός – δεν εμπνέουν ανησυχία, λόγω των συνθηκών και της εποχής.
Η ποιότητα νερού και τροφίμων, ο κίνδυνος επιδημιών και η ψυχολογική στήριξη των πληγέντων. Τι λέει στο iatronet.gr ο καθηγητής Υγιεινής Α. Βανταράκης.
Ποιότητα νερού και τροφίμων, κίνδυνος επιδημιών, ψυχολογική στήριξη πλημμυροπαθών. Αυτό είναι το τρίπτυχο στο οποίο πρέπει να επικεντρωθεί η κρατική μέριμνα την επόμενη μέρα της φονικής πλημμύρας στη Θεσσαλία, σύμφωνα με τον καθηγητή Υγιεινής του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών, Απόστολο Βανταράκη .
Ο καθηγητής, με ειδίκευση στην υγιεινή περιβάλλοντος και την επιδημιολογία, περιγράφει στο iatronet.gr τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η ευρύτερη περιοχή μετά από το καταστροφικό φαινόμενο.
Προτείνει την απαγόρευση χρήσης νερού για πόση, ακόμα και εκεί που είναι διαθέσιμο, μέχρι να επιβεβαιωθεί από επανειλημμένους ελέγχους ότι είναι κατάλληλο για χρήση.
Προβλέπει τη δημιουργία ελών που σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες θα ευνοήσουν την ανάπτυξη κουνουπιών, με κίνδυνο μετάδοσης μολυσματικών ασθενειών και ζητά εκτεταμένους ψεκασμούς.
Για τους πληγέντες πλημμυροπαθείς επισημαίνει την ανάγκη να στηριχθούν, όχι μόνο σε τρόφιμα, νερό και εισόδημα, αλλά και ψυχολογικά, ώστε να μπορέσουν να ξεπεράσουν την απογοήτευση για την απώλεια των περιουσιών τους.
Ποιότητα νερού και τροφίμων
“Σε οποιοδήποτε καταστροφικό φαινόμενο –είτε λέγεται πλημμύρα, είτε σεισμός, φωτιά ή κάτι άλλο- αλλοιώνεται η κανονικότητα σε ό,τι αφορά την ποιότητα του νερού και των τροφίμων που τρώγονται ωμά, όπως τα λαχανικά και τα φρούτα”, αναφέρει ο κ. Βανταράκης και προσθέτει: “υπάρχει εν δυνάμει μόλυνση από παθογόνους μικροοργανισμούς, μέσω της παρουσίας των ζώων, μέσα από την αναταραχή των νερών που μεταφέρουν φερτά υλικά, λύματα και ό,τι άλλο βρεθεί στο διάβα τους, μέσω όλης αυτής της ανώμαλης κατάστασης που δημιουργεί το καταστροφικό φαινόμενο”.
Σε παρόμοιες περιπτώσεις, όπως υπογραμμίζει, το κράτος σταματάει επί τόπου την παροχή νερού και ελέγχει την ποιότητά του. “Αυτό είναι προαπαιτούμενο, έτσι κι αλλιώς, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, αλλά και από το υπουργείο Υγείας. Πρέπει να διασφαλίσουμε πρώτα με επαναλαμβανόμενες δειγματοληψίες και αναλύσεις ότι το νερό πληροί τους κανόνες μικροβιολογικής και χημικής ποιότητας και στη συνέχεια το απελευθερώνουμε για χρήση στους πολίτες”, σημειώνει ο καθηγητής, και συνιστά στους πολίτες των περιοχών που επλήγησαν να μην κάνουν χρήση νερού, ακόμα και εκεί που είναι διαθέσιμο, ή να το χρησιμοποιεί μετά από βράσιμο.
“Εγώ θα μηδένιζα την ποιότητα του νερού και θα έλεγα ξεκινάω από το μηδέν, βήμα προς βήμα να δω τι ποιότητα νερού έχω. Τουλάχιστον μέχρι το τέλος του χρόνου, μην πω και παραπάνω, θα πρέπει να ελέγχεται τακτικότατα, σε εβδομαδιαία βάση, η ποιότητα του νερού, αλλά και του δικτύου, γιατί οι σπασμένες σωληνώσεις αποτελούν εν δυνάμει σημεία εισόδου μικροοργανισμών και χημικών ουσιών.
Σε δεύτερο χρόνο, χρειάζεται προσοχή στην κατανάλωση τροφίμων που είναι βρώσιμα ωμά, όπως κυρίως τα λαχανικά, όσα σωθούν από την καταστροφή. Επιπλέον, χρειάζεται μέριμνα για εξασφάλιση επάρκειας τροφίμων μέσω εισαγωγών, ενώ απαιτείται στήριξη των πληγέντων παραγωγών, καθώς η μεγάλη έκταση της πλημμύρας εκτιμάται πως θα έχει επιπτώσεις και στην ικανότητα της γης να παράγει για το επόμενο διάστημα”.
Κίνδυνος επιδημιών
Τα έντομα και τα τρωκτικά είναι οι δύο φορείς για ενδεχόμενες επιδημίες έπειτα από ακραία πλημμυρικά γεγονότα σαν αυτό που έπληξε τις προηγούμενες μέρες μεγάλη μέρος του θεσσαλικού κάμπου.
“Η πλημμύρα συνέβη μέσα στο καλοκαίρι. Η αύξηση της θερμοκρασίας των επόμενων ημερών θα δημιουργήσει ελώδεις καταστάσεις στα χωριά. Μεγάλη συγκέντρωση νερού και υψηλή θερμοκρασία δημιουργούν τις καλύτερες συνθήκες για την ανάπτυξη κουνουπιών”, επισημαίνει ο κ. Βανταράκης και προσθέτει: “Κατά τη γνώμη μου, πρέπει να γίνουν ραντίσματα εντατικά και σε μεγάλη έκταση, όπως αυτά που γίνονται τον Απρίλιο, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος επιδημιών”.
Ο ίδιος αποδίδει στην ποιότητα του νερού τα κρούσματα γαστρεντερίτιδας που άρχισαν να εμφανίζονται, ενώ βλέπει ως επιπλέον δυνητικό κίνδυνο ανάπτυξης ασθενειών τα τρωκτικά που βγαίνουν και κυκλοφορούν ελεύθερα προκειμένου να μην πνιγούν.
Ψυχολογική στήριξη πληγέντων
Ένα ζήτημα που συχνά υποτιμάται είναι αυτό των ψυχολογικών επιπτώσεων μεγάλων φυσικών καταστροφών. “Συνήθως, σε τέτοια έντονα φαινόμενα υπάρχει άμεση ανάγκη αρωγής στους πληγέντες, όχι μόνο για εξασφάλιση νερού, τροφίμων, στήριξη εισοδήματος κ.ά., αλλά και στήριξη από ειδικούς ψυχικής υγείας”, επισημαίνει ο κ. Βανταράκης και προσθέτει:
“Πρέπει να βοηθηθούν αυτοί οι άνθρωποι να απαλλαγούν απ’ αυτή την απογοήτευση που νιώθουν ότι έχασαν τα πάντα και δεν μπορούν να κάνουν κάτι άλλο. Στο εξωτερικό έχουμε δει ακόμα και μεταναστευτικά ρεύματα για τέτοιους λόγους. Όχι ότι θα γίνει κι εδώ, έχουμε ισχυρούς δεσμούς με τα σπίτια και τη γη μας. Αλλά χρειάζεται ένα σήμα πως το κράτος είναι εδώ και θα σας βοηθήσει σε ό,τι χρειαστείτε. Δεν είμαστε συνηθισμένοι σε τέτοια φαινόμενα”.
Η μελέτη αφορά ειδικότερα τα κρούσματα και τους θανάτους που καταγράφηκαν την άνοιξη του 2020 στην ευρύτερη περιοχή του Μπέργκαμο, στη βόρεια Ιταλία.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας του ιταλικού επιστημονικού ινστιτούτου Μάριο Νέγκρι «είναι πολύ πιθανό, οι βαρύτερες μορφές Covid-19 (σ.σ. της νόσου που προκαλεί ο κορονοϊός) να συνδέονται με γενετική προδιάθεση των ασθενών».
