Πώς τα ρομπότ και η ΑΙ συμβάλλουν στην αυτόνομη διαβίωση ηλικιωμένων, εξηγούν δύο Ελληνίδες επιστήμονες

Η ιλιγγιώδης ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η γήρανση του παγκόσμιου πληθυσμού δημιουργεί νέες ανάγκες. Μια εξ’ αυτών αφορά τη δυνατότητα στήριξης των ηλικιωμένων ώστε να έχουν πρόσβαση στην αυτόνομη αξιοπρεπή διαβίωση ειδικά, αν πρόκειται για μοναχικά άτομα, που δεν μπορούν να βασιστούν στην βοήθεια των συγγενών τους. Σε αυτό τον τομέα είναι πολύτιμη η συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και της ρομποτικής, προκειμένου να δημιουργηθούν ρομποτικοί οικιακοί βοηθοί που θα συνδράμουν τους ηλικιωμένους στην καθημερινότητά τους.

Στη Μ. Βρετανία, ο Φιλανθρωπικός Οργανισμός «Κέντρο Για Καλύτερη Γήρανση» (Centre for Ageing Better) καταγράφει τις μεταβολές στη δημογραφική σύσταση της κοινωνίας και με βάση αυτά τα δεδομένα, δύο Ελληνίδες επιστήμονες του University College London, εξηγούν πώς οι έξυπνες τεχνολογίες μπορούν να βελτιώσουν την αυτονομία και την αξιοπρεπή διαβίωση των μεσήλικων και των ηλικιωμένων.

Ας ακούσουμε τι έχουν να μάς πουν η Δρ. Ευαγγελία Χρυσικού, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Bartlett Faculty of the Built Environment του UCL, Ιδρύτρια και Διευθύντρια του μεταπτυχιακού προγράμματος M.Sc. Healthcare Facilities, πάνω στον προγραμματισμό και σχεδιασμό κτιρίων υγείας και η Δρ. Βιβή Αντωνοπούλου, ερευνήτρια στο παγκοσμίου φήμης Κέντρο Αλλαγής Συμπεριφοράς (Centre for Behaviour Change) του UCL.

Οι ανησυχητικοί αριθμοί του Δημογραφικού

Σύμφωνα με το Κέντρο για Καλύτερη Γήρανση, τα τελευταία 40 χρόνια, ο αριθμός των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών έχει αυξηθεί κατά 3,5 εκατ. στη Μ. Βρετανία και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω. Η προχωρημένη ηλικία φέρνει μαζί της μια ευαλωτότητα, που αποτελεί ένας είδος βιοδείκτη, του πόσο γρήγορα μπορεί ο ηλικιωμένος άνθρωπος να ξεπεράσει ένα πρόβλημα υγείας. Αυτή η ευαλωτότητα θεωρείται και ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση άνοιας. Καθώς το προσδόκιμο ζωής επιμηκύνεται αναμένεται να αυξηθεί και ο αριθμός των ανοϊκών ασθενών. Έτσι, από 982.000 ασθενείς με κάποιου είδους άνοια, το 2024, η Μ. Βρετανία αναμένεται να βρεθεί με 1,4 εκατ. ανοϊκούς ασθενείς το 2040 (με πιο συχνή μορφή να είναι η νόσος Αλτσχάιμερ). Ανάλογη είναι η αυξητική τάση στην Ελλάδα, ξεκινώντας βέβαια από μικρότερο πληθυσμό, καθώς η χώρα μας διαθέτει περίπου το 1/6 του πληθυσμού της Μ. Βρετανίας. Ήδη στην Ελλάδα ζουν τουλάχιστον 200.000 ασθενείς με νόσο Αλτσχάιμερ και η αύξηση αυτού του πληθυσμού ακολουθεί γραμμικά την εξέλιξη του δημογραφικού, ενώ αν συνυπολογιστούν οι φροντιστές στην οικογένεια, επηρεάζεται από την νόσο πληθυσμός 1 εκατ. ατόμων εντός των συνόρων. Συνεπώς επείγει να δούμε πώς οι έξυπνες τεχνολογίες, το ΑΙ και τα οικιακά ρομπότ μπορούν να υποστηρίξουν τις ανάγκες διαβίωσης των ηλικιωμένων ατόμων, που αυξάνονται με ραγδαίους ρυθμούς. Κι αυτό γιατί η ιδρυματοποίηση των ασθενών και η μεταφορά τους σε οικοτροφεία μακροχρόνιας φροντίδας πέραν των άλλων προβλημάτων που έχει για τον ίδιο τον πάσχοντα (απομόνωση, στέρηση οικογενειακού κύκλου, μεταφορά σε έναν χώρο που δεν θυμίζει σπίτι) είναι και εξαιρετικά δαπανηρή για το κράτος.

