ΠΟΥ: Αναθεώρηση της λίστας με τα βασικά φάρμακα – Οι νέες προσθήκες, ποια έμειναν εκτός

Τι ανακοίνωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Προστέθηκαν φάρμακα για καρδιά, πολλαπλή σκλήρυνση.

Στην αναθεώρηση των καταλόγων με τα βασικά φάρμακα (EML) που όλα τα κράτη πρέπει να παρέχουν στους ενήλικες και τους ανήλικους πολίτες τους προχώρησε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Μεταξύ άλλων προσέθεσε φάρμακα για την πολλαπλή σκλήρυνση, τα καρδιολογικά νοσήματα, τις λοιμώξεις και τον καρκίνο. Ωστόσο εκτός έμειναν εκείνα για το αδυνάτισμα.

Όπως ανακοίνωσε ο οργανισμός, προστίθενται 24 νέα σκευάσματα για τους ενήλικες και 12 για τα παιδιά στους αντίστοιχους καταλόγους βασικών φαρμάκων που έχει καταρτίσει. Με τις προσθήκες αυτές:

  • Ο κατάλογος EML των ενηλίκων αριθμεί πλέον 502 φάρμακα
  • Ο κατάλογος EMLc των παιδιών αριθμεί 361

Οι κατάλογοι αναθεωρούνται ανά διετία. Τα σκευάσματα που συμπεριλαμβάνουν καλύπτουν τις ελάχιστες απαιτήσεις που υπάρχουν για κάθε σύστημα Υγείας του πλανήτη. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για αποτελεσματικά και οικονομικά σκευάσματα, κάθε ένα εκ των οποίων καλύπτει κάποια βασική ανάγκη της δημόσιας Υγείας.

«Τα βασικά φάρμακα είναι αυτά που ικανοποιούν τις υγειονομικές ανάγκες προτεραιότητας ενός πληθυσμού», τονίζει ο ΠΟΥ στη σχετική έκθεσή του. «Ο στόχος είναι να βρίσκονται ανά πάσαν στιγμή διαθέσιμα σε όλα τα συστήματα Υγείας, στις απαιτούμενες δοσολογίες και ποιότητες, και σε τιμές που μπορούν να αντέξουν οι ασθενείς και τα συστήματα Υγείας».

Η πολλαπλή σκλήρυνση

Μια από τις σημαντικότερες προσθήκες είναι αυτή που αφορά τη θεραπεία για την πολλαπλή σκλήρυνση (ή σκλήρυνση κατά πλάκας). Όπως αναφέρει ο ΠΟΥ, είναι η πρώτη φορά που προστίθενται στους καταλόγους θεραπείες γι’ αυτήν.

Πρόκειται για τρία φάρμακα που μπορεί να καθυστερήσουν ή να επιβραδύνουν την εξέλιξή της. Τα σκευάσματα αυτά είναι:

  • Η κλαδριβίνη (cladribine)
  • Η οξεική γλατιραμέρη (glatiramer acetate)
  • Η ριτουξιμάμπη (rituximab)

Σημειώνεται ότι η ριτουξιμάμπη φυσιολογικά χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση του καρκίνου και ορισμένων αυτοάνοσων παθήσεων. Ωστόσο ο ΠΟΥ συνιστά να χρησιμοποιείται για την πολλαπλή σκλήρυνση εκτός εγκεκριμένων εγκρίσεων (off-label). Και αυτό διότι, όπως εξηγεί, υπάρχουν ισχυρά επιστημονικά δεδομένα για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά της και γι’ αυτή τη νόσο.

Η ριτουξιμάμπη και τα βιοομοειδή της εντάχθηκαν στον κατάλογοι βασικών φαρμάκων για την υποτροπιάζουσα/διαλείπουσα και την προϊούσα πολλαπλή σκλήρυνση.

Και «πολυχάπια» για την καρδιά

Στον Πρότυπο Κατάλογο Βασικών Φαρμάκων του ΠΟΥ για τους ενήλικες εντάχθηκαν επίσης για πρώτη φορά «πολυχάπια» για την αντιμετώπιση της στεφανιαίας νόσου και άλλων καρδιολογικών προβλημάτων. Πρόκειται για σταθερούς συνδυασμούς φαρμάκων που μπορεί λ.χ. να συνδυάζουν:

  • Φάρμακο για την υπέρταση μαζί με
  • Στατίνη για την χοληστερόλη και
  • Ακετυλοσαλικυλικό οξύ (ασπιρίνη)

Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι αυτού του είδους οι συνδυασμοί έχει επιβεβαιωθεί ότι είναι πολύ αποτελεσματικοί για την πρωτογενή και την δευτερογενή πρόληψη της καρδιοπάθειας.

Στους καταλόγους έχουν εισαχθεί επίσης νέα φάρμακα για τον καρκίνο, τον διαβήτη κ.ά. Αντιθέτως, η αρμόδια επιτροπή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που είναι υπεύθυνη για την αναθεώρηση δεν συμπεριέλαβε φάρμακα για την παχυσαρκία (GLP-1), ορισμένα φάρμακα για τη νόσο Αλτσχάιμερ, το λέμφωμα κ.ά.

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Νέα, πολλά υποσχόμενη θεραπεία για προθεραπευμένους ασθενείς με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία

Καθηγητές του Πανεπιστημίου της Αθήνας παρουσιάζουν τα αποτελέσματα της κλινικής μελέτης φάσης Ι/ΙΙ, η οποία δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine.

Η σύγχρονή αντιμετώπιση των ασθενών που πάσχουν από χρόνια λεμφογενή λευχαιμία (ΧΛΛ) και οι οποίοι έχουν ένδειξη για θεραπευτική αντιμετώπιση, στηρίζεται στη χορήγηση αναστολέων της τυροσινικής κινάσης του Bruton (BTK  αναστολείς). Η πλειοψηφία αυτών των ασθενών ανταποκρίνεται σε αυτές τις θεραπείες αλλά συνήθως μετά από κάποιο χρονικό διάστημα αναπτύσσεται αντοχή σε αυτά τα φάρμακα.