Η μελέτη αφορά ειδικότερα τα κρούσματα και τους θανάτους που καταγράφηκαν την άνοιξη του 2020 στην ευρύτερη περιοχή του Μπέργκαμο, στη βόρεια Ιταλία.
Όπως γράφει ο ιταλικός Τύπος, η έρευνα δείχνει ότι τα γονίδια που μπορεί να προδιαθέτουν για βαρύτερα συμπτώματα και μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου, φέρονται να κληροδοτήθηκαν στους κατοίκους της περιοχής, από τον άνθρωπο του Νεάντερταλ.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση, σύμφωνα με την έρευνα του ινστιτούτου Νέγκρι, η γενετική μετάλλαξη του γονιδίου του Νεάντερταλ δείχνει να διπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης πνευμονίας, εξαιτίας κορονοϊού και σχεδόν να τριπλασιάζει την ανάγκη εισαγωγής των ασθενών σε μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ).
Η σχετική έρευνα, που διήρκεσε δύο χρόνια, δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό «iScience» και παρουσιάσθηκε σήμερα στην έδρα της περιφέρειας της Λομβαρδίας, με πρωτεύουσα το Μιλάνο. Το Μπέργκαμο, όπως υπενθυμίζει η εφημερίδα La Repubblica, ήταν η πρώτη περιοχή στην οποία η πανδημία κορονοϊού διαδόθηκε μαζικά στην Ευρώπη, με πολύ επιθετικό τρόπο. Με τους επιστήμονες συνεργάστηκαν σχεδόν δέκα χιλιάδες κάτοικοι της Λομβαρδίας. Πρόκειται για πολίτες που νόσησαν με Covid-19 και υγειονομικούς υπαλλήλους.
Σε κάποια μορφή βίας έχει εκτεθεί το 62% των επαγγελματιών υγείας σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ενώ σωματική βία έχει υποστεί σε κάποια στιγμή της εργασίας ποσοστό που κυμαίνεται από 8% έως 38%, ανάλογα με τη χώρα, την ειδικότητα, τον χώρο εργασίας και το ωράριο.
Τα παραπάνω επισημάνθηκαν από την παιδίατρο- νεογνολόγο-εντατικολόγο, διευθύντρια ΜΕΘ Παίδων του Ιπποκρατείου Ελπίδα Χοχλιούρου, στη διάρκεια εκδήλωσης του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 87ης ΔΕΘ.
Στη Θεσσαλονίκη, με πρωτοβουλία του προέδρου του ΙΣΘ Νίκου Νίτσα, άρχισε η καταγραφή όλων των περιστατικών βίας κατά των γιατρών χωρίς γραφειοκρατικά ή άλλα προσκόμματα, από τον ίδιο τον ΙΣΘ, σε ειδική φόρμα στη ιστοσελίδα του ΙΣΘ.
Τον Φεβρουάριο του 2019 ο κ. Νίτσας είχε ζητήσει από το υπουργείο Υγείας να λάβει άμεσα μέτρα προστασίας των γιατρών που υπηρετούν στο ΕΣΥ σε όλα τα επίπεδα και να προχωρήσει στις απαιτούμενες ενέργειες, σε συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης, ώστε κάθε είδους βία στα νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας απέναντι σε γιατρούς και προσωπικό να αποτελεί ιδιώνυμο αδίκημα με αυστηρότατες ποινές.
Συνήθως οι δράστες των επιθέσεων δεν είναι ασθενείς αλλά οι συνοδοί τους
Ο διευθυντής ΔΕΠ του Ιπποκρατείου Βασίλης Ντούρος επισήμανε ότι στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών «πρωτοστατούν» περιστατικά λεκτικής ή σωματικής βίας καθώς οι πολύωρες αναμονές προκαλούν εντάσεις.
«Πολύ συχνά ασθενείς ή συνοδοί, μας φωνάζουν «εγώ σε πληρώνω», ενώ καταγράφονται προπηλακισμοί, ξυλοδαρμοί κ.λπ. Σε πολλές περιπτώσεις γιατροί χρειάστηκαν γιατρούς για κατάγματα και χτυπήματα στα πλευρά, γεγονός πολύ λυπηρό για λειτουργούς της υγείας, οι οποίοι επέλεξαν να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, ύστερα από χρόνια εκπαίδευσης, για να βοηθήσουν συνανθρώπους τους αλλά τελικά βρέθηκαν οι ίδιοι να είναι τραυματίες και να χρειάζονται περίθαλψη» ανέφερε ο κ. Ντούρος σημειώνοντας ότι δράστες των επιθέσεων συνήθως δεν είναι ασθενείς αλλά οι συνοδοί τους.
Επίσης, ανέφερε ότι οι ασθενείς που επιτίθενται συνήθως είναι περιπατητικοί και το θέμα τους θα μπορούσε να είχε λυθεί σε μία δομή Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και όχι στο τριτοβάθμιο νοσοκομείο, ενώ έχει παρατηρηθεί ότι όσοι αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα υγείας δημιουργούν τα λιγότερα «παρατράγουδα».
Ο κ. Ντούρος τόνισε ότι οι γιατροί δεν φοβούνται τις διαδικασίες δημοσιοποίησης των περιστατικών βίας ωστόσο είναι λειτουργοί της υγείας, υπηρετούν τους ασθενείς και δεν θέλουν να στρέφονται εναντίον τους.
«Στον γιατρό προσβλέπει ο ασθενής και ο συνοδός του για τη γιατρειά του, σωματική και ψυχική, που συνήθως είναι κλονισμένη εκείνη τη στιγμή που προσέρχεται στα ΤΕΠ. Εμείς, οι γιατροί, είμαστε αυτοί που καταπραΰνουμε τον πόνο, εμείς είμαστε αυτοί που θα κάνουμε καλά τους ασθενείς.
Ωστόσο, όποιοι δεν μας αφήνουν να κάνουμε τη δουλειά μας, τρώνε χρόνο τόσο από τους ίδιους όσο και από τους άλλους που περιμένουν υπομονετικά. Στα ΤΕΠ δεν χωράνε ευέξαπτοι, οφείλεις (ως γιατρός) να βρεις την ηρεμία που χρειάζεται για να εκτονωθεί η έκρυθμη κατάσταση, να βοηθήσεις τον επιτιθέμενο ασθενή ή τον συνοδό του αλλά και τους υπολοίπους που επιβαρύνονται από τις φωνές και τις αντιπαραθέσεις» ανέφερε ο κ. Ντούρος.
Πρόσθεσε, δε, ότι «έχει παρατηρηθεί ότι όταν στον χώρο βρίσκονται αστυνομικοί -στο πλαίσιο της εργασίας τους με θύματα π.χ. κακοποίησης, αποτρέπονται επιθέσεις. Ενδεχομένως θα ήταν πιο φρόνιμο να υπάρχει αστυνομία μόνιμα στο νοσοκομείο που εφημερεύει και για τη Θεσσαλονίκη είναι ένα ή δυο. Θεωρώ ότι θα πρέπει να δούμε το πρόβλημα πιο πρακτικά.
Μέχρι να έρθει αστυνομικός από το τμήμα, τις περισσότερες φορές είναι ήδη αργά, άλλωστε οι εμπλεκόμενοι συνοδοί που ξυλοφορτώνουν γιατρούς ή ασθενείς δεν δίνουν τα στοιχεία τους, οπότε δύσκολα εντοπίζονται. Τα δε γενεσιουργά αίτια της κατάστασης θα μπορούσαν να εκλείψουν με την ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας ώστε να καταφεύγουν λιγότεροι στα ΤΕΠ, αυτοί που πραγματικά τα χρειάζονται».
Μόνο με ιατροδικαστική έκθεση η τεκμηρίωση της επίθεσης
«Οι γιατροί και το νοσηλευτικό προσωπικό καθώς και οποιοσδήποτε πολίτης πρέπει να καταγγέλλουν τις επιθέσεις στα αστυνομικά τμήματα και να ζητήσουν ιατροδικαστική εξέταση. Αν δεν εμπλακεί η αστυνομία, το συμβάν είναι σαν να μην έγινε, πράγμα που σημαίνει ότι ο δράστης θα συνεχίσει ανενόχλητος και μάλιστα σε κλιμακούμενης έντασης επεισόδια.