Σύνθετο πρόβλημα η αυτόνομη διαβίωση των ηλικιωμένων

Η Ευαγγελία Χρυσικού, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Bartlett Faculty of the Built Environment του UCL, Ιδρύτρια και Διευθύντρια του μεταπτυχιακού προγράμματος M.Sc. Healthcare Facilities, επισημαίνει πως το πρόβλημα της στέγασης είναι εξαιρετικά περίπλοκο. Από τη μια το δημογραφικό εξελίσσεται ταχύτατα και από την άλλη δεν είναι πάντοτε εύκολο να εκσυγχρονίσουμε τις κατοικίες μας σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που απαιτεί καταρχάς η κλιματική αλλαγή και κατά δεύτερον η ηλικία. Τα περισσότερα οικήματα στη Γηραιά Ήπειρο είναι παλιά και γερνούν (σαν τους ανθρώπους) και η πιθανότητα να τα γκρεμίσουμε και να τα ξαναχτίσουμε εκ βάθρων όπως θα έπρεπε (για καλύτερη και αυτόνομη διαβίωση) είναι ουτοπική.

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια υπογραμμίζει ότι δεν μπορούμε να απαλλαχθούμε από τα παλιά οικήματα που είχαν δημιουργηθεί σε άλλες εποχές, με άλλες ανάγκες, άλλες προδιαγραφές και για τελείως διαφορετική δημογραφική κατανομή του πληθυσμού. Συνεπώς για να καλύψουμε τις σημερινές ανάγκες θα πρέπει να σκεφτούμε διαφορετικά, πέρα από τον κτιριακό σχεδιασμό. Ο σχεδιασμός σπιτιών ώστε να είναι «φιλικά» προς τους ηλικιωμένους έχει σημαντικά πλεονεκτήματα αλλά επειδή υπόκειται και σε πρακτικούς περιορισμούς (γκρέμισμα, ανακαίνιση, υψηλά κόστη), η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει μια εναλλακτική οδό για την στήριξη των προχωρημένης ηλικίας συμπολιτών μας.

Έξυπνες οικιακές τεχνολογίες

Η πρόοδος σε έξυπνες οικιακές τεχνολογίες που συμπεριλαμβάνει και τα ρομπότ (οικιακούς βοηθούς) μπορεί στο μέλλον να βοηθήσει τους ηλικιωμένους να ζουν με πλήρη αυτονομία, αλλά για την ώρα το εγχείρημα βρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Το βασικό εμπόδιο που πρέπει να ξεπεραστεί είναι πως ενώ τα οικιακά ρομπότ έχουν ικανοποιητική απόδοση στο ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον, βρίσκουν δυσκολία μέσα στα σπίτια τα οποία διαθέτουν μικρότερους χώρους και υπάρχουν παντού έπιπλα. Για να βρει λύσεις, το πρότζεκτ που χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα του UCL «Μεγάλες προκλήσεις» (UCL Grand Challenges) έφερε σε επαφή ειδικούς, που εργάζονται στη ρομποτική, την περίθαλψη και την αρχιτεκτονική.

Το ρομπότ Mylo και η δημιουργία ρομπότ για ασθενείς με άνοια

Η διεπιστημονική ομάδα που δημιουργήθηκε επισκέφθηκε σπίτια ηλικιωμένων και Μονάδες Φιλοξενίας Ηλικιωμένων συγκεντρώνοντας δεδομένα «αληθινού κόσμου», όπως αποκαλούνται. Στη συνέχεια οι ειδικοί δημιούργησαν οικιακά μοντέλα 3D και βάσει αυτών μελέτησαν πώς μπορεί να βελτιωθεί η απόδοση των ρομπότ, δηλαδή πώς μπορούν οι ρομποτικοί οικιακοί βοηθοί να προγραμματιστούν και να εκπαιδευτούν στο να ξεπερνούν εμπόδια. Στο πρότζεκ χρησιμοποιήθηκε ένα ανθρωποειδές ρομπότ, που ονομάζεται Mylo.

Η δρ. Βιβή Αντωνοπούλου, ερευνήτρια στο παγκοσμίου φήμης Κέντρο Αλλαγής Συμπεριφοράς του UCL προσθέτει από τη δική της μεριά πως η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική έχουν τεράστιες δυνατότητες να υποστηρίξουν τον γηράσκοντα πληθυσμό, όμως συμβαίνει συχνά να μην καταφέρνουν να καλύψουν τις ανάγκες των ατόμων για τις οποίες σχεδιάστηκαν. Είναι, συνεπώς, σημαντικό να ενσωματώνουμε σε αυτά τα πρότζεκτ την επιστήμη της συμπεριφοράς ώστε να κατανοήσουμε πως οι ευάλωτοι συμπολίτες μας και τα άτομα με άνοια έχουν πιο περίπλοκες ανάγκες. «Θέλουμε να διαπιστώσουμε τι «δουλεύει» και τι «δεν δουλεύει» με αυτή την πληθυσμιακή ομάδα, ώστε να βελτιώσουμε τα προβλήματα» υπογραμμίζει η Δρ. Βιβή Αντωνοπούλου.