Οι ασθενείς με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία (ΧΛΛ) οι οποίοι έχουν ανθεκτική νόσο σε αναστολείς της τυροσινικής κινάσης του Bruton (BTK  αναστολείς) έχουν περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές και δυσμενή έκβαση. Η ανάπτυξη νέων παραγόντων και θεραπευτικών επιλογών είναι επομένως απαραίτητη για το πληθυσμό αυτόν. Το pirtobrutinib είναι ένας εκλεκτικός, αναστρέψιμος αναστολέας της BTK επόμενης γενιάς, ο οποίος αναπτύχθηκε ώστε να αποκαταστήσει την ευαισθησία στην αναστολή της ΒΤΚ όταν η νόσος αποκτά ανθεκτικότητα στους αναστολείς BTK πρώτης γενιάς.

Με βάση τα αποτελέσματα της κλινικής μελέτης φάσης Ι/ΙΙ  η οποία δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine τον Ιούνιο του 2023 το pirtobrutinib έδειξε αποτελεσματικότητα σε ασθενείς με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία (CLL) οι οποίοι έχουν λάβει ήδη μια γραμμή θεραπείας με έναν αναστολέα της τυροσινικής κινάσης (BTK) του Bruton.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής) Δέσποινα Φωτίου και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα αποτελέσματα της μελέτης. Πρόκειται για μια κλινική μελέτη 1/2 στην οποία εντάχθηκαν ασθενείς με διαφορετικές υποτροπιάζουσες ή ανθεκτικές κακοήθειες των Β-λεμφοκυττάρων αλλά τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται αφορούν την αποτελεσματικότητα του φαρμάκου σε ασθενείς με ΧΛΛ που είχαν προηγουμένως λάβει αναστολέα BTK, καθώς και αποτελέσματα ασφάλειας για όλους τους ασθενείς με ΧΛΛ.

Το κύριο καταληκτικό σημείο της μελέτης ήταν η συνολική ανταπόκριση (τουλάχιστον μερική ανταπόκριση), όπως αξιολογήθηκε από ανεξάρτητη αξιολόγηση. Τα δευτερεύοντα τελικά σημεία περιλάμβαναν την επιβίωση ελεύθερη υποτροπής νόσου νόσου (PFS) και την ασφάλεια. Συνολικά 317 ασθενείς με ΧΛΛ  έλαβαν pirtobrutinib, συμπεριλαμβανομένων 247 που είχαν προηγουμένως λάβει έναν αναστολέα BTK. Ανάμεσα σε αυτούς τους 247 ασθενείς, ο διάμεσος αριθμός προηγούμενων θεραπευτικών γραμμών ήταν 3 (εύρος 1-11) και 100 ασθενείς (40,5%) είχαν λάβει επίσης έναν αναστολέα του BCL2 όπως το venetoclax.

Η συνολική ανταπόκριση στο pirtobrutinib ήταν 73,3%, η οποία έφτασε 82,2% όταν συμπεριλήφθηκε και μερική ανταπόκριση με λεμφοκυττάρωση. Το διάμεσο PFS ήταν 19,6 μήνες .Ανάμεσα στους 317 ασθενείς με ΧΛΛ που έλαβαν pirtobrutinib, οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν οι λοιμώξεις (στο 71,0%), τα αιμορραγικά επεισόδια (στο 42,6%) και η ουδετεροπενία (στο 32,5%).

Σε μία διάμεση διάρκεια θεραπείας 16,5 μηνών (εύρος 0,2 έως 39,9) όσον αφορά ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται τυπικά με τους αναστολείς του BTK, αυτές περιγράφονται σχετικά σπάνια, όπως υπέρταση στο 14,2% των ασθενών, κολπική μαρμαρυγή ή πτερυγισμός στο 3,8% και μείζονα αιμορραγία στο 2,2%.  Μόνο 9 από τους 317 (2,8%) ασθενείς διέκοψαν τη θεραπεία με pirtobrutinib λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών που σχετίστηκαν με τη θεραπεία.

Μέχρι σήμερα, το Pirtobrutinib έχει λάβει έγκριση από τους εγκριτικούς φορείς μόνο για τη θεραπεία του λεμφώματος από κύτταρα μανδύα αλλά φαίνεται πλέον να αποτελεί μια θεραπευτική επιλογή και για τους ασθενείς με ΧΛΛ  που έχουν αναπτύξει ανθεκτικότητα σε BTK αναστολείς και / ή BCL2 αναστολείς όπου υπάρχουν λίγες, αν υπάρχουν, συνήθεις επιλογές θεραπείας. Τα αποτελέσματα της μελέτης μας δείχνουν επίσης ότι η συνεχιζόμενη στόχευση του BTK, ακόμη και μετά την ανάπτυξη ανθεκτικότητας στους ομοιοπολικούς αναστολείς πρώτης και δεύτερης γενιάς, μπορεί να είναι αποτελεσματική.

Πηγές:
ΕΚΠΑ

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Θετική εισήγηση για την έγκριση επέκταση της ένδειξης του Risdiplam

Καλύπτει μωρά με νωτιαία μυϊκή ατροφία (SMA) ηλικίας μικρότερης των 2 μηνών.

Η Επιτροπή Φαρμακευτικών Προϊόντων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP) εισηγήθηκε θετικά για την έγκριση της επέκτασης της ένδειξης του Risdiplam (Evrysdi) ώστε να καλύπτει όλες τις ηλικίες, συμπεριλαμβανομένων των βρεφών με SMA (νωτιαία μυϊκή ατροφία) από τη γέννηση.

