Κατηγορία: Γενικά

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Έμφραγμα: Στα σκαριά συσκευή διάγνωσης με νανοσωματίδια

Μια συσκευή για διάγνωση του εμφράγματος με τη χρήση νανοσωματιδίων βρίσκεται στα σκαριά. Τα νανοσωματίδια αποτελούν πολύτιμα εργαλεία σε ένα ευρύ φάσμα βιοϊατρικών εφαρμογών, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανίχνευση, τη διάγνωση και τη θεραπεία παθήσεων, αλλά και για την αντιγήρανση.

Με την εφαρμογή της νανοτεχνολογίας στην ιατρική, μέσω της χρήσης νανοσωματιδίων, ήδη μπορεί να γίνει στοχευμένη θεραπεία του καρκίνου, χωρίς ο ασθενής να έχει γενικευμένες ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως η τριχόπτωση και η καταβολή. Σήμερα κυκλοφορούν στην αγορά περίπου 100 σχετικά προϊόντα, τα οποία αυξάνουν το προσδόκιμο επιβίωσης των καρκινοπαθών.

Στις νεότερες εφαρμογές των νανοσωματιδίων περιλαμβάνεται η διάγνωση του εμφράγματος με μία συσκευή, η οποία βρίσκεται στο στάδιο του πρωτότυπου και παρουσιάζεται στο πλαίσιο του διεθνούς συνεδρίου Νanotexnology 2023, που διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη.

Tα νανοσωματίδια μπορούν να ανιχνεύσουν τις αθηρωματικές πλάκες

«Τα νανοσωματίδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διάφορες εφαρμογές, όπως για τη διάγνωση του εμφράγματος», ανέφερε η εξειδικευμένη σε θέματα νανοτεχνολογίας καρδιολόγος, διδάκτωρ του ΑΠΘ, Βαρβάρα Καραγκιοζάκη. Σημείωσε, μάλιστα, ότι η διάγνωση μπορεί να γίνει είτε με ενδοφλέβια χορήγηση των νανοσωματιδίων είτε με χρήση των νανοσωματιδίων ως τμήματος ενός βιοαισθητήρα σε μία φορετή ή φορητή συσκευή.

«Λόγω του πολύ μικρού μεγέθους τους τα νανοσωματίδια μπορούν να ανιχνεύσουν τους αντίστοιχους βιοδείκτες-αντιγόνα που υπάρχουν πάνω στην επιφάνεια των κυττάρων, στα οποία θέλουμε να στοχεύσουμε. Στην αθηρωματική πλάκα, όπου δημιουργούνται στενώσεις στις αρτηρίες, τα ενδοθηλιακά κύτταρα, δηλαδή τα κύτταρα που περιβάλλουν το τοίχωμα του αγγείου, έχουν στην επιφάνειά τους κάποια βιομόρια.

Αυτά μπορεί να αλληλεπιδράσουν με αντίστοιχα βιομόρια που βάζουμε πάνω στο νανοσωματίδιο. Οπότε ενώνονται αυτά σαν ένα σύμπλεγμα αντιγόνο-αντίσωμα και το νανοσωματίδιο πηγαίνει στην αθηρωματική πλάκα. Αυτό γίνεται για τη διάγνωση του εμφράγματος.

Tα νανοσωματίδια που έχουν υψηλή εκλεκτικότητα μπορούν να ανιχνεύσουν τις αθηρωματικές πλάκες, οι οποίες θα σπάσουν και θα προκαλέσουν το έμφραγμα. Ουσιαστικά γίνεται διάγνωση του εμφράγματος από ρήξη της αθηρωματικής πλάκας. Ο μηχανισμός εμφράγματος στους νέους ανθρώπους οφείλεται στη ρήξη της αθηρωματικής πλάκας μέσα στο αγγείο. Δημιουργείται θρόμβος και κλείνει το αγγείο και παθαίνει κάποιος έμφραγμα» εξήγησε η κυρία Καραγκιοζάκη, σύμφωνα με όσα μεταφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Αναφερόμενη στη διάγνωση του εμφράγματος με χρήση των νανοσωματιδίων ως τμήματος ενός βιοαισθητήρα, σημείωσε ότι δημιουργούνται από την εταιρεία Bl NanoBiomed πρωτότυπα για βιοαισθητήρες, που μπορούν να ανιχνεύσουν με μία σταγόνα αίματος τους δείκτες του εμφράγματος, σε όποιο σημείο κι αν βρίσκεται κανείς.

Παράλληλα, επισήμανε ότι μπορεί με τη χρήση της νανοτεχνολογίας να γίνεται ταυτόχρονα διάγνωση και θεραπεία των ασθενειών, αναφέροντας ως παράδειγμα ότι μπορεί έναν νανοσωματίδιο που ανιχνεύει και διαγιγνώσκει το έμφραγμα να μεταφέρει ένα φάρμακο, το οποίο θα προκαλεί λύση το θρόμβου.

Ήδη τα νανοσωματίδια χρησιμοποιούνται για τον καρκίνο

«Τα νανοσωματίδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε διάφορες εφαρμογές για διάγνωση και θεραπεία των ασθενειών. Ήδη χρησιμοποιούνται για τον καρκίνο. Υπάρχουν στην αγορά νανοφάρμακα, τα οποία είναι είδος νανοσωματίδιων. Κυρίως είναι λιποσώματα τα οποία χρησιμοποιούνται για στοχευμένη θεραπεία του καρκίνου.

Το νανοσωματίδιο, το οποίο μπορεί να μεταφέρει ένα χημειοθεραπευτικό φάρμακο, πηγαίνει στοχευμένα στη περιοχή του καρκίνου, απελευθερώνει το χημειοθεραπευτικό φάρμακο, οπότε ουσιαστικά διαλύει τον καρκίνο στοχευμένα, τοπικά. Οπότε δεν έχουμε τις γενικευμένες ανεπιθύμητες ενέργειες με την πτώση των τριχών με την καταβολή κ.λπ.

Αντίστοιχα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν στις νευρεκφυλιστικές παθήσεις σε αρθροπάθειες, σε αυτοάνοσα κ.λπ. Ουσιαστικά, η νανοϊατρική χρησιμεύει για τη διάγνωση αλλά και για να λύσουμε άλυτα κλινικά προβλήματα. Υπάρχουν ήδη στην αγορά με τη μορφή λιποσωμάτων, νομίζω υπάρχουν γύρω στα 100 προϊόντα νανοϊατρικής που ήδη χρησιμοποιούνται», πρόσθεσε η κ. Καραγκιοζάκη.