Στο πλαίσιο του πρότζεκτ, με τη συναίνεση των εμπλεκόμενων φορέων τοποθετήθηκαν για ημερήσιες δοκιμές δύο ρομπότ-οικιακοί βοηθοί σε δύο σπίτια ηλικιωμένων, ώστε να διερευνηθεί σε βάθος η αλληλεπίδραση ανθρώπων και υπολογιστών με AI λογισμικά.

Η δρ. Αντωνοπούλου επισημαίνει πως ο στόχος του πρότζεκτ είναι να διαπιστωθεί σε βάθος η αλληλεπίδραση του ατόμου με το ρομποτικό βοηθό, αν δημιουργείται κατ’ αυτόν τον τρόπο μια νέα συνήθεια, αν η σχέση με τον ρομποτικό βοηθό γίνεται μέρος της ρουτίνας του ηλικιωμένου ή τον «ενοχλεί», είναι δηλαδή κάτι που δεν μπορεί να το αφομοιώσει. Υπό το φως αυτών των δεδομένων οι ειδικοί εκτιμούν πως θα μπορέσουν να ενσωματώσουν τεχνικές αλλαγής συμπεριφοράς στις εφαρμογές της ρομποτικής, ώστε οι οικιακοί βοηθοί-ρομπότ που θα δημιουργηθούν να μπορούν να ανταποκριθούν καλύτερα σε άτομα που βρίσκονται για παράδειγμα σε πρώιμα στάδια του Αλτσχάιμερ.

Συνδεσιμότητα ανθρώπων με ρομπότ

Παρότι ακόμα βρισκόμαστε σε αρχικά στάδια, υπάρχουν χρήσιμα δεδομένα που προκύπτουν όπως το ότι τα ρομπότ με στρογγυλεμένο σχήμα –καμπύλες γραμμές και όχι γωνίες- έχουν καλύτερη αλληλεπίδραση με τους ηλικιωμένους. Τα οικιακά ρομπότ θυμίζουν στους ανθρώπους τις ώρες του φαγητού, να πιούν επαρκή ποσότητα υγρών και να πάρουν τα φάρμακα τους. Κατά την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ευαγγελία Χρυσικού πολύ σημαντική είναι η εξατομίκευση στον σχεδιασμό του ρομποτικού βοηθού ώστε να υπάρξει αξιόπιστη συνδεσιμότητα, δηλαδή ο ηλικιωμένος να συνδέεται καλύτερα με το ρομπότ (του).

Επόμενος στόχος του πρότζεκτ είναι ο σχεδιασμός εξειδικευμένων ρομπότ για την υποστήριξη της καθημερινής διαβίωσης των ατόμων με άνοια. Σε αυτή την περίπτωση οι ρομποτικοί βοηθοί θα πρέπει να μπορούν να αναγνωρίζουν την ανησυχία, τη σύγχυση του ηλικιωμένου ασθενή και να αντιδρούν κατάλληλα, για να τον βοηθήσουν. «Η τεχνολογία προχωρά και ανοίγει νέες δυνατότητες. Είμαστε αισιόδοξοι πως τα ρομπότ θα βοηθήσουν στο μέλλον τους ανθρώπους να ζουν με ανεξαρτησία στο σπίτι τους για πολύ περισσότερα χρόνια, ώστε να μειωθεί η ανάγκη να μεταφερθούν σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων ή ιδρύματα», καταλήγει η Δρ. Χρυσικού.

 

 

Πηγη: https://www.insider.gr/

Νέες οδηγίες για τη μείωση των θανάτων από την αιμορραγία μετά τον τοκετό- Το όριο συναγερμού

Με βάση συμπεράσματα νέας έρευνας που δημοσιεύτηκε στο Lancet, ο ΠΟΥ και διεθνείς φορείς της αναπαραγωγικής υγείας, αλλάζουν το όριο της απώλειας αίματος μετά τον τοκετό από τα 500 ml στα 300 ml για την έναρξη ιατρικών πράξεων που μπορούν να αποτρέψουν 45.000 θανάτους ετησίως.

 

Μέσω των νέων κατευθυντήριων γραμμών που δημοσιεύθηκαν σήμερα, οι κορυφαίοι οργανισμοί αναπαραγωγικής υγείας ζητούν μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας της μεταγεννητικής αιμορραγίας (PPH). Οι συστάσεις υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση και ταχύτερη παρέμβαση — μέτρα που θα μπορούσαν να σώσουν τη ζωή δεκάδων χιλιάδων γυναικών κάθε χρόνο.