Επί του παρόντος στην Ευρωπαϊκή Ένωση το Risdiplam είναι εγκεκριμένο για χρήση σε ασθενείς από 2 μηνών με SMA τύπου 1, 2 ή 3 ή για τους ασθενείς που φέρουν 4 αντίγραφα του γονιδίου SMN2. Η εισήγηση του CHMP έχει παραπεμφθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκειμένου να αξιολογηθεί και προκειμένου να ληφθεί η τελική απόφαση, η οποία αναμένεται να εκδοθεί σε διάστημα εντός 2 μηνών. Μια θετική απόφαση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα σημαίνει ότι το Risdiplam θα είναι εγκεκριμένο για χρήση σε άτομα με SMA ήδη από τη γέννηση και στις 27 χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως και στην Ισλανδία, την Νορβηγία και το Λιχτενστάιν.

Η θετική εισήγηση της CHMP στηρίχθηκε σε δεδομένα ασφαλείας και φαρμακοκινητικής από 18 μωρά και σε δεδομένα αποτελεσματικότητας από 7 μωρά που συμμετείχαν στη μελέτη RAINBOWFICH (NCT03779334), μια πολυκεντρική μελέτη ανοιχτού τύπου που αξιολογεί το Risdiplam σε προ-συμπωματικά βρέφη με γενετικά διαγνωσμένη SMA τύπου 1 ηλικίας από την στιγμή της γέννησης έως και 6 εβδομάδων.

Τα προκαταρκτικά δεδομένα αποτελεσματικότητας από την μελέτη RAINBOWFISH που παρουσιάστηκαν στο Muscular Dystrophy Association (MDA) Clinical  & Scientific Conference τον Μάρτιο του 2022 καταδεικνύουν ότι βρέφη που έλαβαν Risdiplam για τουλάχιστον 1 χρόνο είχαν τη δυνατότητα να καθίσουν, να σηκωθούν και να περπατήσουν εντός του χρονικού πλαισίου που αντιστοιχεί σε υγιή μωρά.

Στην μελέτη RAINBOWFISH συμμετείχαν 26 νεογέννητα ηλικίας από 16 έως 40 ημερών όταν έλαβαν την πρώτη δόση Risdiplam. Αποτελέσματα της βασικής ανάλυσης της μελέτης θα κοινοποιηθούν προσεχώς σε συναφή επιστημονικά συνέδρια εντός του 2023.

Nωτιαία Μυϊκή Ατροφία (SMA)
Πρόκειται για μία αυτοσωμική υπολειπόμενη ασθένεια, δηλαδή για να εκδηλωθεί η ασθένεια, πρέπει να έχουν και οι δύο γονείς μετάλλαξη στο γενετικό τους υλικό ή να συμβεί μία τυχαία μετάλλαξη δίχως να υπάρχουν βλάβες στους γονείς (de novo). Είναι η τρίτη πιο συχνή στην Ελλάδα (1-12 γεννήσεις στην Ελλάδα, 1:6.000-11.000 γεννήσεις ετησίως και παγκοσμίως) και αφορά στην έλλειψη μίας πρωτεΐνης, που ονομάζεται SMN (Survival of Motor Neuron), με μεγάλη σημασία στην λειτουργία των κινητικών νευρώνων, δηλαδή των νευρικών κυττάρων που ελέγχουν τους μύες. Υπάρχουν δύο περιοχές που μεταλλάσσονται στο γενετικό υλικό, τα γονίδια επιβίωσης κινητικού νευρώνα 1 και 2 (SMN1 και SMN2). Όταν υπάρχει μετάλλαξη στο SMN1 οδηγούμαστε σε ασθένεια, αλλά το πόσο βαριά είναι τα συμπτώματα εξαρτώνται και από τις μεταλλάξεις του SMN2, οι οποίες όσο πιο λίγες είναι, τόσο πιο ελαφρά συμπτώματα παρουσιάζονται. Υπάρχουν και πιο σπάνιες μεταλλάξεις σε άλλα σημεία του γενετικού υλικού, όπως στο χρωμόσωμα Χ, που οδηγούν σε σπάνιες μορφές Νωτιαίας Μυϊκής Ατροφίας.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Εφαρμογή ηλεκτρονικής συνταγογράφησης για τους ασφαλισμένους της ΕΥΔΑΠ

Ποιοι είναι δικαιούχοι και τι πρέπει να γνωρίζουν οι γιατροί.

Πράσινο φως δόθηκε στην ένταξη στο Σύστημα της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης (Σ.Η.Σ) των παραπεμπτικών ιατρικών πράξεων και διαγνωστικών εξετάσεων για τους ασφαλισμένους στην Υγειονομική Περίθαλψη της ΕΥΔΑΠ Α.Ε. και τα προστατευόμενα μέλη τους.

Μέχρι και τις 10-10-2023, θα είναι δυνατή η καταχώρηση παραπεμπτικών τόσο ηλεκτρονικά μέσω του Σ.Η.Σ, όσο και χειρόγραφα, σε εντολή στο Ατομικό Βιβλιάριο Υγειονομικής Περίθαλψης του κυρίως ασφαλισμένου καθώς και των προστατευόμενων μελών του, σύμφωνα με τα ως τώρα ισχύοντα. Σκοπός είναι η αντιμετώπιση και επίλυση τεχνικών προβλημάτων του ηλεκτρονικού συστήματος που ίσως προκύψουν, καθώς και η εξοικείωση των χρηστών με το καινούργιο σύστημα και παράλληλα η καλύτερη εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων.