Αναφερόμενη στις εφαρμογές της νανοτεχνολογίας στην κοσμετολογία, επισήμανε ότι ήδη κυκλοφορούν αντιγηραντικά καλλυντικά με αντιοξειδωτικά νανοσωματίδια, τα οποία λόγω του πολύ μικρού τους μεγέθους μπορούν να διεισδύσουν εκεί όπου βρίσκονται οι ινοβλάστες που παράγουν κολλαγόνο και ελαστίνη.

Δύο τέτοια καλλυντικά που έχουν τη μορφή κρέμας έχει δημιουργήσει η ελληνική εταιρεία VK Nano. Πρόκειται για μία αντιοξειδωτική, αντιρυτιδική, συσφικτική κρέμα με κουρκουμά και οργανικά υλικά της φύσης, και για μία κρέμα επίσης αντιοξειδωτική με blueburry που επιπλέον έχει πεπτίδιο για λάμψη.

Όπως ανέφερε η κ. Καραγκιοζάκη, έχουν ολοκληρωθεί οι κλινικές μελέτες που δείχνουν ότι τα δύο προϊόντα είναι υποαλλεργικά και ασφαλή, ενώ ειδικά για την πρώτη κρέμα οι κλινικές μελέτες έδειξαν ότι μειώνει το βάθος των ρυτίδων στατιστικά σημαντικά, ενώ αυξάνει την ελαστικότητα του δέρματος κατά 9% σε 56 μέρες, όταν οι γυναίκες χάνουν την ελαστικότητα του δέρματός τους κατά 1%-2% τον χρόνο.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Ο ιολόγος μιλά για τα σημαντικά ευρήματα εξαετούς μελέτης στη Γλασκώβη, τα κρούσματα γρίπης σε γάτες και τον κίνδυνο εμφάνισης ενός ζώου – ενδιάμεσου ξενιστή.

Η εμφάνιση κρουσμάτων γρίπης των πτηνών (Η5Ν1) σε οικόσιτες και αδέσποτες γάτες στην Πολωνία, που αποκαλύφθηκε πριν από λίγες μέρες, ήταν το πιο πρόσφατο από μια σειρά ανησυχητικών γεγονότων του τελευταίου διαστήματος, όπως η επιβεβαίωση κρουσμάτων σε ανθρώπους, εργαζόμενους σε πτηνοτροφική μονάδα του Ηνωμένου Βασιλείου, ένα μήνα νωρίτερα. Επιστήμονες και αρμόδιοι οργανισμοί έχουν επισημάνει την ανάγκη επαγρύπνησης και εντατικής επιτήρησης του ιού και των μεταλλάξεών του, προκειμένου να προληφθεί η πιθανότητα εμφάνισης κάποιου στελέχους που θα σπάσει τον ανθρώπινο γονιδιακό φραγμό και θα μπορούσε δυνητικά να προκαλέσει ακόμα και πανδημία.

«Είναι δύσκολο να προβλέψουμε την εξέλιξη, αλλά δεν είναι θετικά όσα βλέπουμε τα τελευταία δύο χρόνια», λέει στο iatronet.gr o εξελικτικός ιολόγος στο Κέντρο Ιολογίας του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης, Σπύρος Λύτρας. Ο ίδιος διευκρινίζει πως μέχρι τώρα τα όποια κρούσματα μετάδοσης γρίπης των πτηνών στον άνθρωπο είναι μεμονωμένα, οφείλονται σε συγκεκριμένες μεταλλάξεις και δεν υπάρχει μετάδοση μεταξύ των ανθρώπων. Η μεγαλύτερη ανησυχία, κατά τον ίδιο, είναι να προκύψει κάποιο θηλαστικό που θα παίξει τον ρόλο του ενδιάμεσου ξενιστή μεταξύ των πουλερικών και του ανθρώπου.

Ο Έλληνας επιστήμονας είχε ενεργό συμμετοχή στην πολύ σημαντική εξαετή μελέτη του Κέντρου Ιολογίας της Γλασκώβης, που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες μέρες στο Nature, και αποκάλυψε τον ρόλο ενός συγκεκριμένου ανθρώπινου γονιδίου, ως φραγμού απέναντι στον ιό της γρίπης. Όπως εξηγεί, η κατανόηση του συγκεκριμένου μηχανισμού μπορεί να βοηθήσει στον έγκαιρο εντοπισμό των μεταλλάξεων που αποφεύγουν αυτόν τον φραγμό και στην άμεση λήψη μέτρων για την αναζήτηση της πηγής και την αποφυγή πιθανής μετάδοσης.

Η εξάπλωση της Η5Ν1 τα τελευταία 2 χρόνια

Η μετάδοση διάφορων στελεχών γρίπης των πτηνών στους ανθρώπους δεν είναι κάτι σπάνιο. Από το τέλος του 2021 παρατηρείται εξάπλωση της μετάδοσης της Η5Ν1 μεταξύ άγριων πτηνών και θηλαστικών. «Έχει περάσει από την Ευρώπη στην Αμερική και παρατηρούνται όλο και περισσότερες μεταδόσεις, μεταξύ άλλων σε θαλάσσια θηλαστικά, όπως θαλάσσιους ελέφαντες και φώκιες, που βρίσκονται νεκρά στις ακτές», σημειώνει ο κ.Λύτρας και προσθέτει: «Το γεγονός αυτό σε κάνει να αναρωτιέσαι πόσο κοντά είμαστε να κολλήσουν άνθρωποι. Προς το παρόν υπάρχουν μεμονωμένα κρούσματα αυτής της συγκεκριμένης γρίπης σε ανθρώπους, αλλά δεν έχουμε μετάδοση μεταξύ ανθρώπων».

Σύμφωνα με τον εξελικτικό ιολόγο, η συγκεκριμένη ανησυχία είναι διάχυτη και έχει βάση. «Σίγουρα πρέπει να το παρακολουθούμε στενά, όπως γίνεται σήμερα. Υπάρχει τεράστια κινητοποίηση σε αυτό το επίπεδο, διεθνώς», αναφέρει και χαρακτηρίζει ως ένα πολύ καλό παράδειγμα το γεγονός της Πολωνίας με τις νεκρές γάτες.

«Ορισμένες από αυτές τις γάτες είναι κατοικίδια και προφανώς έρχονται σε πολύ άμεση επαφή με ανθρώπους. Υπάρχουν προηγουμένως περιστατικά με μετάδοση γρίπης από γάτα στον ιδιοκτήτη της, αλλά είναι σποραδικές και αφορούν άλλου είδους γρίπες», υπογραμμίζει και συμπληρώνει: «Αν και δεν υπάρχει μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, η ανησυχία είναι ότι αυτές οι γρίπες θα περάσουν σε όλο και περισσότερα θηλαστικά τα οποία είναι κοντά στον άνθρωπο και όπως ανέφερε το ECDC πιθανόν να γίνουν μεταλλάξεις που να αποφύγουν τους φραγμούς του ανθρώπινου οργανισμού. Έτσι, αντί να έχουμε την άμεση μετάδοση από πουλιά σε ανθρώπους, υπάρχει ο κίνδυνος να έχουμε την δημιουργία ενός νέου ενδιάμεσου ξενιστή μεταξύ των πουλερικών και των ανθρώπων. Αυτή είναι κατ΄ εμέ η μεγαλύτερη ανησυχία».