H υπερβολική αιμορραγία μετά τον τοκετό επηρεάζει εκατομμύρια γυναίκες ετησίως και προκαλεί σχεδόν 45 000 θανάτους, καθιστώντας την μία από τις κύριες αιτίες μητρικής θνησιμότητας παγκοσμίως. Ακόμη και όταν δεν είναι θανατηφόρα, μπορεί να οδηγήσει σε δια βίου επιπτώσεις στην σωματική και ψυχική υγεία, από σοβαρές βλάβες σε όργανα έως υστερεκτομές, άγχος και τραύμα.

«Η μεταγεννητική αιμορραγία είναι η πιο επικίνδυνη επιπλοκή του τοκετού, καθώς μπορεί να επιδεινωθεί με ανησυχητική ταχύτητα. Αν και δεν είναι πάντα προβλέψιμη, οι θάνατοι μπορούν να προληφθούν με την κατάλληλη φροντίδα», δήλωσε ο Δρ Jeremy Farrar, Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής για την Προαγωγή της Υγείας και την Πρόληψη και Φροντίδα των Ασθενειών. «Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές έχουν σχεδιαστεί για να μεγιστοποιήσουν τον αντίκτυπο όπου το βάρος είναι μεγαλύτερο και οι πόροι πιο περιορισμένοι — συμβάλλοντας έτσι ώστε περισσότερες γυναίκες να επιβιώνουν από τον τοκετό και να μπορούν να επιστρέψουν με ασφάλεια στις οικογένειές τους».

Νέα διαγνωστικά κριτήρια για ταχεία δράση

Οι κατευθυντήριες γραμμές, που δημοσιεύθηκαν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), τη Διεθνή Ομοσπονδία Γυναικολογίας και Μαιευτικής (FIGO) και τη Διεθνή Συνομοσπονδία Μαιών (ICM), εισάγουν νέα αντικειμενικά διαγνωστικά κριτήρια για την ανίχνευση της υπερβολικής αιμορραγίας μετά τον τοκετό με βάση τη μεγαλύτερη μελέτη που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για το θέμα αυτό – η οποία δημοσιεύθηκε επίσης σήμερα στο περιοδικό The Lancet.

Πολλές περιπτώσεις εμφανίζονται χωρίς αναγνωρίσιμους παράγοντες κινδύνου, πράγμα που σημαίνει ότι η έγκαιρη ανίχνευση και η άμεση αντίδραση είναι ζωτικής σημασίας. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά όπου οι πόροι υγειονομικής περίθαλψης και οι μαιευτικές κλινικές είναι υπερφορτωμένες, οι καθυστερήσεις στη θεραπεία έχουν καταστροφικές συνέπειες.

Συνήθως, η αιμορραγία μετά τον τοκετό διαγιγνώσκεται ως απώλεια αίματος 500 ml ή περισσότερο. Τώρα, οι κλινικοί γιατροί συμβουλεύονται επίσης να ενεργούν όταν η απώλεια αίματος φτάσει τα 300 ml και έχουν παρατηρηθεί οποιαδήποτε ανώμαλα ζωτικά σημεία. Για την έγκαιρη διάγνωση της συνιστάται στους γιατρούς και τις μαίες να παρακολουθούν στενά τις γυναίκες μετά τον τοκετό και να χρησιμοποιούν απλά μέσα που συλλέγουν και μετρούν με ακρίβεια την απώλεια αίματος ώστε να μπορούν να δράσουν αμέσως όταν πληρούνται τα κριτήρια.

Οι κατευθυντήριες γραμμές συνιστούν την άμεση εφαρμογή των μέτρων MOTIVE μόλις διαγνωστεί αιμορραγία μετά τον τοκετό. Αυτά περιλαμβάνουν:

  • Μασάζ της μήτρας.
  • Ωκυτόκα φάρμακα για την τόνωση των συσπάσεων
  • Tρανεξαμικό οξύ (TXA) για τη μείωση της αιμορραγίας
  • Ενδοφλέβια υγρά
  • Εξέταση του κόλπου και του γεννητικού συστήματος
  • Κλιμάκωση της περίθαλψης εάν η αιμορραγία επιμένει

Σε σπάνιες περιπτώσεις όπου η αιμορραγία συνεχίζεται, οι κατευθυντήριες γραμμές συνιστούν επίσης αποτελεσματικές παρεμβάσεις, όπως χειρουργική επέμβαση ή μετάγγιση αίματος, για την ασφαλή σταθεροποίηση της κατάστασης της γυναίκας έως ότου καταστεί διαθέσιμη περαιτέρω θεραπεία.