Μόνο αν γίνει καταγγελία στην ΕΛΑΣ θα κληθεί ο κρατικός ιατροδικαστής υπηρεσίας και θα επιληφθεί του περιστατικού» επισήμανε η ιατροδικαστής, καθηγήτρια στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ και διευθύντρια του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Λήδα Κοβάτση. Παράλληλα σημείωσε ότι περιστατικά βίας σε βάρος γιατρών δεν έφτασαν στην ιατροδικαστική υπηρεσία.
«Εγώ προσωπικά δεν έχω εξετάσει υγειονομικούς που δέχτηκαν επίθεση και συνεπώς σε αυτή τη φάση “ δίνουν τόπο στην οργή”, κάτι που είναι λάθος διότι οδηγεί το φαινόμενο σε περαιτέρω κλιμάκωση.
Υπάρχει, δε, η επιλογή και του ιδιώτη ιατροδικαστή σε περίπτωση που το θύμα της επίθεσης π.χ. τις επόμενες ημέρες θελήσει να καταγγείλει το γεγονός. Ας έχει μια ιατροδικαστική έκθεση στη φαρέτρα του. Ούτως ή άλλως μερικά 24ωρα μετά την επίθεση, οι περισσότερες κακώσεις εμφανώς επιδεινώνονται» ανέφερε η κ. Κοβάτση.
Παράλληλα μίλησε για την εκπαίδευση των νέων γιατρών, οι οποίοι διδάσκονται πλέον και την ενσυναίσθηση ως μάθημα στην ιατρική σχολή του ΑΠΘ και κατέληξε λέγοντας ότι τα θύματα βίας θα πρέπει να καταγγέλουν τα περιστατικά για να έχουν στη φαρέτρα τους ιατροδικαστική έκθεση και θετική έκβαση της δίκης τους.
Σε χώρες της ΕΕ η επίθεση σε γιατρούς είναι ιδιώνυμο αδίκημα
Ο ψυχίατρος Δημήτριος Δανιήλ, αναφερόμενος στα περιστατικά βίας που έχει κληθεί να αντιμετωπίσει με την ιδιότητα του ψυχιάτρου στο νοσοκομείο Παπανικολάου, επισήμανε ότι «ο αστυνομικός που έρχεται σε ένα νοσοκομειακό περιβάλλον θεωρεί το θύμα και τον θύτη ως ισοδύναμους».
Δηλαδή αν ο λειτουργός της υγείας, ύστερα από την επίθεση καταθέσει μήνυση, κάτι ανάλογο θα κάνει και ο δράστης, γεγονός που οδηγεί στην απόσυρση και των δύο μηνύσεων, με την αστυνομία να ζητάει να τα βρουν οι δύο πλευρές. Ο κ. Δανιήλ ανέφερε περιπτώσεις που γιατροί εγκατέλειψαν τα πόστα τους και τους ασθενείς τους λόγω μηνύσεων και αυτοφώρου διαδικασίας.
«Δεν γίνεται κάθε νοσοκομείο και κάθε εφημερία να έχει έναν ιατροδικαστή. Θα πρέπει να δοθεί σημασία στα σημάδια- π.χ. από τη στάση του σώματος μπορεί κάποιος να αντιληφθεί την ένταση ενός ασθενούς ή συνοδού και να συμπεράνει την κλιμάκωση μιας επίθεσης» ανέφερε ο κ. Δανιήλ.
Συμβούλεψε τους συναδέλφους του να κάνουν επαφή με τα συναισθήματα του επιτιθεμένου και να τον ρωτούν ευθέως «τι έγινε, γιατί έχεις θυμώσει;» ώστε να εκτονωθεί η κατάσταση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα υποκύψουν σε παράλογα αιτήματα.
Ο κ. Δανιήλ, αναφερόμενος στην εμπειρία του από νοσοκομείο της Δανίας όπου εργάστηκε, σημείωσε ότι υπήρχε μια συσκευή πανικού σε κάθε δωμάτιο, η οποία σε περιπτώσεις βίας ηχούσε συναγερμό σε όλο το νοσοκομείο και οφείλανε όλοι οι γιατροί να συντρέξουν προς βοήθεια και μαρτυρία της επίθεσης.
Τέλος, σημείωσε ότι στη Δανία αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η επίθεση σε λειτουργό της υγείας είναι ιδιώνυμο αδίκημα και αυτομάτως ο δράστης οδηγείται στη φυλακή, χωρίς μηνύσεις.
Ο παιδοψυχίατρος, διευθυντής της Παιδοψυχιατρικής Κλινικής του Ιπποκρατείου Βάιος Νταφούλης τόνισε ότι στα νοσοκομεία και ειδικά στα ΤΕΠ εξ ορισμού υπάρχει αυξημένη ένταση. «Σπάνια, ωστόσο, έχουμε ένα αιφνίδιο περιστατικό βίας. Κλιμακώνεται αργά και σταθερά, ξεκινώντας με λεκτική επίθεση, και καταλήγει σε σωματική.
Συνεπώς μπορεί να “ διαγνωστεί” εγκαίρως και να αποφευχθεί η κορύφωση του» σημείωσε ο κ. Νταφούλης και συνέστησε στους εμπλεκόμενους ενός διαπληκτισμού να ζητήσουν βοήθεια και να θυμούνται ότι όσα δεν θέλουμε να μας κάνουν οι άλλοι, να μην τα κάνουμε κι εμείς στους άλλους.
Τεράστιες είναι οι επιπτώσεις των πλημμυρών της Θεσσαλίας στην ποιότητα του περιβάλλοντος – Η Ένωση Ελλήνων Χημικών κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τους άμεσους κινδύνους για την δημόσια υγεία
Σοβαροί είναι οι άμεσοι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία, όπως και οι επιπτώσεις στην ποιότητα του περιβάλλοντος, από τις μεγάλες πλημμύρες που έπληξαν τις τελευταίες μέρες τον Θεσσαλικό κάμπο,. Αυτό επισημαίνει η Ένωση Ελλήνων Χημικών (ΕΕΧ), που είναι ο επιστημονικός φορέας των Ελλήνων χημικών.
Η ΕΧΧ θεωρεί ότι μεταξύ των σημαντικότερων επιδράσεων στο περιβάλλον, που έχουν οι πλημμύρες, είναι αυτή στη ποιότητα του νερού. Όταν τα νερά της πλημμύρας ξεπλένουν το έδαφος, μεταφέρουν μαζί τους διάφορους ρύπους, όπως λιπάσματα από αγροκτήματα, χημικά από εργοστάσια και συντρίμμια, όπως πλαστικά και άλλα απόβλητα. Αυτοί οι ρύποι καταλήγουν να μεταφέρονται σε συστήματα ποταμών προκαλώντας βλάβη στην υδρόβια ζωή, αλλά και συνακόλουθα στο νερό που χρησιμοποιείται για την ύδρευση των περιοχών αυτών.
Ο μεγάλος όγκος νερού, που προκύπτει από τις πλημμύρες, προκαλεί επίσης διάβρωση στις όχθες των ποταμών, που οδηγεί σε μεγαλύτερη ιζηματοποίηση εντός των ίδιων των καναλιών του ποταμού. Καθώς συμβαίνει αυτό, αυξάνει τη θολότητα επειδή τα αιωρούμενα σωματίδια μειώνουν τη διείσδυση του φωτός, θέτοντας σε κίνδυνο τη χλωρίδα, την πανίδα και τελικά, την υγεία των ανθρώπων.
Αποτέλεσμα αυτών των διεργασιών είναι η ενδεχομένως αυξημένη οξύτητα του νερού καθώς και η ανάπτυξη παθογόνων μικροβίων και ιών.
Στο πέρασμά του το ήδη επιρρυπασμένο νερό με τις αυξημένες συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων, και άλλων ρύπων αναμειγνύεται με απόβλητα ανθρώπων και ζώων, πτώματα ζώων σε αποσύνθεση, γεωργικά και βιομηχανικά απόβλητα, μεταφέροντας έτσι σημαντικές ποσότητες τοξικών ουσιών, όπως βαρέα μέταλλα και οργανικούς ρύπους. Τα στάσιμα νερά μέσα ή κοντά σε αστικές περιοχές αποτελούν στη συνέχεια εστίες ανάπτυξης παθογόνων μικροοργανισμών και ευνοούν την ανάπτυξη ανεπιθύμητων εντόμων (π.χ. κουνουπιών).