Το γονίδιο – φραγμός

Η επιστημονική ομάδα του Κέντρου Ιολογίας της Γλασκώβης, με καθοριστική συμβολή και του Έλληνα επιστήμονα, διαπίστωσε στο πλαίσιο της εξαετούς έρευνας πως το γνωστό γονίδιο ΒΤΝ3Α3 έχει συγκεκριμένη λειτουργία κατά του ιού της γρίπης των πτηνών. «Το πρώτο δεδομένο που είδαμε και μας ξάφνιασε ήταν ότι το γονίδιο αυτό ουσιαστικά σταματούσε την αναπαραγωγή της γρίπης των πουλερικών, αλλά δεν είχε κανένα αποτέλεσμα σε κανέναν άλλο ιό, συμπεριλαμβάνομένης και της γρίπης των ανθρώπων. Έχει δηλαδή κάποια συγκεκριμένη λειτουργία», εξηγεί, προσθέτοντας πως όλες οι περιπτώσεις μόλυνσης ανθρώπων από τη γρίπη των πουλερικών οφείλονται σε στελέχη που είναι ανθεκτικά απέναντι στο συγκεκριμένο γονίδιο.

Ποια είναι η σημασία αυτής της ανακάλυψης; «Εκτός από τη μελλοντική δυνατότητα να δημιουργηθούν φάρμακα, η άμεση αξία έχει να κάνει με την παρακολούθηση», λέει ο κ.Λύτρας και εξηγεί: «Είναι πολύ εύκολο να δούμε τις μεταλλάξεις που αποφεύγουν το γονίδιο αν κάνουμε γενετική παρακολούθηση. Όλα τα είδη γρίπης έχουν χρησιμοποιήσει αυτές τις μεταλλάξεις για να περάσουν στους ανθρώπους. Οπότε, από τη στιγμή που θα τις εντοπίσουμε, χτυπάει γρήγορα το καμπανάκι και μπορούμε να κάνουμε επιδημιολογική ανάλυση, ιχνηλάτηση για την αναζήτηση της πηγής, απομόνωση του κρούσματος και άλλες παρεμβάσεις για την αποφυγή της μετάδοσης».

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Νεότερος τύπος ανοσοθεραπείας έχει ήδη λάβει έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και  Φαρμάκων (FDA) και από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ).

Το πολλαπλούν μυέλωμα είναι η δεύτερη πιο συχνή αιματολογική κακοήθεια. Τα κακοήθη κύτταρα του πολλαπλού μυελώματος, τα πλασματοκύτταρα, δημιουργούν μια «ασπίδα» γύρω τους για να εμποδίσουν τα κύτταρα της άμυνας να εισχωρήσουν, να τα προσεγγίσουν και να τα εξουδετερώσουν.Τα αμφιειδικά αντισώματα (bispecifics) είναι αντισώματα τα οποία με το ένα άκρο τους προσδένονται στο μυελωματικό κύτταρο και με το άλλο τους άκρο σε ένα κύτταρο της άμυνας του οργανισμού,το Τ-λεμφοκύτταρο.

Με αυτό τον τρόπο δρουν διττά αφ’ενός καταστρέφοντας απευθείας τα μυελωματικά κύτταρα αλλά ταυτόχρονα τα Τ-λεμφοκύτταρα της άμυνας μπορούν να βρεθούν πλησίον των μυελωματικών κυττάρων, να τα αναγνωρίσουν και να τα εξοντώσουν και αυτά με τη σειρά τους ευκολότερα. Πρόκειται, λοιπόν, για ένα νεότερο τύπο ανοσοθεραπείας που έχει ήδη λάβει έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και  Φαρμάκων (FDA) και από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ). Συγκεκριμένα το αμφιειδικό αντίσωμα teclistamab έχει λάβει έγκριση για τους ασθενείς που είναι ανθεκτικοί σε έναν από τους αναστολείς πρωτεασώματος (μπορτεζομίμπη, καρφιλζομίμπη, ιξαζομίμπη), σε ένα ανοσοτροποποιητικό φάρμακο, όπως η λεναλιδομίδη ή η πομαλιδομίδη και σε ένα μονοκλωνικό αντίσωμα, όπως το daratumumab ή το isatuximab.

Παράλληλα, τόσο στο φετινό Αμερικανικό Συνέδριο Ογκολογίας(ASCO) όσο και στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Αιματολογίας (EHA), υπήρξαν πολλές ανακοινώσεις για άλλα αμφιειδικά αντισώματα, όπως το elranatamab, το talquetamab, και το linvoseltamab που στοχεύουν διαφορετικά αντιγόνα στην επιφάνεια του μυελωματικού κυττάρου.

Στην κλινική μελέτη φάσης 1β RedirecTT-1, 63 ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα και διάμεσο αριθμό 5 προηγούμενων θεραπειών έλαβαν θεραπεία με το συνδυασμό δύο αμφιειδικών αντισωμάτων, το teclistamab που στοχεύει το BCMA και το talquetamab που στοχεύει το GPRC5D. Η συχνότερη παρενέργεια που καταγράφηκε ήταν το σύνδρομο απελευθέρωσης κυτοκινών (81%), η ουδετεροπενία (76%) και η αναιμία (60%). Το συνολικό ποσοστό ανταπόκρισης ανήλθε στο 84% σε όλα τα δοσολογικά επίπεδα που χρησιμοποιήθηκαν, ενώ έφτασε το 92% στη συνιστώμενη δόση για τη μετέπειτα μελέτη φάσης 2. Ειδικά για τους ασθενείς που είχαν εξωμυελική νόσο που αποτελεί επιθετικό χαρακτηριστικό της νόσου και επηρεάζει την πρόγνωση αυτών των ασθενών, το ποσοστό ανταπόκρισης ανήλθε στο 73% για όλα τα δοσολογικά επίπεδα.