«Οι γυναίκες που πάσχουν αιμορραγία μετά τον τοκετό χρειάζονται φροντίδα που είναι γρήγορη, εφικτή, αποτελεσματική και συμβάλλει στην εξάλειψη των θανάτων που σχετίζονται με αυτήν την κατάσταση”, δήλωσε η καθηγήτρια Anne Beatrice Kihara, πρόεδρος της FIGO. «Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές υιοθετούν μια προληπτική προσέγγιση ετοιμότητας, αναγνώρισης και αντίδρασης. Έχουν σχεδιαστεί για να εξασφαλίζουν πραγματικό αντίκτυπο, δίνοντας τη δυνατότητα στους υγειονομικούς υπαλλήλους να παρέχουν τη σωστή φροντίδα, την κατάλληλη στιγμή και σε ένα ευρύ φάσμα καταστάσεων».

Μείωση των κινδύνων μέσω αποτελεσματικής πρόληψης

Οι κατευθυντήριες γραμμές τονίζουν τη σημασία της καλής προγεννητικής και μεταγεννητικής φροντίδας για τον μετριασμό κρίσιμων παραγόντων κινδύνου, όπως η αναιμία, η οποία είναι πολύ διαδεδομένη σε χώρες με χαμηλό και χαμηλό-μεσαίο εισόδημα. Η αναιμία αυξάνει την πιθανότητα αιμορραγίας μετά τον τοκετό και επιδεινώνει τα αποτελέσματα σε περίπτωση που εμφανιστεί. Οι συστάσεις για τις αναιμικές μητέρες περιλαμβάνουν καθημερινή από του στόματος χορήγηση σιδήρου και φυλλικού οξέος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και ενδοφλέβιες μεταγγίσεις σιδήρου όταν απαιτείται ταχεία διόρθωση.

Η έκδοση αποθαρρύνει επίσης τις μη ασφαλείς πρακτικές, όπως η περινεοτομή, ενώ προωθεί προληπτικές τεχνικές, όπως το μασάζ του περινέου στα τελευταία στάδια της εγκυμοσύνης, προκειμένου να μειωθεί η πιθανότητα τραύματος και σοβαρής αιμορραγίας μετά τον τοκετό.

Κατά το τρίτο στάδιο του τοκετού, οι κατευθυντήριες γραμμές συνιστούν τη χορήγηση ενός ποιοτικά ελεγμένου μητροτονικού φαρμάκου για την υποστήριξη της συστολής της μήτρας, κατά προτίμηση ωκυτοκίνη ή θερμοσταθερή καρμπετοσίνη ως εναλλακτική λύση. Εάν δεν υπάρχουν ενδοφλέβιες επιλογές και η αλυσίδα ψύξης δεν είναι αξιόπιστη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μισοπροστόλη ως έσχατη λύση.

«Οι μαίες γνωρίζουν από πρώτο χέρι πόσο γρήγορα μπορεί να επιδεινωθεί η μεταγεννητική αιμορραγία και να κοστίσει ζωές», δήλωσε η καθηγήτρια Jacqueline Dunkley-Bent OBE, επικεφαλής μαία του ICM. «Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές αλλάζουν τα δεδομένα. Ωστόσο, για να τερματίσουμε τους θανάτους που μπορούν να προληφθούν, χρειαζόμαστε περισσότερα αποδεικτικά στοιχεία και πρωτόκολλα. Καλούμε τις κυβερνήσεις, τα συστήματα υγείας, τους δωρητές και τους εταίρους να αναλάβουν δράση, να υιοθετήσουν αυτές τις συστάσεις, να τις υιοθετήσουν γρήγορα και να επενδύσουν στις μαίες και τη μητρική φροντίδα, ώστε η αιμορραγία μετά τον τοκετό να γίνει μια τραγωδία του παρελθόντος».

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Ισχυρή στήριξη στη διακήρυξη του ΟΗΕ για τις μη μεταδοτικές ασθένειες και τα ψυχικά νοσήματα

παγκόσμια πολιτική διακήρυξη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών που αντιμετωπίζει τις μη μεταδοτικές ασθένειες (ΜΜΑ) και την ψυχική υγεία με ενιαία στρατηγική. Το κείμενο, που αποτέλεσε προϊόν πεντάμηνων διαπραγματεύσεων, θα τεθεί προς τελική έγκριση στην 80ή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Οκτώβριο.

Η διακήρυξη, με τίτλο «Ισότητα και Ενσωμάτωση: Μετασχηματίζοντας Ζωές και Βιοπορισμό μέσω ηγεσίας και δράσης για τις μη μεταδοτικές ασθένειες και την προαγωγή της ψυχικής υγείας και ευεξίας», φέρνει στο προσκήνιο την επείγουσα ανάγκη αντιμετώπισης ενός παγκόσμιου προβλήματος υγείας που ευθύνεται για εκατομμύρια θανάτους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι μη μεταδοτικές ασθένειες -όπως οι καρδιαγγειακές και πνευμονικές παθήσεις, ο καρκίνος και ο διαβήτης- προκάλεσαν 43 εκατομμύρια θανάτους το 2021, εκ των οποίων οι 18 εκατομμύρια αφορούσαν άτομα κάτω των 70 ετών. Το 82% αυτών των πρόωρων απωλειών σημειώθηκε σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Παράλληλα, περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με προβλήματα ψυχικής υγείας.