Οδηγίες εφαρμογής

(1) Δικαίωμα συνταγογράφησης έχουν όλοι οι Ιατροί που είναι πιστοποιημένοι στην ΗΔΙΚΑ, Ιατροί της Υγειονομικής Υπηρεσίας ΕΥΔΑΠ Α.Ε., οι συνεργαζόμενοι και μη συνεργαζόμενοι με την Υγειονομική Υπηρεσία της ΕΥΔΑΠ Α.Ε., οι νοσοκομειακοί Ιατροί και οι Ιατροί των Ιδιωτικών Κλινικών.

(2) Οι Ιατροί κατά την συνταγογράφηση υποχρεούνται στην ορθή και σύννομη συνταγογράφηση, σύμφωνα με τους κανόνες της κείμενης νομοθεσίας.

(3) Σε πρώτη φάση τα ηλεκτρονικά παραπεμπτικά θα εκτελούνται από συνεργαζόμενους και μη συνεργαζόμενους παρόχους υγείας, χωρίς έγκριση ελεγκτού ιατρού και χωρίς συμμετοχή του ασφαλισμένου στο κόστος των εξετάσεων.

(4) Επίσης στην παρούσα φάση προκειμένου να πραγματοποιηθεί η εκτέλεση των παραπεμπτικών είναι απαραίτητο να γίνει η εκτύπωση τους με υπογραφή και σφραγίδα του θεράποντος ιατρού.

(5) Τα βιβλιάρια υγείας εξακολουθούν να ισχύουν για τις παροχές που δεν έχουν ενταχθεί στην Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση, και ισχύει η χειρόγραφη διαδικασία και έγκριση ελεγκτού ιατρού.

Από την Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση εξαιρούνται οι φυσικοθεραπείες, οι οδοντιατρικές εργασίες, οι λογοθεραπείες, οι ψυχοθεραπείες, τα οπτικά είδη, τα είδη διατροφής, τα υλικά σακχάρου κλπ. υλικά.

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

20 Χρόνια Coronis Research: Γιορτάζουμε αναδεικνύοντας ακόμη περισσότερο την αξία των κλινικών μελετών

Η Coronis Research, με αφορμή τον εορτασμό των είκοσι χρόνων παρουσίας της στον κλάδο της Κλινικής Έρευνας,  δημιούργησε ένα επετειακό βίντεο με πρόθεση να αναδείξει περαιτέρω την αξία των κλινικών μελετών. Με τη συμμετοχή τους, διακεκριμένοι και διεθνώς καταξιωμένοι Έλληνες Ερευνητές, έδωσαν το δικό τους μήνυμα απαντώντας στο ερώτημα «Τι είναι οι κλινικές μελέτες και ποια η αξία τους»;

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο σε αυτόν τον σύνδεσμο.

Στο βίντεο συμμετείχαν με τις δηλώσεις τους οι κορυφαίοι στον τομέα τους ιατροί – ερευνητές (φωτογραφία):

  1. Ευγένιος Γουσέτης, Παιδίατρος, Αιματολόγος – Ογκολόγος, Διευθυντής Μονάδας Μεταμόσχευσης Μυελού Οστών, Ογκολογική μονάδα Παιδιών «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη – Ελπίδα», Νοσοκομείο Παίδων «H Αγία Σοφία»,
  2. Παναγιώτης Παναγιωτίδης, Καθηγητής Αιματολογίας ΕΚΠΑ, Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Λαϊκό»,
  3. Λεωνίδας Στεφανής, Καθηγητής Νευρολογίας, Διευθυντής Α’ Νευρολογικής Κλινικής ΕΚΠΑ, Αιγινήτειο Νοσοκομείο,
  4. Αμάντα Ψυρρή, Παθολόγος – Ογκολόγος, Διευθύντρια Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής ΕΚΠΑ, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν».

«Η Coronis θα συνεχίσει να δραστηριοποιείται με την ίδια δυναμική που ακολούθησε τα 20 πρώτα χρόνια της λειτουργίας της, με όραμα και στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη των κλινικών μελετών στην χώρα μας. Στην Coronis στηρίζουμε με τις επιστημονικές υπηρεσίες μας το έργο των φαρμακευτικών εταιρειών αλλά και το έργο των Επιστημόνων και των Ερευνητών – Ιατρών, που δεν σταματούν να προσπαθούν για να γίνει η ελπίδα πραγματικότητα», δήλωσε σχετικά η κ. Ευαγγελία Κοράκη, Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της Coronis Research.

Για την Coronis Research

H Coronis Research αποτελεί έναν από τους κορυφαίους Κατ’ Ανάθεση Οργανισμούς Έρευνας, με 20ετή παρουσία στην Ελλάδα και δραστηριοποίηση σε Κύπρο και Βουλγαρία. Σήμερα, η Coronis αποτελεί συνεργάτη επιλογής για πολλές διεθνείς φαρμακευτικές εταιρείες, εταιρείες βιοτεχνολογίας και ιατροτεχνολογικών προϊόντων. Οι υπηρεσίες της εκτείνονται σε όλο το φάσμα ανάπτυξης και διάθεσης καινοτόμων θεραπειών, υποστηρίζοντας αποτελεσματικά όλη τη διαδικασία εισόδου μιας νέας θεραπείας στην αγορά, από τα επιμέρους στάδια της έρευνας, έγκρισης, τιμολόγησης, αποζημίωσης έως και τη μετεγκριτική παρακολούθηση της ασφαλούς χρήσης και κυκλοφορίας της, μέσω των υπηρεσιών φαρμακοεπαγρύπνησης και των προγραμμάτων υποστήριξης ασθενών. Ως ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Ελληνικού Συλλόγου των CROs (HACRO) και ενεργό μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας των CROs (EUCROF), η Coronis βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των αλλαγών και εξελίξεων των κλάδου. Διαβάστε περισσότερα στο www.coronis.gr

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ο ΕΟΔΥ για την Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας

Ιδιαίτερο γνώρισμα της κάθε χρόνιας νόσου είναι ο ασυμπτωματικός χαρακτήρας της.