Στην κλινική μελέτη TRIMM-2 65 ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα και τουλάχιστον 3 προηγούμενες γραμμές θεραπείας έλαβαν το συνδυασμό του αμφιειδικού αντισώματος talquetamab και του μονοκλωνικού αντισώματος έναντι του CD38 daratumumab χωρίς παράλληλη χορήγηση δεξαμεθαζόνης. Το συνολικό ποσοστό ανταπόκρισης ανήλθε στο 78% και οι ανταποκρίσεις βελτιώθηκαν στην πάροδο του χρόνου. Το διάμεσο διάστημα ελεύθερο προόδου νόσου ήταν 19.4 μήνες, ενώ το 93% των ασθενών επιβίωσαν τουλάχιστον 1 έτος από την έναρξη της θεραπείας. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι τα ποσοστά ανταπόκρισης ήταν υψηλά και στις υπο-ομάδες των ασθενών που ήταν ανθεκτικοί σε προηγούμενες θεραπείες με παράγοντες έναντι του CD38, έναντι του BCMA, καθώς και σε άλλα αμφιειδικά αντισώματα και αντι-BCMA θεραπεία μεCAR Τ-λεμφοκύτταρα. Οι συχνότερες παρενέργειες που καταγράφηκαν ήταν το σύνδρομο απελευθέρωσης κυτοκινών (78%), η δυσγευσία (75%), η ξηροστομία (55%), η αναιμία (52%), η καταβολή (45%) και η δερματική απολέπιση (45%).

Στην κλινική μελέτη φάσης 1/2 LINKER-MM1 252 ασθενείς μευποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα και διάμεσο αριθμό 5 προηγούμενων θεραπειών έλαβαν θεραπεία με το αμφιειδικό αντίσωμα έναντι του BCMA linvoseltamab. Οι ασθενείς που έλαβαν linvoseltamab στη δόση των 200mg είχαν συνολικό ποσοστό ανταπόκρισης 64% ενώ όσοι έλαβαν linvoseltamab 50mg είχαν συνολικό ποσοστό ανταπόκρισης 50%. Στις υπο-αναλύσεις φάνηκε ότι η δόση του linvoseltamab 200mg ήταν πιο αποτελεσματική από τη δόση των 50mg στους υψηλού κινδύνου ασθενείς με υψηλή τιμή του βιοδείκτη BCMA στον ορό, υψηλό ποσοστό διήθησης του μυελού από πλασματοκύτταρα και προχωρημένο στάδιο νόσου RISS 3. Η πιο συχνή παρενέργεια του φαρμάκου ήταν το σύνδρομο απελευθέρωσης κυτοκινών (έως 53% των ασθενών), η καταβολή (έως 33% των ασθενών) και η αναιμία (έως 40% των ασθενών).

Στις κλινικές μελέτες MagnetisMM-1, MagnetisMM-3 και MagnetisMM-9 συμπεριελήφθησαν 86 ασθενείς με διάμεσο αριθμό 7 προηγούμενων γραμμών θεραπείας και έλαβαν το αμφιειδικό αντίσωμα έναντι του BCMA elranatamab σε διάφορα δοσολογικά επίπεδα. Το συνολικό ποσοστό ανταπόκρισης ανήλθε στο 45%, ενώ ήταν 41% για του ασθενείς που είχαν λάβει προηγουμένως συζευγμένα μονοκλωνικά αντισώματα έναντι του BCMA, και 53% για του ασθενείς που είχαν προηγουμένως λάβει θεραπεία με CAR Τ-λεμφοκύτταρα έναντι του BCMA. Για τους ασθενείς που ανταποκρίθηκαν φαίνεται ότι οι ανταποκρίσεις διαρκούν τουλάχιστον 9 μήνες στο 72% των ασθενών. Το διάμεσο διάστημα ελεύθερο προόδου νόσου για όλους τους ασθενείς ήταν 4.8 μήνες, ενώ το 60% των ασθενών επιβίωσαν για τουλάχιστον 9 μήνες από την έναρξη της θεραπείας. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες περιελάμβαναν το σύνδρομο απελευθέρωσης κυτοκινών (65%), την αναιμία (59%), την ουδετεροπενία (44%), τη θρομβοπενία (41%), τη διάρροια (34%) και τη λεμφοπενία (33%).

Πολλά από τα αμφιειδικά αυτά αντισώματα βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση των μελετών και οδεύουν σύντομα προς έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές. Οι θεραπείες με αυτά τα φάρμακα σε ασθενείς που δεν είχαν άλλη θεραπευτική επιλογή, έχουν οδηγήσει σε επιμήκυνση της επιβίωσης κατά τουλάχιστον 1-1,5 έτος. Επιπλέον, βρίσκονται σε εξέλιξη πολλές κλινικές μελέτες με σκοπό την εφαρμογή αυτών των καινοτόμων θεραπειών σε πρωιμότερες γραμμές θεραπείας για να βελτιστοποιηθούν τα θεραπευτικά αποτελέσματα.

Η Αιματολογική-Ογκολογική Μονάδα της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Κλινικής του ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα συμμετέχει ενεργά σε πληθώρα κλινικών μελετών μεαμφιειδικά αντισώματα ώστε οι ασθενείς να αποκτούν πρώιμα πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες. Συγκεκριμένα, αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη 8 κλινικές μελέτες αμφιειδικών αντισωμάτων που περιλαμβάνουν το teclistamab, elranatamab, talquetamab, linvoseltamab, cevostamab σε διάφορους θεραπευτικούς συνδυασμούς και σε διαφορετικά χρονικά σημεία της νόσου. Ακολουθεί αναφορά με τις συγκεκριμένες μελέτες και τα κυριότερα κριτήρια επιλογής των ασθενών.

• MAGNETISMM-7: Θεραπεία συντήρησης με το αμφιειδικό αντίσωμα elranatamab έναντι lenalidomide εντός 120 ημερών μετά από αυτόλογη μεταμόσχευση ή εντός 60 ημερών από την ολοκλήρωση της θεραπείας εδραίωσης σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα (τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη φάσης 3)
• EMN 30-MAJESTEC 4: Θεραπεία συντήρησης με το συνδυασμό του αμφιειδικού αντισώματος teclistamab με lenalidomide έναντι μονοθεραπείας με lenalidomide εντός 120 ημερών μετά από αυτόλογη μεταμόσχευση σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα (τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη φάσης 3)
• MAGNETISMM-5: Μονοθεραπεία με το αμφιειδικό αντίσωμαelranatamab έναντι του συνδυασμού elranatamab με daratumumab και dexamethasone έναντι του συνδυασμού daratumumab με pomalidomide και dexamethasone σε ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα μετά από τουλάχιστον μια προηγούμενη γραμμή θεραπείας που περιελάμβανε λεναλιδομίδη και έναν αναστολέα πρωτεασώματος (τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη φάσης 3)
• R5458-ONC-2012: Συνδυαστική θεραπεία με το αμφιειδικό αντίσωμα linvoseltamab, δεξαμεθαζόνη και daratumumab ή carfilzomib ή lenalidomide ή bortezomib σε ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα και τουλάχιστον 2 προηγούμενες γραμμές θεραπείας (κλινική μελέτη φάσης 1β)
• GO43227: Μονοθεραπεία με cevostamab (αμφιειδικό αντίσωμα έναντι του FcRH5) σε ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα που έχουν λάβει όλες τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές (κλινική μελέτη φάσης 1β)
• GO43980: Συνδυαστική θεραπεία με cevostamab και μονοκλωνικό αντίσωμα έναντι της ιντερλευκίνης 15 σε ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα και τουλάχιστον 3 προηγούμενες γραμμές θεραπείας (κλινική μελέτη φάσης 1β)
• MajesTEC-9: Μονοθεραπεία με το αμφιειδικό αντίσωμα teclistamab έναντι του συνδυασμού pomalidomide με bortezomib και dexamethasone ή carfilzomib με dexamethasone σε ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα και 1 έως 3 προηγούμενες γραμμές θεραπείας (τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη φάσης 3)
• MONUMENTAL-3: Συνδυαστική θεραπεία με το αμφιειδικό αντίσωμα talquetamab μαζί με daratumumab και pomalidomide έναντι talquetamab με daratumumab έναντι daratumumab, pomalidomide και dexamethasone σε ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα και τουλάχιστον 1 προηγούμενη γραμμή θεραπείας που περιλάμβανε λεναλιδομίδη και έναν αναστολέα πρωτεασώματος (τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη φάσης 3).