Οι φιλόδοξοι στόχοι

Η νέα διακήρυξη θέτει φιλόδοξους στόχους έως το 2030: 150 εκατομμύρια λιγότερους χρήστες καπνού, 150 εκατομμύρια περισσότερους ανθρώπους με ελεγχόμενη υπέρταση και ισάριθμους με καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας.

Πέρα από τα παραδοσιακά πεδία, το κείμενο ενσωματώνει και νέες προκλήσεις: από την ατμοσφαιρική ρύπανση και την έκθεση σε τοξικές ουσίες, μέχρι τους κινδύνους της ψηφιακής εποχής, όπως η υπερβολική χρήση οθονών, το επιβλαβές περιεχόμενο και η παραπληροφόρηση.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στη ρύθμιση των ηλεκτρονικών τσιγάρων και των νέων προϊόντων καπνού, στον περιορισμό του ανθυγιεινού μάρκετινγκ τροφίμων προς παιδιά, στην υποχρεωτική επισήμανση των τροφίμων με ξεκάθαρη διατροφική πληροφόρηση και στην εξάλειψη των trans λιπαρών.

Κλιματική αλλαγή

Η διακήρυξη αναγνωρίζει τις ιδιαίτερες ανάγκες όσων ζουν με μη μεταδοτικές ασθένειες και ψυχικές διαταραχές, αλλά και των πιο ευάλωτων πληθυσμών: από τις κοινότητες που πλήττονται από την κλιματική αλλαγή μέχρι τα Μικρά Νησιωτικά Αναπτυσσόμενα Κράτη και τις περιοχές σε συνθήκες ανθρωπιστικής κρίσης.

Με φόντο την εμπειρία της πανδημίας COVID-19, η νέα συμφωνία φιλοδοξεί να θέσει τις βάσεις για μια πιο ολοκληρωμένη και δίκαιη παγκόσμια στρατηγική υγείας, όπου η πρόληψη και η ψυχική ευεξία θα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής.

Πηγή: WHO

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας: Μικροβιακή αντοχή: Ο ΠΟΥ καλεί σε αντίδραση

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προειδοποίησε σήμερα για την έλλειψη νέων τεστ και θεραπειών για την καταπολέμηση της αυξανόμενης διάδοσης βακτηριακών λοιμώξεων που έχουν αντοχή στα φάρμακα.

Ο ΠΟΥ αναφέρει πως η μικροβιακή αντοχή (AMR), ιδιαίτερα η αυξανόμενη ανθεκτικότητα των βακτηρίων στα αντιβιοτικά, αποτελεί μία από τις κύριες απειλές για την παγκόσμια δημόσια υγεία και θεωρείται υπεύθυνη για περισσότερους από ένα εκατομμύριο θανάτους το χρόνο.

Σε δύο εκθέσεις που δημοσιοποιήθηκαν σήμερα, η εν λόγω υπηρεσία του ΟΗΕ υπογραμμίζει πως η καταχρηστική και υπερβολική χρήση αντιβακτηριακών φαρμάκων στους ανθρώπους, τα ζώα και τα φυτά είναι ο κύριος παράγοντας της αντοχής στα φάρμακα και ότι η AMR παρατηρείται περισσότερο στις χώρες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.

Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι, μέχρι το 2050, 39 εκατομμύρια θάνατοι θα οφείλονται στην αντοχή στα αντιμικροβιακά φάρμακα.

Η μικροβιακή αντοχή «επιδεινώνεται, όμως ο αριθμός νέων θεραπειών και η ανάπτυξη νέων μέσων διάγνωσης είναι ανεπαρκείς για να καταπολεμηθεί η διάδοση των βακτηριακών μολύνσεων που είναι ανθεκτικές στα φάρμακα», προειδοποιεί η Γιουκίκο Νακατάνι, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια του ΠΟΥ.

«Χωρίς αύξηση των επενδύσεων στην έρευνα και την ανάπτυξη και χωρίς στοχευμένες προσπάθειες ώστε τα νέα προϊόντα και τα υφιστάμενα προϊόντα να φθάνουν σ’ αυτούς που τα έχουν περισσότερο ανάγκη, οι ανθεκτικές στα φάρμακα λοιμώξεις θα συνεχίσουν να διαδίδονται», πρόσθεσε.