Η 28η Ιουλίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας. Στόχος της συγκεκριμένης ημέρας είναι η ενημέρωση των πολιτών και η ευαισθητοποίηση των εμπλεκόμενων φορέων για τις ιογενείς ηπατίτιδες, την πρόληψη και την αντιμετώπισή τους.

Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα πολύτιμο όργανο, εκτελεί πολλές ζωτικές λειτουργίες και είναι μοναδικό. Η υγεία του ήπατος είναι θεμελιώδης για την ανθρώπινη ζωή και η προσβολή του από τους ιούς της ηπατίτιδας μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τη υγεία.

Υπάρχουν 5 διαφορετικοί τύποι ιών ηπατίτιδας (Α έως Ε), αλλά οι ιοί ηπατίτιδας Β, D και C αποτελούν τις πιο σοβαρές μορφές γιατί προκαλούν χρόνιες λοιμώξεις και εξακολουθούν να είναι συχνές προκαλώντας σχεδόν 8.000 νέες λοιμώξεις κάθε μέρα. Παγκοσμίως δίνεται προτεραιότητα στην εξάλειψη των λοιμώξεων από ιό ηπατίτιδας B και C, καθώς μπορεί οι χρόνιες ηπατίτιδες να έχουν αυξημένο κίνδυνο κίρρωσης και ηπατοκυτταρικού καρκίνου, επιπλοκές που είναι υπεύθυνες για περίπου 1 εκατομμύριο θανάτους ετησίως. Ιδιαίτερο πρόβλημα αποτελεί η ηπατίτιδα D, που προσβάλλει αποκλειστικά ασθενείς με ηπατίτιδα Β και αποτελεί την πιο ταχέως εξελισσόμενη μορφή χρόνιας ιογενούς ηπατίτιδας.

Ιδιαίτερο γνώρισμα της κάθε χρόνιας ηπατίτιδας είναι ο ασυμπτωματικός χαρακτήρας της, με αποτέλεσμα πολλά από τα άτομα που έχουν μολυνθεί να μην το γνωρίζουν.  Στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι περίπου 70.000 άτομα είναι χρόνιοι φορείς του ιού της ηπατίτιδας C και 200.000 του ιού της ηπατίτιδας Β. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα στην πρόληψη και αντιμετώπιση των ιογενών ηπατιτίδων.

Ο εμβολιασμός έναντι της ηπατίτιδας Β έχει από δεκαετίες συμπεριληφθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού της χώρας μας και είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος για  την πρόληψη της νόσου και των επιπλοκών της. Επιπλέον, η χρήση αντιικών φαρμάκων  έχει συμβάλει σημαντικά στην αντιμετώπιση της ηπατίτιδας Β.

Η ηπατίτιδα C είναι σήμερα ιάσιμη νόσος, δεδομένου ότι τα σύγχρονα αντιικά φάρμακα έχουν αλλάξει ριζικά τις δυνατότητες θεραπείας των ασθενών. Τα φάρμακα για ηπατίτιδα C χορηγούνται ως δισκία για 8-12 εβδομάδες, έχουν ισχυρή αντιική δράση και επιτυγχάνουν εκρίζωση του ιού (η μόνη περίπτωση εκρίζωσης μίας χρόνιας ιογενούς λοίμωξης) σχεδόν (>95%) σε όλους τους ασθενείς.

Για το έτος 2023, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τονίζει τη σημασία του ήπατος (ένα ήπαρ-μια ζωή) και προτρέπει τα άτομα να απευθύνονται σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας για να ελεγχθούν.

Κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να εξεταστεί, κατόπιν ραντεβού, στο Κέντρο Σεξουαλικής Υγείας του ΕΟΔΥ («Πολυκλινική Αθηνών», Πειραιώς 3, Ομόνοια, τηλ: 2108813615). Το Τμήμα Ηπατιτίδων του ΕΟΔΥ είναι στη διάθεση του κοινού και των επαγγελματιών υγείας για οποιαδήποτε διευκρίνιση ή και πληροφορία στα τηλέφωνα: 210 5212178 και  210 5212183, καθώς και στο διαδίκτυο.

Πηγές:
ΕΟΔΥ

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Νέα θεραπεία για την αθηροσκλήρωση από Αυστριακούς ερευνητές [μελέτη]

Ανακάλυψαν τον τρόπο της πορείας εξέλιξης της νόσου. Τα νέα ευρήματα συμβάλλουν αποφασιστικά στην καλύτερη κατανόηση της αθηροσκλήρωσης.

Επιστημονική ομάδα από την ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης προσδιόρισε για πρώτη φορά ένα μονοπάτι-κλειδί που θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για μια νέα θεραπευτική προσέγγιση της αθηροσκλήρωσης.

Τα ευρήματα της μελέτης τους δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό “Immunity”.

Οι καρδιαγγειακές παθήσεις, όπως οι καρδιακές προσβολές ή τα εγκεφαλικά επεισόδια, οι οποίες προκαλούνται από εναποθέσεις στα εσωτερικά τοιχώματα των αρτηριακών αγγείων, ευθύνονται για περίπου το ένα τρίτο των θανάτων παγκοσμίως.

Τα ευρήματα της ομάδας με επικεφαλής τον Christoph Binder από το Κλινικό Ινστιτούτο Εργαστηριακής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Βιέννης βασίστηκαν στην ανακάλυψη ενός υποτύπου ανοσοποιητικού κυττάρου που εμφανίζεται τόσο σε αθηρωματικές αγγειακές βλάβες ποντικιών όσο και σε ανθρώπινες.