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), ο οποίος αξιολογεί το βάρος ενός ατόμου σε σχέση με το ύψος του, δεν είναι ακριβές μέτρο για την εκτίμηση του σωματικού λίπους και της κατανομής του.

Μια σύγκριση με τη διπλή απορροφησιομετρία ακτίνων Χ (DXA), που παρουσιάστηκε στη συνάντηση ENDO 2023 στο Σικάγο, δείχνει ότι ο ΔΜΣ υποτιμά σημαντικά την έκταση της επιδημίας της παχυσαρκίας.

Οι ολόσωμες μετρήσεις DXA είναι επί του παρόντος η πιο ακριβής μέθοδος για τον προσδιορισμό της ποσότητας λίπους στο σώμα. Είναι πολύ ακριβή για τον έλεγχο του πληθυσμού και ενέχει επίσης μικρό κίνδυνο ακτινοβολίας. Ο προσδιορισμός της περιεκτικότητας σε λίπος χωρίς ακτινοβολία είναι δυνατός με τη χρήση μαγνητικής τομογραφίας (MRI), αλλά αυτό συνδέεται με ακόμη υψηλότερο κόστος.

Στο πλαίσιο της Εθνικής Έρευνας για την Υγεία και τη Διατροφή (NHANES), η οποία διεξάγεται τακτικά από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία των ΗΠΑ, διενεργήθηκε DXA σε σχεδόν 10.000 ενήλικες ηλικίας 20 έως 59 ετών μεταξύ 2011 και 2018. Ως παχύσαρκες ορίζονται γενικά οι γυναίκες με ποσοστό σωματικού λίπους άνω του 30% και οι άνδρες με ποσοστό σωματικού λίπους άνω του 25%.

Ο Aayush Visaria από το Πανεπιστήμιο Rutgers στο New Brunswick συνέκρινε τις διαγνώσεις παχυσαρκίας της DXA με την ταξινόμηση βάσει του ΔΜΣ. Οι άνδρες και οι γυναίκες θεωρούνται παχύσαρκοι από μια τιμή 30 kg/m2.

Αποτέλεσμα: Σχεδόν οι μισοί από τους ενήλικες που είχαν ταξινομηθεί ως φυσιολογικού βάρους ή υπέρβαροι με βάση τον ΔΜΣ τους ήταν παχύσαρκοι σύμφωνα με την ανάλυση DXA. Μεταξύ των μη ισπανόφωνων λευκών, το ποσοστό ήταν 44 % και μεταξύ των Ισπανόφωνων και των Ασιατών έφθανε το 49 %, αλλά μόνο το 29 % μεταξύ των Αφροαμερικανών.

Συνολικά, το 74 %, ή τα τρία τέταρτα, όλων των ενήλικων Αμερικανών ηλικίας 20-59 ετών θα έπρεπε να χαρακτηριστούν ως παχύσαρκοι με βάση την ανάλυση DXA. Με βάση τον ΔΜΣ, θα ήταν “μόνο” το 36 %.

Ο Visaria συνιστά ανεπιφύλακτα τη χρήση άλλων παραμέτρων εκτός από τον ΔΜΣ για τη διάγνωση της παχυσαρκίας.

Η DXA δεν αποτελεί επί του παρόντος ρεαλιστική επιλογή με τιμές εξοπλισμού της τάξης των 30.000 ευρώ. Η ανάλυση βιοηλεκτρικής αντίστασης είναι πολύ φθηνότερη. Εδώ, συσκευές για τον καταναλωτικό τομέα προσφέρονται πλέον για περίπου 100 ευρώ.

Ακόμη φθηνότερος είναι ο προσδιορισμός της περιφέρειας της κοιλιάς με μια μετροταινία, η οποία διατίθεται για λίγα ευρώ. Οι γυναίκες με φυσιολογικό βάρος έχουν περιφέρεια κοιλιάς ή μέσης μικρότερη από 80 εκατοστά. Για τους άνδρες, πρέπει να είναι μικρότερη από 94 εκατοστά. Το όριο της σπλαχνικής παχυσαρκίας είναι 88 εκατοστά για τις γυναίκες και 102 εκατοστά για τους άνδρες.

Ο Αμερικανικός Ιατρικός Σύλλογος τάχθηκε πρόσφατα κατά της αποκλειστικής χρήσης του ΔΜΣ για τη διάγνωση της παχυσαρκίας στην ετήσια συνάντησή του. Συμβουλεύει να λαμβάνονται υπόψη και άλλα χαρακτηριστικά, όπως το σπλαχνικό λίπος, ο δείκτης σωματικής παχυσαρκίας, η σύνθεση του σώματος, η σχετική λιπώδης μάζα, η περιφέρεια μέσης, καθώς και γενετικοί και μεταβολικοί παράγοντες.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η ανακάλυψη θα μπορούσε να συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση ασθενειών όπως ο διαβήτης και ορισμένοι τύποι καρκίνου.

Ερευνητές εντόπισαν έναν “διακόπτη” που ελέγχει τη διαδικασία καύσης λίπους στο σώμα. Μόλις ενεργοποιηθεί αυτός ο διακόπτης, τα λίπη μεταφέρονται στα μιτοχόνδρια, τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας των κυττάρων, όπου μετατρέπονται σε ενέργεια.

Η πρωτεΐνη “Arf1” λειτουργεί ως μοριακός διακόπτης στη διαδικασία αυτή, όπως δείχνει μελέτη που δημοσιεύθηκε χθες στο περιοδικό “Nature Cell Biology”. Η ανακάλυψη θα μπορούσε να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση ασθενειών όπως ο διαβήτης και ορισμένοι τύποι καρκίνου.