Ο ΠΟΥ ορίζει την AMR ως την αδυναμία μικροοργανισμών (βακτήρια, ιοί και παράσιτα) να ανταποκριθούν στα αντιμικροβιακά φάρμακα, περιλαμβανομένων των αντιβιοτικών, των αντιιικών και των αντιμυκητιασικών.

Το 2023, ο ΠΟΥ είχε καταγράψει 97 αντιβακτηριακά φάρμακα σε φάση κλινικής ανάπτυξης, δηλαδή δοκιμής στον άνθρωπο. Ο αριθμός αυτός έχει πλέον πέσει στο 90, προειδοποιεί ο ΠΟΥ, επικαλούμενος «μια διπλή κρίση: τη σπανιότητα και την έλλειψη καινοτομίας».

«Από τα 90 αντιβακτηριακά που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης, μόνο 15 μπορούν να θεωρηθούν καινοτόμα», προσθέτει ο οργανισμός.

Όσον αφορά τα προκλινικά ερευνητικά προγράμματα (πριν από τις δοκιμές στον άνθρωπο), περίπου 232 βρίσκονται σε εξέλιξη, όμως το 90% των 148 επιχειρήσεων που εμπλέκονται σ’ αυτά είναι μικρές δομές με λιγότερους από 50 εργαζομένους, πράγμα που, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, αποκαλύπτει τον «εύθραυστο χαρακτήρα» του οικοσυστήματος της ιατρικής έρευνας και ανάπτυξης.

Έτσι ο οργανισμός καλεί να γίνουν περισσότερες επενδύσεις και να υπάρξουν νέα μοντέλα χρηματοδότησης για να υποστηριχθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που διεξάγουν αυτή τη στιγμή έρευνες στους τομείς των αντιβακτηριακών και της διάγνωσης.

Τέλος ο ΠΟΥ καλεί τους ερευνητές να δημοσιοποιήσουν τα δεδομένα τους για την αντιβακτηριακή δραστηριότητα ώστε να ευνοηθεί η συνεργασία, να προσελκυθούν επενδύσεις και να επιταχυνθεί η καινοτομία.

 

 

πΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η νέα ιατρική εποχή: Καθρέφτης «σκανάρει» το σώμα και εμφυτεύσιμος αισθητήρας παρακολουθεί ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια

Η υγεία του μέλλοντος δεν είναι μακριά. Με την αξιοποίηση καινοτόμων εργαλείων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η τηλεϊατρική και οι έξυπνες διαγνωστικές εφαρμογές, ανοίγει ο δρόμος για πιο έγκαιρη διάγνωση, εξατομικευμένες θεραπείες και καλύτερη φροντίδα ασθενών.

Με τη χρήση νέων ψηφιακών εργαλείων και έξυπνων φορητών συσκευών θα μπορούμε να παρακολουθούμε συνεχώς και σε πραγματικό χρόνο την υγεία μας, να γίνεται διάγνωση εξ αποστάσεως και να λαμβάνουμε οδηγίες. «Είναι η υγεία του μέλλοντος», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο ερευνητής δρ. Όμηρος Παπαδόπουλος, φυσικός και επιστημονικός υπεύθυνος στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», στο πλαίσιο του InnoHealth Forum που πραγματοποιήθηκε στο Πάρκο Καινοτομία JOIST στη Λάρισα.

Το InnoHealth Forum συγκέντρωσε για τρίτη συνεχή χρονιά το ενδιαφέρον σημαντικών φορέων του κλάδου της υγείας, του φαρμάκου και της τεχνολογίας από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Καθρέφτης θα «σκανάρει» το σώμα μας

Εντύπωση προκάλεσε η παρουσίαση του κ. Παπαδόπουλου ο οποίος ανέφερε: Περιμένουμε στο μέλλον να πηγαίνουμε στον καθρέφτη μας, ο οποίος θα μας σκανάρει και σε πραγματικό χρόνο θα γίνεται διάγνωση. «Βρισκόμαστε στο στάδιο που κάνουμε κάποιες μετρήσεις όπως καρδιογράφημα, το συναίσθημα, τώρα προσπαθούμε να πάρουμε δεδομένα από τα μάτια και με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης να έχουμε στη διάθεσή μας κάποια δεδομένα δηλαδή δείκτες υγείας». Πρόσθεσε ότι αυτό δεν είναι πολύ μακριά, καθώς ήδη γίνονται μετρήσεις και συλλογή δεδομένων. Σύμφωνα με τον ίδιο, τέτοιες εφαρμογές αναμένεται να είναι διαθέσιμες έως το 2030.

Εμφυτεύσιμος αισθητήρας

Ο πρόεδρος του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθηγητής Αριστείδης Ζιμπής μίλησε για τις καινοτομίες που ήδη μπαίνουν σε εφαρμογή από το τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, όπως ο εμφυτεύσιμος αισθητήρας.