Συγκεκριμένα, πρόκειται για μια υπο-ομάδα λευκών αιμοσφαιρίων (μακροφάγα) που παράγουν ορισμένους παράγοντες συμπληρώματος, όπως ο παράγοντας συμπληρώματος Η (CFH).

Η έρευνα έδειξε ότι ο CFH διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση των ανοσολογικών διεργασιών που σχετίζονται με την εξέλιξη των φλεγμονωδών διεργασιών στην αθηροσκλήρωση, αναφέρεται χαρακτηριστικά.

“Ο CFH περιορίζει την ικανότητα ορισμένων κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος να απομακρύνουν τα κύτταρα που πεθαίνουν, επιδεινώνοντας έτσι τις αθηρωματικές αλλαγές”, επεσήμανε. Αντίθετα, σε ένα μοντέλο με ποντίκια, η απουσία του CFH αποδείχθηκε ότι επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου.

“Σε αντίθεση με τη συμβατική άποψη ότι ο ρόλος του συστήματος του συμπληρώματος στην αθηροσκλήρωση ελέγχεται κυρίως από το συμπλήρωμα που προέρχεται από το ήπαρ μέσω της κυκλοφορίας του αίματος, δείξαμε τώρα ότι ο παράγοντας του συμπληρώματος Η, ο οποίος είναι κρίσιμος σε αυτή τη διαδικασία, παράγεται τοπικά από τα ίδια τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος”, ανέφερε ο Binder.

“Επιπλέον, καταφέραμε να δείξουμε για πρώτη φορά εάν και πώς ο παράγοντας H του συμπληρώματος ελέγχεται άμεσα στα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος”, ανέφερε ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Máté Kiss.

Τα νέα αυτά ευρήματα συμβάλλουν αποφασιστικά στην καλύτερη κατανόηση της αθηροσκλήρωσης. Περαιτέρω έρευνες θα πρέπει τώρα να τα επιβεβαιώσουν. Επιπλέον, θα αναλυθεί τώρα αν η ανακάλυψη ισχύει και για άλλες χρόνιες φλεγμονώδεις νόσους.

Η αθηροσκλήρωση είναι μια προοδευτική ασθένεια των αρτηριακών αιμοφόρων αγγείων που προκαλεί υπερβολικές εναποθέσεις λιπών (λιπιδίων) και άλλων ουσιών.

Αυτό προάγει τη χρόνια φλεγμονή στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων, η οποία με τη σειρά της επισύρει αλλαγές στις αρτηρίες.

Επί του παρόντος, η θεραπεία της αθηροσκλήρωσης αποσκοπεί στην επιβράδυνση της εξέλιξης αυτών των αλλαγών και κατά το δυνατόν στην πρόληψη των επακόλουθων καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Τα νέα ευρήματα θα συμβάλουν επίσης αποφασιστικά στην καλύτερη κατανόηση της νόσου.

 

 

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ειρ. Αγαπηδάκη: «Με την μεταρρύθμιση στον ΕΟΔΥ, η Ελλάδα θα είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά οποιαδήποτε νέα κρίση δημόσιας υγείας»