“Ο Arf1 διατηρεί έτσι τον μεταβολισμό σε ισορροπία” δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης Anne Spang σε συνέντευξή της στο ελβετικό πρακτορείο ειδήσεων SDA. Η ίδια είναι καθηγήτρια στο Βιοκέντρο του Πανεπιστημίου της Βασιλείας. Για να λειτουργήσει αυτό το πολύπλοκο σύστημα, πρέπει να συντονίζονται με ακρίβεια διάφορες διαδικασίες.

Το σώμα μας αποθηκεύει την περίσσεια ενέργεια με τη μορφή λίπους. Όταν χρειαζόμαστε αυτή την ενέργεια, για παράδειγμα όταν αθλούμαστε, το σώμα αξιοποιεί αυτά τα αποθέματα λίπους. Για να γίνει αυτό, το λίπος μετατρέπεται σε ΑΤΡ (τριφωσφορική αδενοσίνη) στα μιτοχόνδρια. Αυτό το μόριο παρέχει ενέργεια στα κύτταρα.

Ακόμα και οι πιο μικρές διαταραχές μπορούν να βγάλουν αυτό το ευαίσθητο σύστημα από την ισορροπία του. Σοβαρές ασθένειες όπως ο διαβήτης ή ο καρκίνος μπορεί να είναι το δυσμενές  αποτέλεσμα .

Οι ερευνητές του Βιοκέντρου του Πανεπιστημίου της Βασιλείας έχουν μελετήσει τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός ελέγχει αυτή τη διαδικασία.

Ανακάλυψαν ότι ο Arf1 παίζει σημαντικό ρόλο. Σύμφωνα με την χθεσινή ανακοίνωση του  Βιοκέντρου, οι ειδικοί θεωρούν ότι ο Arf1 αλλάζει το περιβάλλον του σημείου επαφής μεταξύ των σταγονιδίων λίπους και των μιτοχονδρίων με τέτοιο τρόπο ώστε τα λιπίδια να μπορούν να εισέλθουν στα μιτοχόνδρια.

Έτσι, όταν ο οργανισμός σηματοδοτεί την ανάγκη για ενέργεια, ο Arf1 επιτρέπει στα λιπίδια να εισέλθουν στα μιτοχόνδρια. Μόλις καλυφθεί η ενεργειακή ζήτηση, η μεταφορά σταματά. Εάν ο Arf1 λείπει ή είναι υπερδραστήριος, το σύστημα βγαίνει εκτός ισορροπίας.

Πηγές:
“Nature Cell Biology”

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Γυναίκες που λαμβάνουν ή που κάποτε έλαβαν ορμόνες, έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ΓΟΠ, έδειξε ανάλυση 5 προηγούμενων ερευνών.

Ορισμένες γυναίκες λαμβάνουν θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης για την καταπολέμηση των εξάψεων και των νυχτερινών εφιδρώσεων της εμμηνόπαυσης, αλλά νέα επισκόπηση υποδεικνύει ότι ενδεχομένως μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες εμφάνισης γαστροοισοφαγική παλινδρόμησης.

Γυναίκες που λαμβάνουν ή που κάποτε έλαβαν ορμόνες, έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ΓΟΠ, έδειξε ανάλυση 5 προηγούμενων ερευνών.

Δεν είναι η πρώτη φορά που αυτή η θεραπεία συνδέεται με παρενέργειες. Η μακροχρόνια χρήση, το 2002 έπεσε σε δημοτικότητα, μετά από έρευνα που έδειξε ότι οι ορμόνες αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και καρκίνου στο μαστό και στις ωοθήκες.

Στις μέρες μας, η βραχυπρόθεσμη χρήση της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης θεωρείται ασφαλής για ορισμένες γυναίκες που έχουν έντονα προβλήματα στην εμμηνόπαυση.

Για τη νέα έρευνα, ομάδα με επικεφαλής την Dr. Wafa Aldhaleei του Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health εξέτασε 5 έρευνες με 1 εκατομμύριο γυναίκες. Καμία δεν είχε διαγνωστεί με ΓΟΠ στην έναρξη των ερευνών.

Διαπιστώθηκε ότι γυναίκες που λάμβαναν οιστρογόνα  ή συνδυασμό οιστρογόνων και προγεστερόνης είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ΓΟΠ σε σύγκριση με όσες δεν λάμβαναν.

Γυναίκες που λάμβαναν συνδυαστική σύνθεση οιστρογόνων- προγεστερόνης, είχαν χαμηλότερο κίνδυνο ΓΟΠ σε σχέση με γυναίκες που λάμβαναν μια μόνο από αυτές τις ορμόνες.

H έρευνα δημοσιεύτηκε στο Menopause.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα συνδράμει ουσιαστικά στην εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων

Ο ευρύτερος ψηφιακός μετασχηματισμός στον τομέα της υγείας, του συνόλου των υπηρεσιών που προσφέρονται στον ασθενή, αλλά και η ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας στα νοσηλευτικά ιδρύματα της χώρας είναι άμεση ανάγκη και προτεραιότητα με πολλαπλά οφέλη.

Για τον ασθενή, οι νέες τεχνολογίες θα δημιουργήσουν βάσεις δεδομένων του εξατομικευμένου του ιστορικού για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του εκάστοτε περιστατικού.

Παράλληλα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα συνδράμει ουσιαστικά στην εύρυθμη λειτουργία των νοσοκομείων, δημιουργώντας πλατφόρμες δεδομένων για τη βέλτιστη διαχείριση των υλικών που απαιτούνται ή καταναλώνονται, των υλικών που εκκρεμούν προς τιμολόγηση, των εκκρεμών προς πληρωμή τιμολογίων στους προμηθευτές και πολλών ακόμη εφαρμογών, που θα μειώσουν σημαντικά τα κόστη, τα οποία δημιουργούνται από την έλλειψη της εν λόγω υποδομής.

Επιπροσθέτως είναι επιβεβλημένη ανάγκη να εφαρμοστούν μέσα στα επόμενα χρόνια, στον δημόσιο τομέα, οι νέες τεχνολογίες που ήδη βρίσκονται σε εφαρμογή και ανάπτυξη στον ιδιωτικό τομέα, έτσι ώστε ο κλάδος της υγείας να μετασχηματιστεί και να γίνει πιο λειτουργικός.

Όσον αφορά τη φαρμακοβιομηχανία, είναι ένας δυναμικός και πολύ σημαντικός πυλώνας ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Ως εκ τούτου, κρίνεται αναγκαία τόσο η ενίσχυση όσο και ο εκσυγχρονισμός της. Η αναβάθμιση της υπάρχουσας νομοθεσίας θα δώσει κίνητρα για καινοτομία, για έρευνα και ανάπτυξη νέων φαρμακευτικών προϊόντων, τα οποία θα συμβάλουν στη διατήρηση αλλά και τη διεύρυνση της ανταγωνιστικότητας της χώρα μας σε αυτόν τον τομέα.