Μεγάλη προσοχή στο νερό
Επομένως, η ΕΕΧ επισημάνει, ότι ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΕΤΑΙ ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ, μέχρις ότου να ελεγχθεί ικανοποιητικά η ποιότητά του, από τους αρμόδιους για το σκοπό αυτό επιστήμονες και υπηρεσίες, καθώς πρέπει να θεωρείται ήδη αρκετά επιβαρυμένο με διάφορους τοξικούς χημικούς και παθογόνους μικροβιακούς παράγοντες. ΔΕΝ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΑΚΟΜΑ ΠΟΣΙΜΟ ΤΟ ΝΕΡΟ και πρέπει προς το παρόν να καταναλώνεται μόνο νερό από ασφαλείς πηγές (π.χ εμφιαλωμένο).
Είναι σημαντικό επίσης να τονιστεί ότι η επαφή του δέρματος με το νερό των πλημμυρικών επεισοδίων θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επαφή με δυνητικά επικίνδυνο υγρό, που μπορεί να προκαλέσει μολύνσεις-αλλεργίες-βλάβες στην υγεία και θα πρέπει να ακολουθεί ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΌ ξέπλυμα και απολύμανση.
Πρέπει επίσης σε πρώτο βαθμό να ελεγχθούν οι γεωτρήσεις της περιοχής και να γίνει απολύμανση στο νερό με χλώριο ή άλλους οξειδωτικούς παράγοντες, για να ξεκινήσει η αποκατάσταση του δικτύου ύδρευσης, να ελέγχεται τακτικά και να δοθεί ενημέρωση στους πολίτες από τη σχετική υπηρεσία ύδρευσης, για το πότε θα είναι πάλι ασφαλές για χρήση. Σημειώνεται, ότι ορισμένες χημικές παράμετροι αναλύονται άμεσα, ενώ άλλες και ειδικά οι μικροβιολογικές, χρειάζονται κάποιες μέρες για ολοκληρωθούν, ώστε να μπορέσει μια υπηρεσία να αποφανθεί για τη ποιότητα του νερού σε ένα πολεοδομικό συγκρότημα, ενώ απαιτούνται συνεχείς δειγματοληψίες σε τακτά χρονικά διαστήματα. Επίσης, η αρμόδια υπηρεσία ύδρευσης θα δώσει οδηγίες για τη χρήση του νερού του υδροδοτικού δικτύου, μέχρις αυτό να καταστεί πόσιμο (π.χ μόνον για πλύσιμο ρούχων-επιφανειών, ή δύναται να χρησιμοποιηθεί σε επαφή με το ανθρώπινο σώμα κλπ., ή χρειάζεται βρασμό για τη μαγειρική του χρήση κλπ.).
Η ευθύνη των επιστημόνων χημικών που στελεχώνουν τις Δημοτικές Υπηρεσίες Ύδρευσης και Αποχέτευσης και τα εργαστήρια τους, καθώς και των ιδιωτικών εργαστηρίων που υποστηρίζουν τον έλεγχο ποιότητας του πόσιμου νερού είναι τεράστια για να ολοκληρωθεί ο έλεγχος αυτός, αλλά ανάλογου μεγέθους είναι και το αίσθημα καθήκοντος των χημικών για τη δημόσια υγεία. Συνιστούμε στους πολίτες να επικεντρώνονται στις οδηγίες των τοπικών Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης-Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) καθώς εκείνες και οι Δήμοι τους έχουν την ευθύνη για τη δημόσια υγεία σχετικά με θέματα κατανάλωσης πόσιμου νερού.
Ρύπανση του εδάφους
Η ρύπανση του εδάφους μετά την απόσυρση των πλημμυρικών υδάτων πρέπει επίσης να ελεγχθεί, όπως και τα αγροτικά προϊόντα προς ανθρώπινη κατανάλωση ν ελέγχονται για τυχόν επιβάρυνση τους με περιβαλλοντικούς επιμολυντές για τα επόμενα χρόνια.
Είναι σημαντικό να τονισθεί επίσης, ότι μπορεί να κινδυνεύει (έμμεσα) μεγαλύτερος αριθμός ζώντων οργανισμών, καθώς μέσω των ποταμών η ρύπανση μπορεί να «ταξιδέψει» και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Οι γεωμορφολογικές αλλαγές που έλαβαν χώρα σε λίγες ημέρες στον Θεσσαλικό κάμπο δεν προκάλεσαν μόνο ανθρώπινες απώλειες και υλικές ζημιές, αλλά διατάραξαν βίαια ένα ήδη επιβαρυμένο οικοσύστημα και η επιτήρηση για τυχόν μεταφορά της ρύπανσης, για την καταστροφή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, αλλά και οι απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες, πρέπει να είναι συνεχείς το επόμενο διάστημα.
Η διάβρωση των ακτών και η επιμόλυνση των παρακείμενων σε αυτές θαλάσσιων πυθμένων πρέπει να ενεργοποιήσει άμεσες δράσεις για την προστασία τους, την αποκατάσταση της ακτογραμμής και τον έλεγχο για τυχόν αρνητικές επιδράσεις στην θαλάσσια ζωή και στην ιχθυοπαραγωγή.
Η Ένωση Ελλήνων Χημικών ως επίσημος σύμβουλος του κράτους σε θέματα χημείας, θέτει το υψηλής εξειδίκευσης προσωπικό της στη διάθεση της πολιτείας παρέχοντας συμβουλευτικές υπηρεσίες, αλλά και γνωμοδοτήσεις στις περιπτώσεις που της ζητείται και τονίζει, ότι οι εκάστοτε δράσεις πρέπει να δρομολογούνται με μόνο γνώμονα την προστασία της δημόσιας υγείας, αλλά και την ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος και της προστασίας της βιοποικιλότητας και είναι υπέρμαχος των δράσεων, που συγκλίνουν με την επίτευξη των στόχων της πράσινης συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε πιθάνη έξαρση επιδημιών τροφιμογενών και υδατογενών νοσημάτων, καθώς και ζωονόσων, στις περιοχές που επλήγησαν από την κακοκαιρία Daniel, αναφέρεται εγκύκλιος της γ.γ. Δημόσιας Υγείας, Φωφώς Καλύβα, με σκοπό την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του ιατρικού προσωπικού και των άλλων επαγγελματιών υγείας για την έγκαιρη διάγνωση και επιδημιολογική καταγραφή νοσημάτων, η εμφάνιση των οποίων ευνοείται από τα πλημμυρικά φαινόμενα, στο πλαίσιο της υποχρεωτικής δήλωσης νοσημάτων και της επιδημιολογικής επιτήρησης του ΕΟΔΥ, σύμφωνα με τις εκάστοτε οδηγίες.
Γαστρεντερίτιδες ιογενούς, βακτηριακής και παρασιτικής αιτιολογίας (norovirus, rotavirus, Cryptosporidium κ.ά.), ηπατίτιδα Α, νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος (Covid-19, λεγεωνέλλα κ.ά), καθώς και τα νοσήματα που μεταδίδονται μέσω διαβιβαστών και μέσω τρωκτικών ή άλλων ζώων (λεπτοσπείρωση, ιός Δυτικού Νείλου, ελονοσία κ.ά), ίσως απειλήσουν την ανθρώπινη υγεία.
Λεπτοσπείρωση
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη λεπτοσπείρωση, που είναι μικροβιακή λοίμωξη, που προκαλείται από τον μικροοργανισμό λεπτόσπειρα (Leptospira spp) και παρατηρείται σε ανθρώπους και ζώα. Το υγρό περιβάλλον και η παρουσία οργανικών υλικών συντελούν στην παρατεταμένη επιβίωση του μικροβίου. Η λεπτόσπειρα μπορεί να μεταδοθεί όταν ούρα ή ιστοί μολυσμένου ζώου έρθουν σε επαφή με βλεννογόνους (των οφθαλμών, της μύτης και του στόματος). Η μετάδοση μπορεί να γίνει και έμμεσα όταν ο άνθρωπος έρθει σε επαφή με μολυσμένο από ούρα περιβάλλον (κολύμπι ή έκθεση σε μολυσμένα νερά, κατάποση μολυσμένης τροφής).