Να θωρακίσει την χώρα απέναντι στις απειλές δημόσιας υγείας επιδιώκει το υπουργείο Υγείας με την μεταρρύθμιση στον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), βάσει και των συστάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Όπως τόνισε, κατά την ομιλία της στην Ολομέλεια η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, επειδή είναι πάρα πολύ εύκολο με τα μεταδιδόμενα νοσήματα να ξαναζήσουμε μια νέα πανδημία, το υπουργείο, λαμβάνοντας υπόψη του τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, φέρνει ρυθμίσεις που αλλάζουν θεμελιακά όχι μόνο την διάρθρωση του ΕΟΔΥ, αλλά και τον τρόπο διοίκησής του, έτσι ώστε να καταστεί ουσιαστική η μεταρρύθμισή του και να μπορέσει να επιτελέσει αποτελεσματικά το έργο του.
Οι νέες διατάξεις προβλέπουν την αλλαγή του μοντέλου διοίκησης του Οργανισμού, με βασικό άξονα της αναμόρφωσης τον διαχωρισμό ανάμεσα στο διοικητικό και το επιστημονικό έργο του.
«Χωρίς να αποκόπτουμε την μία λειτουργία από την άλλη, την διοικητική από την επιστημονική, προσπαθούμε να έχουμε μια πιο ευέλικτη δομή για να μπορεί ο Οργανισμός να εκπληρώνει τάχιστα και αποτελεσματικά την αποστολή του. Για μας η αναβάθμιση της δημόσιας Υγείας, η ενίσχυση του ΕΣΥ και η βελτίωση των δεικτών υγείας του πληθυσμού, είναι βαθιά δέσμευση γι’ αυτή την τετραετία και γι’ αυτή την επίτευξη του στόχου έχουμε θέσει στο κέντρο των προσπαθειών την δημόσια υγεία, ενσωματώνοντας τρία βασικά έργα από τον προϋπολογισμό, άνω των 35 εκατ. ευρώ στο Ταμείο Ανάκαμψης για να τα υλοποιήσει ο ΕΟΔΥ» ανέφερε συγκεκριμένα η κ. Αγαπηδάκη. Πρόκειται για τα έργα:
– Αναβάθμισης του Εθνικού Μηχανισμού Επιδημιολογικής Επιτήρησης, ώστε να έχουμε αξιόπιστα δεδομένα για τις απειλές δημόσιας υγείας.
– Αναβάθμισης του συστήματος ετοιμότητας και αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών δημόσιας υγείας για να μπορούμε άμεσα να αντιμετωπίζουμε τις απειλές και να μην εξελίσσονται σε πανδημίες.
– Ενίσχυσης της επιχειρησιακής ετοιμότητας του ΕΟΔΥ.
«Με αυτές τις διατάξεις κάνουμε ένα πρώτο βήμα για την αναμόρφωση του ΕΟΔΥ, προκειμένου να δώσουμε την δυνατότητα στα διοικητικά του όργανα να επιτελέσουν πιο αποτελεσματικά τον ρόλο τους. Συγκεκριμένα αυξάνουμε τις απαιτήσεις των ακαδημαϊκών προσόντων για τις θέσεις του προέδρου, απαλλάσσουμε από τον διοικητικό φόρτο και του δίνουμε την δυνατότητα να αφιερωθεί περισσότερο στα επιστημονικά καθήκοντά του και να ασχοληθεί αποτελεσματικότερα με όλο το διοικητικό έργο και να προχωρήσει τάχιστα τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης. Θεσπίζουμε επιστημονική επιτροπή η οποία γνωμοδοτεί στον πρόεδρο ότι έχουμε επιστημονικά τεκμηριωμένες λύσεις και έτσι αποκτούμε την δυνατότητα να αλλάξουμε την εξής πραγματικότητα: σήμερα ο πρόεδρος αφιέρωνε τα τρία τέταρτα του χρόνου του με διοικητικά θέματα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να κάνει επιστημονική και επιχειρησιακή δουλειά στον Οργανισμό» υπογράμμισε συγκεκριμένα η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας.
«Αυτές τις χρόνιες παθογένειες ερχόμαστε να θεραπεύσουμε και για το λόγο αυτό έχουμε χρέος όλοι μας να υποστηρίξουμε αυτό το νομοσχέδιο. Έχουμε χρέος απέναντι στις επόμενες γενιές να αποκτήσουμε ένα αποτελεσματικό σύστημα Υγείας, έναν αποτελεσματικό ΕΟΔΥ κι έτσι την επόμενη φορά που θα έχουμε μια νέα απειλή δημόσιας υγείας, η Ελλάδα να είναι έτοιμη με το επιστημονικό δυναμικό, με τα εργαλεία που χρειάζεται να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά οποιαδήποτε νέα κρίση».
Παίρνοντας τον λόγο, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Κατρίνης, ζήτησε από την αναπληρώτρια υπουργό Υγείας να εξηγήσει, πώς είναι δυνατόν, ενώ ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ έχει ζητήσει την εφαρμογή νέου οργανογράμματος βάσει διεθνών πρακτικών, το υπουργείο να το αγνοεί. Απαντώντας η κ. Αγαπηδάκη εξήγησε ότι αυτά στα οποία αναφέρεται ο κ. Κατρίνης αφορούν την οργάνωση του Οργανισμού σε σχέση με τα τμήματα τα οποία εποπτεύει ο κ. Ζαούτης και όχι την διοίκηση, της οποίας την ευθύνη εποπτείας έχει το υπουργείο Υγείας. «Καταλαβαίνω την ντρίπλα που πάτε να μου κάνετε, αλλά μικρή έπαιζα ποδόσφαιρο και ήμουν πολύ καλή στην άμυνα», κατέληξε η κ. Αγαπηδάκη.
Πηγη: http://medispin.blogspot.com/

Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας: Σχεδόν 8.000 νέες λοιμώξεις κάθε μέρα

Η 28η Ιουλίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας. Στόχος της συγκεκριμένης ημέρας είναι η ενημέρωση των πολιτών και η ευαισθητοποίηση των εμπλεκόμενων φορέων για τις ιογενείς ηπατίτιδες, την πρόληψη και την αντιμετώπισή τους.

Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα πολύτιμο όργανο, εκτελεί πολλές ζωτικές λειτουργίες και είναι μοναδικό.

Η υγεία του ήπατος είναι θεμελιώδης για την ανθρώπινη ζωή και η προσβολή του από τους ιούς της ηπατίτιδας μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τη υγεία.

Υπάρχουν 5 διαφορετικοί τύποι ιών ηπατίτιδας (Α έως Ε), αλλά οι ιοί ηπατίτιδας Β, D και C αποτελούν τις πιο σοβαρές μορφές γιατί προκαλούν χρόνιες λοιμώξεις και εξακολουθούν να είναι συχνές προκαλώντας σχεδόν 8.000 νέες λοιμώξεις κάθε μέρα. Παγκοσμίως δίνεται προτεραιότητα στην εξάλειψη των λοιμώξεων από ιό ηπατίτιδας B και C, καθώς μπορεί οι χρόνιες ηπατίτιδες να έχουν αυξημένο κίνδυνο κίρρωσης και ηπατοκυτταρικού καρκίνου, επιπλοκές που είναι υπεύθυνες για περίπου 1 εκατομμύριο θανάτους ετησίως. Ιδιαίτερο πρόβλημα αποτελεί η ηπατίτιδα D, που προσβάλλει αποκλειστικά ασθενείς με ηπατίτιδα Β και αποτελεί την πιο ταχέως εξελισσόμενη μορφή χρόνιας ιογενούς ηπατίτιδας.

Ιδιαίτερο γνώρισμα της κάθε χρόνιας ηπατίτιδας είναι ο ασυμπτωματικός χαρακτήρας της,  με αποτέλεσμα πολλά από τα άτομα που έχουν μολυνθεί να μην το γνωρίζουν.  Στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι περίπου 70.000 άτομα είναι χρόνιοι φορείς του ιού της ηπατίτιδας C και 200.000 του ιού της ηπατίτιδας Β. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα στην πρόληψη και αντιμετώπιση των ιογενών ηπατιτίδων.

Ο εμβολιασμός έναντι της ηπατίτιδας Β έχει από δεκαετίες συμπεριληφθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού της χώρας μας και είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος για  την πρόληψη της νόσου και των επιπλοκών της. Επιπλέον, η χρήση αντιικών φαρμάκων  έχει συμβάλει σημαντικά στην αντιμετώπιση της ηπατίτιδας Β.