Η πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμα σκευάσματα και ιατροτεχνολογικά προϊόντα έχει βελτιωθεί κατά πολύ τα τελευταία χρόνια, χωρίς αυτό ωστόσο να αναιρεί το γεγονός ότι υπάρχουν περαιτέρω περιθώρια βελτίωσης, κυρίως όσον αφορά στη διαδικασία τιμολόγησης και αποζημίωσης των καινοτόμων φαρμάκων. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρξει άμεσα ρυθμιστικό πλαίσιο έτσι ώστε να αυξηθεί η δημόσια χρηματοδότηση σε σχέση με τον έλεγχο προσφοράς και ζήτησης και να μειωθεί η επιβάρυνση της βιομηχανίας και των ασθενών.

Δρ Παναγιώτης Καλαφατάς

Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της KALTEQ Α.Ε.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η  Ελλάδα πρέπει να κάνει το επόμενο βήμα για την μετάβαση στο σύστημα υγείας του μέλλοντος.

Η τεχνολογία μπορεί να αναβαθμίσει και να επιταχύνει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας στην υγεία, από την έρευνα και την ανάπτυξη νέων θεραπειών μέχρι την παραγωγή τους και τη συνολική διαχείριση της υγείας μας. Συνεπώς, η πλήρης και ολοκληρωμένη ενσωμάτωση της ψηφιακής υγείας στο Εθνικό Σύστημα Υγείας θα λειτουργήσει ως καταλύτης για τη βελτίωση της παροχής φροντίδας.

Από την εξ αποστάσεως παρακολούθηση των ασθενών ως τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στις απεικονιστικές εξετάσεις, η Ελλάδα πρέπει να κάνει το επόμενο βήμα για την μετάβαση στο σύστημα υγείας του μέλλοντος.

Η τεχνολογία, όμως, συμβάλλει και στη βιωσιμότητα των εθνικών συστημάτων υγείας. Καθώς το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη εκτιμάται ότι αυξάνεται κατά μέσο όρο κατά 5% κάθε χρόνο, τα εθνικά συστήματα υγείας πρέπει να αλλάξουν με τη βοήθεια της τεχνολογίας για να μπορέσουν να ανταποκριθούν σε αυτές τις προκλήσεις, υιοθετώντας λύσεις που προσφέρουν αυτοματοποίηση, βελτιστοποίηση και εξατομικευμένη ιατρική.

Πέρα από τη συνέχιση παροχής επενδυτικών κινήτρων, η ενίσχυση της έρευνας στη φαρμακοβιομηχανία χρήζει διαμόρφωσης στρατηγικού σχεδιασμού, με βασικούς πυλώνες την εκπαίδευση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, τη δημιουργία κέντρων αριστείας κλινικής έρευνας, αλλά και την ενσωμάτωση των ψηφιακών μέσων μέσα από τη χρήση των «μεγάλων δεδομένων» (biga data). Ιδιαίτερα η ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων, σε συνδυασμό με λύσεις τεχνητής νοημοσύνης, μπορούν να κάνουν την κλινική έρευνα και την ανάπτυξη νέων θεραπειών πιο αποτελεσματική και ταχύτερη.

Παρατηρούμε ακόμα καθυστερήσεις στην πρόσβαση των ασθενών σε νέες καινοτόμες θεραπείες σε σχέση με άλλες αγορές στην Ευρώπη, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε ότι η όλη διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται σε διάστημα 6 μηνών από την έγκριση ενός φαρμάκου. Παρ’ όλα αυτά, έχουν σημειωθεί σημαντικά βήματα προόδου τα τελευταία χρόνια, ενώ η δημιουργία ενός αυτόνομου οργανισμού HTA αναμένεται να μας φέρει ακόμα πιο κοντά στον επιθυμητό στόχο.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα δαπάνησε 6,7% του ΑΕΠ για την δημόσια υγεία όταν ο μέσος όρος στην Ε.Ε. ήταν 8,1%. Παρ’ όλα αυτά, ο ορισμός της αρμόζουσας δημόσιας δαπάνης για την υγεία απαιτεί τη χαρτογράφηση των αναγκών του πληθυσμού μέσω «πραγματικών δεδομένων», αλλά και την αποτύπωση στρατηγικών προτεραιοτήτων.

Η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που προβλέπονται μέσα στο πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0» για την εφαρμογή του ηλεκτρονικού φακέλου ασθενούς και την ψηφιοποίηση του συστήματος υγείας εν γένει θα προσφέρει τις απαραίτητες πληροφορίες για μια εμπεριστατωμένη απάντηση.

Andreas Pollner

Διευθύνων Σύμβουλος Bayer Ελλάς & Senior Bayer Representative Cluster Division Head Pharma, Southern Mediterranean & Black Sea

Πηγή: https://www.iatronet.gr/

Για να προσελκύσει η Ελλάδα περισσότερες κλινικές δοκιμές και μεγαλύτερες επενδύσεις από τις διεθνείς φαρμακευτικές επιχειρήσεις, είναι απαραίτητο να αυξήσει τον ανταγωνιστικό χαρακτήρα της.

Έχουμε επισημάνει κατ’ επανάληψη την αναγκαιότητα του ψηφιακού μετασχηματισμού για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος υγείας και τον εξορθολογισμό των δαπανών. Έχουν πραγματοποιηθεί ορισμένα βήματα, ωστόσο απαιτείται επιτάχυνση διαρθρωτικών αλλαγών που θα οδηγήσουν σε ένα ενιαίο διαδραστικό ψηφιακό περιβάλλον. Η δημιουργία του πολυσυζητημένου καθολικού ηλεκτρονικού φακέλου ασθενούς, η διασύνδεση των νοσοκομείων, η αξιοποίηση των Real World Data στην έρευνα και την καινοτομία επιβάλλεται να προχωρήσουν άμεσα.

Η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών υγείας πιστεύω ότι είναι μια μεγάλη μεταρρύθμιση, η οποία μπορεί να μετασχηματίσει ριζικά τον κλάδο της υγείας και αναμένεται να έχει πρωτίστως ως επίκεντρο τον ασθενή, ο οποίος θα αποκτήσει ενεργό ρόλο «καταναλωτή υπηρεσιών υγείας», θα αναζητά έλεγχο στη διαχείριση της υγείας του και θα απαιτεί αναβαθμισμένες εμπειρίες, με κύρια χαρακτηριστικά την εξατομίκευση, την άνεση, την ταχύτητα και την αμεσότητα στην παροχή υπηρεσιών.