Η κλινική εικόνα χαρακτηρίζεται από πυρετό, κεφαλαλγία, ρίγος, μυαλγίες, ένεση επιπεφυκότων και, λιγότερο συχνά, μηνιγγίτιδα, εξάνθημα, ίκτερο ή νεφρική ανεπάρκεια. Στα εργαστηριακά κριτήρια για τη διάγνωση περιλαμβάνονται:
– Απομόνωση της λεπτόσπειρας από κλινικό δείγμα του ασθενούς.
– Ανίχνευση της λεπτόσπειρας σε κλινικό δείγμα με ανοσοφθορισμό.
– Αύξηση του τίτλου συγκολλητινών κατά της λεπτόσπειρας.
– Ανίχνευση αντισωμάτων IgM έναντι της λεπτόσπειρας στον ορό του ασθενούς.
Η λεπτοσπείρωση θα πρέπει να περιλαμβάνεται στη διαφορική διάγνωση ασθενών με αιφνίδια εμφάνιση πυρετού, ρίγη, υπεραιμία επιπεφυκότων, πονοκέφαλο, μυαλγίες και ίκτερο. Η λεπτοσπείρωση αποτελεί υποχρεωτικώς δηλούμενο νόσημα που δηλώνεται στον ΕΟΔΥ.
Ιός του Δυτικού Νείλου
Το ερχόμενο διάστημα θεωρείται αναμενόμενη η διάγνωση περισσότερων κρουσμάτων που οφείλονται στον ιό του Δυτικού Νείλου. Ως εκ τούτου, εφίσταται η προσοχή στην έγκαιρη ανίχνευση, καταγραφή και δήλωση ύποπτων ή/και επιβεβαιωμένων κρουσμάτων. Επίσης, κρίνεται σκόπιμη η επαγρύπνηση των επαγγελματιών υγείας για τις περιπτώσεις αντιμετώπισης επιμόλυνσης τραυμάτων από βακτήρια, όπως ο σταφυλόκοκκος και ο στρεπτόκοκκος και μυκητιάσεις. Επιπλέον, δέον όπως ληφθεί μέριμνα καθώς, λόγω συνθηκών, δεν είναι απίθανη η πρόκληση δηγμάτων (τσιμπημάτων) από άγρια ή και οικόσιτα ζώα και ερπετά.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για την υγειονομική φροντίδα ατόμων που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως οι έγκυες, άτομα με χρόνια νοσήματα, κινητικές ή άλλες δυσκολίες, άτομα τρίτης ηλικίας κ.ά. Οι επαγγελματίες υγείας, ανεξάρτητα της δομής στην οποία υπηρετούν, συνιστάται να παρέχουν στον πληθυσμό της περιοχής οδηγίες προφύλαξης και προστασίας της υγείας και της ψυχικής υγείας, καθώς και να καθοδηγούν τους πολίτες με τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η ορθή και αποτελεσματική χρήση των υπηρεσιών υγείας.
O ιός SARS-CoV-2 ανιχνεύθηκε πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 2019 στην περιοχή Γιουχάν της Κίνας και εξαπλώθηκε παγκόσμια προκαλώντας πανδημία. Ο ιός SARS-CoV-2 μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω σταγονιδίων όταν ο ασθενής βήχει ή φτερνίζεται και η λοίμωξη αναπνευστικού που προκαλεί ονομάστηκε COVID-19. Η λοίμωξη από τον ιό SARS-CoV-2 μπορεί να εκδηλωθεί με πυρετό, βήχα, δύσπνοια, κυνάγχη. Οι κορωνοϊοί συνήθως προκαλούν αναπνευστικές λοιμώξεις με ποικίλη σοβαρότητα στον άνθρωπο και στα ζώα. Εκτιμάται ότι περίπου το ένα τρίτο των λοιμώξεων ανώτερου αναπνευστικού στον άνθρωπο μπορεί να προκαλείται από κορωνοϊούς.
Από τις 31 Δεκεμβρίου 2019 έως τις 27 Αυγούστου 2023 αναφέρθηκαν συνολικά 770.085.713 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα COVID-19 και 6.956.173 θάνατοι.
Κρούσματα και θάνατοι COVID-19 ανά Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) έως τις 27 Αυγούστου 2023
Εκτός της ανάγκης πιστής εφαρμογής των μέτρων ατομικής προστασίας (πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το ταξίδι) ο εμβολιασμός του πληθυσμού είναι ιδιαίτερα σημαντικό μέτρο για τον περιορισμό της μετάδοσης της νόσου. Βέβαια, και οι πλήρως εμβολιασμένοι ταξιδιώτες χρειάζεται να ακολουθούν τις συστάσεις και τις απαιτήσεις της χώρας προορισμού αναφορικά με τα ισχύοντα μέτρα για τον περιορισμό της Covid-19 λοίμωξης. Πληροφορίες σχετικά με τα διαθέσιμα εμβόλια βρίσκονται αναρτημένες στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ – Πληροφορίες σχετικά με τους εμβολιασμούς έναντι του ιού SARS-CoV-2.
Πριν το ταξίδι
ενημερώνεστε για τους ισχύοντες περιορισμούς, σχετικά με ταξίδι στη χώρα/περιοχή προορισμού Σχετικές πληροφορίες βρίσκονται στις ιστοσελίδες:
και επίσης στις ιστοσελίδες του Υπουργείου Υγείας, του Υπουργείου Εξωτερικών ή των Πρεσβειών και Προξενείων των χωρών προορισμού.
αναβάλετε το ταξίδι σας αν έχετε πυρετό ή συμπτώματα από το αναπνευστικό όπως δυσκολία στην αναπνοή, βήχα κλπ.
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού
εφαρμόστε υγιεινή χεριών, συστήνεται συχνό πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι ή χρήση αλκοολούχου αντισηπτικού εάν τα χέρια δεν είναι εμφανώς λερωμένα. Η χρήση γαντιών δεν υποκαθιστά την υγιεινή των χεριών.
εφαρμόστε αναπνευστική υγιεινή, συστήνεται η κάλυψη της μύτης και του στόματος κατά το βήχα ή το φτέρνισμα με χαρτομάντηλο ή με το εσωτερικό του αγκώνα. Απόρριψη του χρησιμοποιημένου χαρτομάντηλου σε κλειστό ποδοκίνητο κάδο. Αποφυγή επαφής των χεριών με το στόμα, τη μύτη και τα μάτια.
τηρήστε φυσική απόσταση μεγαλύτερη του 1,5 μέτρου σε όλους τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους.
εφαρμόστε τους κανόνες για τη χρήση μάσκας στη χώρα προορισμού.
αποφύγετε την επαφή με άτομα με συμπτώματα από το αναπνευστικό σύστημα.
Μετά την επιστροφή
παρακολουθήστε την υγείας σας για 10 ημέρες.
παραμείνετε στο σπίτι αν εμφανίσετε πυρετό ή συμπτώματα από το αναπνευστικό σύστημα όπως δυσκολία στην αναπνοή, βήχα κλπ έως και 10 ημέρες μετά την επιστροφή σας. Αναζητήστε άμεσα ιατρική φροντίδα αναφέροντας το πρόσφατο ταξίδι σας.
Χολέρα
Από την 1η Ιανουαρίου 2023 έως τις 29 Αυγούστου 2023, αναφέρθηκαν παγκοσμίως 561.316 κρούσματα χολέρας και 3.594 θάνατοι.
Αμερική
Αϊτή: Το 2023, έως τις 10 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 38.036 κρούσματα χολέρας και 421 θάνατοι.
Ασία
Αφγανιστάν: Το 2023, έως τις 12 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 128.880 κρούσματα χολέρας και 63 θάνατοι.
Μπαγκλαντές: Το 2023, έως τις 13 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 76.353 κρούσματα χολέρας.
Πακιστάν: Το 2023, εώς τις 15 Ιουλίου, αναφέρθηκαν 10.998 κρούσματα χολέρας.