Η ηπατίτιδα C είναι σήμερα ιάσιμη νόσος, δεδομένου ότι τα σύγχρονα αντιικά φάρμακα έχουν αλλάξει ριζικά τις δυνατότητες θεραπείας των ασθενών. Τα φάρμακα για ηπατίτιδα C χορηγούνται ως δισκία για 8-12 εβδομάδες, έχουν ισχυρή αντιική δράση και επιτυγχάνουν εκρίζωση του ιού (η μόνη περίπτωση εκρίζωσης μίας χρόνιας ιογενούς λοίμωξης) σχεδόν (>95%) σε όλους τους ασθενείς.

Για το έτος 2023, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τονίζει τη σημασία του ήπατος (ένα ήπαρ-μια ζωή) και προτρέπει τα άτομα να απευθύνονται σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας για να ελεγχθούν

Κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να εξεταστεί, κατόπιν ραντεβού, στο Κέντρο Σεξουαλικής Υγείας του ΕΟΔΥ («Πολυκλινική Αθηνών», Πειραιώς 3, Ομόνοια, τηλ: 2108813615). Το Τμήμα Ηπατιτίδων του ΕΟΔΥ είναι στη διάθεση του κοινού και των επαγγελματιών υγείας για οποιαδήποτε διευκρίνιση ή και πληροφορία στα τηλέφωνα: 210 5212178 και  210 5212183, καθώς και στο διαδίκτυο:  eody.gov.gr  

 

 

Πηγη: https://healthmag.gr/

Προβλήματα ψυχικής υγείας για ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα (έρευνα)

Περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα εμφανίζουν κατάθλιψη, άγχος και άλλα προβλήματα ψυχικής υγείας, ωστόσο η πλειοψηφία από αυτούς ερωτάται σπάνια ή ποτέ από τους γιατρούς για τα ζητήματα αυτά. Τα παραπάνω προκύπτουν από έρευνα του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ και του Βασιλικού Κολεγίου του Λονδίνου, που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Rheumatology».

Οι ερευνητές εξέτασαν τα νευρολογικά και ψυχιατρικά συμπτώματα 1.853 ασθενών με συστηματικές αυτοάνοσες ρευματικές παθήσεις, όπως ο λύκος και η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Διαπίστωσαν ότι το φάσμα των πιθανών ψυχικών και νευρολογικών συμπτωμάτων ήταν πολύ ευρύτερο από ό,τι είχε αναφερθεί στο παρελθόν. Όπως προέκυψε, το 55% των ασθενών με συστηματικές αυτοάνοσες ρευματικές παθήσεις βίωναν κατάθλιψη, το 57% βίωναν άγχος, το 89% είχε περάσει σοβαρή κόπωση και το 70% γνωστική δυσλειτουργία.

Επίσης, έκαναν έρευνα σε 289 κλινικούς γιατρούς, κυρίως ρευματολόγους, ψυχίατρους και νευρολόγους, και διεξήγαν 113 συνεντεύξεις με ασθενείς και γιατρούς. Όπως προέκυψε, τα συμπτώματα ψυχικής υγείας που περιέγραψαν οι ασθενείς ήρθαν σε έντονη αντίθεση με τις εκτιμήσεις των κλινικών γιατρών. Για παράδειγμα, το 47% των ασθενών με λύκο ανέφεραν ότι βίωναν σκέψεις αυτοκτονίας, έναντι του 15% που εκτιμούσαν οι γιατροί. Μάλιστα, οι κλινικοί γιατροί συχνά εξεπλάγησαν και ανησύχησαν με τη συχνότητα και το ευρύ φάσμα των συμπτωμάτων που ανέφεραν οι ασθενείς στους ερευνητές.

Επιπλέον, η μελέτη διαπίστωσε διαφωνίες μεταξύ κλινικών γιατρών που ειδικεύονται σε διαφορετικές πτυχές της περίθαλψης, καθώς και ότι πολύ λίγα νοσοκομεία διέθεταν αποτελεσματικά συστήματα περίθαλψης, όπου ρευματολόγοι, νευρολόγοι και ψυχίατροι συνεργάζονταν.

Ο Τομ Πόλακ από το Ινστιτούτο Ψυχιατρικής, Ψυχολογίας και Νευροεπιστήμης στο Βασιλικό Κολέγιο του Λονδίνου δηλώνει: «Γνωρίζουμε εδώ και αρκετό καιρό ότι η ύπαρξη μιας συστηματικής αυτοάνοσης νόσου μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική υγεία, αλλά η μελέτη αυτή δίνει μια εκπληκτική εικόνα για το εύρος και τον αντίκτυπο αυτών των συμπτωμάτων. Όλοι όσοι εργάζονται στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης με αυτούς τους ασθενείς θα πρέπει να ρωτούν τακτικά για την ψυχική ευεξία και οι ασθενείς θα πρέπει να υποστηρίζονται, ώστε να μιλούν χωρίς να φοβούνται ότι θα κριθούν. Κανένας ασθενής δεν πρέπει να υποφέρει σιωπηλά».

Η μελέτη έδειξε ότι οι ασθενείς συχνά διστάζουν να αναφέρουν στους κλινικούς γιατρούς τα προβλήματα ψυχικής υγείας που μπορεί να αντιμετωπίζουν, νιώθοντας μερικές φορές ότι μπορεί να στιγματιστούν. Οι ασθενείς ανέφεραν σε κάποιες περιπτώσεις ότι ακόμη και όταν μοιράζονταν με τους γιατρούς τα συμπτώματα ψυχικής υγείας, συχνά δεν σχολιάζονταν ή δεν καταγράφονταν με ακρίβεια ή και καθόλου.

 

 

 

Πηγή: ΑΠΕΜΠΕ

 

Πηγη: https://healthmag.gr/