Δύο είναι οι σημαντικές αλλαγές που αναμένονται: πρώτον, η αλλαγή στο χώρο παροχής φροντίδας, ο οποίος θα μεταφερθεί σταδιακά από το χώρο του νοσοκομείου στο χώρο του ασθενή και, δεύτερον, η αλλαγή στον τρόπο της περίθαλψης, δηλαδή έμφαση στην πρόληψη της ασθένειας πριν αυτή κάνει την εμφάνισή της. Η εξωνοσοκομειακή περίθαλψη θα αποτελέσει τον νέο τρόπο φροντίδας, με την εικονική και απομακρυσμένη περίθαλψη να διασφαλίζουν την καθολική πρόσβαση του πληθυσμού σε υπηρεσίες υγείας και οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να καταστήσουν δυνατή αυτή τη στροφή.

Στο πεδίο της κλινικής έρευνας, αν θέλουμε η Ελλάδα να προσελκύσει περισσότερες κλινικές δοκιμές και μεγαλύτερες επενδύσεις από τις διεθνείς φαρμακευτικές επιχειρήσεις, είναι απαραίτητο να αυξήσει τον ανταγωνιστικό χαρακτήρα της. Η μείωση της γραφειοκρατίας και η αύξηση της ταχύτητας έναρξης των κλινικών δοκιμών στα νοσοκομεία αποτελούν βασικά κριτήρια ανταγωνιστικότητας. Η ολοένα αυξανόμενη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας, οι αποκεντρωμένες κλινικές δοκιμές (Decentralized Clinical Trials) θέτουν επιτακτικά το θέμα της ψηφιακής υποδομής στα νοσοκομεία.

Η διαρκής συνεργασία της πολιτείας με τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς αποτελεί σημαντικό στοιχείο για να επιτευχθεί ο κοινός στόχος: να καταστήσουμε την Ελλάδα ελκυστική χώρα για την έλευση και τη διεξαγωγή κλινικών δοκιμών υψηλής ποιότητας με οφέλη για τον ασθενή, τους επιστήμονες υγείας, αλλά και την οικονομία γενικότερα.

Η χώρα θα πρέπει να  γίνει γενικότερα πιο φιλική στην καινοτομία. Σύμφωνα με την έρευνα για την εκτίμηση του δείκτη WAIT (Waiting to Access Innovative Therapies) που διενεργήθηκε το 2022 από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φαρμακευτικών Βιομηχανιών (EFPIA), ενώ στη διαθεσιμότητα των νέων θεραπειών η Ελλάδα κινείται περίπου στον μέσο όρο της Ε.Ε., στον χρόνο αποζημίωσης μιας νέας θεραπείας η χώρα εμφανίζεται να υστερεί του μέσου χρόνου στην Ε.Ε., παρότι τα χρονοδιαγράμματα στην τιμολόγηση και την αποζημίωση των καινοτόμων φαρμάκων έχουν βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια.

Το μεγάλο πρόβλημα, όμως, που θέτει σε κίνδυνο τη διαθεσιμότητα των φαρμάκων στην Ελλάδα είναι οι τεράστιες επιστροφές (rebates και clawbacks) που καλείται να επιστρέφει ο κλάδος, οι οποίες σε συνδυασμό με την ενεργειακή κρίση και τον πληθωρισμό απειλούν επικίνδυνα τη βιωσιμότητα των ήδη κυκλοφορούντων φαρμάκων και δημιουργούν μεγάλο σκεπτικισμό στις εταιρείες για την κυκλοφορία νέων φαρμάκων στη χώρα.

Οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν συνεισφέρει δραστικά στην κάλυψη της δημόσιας υποχρηματοδότησης για το φάρμακο πολλά χρόνια τώρα, αλλά αυτό δεν μπορεί πια να συνεχίζεται. Θέμα βιωσιμότητας πολύ συχνά τίθεται και για κάποια παλιά καταξιωμένα φάρμακα, των οποίων οι τιμές είναι πάρα πολύ χαμηλές. Μικρές αυξήσεις της τιμής τους, που θα μπορούσαν να είναι σωτήριες, δεν επιτρέπονται από τον νόμο – ούτε καν στις περιπτώσεις λαθών δεν επιτρέπονται διορθωτικές αυξήσεις τιμών. Έτσι οδηγούμαστε στην απόσυρσή τους από την κυκλοφορία και στην αντικατάστασή τους από άλλα νεότερα και ακριβότερα, που αυξάνουν τον φαρμακευτικό προϋπολογισμό.

Το ζήτημα του αυθαίρετου και ανεπαρκούς προϋπολογισμού για τα φάρμακα παραμένει φλέγον. Μόνο για το 2021, τόσο η εξωνοσοκομειακή όσο και η νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη χρηματοδοτήθηκαν μόλις κατά 50% περίπου από δημόσιους πόρους, ενώ το υπόλοιπο καλύφθηκε κυρίως από τη φαρμακοβιομηχανία, μέσω της επιβολής των υποχρεωτικών επιστροφών και εκπτώσεων ή από τους ίδιους τους ασθενείς.

Η ετήσια φαρμακευτική δαπάνη κυμαίνεται συνολικά σε ένα ποσό γύρω στα 4,5 δισ. ευρώ. Ασφαλώς, η δαπάνη αυτή πρέπει να εξορθολογιστεί. Αν, ωστόσο, σκεφτεί κανείς πως ο αντίστοιχος ετήσιος κρατικός προϋπολογισμός δεν ξεπερνά τα 2,5 δισ., γίνεται αντιληπτό πόσο ανεπαρκής είναι.

Ιδεατά, η εκτίμηση του προϋπολογισμού θα πρέπει να βασιστεί σε ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα και στις πραγματικές ανάγκες των ασθενών, λαμβάνοντας υπόψη επίσης τους ρυθμούς ανάπτυξης της χώρας, αλλά και την έλευση νέων θεραπειών μέσω της σάρωσης του ορίζοντα.

Παράλληλα, μπορεί μεν ο εξορθολογισμός του προϋπολογισμού να μεταφράζεται κυρίως σε άμεση σταδιακή αύξηση της δημόσιας χρηματοδότησης, ωστόσο περιλαμβάνει και θέματα ελέγχου της συνταγογράφησης, μείωσης των επιβαρύνσεων για τη φαρμακοβιομηχανία και γενικότερα ένταξης μέτρων προσφοράς, ζήτησης και πρόσβασης, τα οποία θα συνεισφέρουν στην εξυγίανση του συστήματος υγείας και στον περιορισμό των δαπανών.

Σπύρος Φιλιώτης

Αντιπρόεδρος και Γενικός Διευθυντής ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ – ΛΙΛΛΥ, Mέλος Δ.Σ. του ΣΦΕΕ

Πηγη: https://www.iatronet.gr/