Συρία: Το 2023, έως τις 15 Ιουλίου, αναφέρθηκαν 131.419 κρούσματα χολέρας και 758 θάνατοι.
Ταϊλάνδη: Το 2023, έως τις 27 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 4 κρούσματα χολέρας.
Φιλιππίνες: Το 2023, έως τις 15 Ιουλίου, αναφέρθηκαν 2.277 κρούσματα χολέρας και 13 θάνατοι.
Αφρική
Αιθιοπία: Το 2023, έως τις 23 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 17.796 κρούσματα χολέρας και 220 θάνατοι.
Ζιμπάμπουε: Το 2023, έως τις 13 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 3.872 κρούσματα χολέρας και 96 θάνατοι.
Καμερούν: Το 2023, έως τις 6 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 4.096 κρούσματα χολέρας και 149 θάνατοι.
Κένυα: Το 2023, έως τις 20 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 9.066 κρούσματα χολέρας και 142 θάνατοι.
Κονγκό: Το 2023, έως τις 24 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 69 κρούσματα χολέρας και 5 θάνατοι.
Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό: Το 2023, έως τις 30 Ιουλίου, αναφέρθηκαν 32.000 κρούσματα χολέρας και 222 θάνατοι.
Μαλάουι: Το 2023, έως τις 7 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 41.533 κρούσματα χολέρας και 1.192 θάνατοι.
Μοζαμβίκη: Το 2023, έως τις 6 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 33.299 κρούσματα χολέρας και 137 θάνατοι.
Μπουρούντι: Το 2023, έως τις 13 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 609 κρούσματα χολέρας και 9 θάνατοι.
Νιγηρία: Το 2023, έως τις 30 Ιουλίου, αναφέρθηκαν 2.309 κρούσματα χολέρας και 57 θάνατοι.
Νότια Αφρική: Το 2023, έως τις 25 Ιουλίου, αναφέρθηκαν 1.272 κρούσματα χολέρας και 47 θάνατοι.
Ουγκάντα: Το 2023, έως τις 16 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 65 κρούσματα χολέρας και 9 θάνατοι.
Σομαλία: Το 2023, έως τις 13 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 12.142 κρούσματα χολέρας και 30 θάνατοι.
Ενωμένη Δημοκρατία της Τανζανίας: Το 2023, έως τις 30 Ιουλίου, αναφέρθηκαν 376 κρούσματα χολέρας και 4 θάνατοι.
Οι ταξιδιώτες χρειάζεται να είναι ενημερωμένοι για την τρέχουσα κατάσταση και να γνωρίζουν τα Προληπτικά μέτρα για την ασφαλή κατανάλωση τροφίμων και ποτών. Στους ταξιδιώτες που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, όπως τα μέλη αποστολών ανθρωπιστικής βοήθειας, αν πρόκειται να μεταβούν σε ενδημικές περιοχές και σε περιοχές με επιδημία, συνιστάται ο εμβολιασμός
Δάγκειος πυρετός και πυρετός Chikungunya
Το 2023, έως τις 23 Αυγούστου, αναφέρθηκαν περισσότερα από 3.700.000 κρούσματα δάγκειου πυρετού και περισσότεροι από 2000 θάνατοι από 70 χώρες. Η πλειονότητα των κρουσμάτων εντοπίζεται στην Βραζιλία και το Περού. Στην Ευρώπη έχουν αναφερθεί 6 κρούσματα (Γαλλία 2, Ιταλία 4).
Το 2023, έως τις 23 Αυγούστου, αναφέρθηκαν περίπου 320.000 κρούσματα πυρετού Chikungunya και περισσότεροι από 340 θάνατοι. Συνολικά 20 χώρες ανέφεραν κρούσματα από την Αμερική (14), την Ασία (4) και την Αφρική (2). Ο μεγαλύτερος αριθμός κρουσμάτων στην Αμερική, εντοπίζεται στη Βραζιλία (209.489 κρούσματα, 69 θάνατοι), στην Παραγουάη (110.826 κρούσματα, 271 θάνατοι), στην Αργεντινή (1.653), στη Βολιβία (1.311) και στο Περού (337). Στην Ασία, στην Ταϊλάνδη (821), στις Φιλιππίνες (766), και στην Αφρική στην Σενεγάλη (2), στη Ναμίμπια (1).
Οι ταξιδιώτες συνιστάται να είναι ενημερωμένοι ότι ο Δάγκειος πυρετός και ο πυρετός Chikungunya μεταδίδονται μέσω τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού και να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για την Προστασία από τα έντομα. Δεν υπάρχει εμβόλιο για την προφύλαξη και οι ταξιδιώτες που επιστρέφουν από ενδημικές περιοχές συνιστάται να παρακολουθούν την υγεία τους για 2 εβδομάδες μετά την επιστροφή τους. Σύμφωνα με τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας δεν υπάρχει κανένας περιορισμός σε ότι αφορά στο εμπόριο και στις διεθνείς μετακινήσεις.
Πολιομυελίτιδα
Το 2023, έως τις 29 Αυγούστου, αναφέρθηκαν 7 κρούσματα από τον ιό της πολιομυελίτιδας WPV1 στο Αφγανιστάν (5) και στο Πακιστάν (2).
Ο ιός της πολιομυελίτιδας μεταδίδεται από άτομο σε άτομο κυρίως μέσω της κοπρανο-στοματικής οδού και σπανιότερα μέσω της στοματο-στοματικής οδού, σε συνθήκες χαμηλού υγειονομικού επιπέδου. Ο ιός ανιχνεύεται πιο εύκολα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στα κόπρανα, από ότι σε φαρυγγικές εκκρίσεις. Όπου το επίπεδο υγιεινής είναι υψηλό, η διασπορά μέσω φαρυγγικών εκκρίσεων μπορεί να είναι μεγαλύτερη. Σε σπάνιες περιπτώσεις, το γάλα, άλλες τροφές και αντικείμενα μολυσμένα με κόπρανα έχουν ενοχοποιηθεί ως αγωγοί μετάδοσης. Δεν υπάρχουν αξιόπιστες ενδείξεις μετάδοσης μέσω εντόμων. Το νερό και τα λύματα ενοχοποιούνται σπανίως. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν εμφανίζονται συμπτώματα, ενώ τη σοβαρή παραλυτική μορφή της νόσου εκδηλώνει λιγότερο από 1% όσων μολύνονται από τον ιό. Η πολιομυελίτιδα είναι νόσημα που προλαμβάνεται με εμβολιασμό.
Συστήνεται ο εμβολιασμός όλων των ταξιδιωτών, από και προς χώρες στις οποίες η νόσος ενδημεί, καθώς και η καταγραφή του εμβολιασμού στο Διεθνές Πιστοποιητικό Εμβολιασμού.
Ανησυχητικά ευρήματα για την ψυχική υγεία και την ευεξία (wellbeing) των εργαζόμενων στην Ελλάδα εντοπίζει η δεύτερη έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την ΕΥ Ελλάδος, την Hellas EAP και το Εργαστήριο Πειραματικής Ψυχολογίας του Τμήματος Ψυχολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Δύο χρόνια μετά την πρώτη έρευνα, που είχε διεξαχθεί τον Μάιο του 2021, την περίοδο που στην Ελλάδα ολοκληρωνόταν το δεύτερο καθολικό lockdown, η φετινή υλοποίηση διαπιστώνει ότι τα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους, θυμού, αλλά και σωματοποίησης – που είχαν αποτιμηθεί και τότε και είχαν αποδοθεί σε μεγάλο βαθμό στην πανδημία και τα περιοριστικά μέτρα – εντείνονται.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή 3.129 εργαζόμενων όλων των ηλικιών, από μικρούς και μεγάλους οργανισμούς του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα και διερεύνησε εννέα παραμέτρους: άγχος, κατάθλιψη, σωματοποίηση, θυμό, μοναξιά, ποιότητα ζωής εργαζόμενου (wellbeing), εργασιακή ποιότητα ζωής, στάσεις απέναντι στην απομακρυσμένη εργασία και στάσεις απέναντι στην ψυχική υγεία.
Εντείνονται τα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους και θυμού – πιο επιβαρυμένες οι γυναίκες και οι νεότεροι
Η φετινή έρευνα κατέγραψε, και πάλι, υψηλά ποσοστά για μία σειρά από συμπτώματα που σχετίζονται με την κατάθλιψη, με πολλούς από τους σχετικούς δείκτες να παρουσιάζουν επιδείνωση. Έτσι, τέσσερις στους δέκα εργαζόμενους αισθάνονται μελαγχολία και 41% απαισιοδοξία για το μέλλον, έναντι 35% το 2021. Δύο στους δέκα, όπως και πριν δύο χρόνια, έχουν αισθήματα αναξιότητας, ενώ το ποσοστό όσων έχουν σκεφτεί να δώσουν τέλος στη ζωή τους εμφανίζεται αυξημένο το 2023, φτάνοντας το 2% από 1,1% το 2021.
Αρκετά εκτεταμένα είναι και τα συμπτώματα που σχετίζονται με το άγχος σε σχέση με το 2021, καθώς τρεις στους τέσσερις (75% από 68%) αισθάνονται νευρικότητα ή εσωτερική ταραχή, 44% από 40% βρίσκονται σε υπερένταση, 16% από 14% βιώνουν έντονη και συνεχή ανησυχία, και 10% από 8% βιώνουν κρίσεις πανικού. Ελαφρώς αυξημένες είναι και οι εκδηλώσεις θυμού, καθώς 75% των ερωτώμενων, έναντι 70% το 2021, αισθάνονται εκνευρισμό, ενώ, όπως και πριν δύο χρόνια, τρεις στους δέκαέχουν ξεσπάσματα θυμού που δεν μπορούν να ελέγξουν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι υψηλότερες τιμές άγχους και θυμού εμφανίζουν οι γυναίκες και οι νεότεροι εργαζόμενοι, ενώ οι εργαζόμενοι σε υβριδικό μοντέλο έχουν σημαντικά χαμηλότερες τιμές άγχους. Η επιβαρυμένη θέση των γυναικών είχε αποδοθεί, σε έναν βαθμό, κατά την προηγούμενη έρευνα, στο γεγονός ότι είχαν κληθεί, κατά την περίοδο των lockdowns, να φροντίσουν τα παιδιά, τις δουλειές του σπιτιού, ή να υποστηρίξουν ηλικιωμένα άτομα της οικογένειας, δουλεύοντας ταυτόχρονα από το σπίτι. Το γεγονός ότι η διαφοροποίηση αυτή παραμένει, υποδηλώνει ότι το πρόβλημα ενδεχομένως είναι βαθύτερο και μονιμότερο.
Έντονα εξακολουθούν να είναι και τα φαινόμενα σωματοποίησης, δηλαδή της έκφρασης του άγχους μέσω του σώματος, με συμπτώματα, όπως η κεφαλαλγία κατά το έντονο στρες. Συνολικά, δύο στους δέκα, όπως και πριν δύο χρόνια, έχουν σωματοποιήσει το άγχος, με το φαινόμενο να καταγράφεται, και πάλι, πιο έντονα ανάμεσα στις γυναίκες και τις νεότερες ηλικίες.
Ευεξία και εργασιακή ποιότητα ζωής
Οι ανατροπές στην καθημερινότητα των τελευταίων ετών έχουν επηρεάσει σημαντικά και την ποιότητα ζωής των εργαζόμενων σήμερα. Έτσι, μόλις το 52% δηλώνουν ότι μπορούν να διαχειριστούν τα επίπεδα του στρες, ενώ 64% αισθάνονται ότι το στρες από την εργασία τους, επηρεάζει την προσωπική τους ζωή. 56% δηλώνουν ότι το πρόγραμμα εργασίας τους τούς επιτρέπει να περνούν χρόνο με την οικογένεια ή τους φίλους, ωστόσο μόλις 39% σταματούν να σκέφτονται τη δουλειά όταν τελειώνει και δημιουργούν χρόνο για ξεκούραση. Σε αυτό το πλαίσιο, 46% δηλώνουν ότι διατηρούν μία αρμονία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι επτά στους δέκα εργαζόμενοι αισθάνονται ότι η διαχείριση των οικονομικών τους τούς προκαλεί συχνά στρες, ενώ 54% αισθάνονται έντονη ανησυχία και στρες για το μέλλον (π.χ., ενεργειακή κρίση, κλιματική αλλαγή, κ.λπ.).
Υποστήριξη και φροντίδα από τους οργανισμούς
Αποθαρρυντική είναι η εικόνα ως προς τις αντιλήψεις των εργαζόμενων για την υποστήριξη που τους παρέχει ο οργανισμός τους στα ζητήματα ψυχικής υγείας. Λίγοι περισσότεροι από ένας στους πέντε (23%) πιστεύουν ότι ο οργανισμός τους φροντίζει για την ψυχική υγεία και ευεξία των εργαζόμενων, και 31% ότι προσφέρει στους εργαζόμενους προγράμματα και δράσεις υποστήριξης της ψυχικής υγείας και ευεξίας. Επιπλέον, μόλις 19% των εργαζόμενων στον ιδιωτικό και 0,22% στον δημόσιο τομέα, δηλώνουν ότι ο οργανισμός τους δίνει τη δυνατότητα σε όλους τους εργαζόμενους να μιλούν ανοιχτά για τα θέματα ψυχικής υγείας.
Οι προσδοκίες των εργαζόμενων από την επιχείρηση
Με τα δεδομένα αυτά, οι επιχειρήσεις έχουν έναν κρίσιμο ρόλο να παίξουν για να βοηθήσουν τους εργαζόμενους να αντιμετωπίσουν την επιβάρυνση της ψυχικής τους υγείας. Μεταξύ των δράσεων που θα ήθελαν να δουν οι εργαζόμενοι, πάνω από τους μισούς αναφέρουν εκπαιδεύσεις των στελεχών στη φροντίδα της ψυχικής ευεξίας των εργαζόμενων (55%), την καλλιέργεια κουλτούραςσεβασμού του χρόνου μέσα από νέους τρόπους εργασίας (54%) και εκπαιδεύσεις όλων των εργαζόμενων σε θέματα διαχείρισης στρες και αυτο-φροντίδας (53%).
Θετικές οι απόψεις για την τηλεργασία
Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η απομακρυσμένη εργασία έχει γίνει θετικά αποδεκτή από την πλειοψηφία των εργαζόμενων, καθώς 88% δηλώνουν ότι είναι σημαντικό να τους δίνει η δουλειά τους τη δυνατότητα να εργάζονται από απόσταση. 57% δηλώνουν πιο αποτελεσματικοί/ές ενώ εργάζονται από απόσταση, με 46% να αισθάνονται σιγουριά ότι μπορούν να εξελιχθούν στην καριέρα τους εργαζόμενοι από απόσταση, και μόλις το 10%, από 23% πριν δύο χρόνια, αισθάνονται αυξημένο στρες ενώ εργάζονται από απόσταση.
Βασική προτεραιότητα, πλέον, η ψυχική υγεία
Από το σύνολο των ευρημάτων της έρευνας, γίνεται σαφές ότι τα ζητήματα της ψυχικής υγείας βρίσκονται, πλέον, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των εργαζόμενων. Συνολικά, τρεις στους τέσσερις (75%) δηλώνουν ότι νοιάζονται, πλέον, περισσότερο για την ψυχική υγεία, τόσο τη δική τους, όσο και των άλλων, ενώ 64%, από 44% πριν δύο χρόνια, αναφέρουν ότι η ψυχική τους υγεία αποτελεί, πλέον, τη βασική τους προτεραιότητα. Συγχρόνως, 38% των ερωτώμενων πιστεύουν ότι τα τελευταία δύο χρόνια έχουν γίνει ενέργειες που έχουν συμβάλει στη μείωση του στίγματος σε σχέση με την ψυχική υγεία, ενώ 26% διαφωνούν και 36% δεν έχουν άποψη.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας, η κυρία Ευτυχία Κασελάκη, Εταίρος, Συμβουλευτικές Υπηρεσίες και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Ανθρώπινου Δυναμικού της ΕΥ Ελλάδος, δήλωσε: «Η έρευνά μας αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα διατήρησης της ψυχικής υγείας, αλλά και του στρες των εργαζόμενων, και ότι η αρμονία εργασιακής και προσωπικής ζωής των εργαζόμενων παραμένει σημαντική πρόκληση, ιδιαίτερα όσον αφορά στις γυναίκες και τους νεότερους. Πρόκειται για προβλήματα με βαθύτερες αιτίες, που χρειάζονται δραστικές παρεμβάσεις και πρωτοβουλίες από τις επιχειρήσεις. Οι Διοικήσεις των εταιρειών και οργανισμών και οι Διευθύνσεις Ανθρώπινου Δυναμικού, οφείλουν να θέσουν τα ζητήματα της ευεξίας στο επίκεντρο της στρατηγικής τους, και να επενδύσουν στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος εργασίας που θα παρέχει ευελιξία, νέους τρόπους οργάνωσης της εργασίας, αλλά και να επενδύσουν τόσο στη συνεχή εκπαίδευση και ανάπτυξη δεξιοτήτων για αποτελεσματικότερη διατμηματική συνεργασία και ηγεσία με σαφή εστίαση στη δημιουργία αξίας – για τους εργαζόμενους, τους πελάτες και τους μετόχους/επενδυτές – όσο και σε θέματα διαχείρισης του στρες και αυτο-φροντίδας και στη φροντίδα της ψυχικής ευεξίας των εργαζόμενων. Συγχρόνως, πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να μιλούν ανοιχτά για τα θέματα αυτά, βοηθώντας να απαλειφθεί το στίγμα, και να απενοχοποιηθούν τα προβλήματα ψυχικής υγείας».
Η κυρία Τατιάνα Τούντα, Chairwoman & CEO της Hellas EAP, τονίζει ότι: «Τα τελευταία χρόνια διανύουμε μία μακρά περίοδο συνεχών ανατροπών, προκλήσεων και πιέσεων που επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν την ψυχική υγεία και ευεξία (wellbeing) του ανθρώπινου δυναμικού. Τα αποτελέσματα της 2ης έρευνας για την ψυχική υγεία και ευεξία των εργαζόμενων στη χώρα μας, έρχονται να επιβεβαιώσουν αυτό που οι ειδικοί ψυχικής υγείας διαπιστώνουν σε καθημερινή βάση – ότι η ψυχική μας υγεία, όχι μόνο δεν έχει βελτιωθεί, αλλά παρουσιάζει επιδείνωση, με το άγχος, τον θυμό και την κόπωση να έχουν ενταθεί. Καθώς όλοι γνωρίζουμε την ισχυρή σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα σε ένα ψυχικά υγιές εργασιακό περιβάλλον και στην αποτελεσματικότητα και παραγωγικότητα των οργανισμών, η ολιστική υποστήριξη της ευεξίας των εργαζόμενων αναδεικνύεται πλέον σε κορυφαία πρόκληση. Η εστίαση στη δημιουργία συστημάτων υποστήριξης αποτελεί μονόδρομο για τους οργανισμούς, οι οποίοι επιβάλλεται να δράσουν αποφασιστικά προς την κατεύθυνση της φροντίδας της ψυχικής υγείας των εργαζομένων τους. Σε αυτή την προσπάθεια η δέσμευση από “πάνω προς τα κάτω” είναι κρίσιμης σημασίας και οι ηγέτες των οργανισμών πρέπει να δείξουν τον δρόμο, προτεραιοποιώντας την ψυχική ευεξία, διασφαλίζοντας την ανοιχτή επικοινωνία και τον περιορισμό του στίγματος και δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες, ώστε οι εργαζόμενοι να αισθάνονται άνετα, όχι μόνο να μιλούν για πιθανά θέματα ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζουν, αλλά και να αναζητούν και να λαμβάνουν βοήθεια όταν τη χρειάζονται».
Ο Διευθυντής του Εργαστηρίου Πειραματικής Ψυχολογίας του Τμήματος Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ, Αναπλ. Καθηγητής κ. Πέτρος Ρούσσος, επισημαίνει πως: «Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας επιβεβαιώνουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι της χώρας μας σε σχέση με την ψυχική τους υγεία και ευεξία. Είναι πλέον επιτακτική η ανάγκη να αξιοποιηθούν τα ευρήματα αυτής της έρευνας, και παρόμοιων μελετών διεθνώς, προς την κατεύθυνση της ανάδειξης της φροντίδας της ψυχικής υγείας των εργαζομένων, σε βασικό στρατηγικό στόχο των οργανισμών. Πιστεύω, ότι είναι ανάγκη να στραφούμε προς την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οργανισμών ώστε να μπορούν να προσαρμόζονται γρήγορα, και ο μοναδικός τρόπος για να το πετύχουμε είναι μέσω της ενίσχυσης της ψυχοκοινωνικής υγείας των εργαζομένων, που αποτελούν την “καρδιά” των οργανισμών. Ο σχεδιασμός για ψυχική ανθεκτικότητα, προσαρμοστικότητα και ανάπτυξη, απαιτεί ευέλικτους οργανισμούς που λαμβάνουν υπόψη τους τις ανάγκες των εργαζομένων, ανταποκρίνονται με ταχύτητα στις αλλαγές και θέτουν ως βασικό τους στόχο τη διευρυμένη υποστήριξη της ευημερίας των εργαζομένων τους σε οικονομικό, σωματικό και ψυχικό επίπεδο».
Η έκθεση των εμβρύων στην ατμοσφαιρική ρύπανση όσο βρίσκονται στη μήτρα επηρεάζει τις κυτταρικές διεργασίες των μωρών μετά τη γέννησή τους και οδηγεί σε μείωση πρωτεϊνών που προστατεύουν από τη φλεγμονή, το στρες και τη γήρανση.
Σύμφωνα με έρευνα που παρουσίασε η Όλγα Γκορλάνοβα, γιατρός και ερευνήτρια στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Παίδων του Πανεπιστημίου της Βασιλείας στο διεθνές συνέδριο της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας στο Μιλάνο, η έκθεση των εγκύων σε υψηλότερο διοξείδιο του αζώτου (NO2), ρύπο που προέρχεται κυρίως από τις εκπομπές των οχημάτων, συνδέεται με αυξημένα επίπεδα της πρωτεΐνης Beclin-1, που παίζει ρόλο στην έναρξη της αυτοφαγίας, δηλαδή της ανανέωσης των κυττάρων. Επίσης, συνδέθηκε με μειωμένα επίπεδα της πρωτεΐνης SIRT1, που διαδραματίζει προστατευτικό ρόλο στην αντίσταση στο στρες, τη φλεγμονή και τη γήρανση, και της πρωτεΐνης IL-8, που δραστηριοποιείται σε ορισμένα φλεγμονώδη κύτταρα. Για την έρευνα η επιστημονική ομάδα εξέτασε 11 πρωτεΐνες που βρέθηκαν στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα 449 υγιών νεογέννητων μωρών.
Σε προηγούμενες έρευνες η κ. Γκορλάνοβα και οι συνεργάτες της είχαν εντοπίσει ότι η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των πνευμόνων και το ανοσοποιητικό σύστημα των νεογέννητων.
Η Μαριέλ Πίγνενμπουργκ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδιατρικής Πνευμονολογίας στο Πανεπιστήμιο Erasmus του Ρότερνταμ στην Ολλανδία και επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας για την Παιδιατρική, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα, σχολιάζει ότι «έχουμε ήδη αρκετά στοιχεία από αυτή και άλλες μελέτες, ώστε να στείλουμε ένα μήνυμα δυνατά και ξεκάθαρα στις κυβερνήσεις και τους φορείς χάραξης πολιτικής ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση βλάπτει την υγεία των ανθρώπων και οι επιπτώσεις φαίνονται πριν από τη γέννηση. Θα πρέπει όλοι μας να διπλασιάσουμε εκ νέου τις προσπάθειές μας για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης όσο το δυνατόν γρηγορότερα και περισσότερο. Αυτό όχι μόνο θα βελτιώσει την υγεία των πληθυσμών και θα μειώσει το κόστος που συνδέεται με τη θεραπεία ασθενειών που προκαλούνται από την ατμοσφαιρική ρύπανση, αλλά θα βοηθήσει και το περιβάλλον σε μια εποχή που η κλιματική κρίση γίνεται όλο και πιο εμφανής κάθε μέρα που περνάει».