«Ενδείκνυται για ασύρματη μέτρηση -παρακολούθηση της πίεσης και του καρδιακού ρυθμού της πνευμονικής αρτηρίας σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια κατηγορίας ΙΙ ή ΙΙΙ κατά NYHA που είτε έχουν νοσηλευτεί για καρδιακή ανεπάρκεια το προηγούμενο έτος ή/και έχουν αυξημένα νατριουρητικά πεπτίδια. Το σύστημα μετρά την πίεση στην πνευμονική αρτηρία και τα δεδομένα χρησιμοποιούνται από τον γιατρό για την προληπτική έναρξη ή τροποποίηση της θεραπείας για καρδιακή ανεπάρκεια, με στόχο τον έλεγχο των πιέσεων στην πνευμονική αρτηρία και τη μείωση των νοσηλειών λόγω καρδιακής ανεπάρκειας», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Ζιμπής.

Πρόσθεσε ότι έχει εμφυτευθεί σε περισσότερους από 20.000 ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια στο εξωτερικό και η κλινική του χρήση έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητα και ασφάλειά του σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια.

«Στην Ελλάδα η πρώτη εμφύτευση έγινε από το νοσοκομείο μας, γνωρίζουμε ότι προγραμματίζεται να γίνει εμφύτευση της συσκευής και σε άλλα νοσοκομεία της Ελλάδος. Τα επόμενα 1-2 χρόνια η τοποθέτηση της συσκευής θα αποτελεί καθημερινή κλινική πρακτική για τις μεγάλες καρδιολογικές κλινικές του κέντρου και της περιφέρειας που θεραπεύουν ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια».

Η Λάρισα στο επίκεντρο της καινοτομίας

Το InnoHealth Forum είναι ένας δυναμικός θεσμός για το μέλλον της υγείας, στον εθνικό και διεθνή χάρτη της καινοτομίας. Ιδιώτες, επιχειρήσεις, νεοφυείς εταιρείες (startups), ερευνητές, φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, επενδυτές, ακαδημαϊκοί και σπουδαστές είχαν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε ένα πλήθος παράλληλων δράσεων, κατά τη διάρκεια του διημέρου, 26-27 Σεπτεμβρίου, αξιοποιώντας σημαντικές ευκαιρίες δικτύωσης, συνεργασιών και χρηματοδότησης, που ανέδειξε η εκδήλωση.

Η φετινή εκδήλωση διοργανώθηκε από το Πάρκο Καινοτομίας JOIST και τον Ευρωπαϊκό Κόμβο Ψηφιακής Καινοτομίας στην υγεία Health Hub. Συνδιοργανωτές ήταν η Περιφέρεια Θεσσαλίας και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Η εκδήλωση είχε την αιγίδα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Δήμου Λαρισαίων, του Ιατρικού Συλλόγου Λάρισας, του Φαρμακευτικού Συλλόγου Λάρισας και του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης.

Οι συζητήσεις μεταξύ άλλων εστίασαν στη συμβολή της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης στη δημιουργία επιχειρηματικών ευκαιριών στον χώρο της υγείας.

Στις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία για την ενδυνάμωση και αυτονόμηση του ασθενή, σε κάθε στάδιο της υγειονομικής περίθαλψης: από την πρόληψη έως και την αποκατάσταση, αποθεραπεία.

Στις σημαντικές εξελίξεις και καινοτομίες που φέρει ο ψηφιακός μετασχηματισμός στη νευροεπιστήμη και στη διαχείριση των σχετικών νευρολογικών νόσων.

Στη σύζευξη αναγκών και στρατηγικών επιλογών μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών υγείας και των ειδικών στην ιατρική τεχνολογία.

 

 

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η σεμαγλουτίδη προστατεύει από τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, σύμφωνα με ελληνική μελέτη

Τα φάρμακα αγωνιστές του υποδοχέα του πεπτιδίου GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, φαίνεται να προστατεύουν από τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, μια συχνή επιπλοκή του διαβήτη που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια όρασης. Αυτό διαπιστώνει μελέτη Ελληνίδας ερευνήτριας, που παρουσιάστηκε στην ετήσια συνάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μελέτη του Διαβήτη (EASD) και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Pharmaceutics».

«Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια αποτελεί μια σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία», σημειώνει σε σχετικό δελτίο τύπου η Ιωάννα Αναστασίου, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, η οποία ηγήθηκε της έρευνας. «Σε παγκόσμιο επίπεδο, προβλέπεται ότι πάνω από 191 εκατομμύρια άνθρωποι θα επηρεαστούν από αυτήν έως το 2030, με περίπου 56 εκατομμύρια να βιώνουν στάδια της νόσου που απειλούν την όραση. Αυτά τα στατιστικά στοιχεία υπογραμμίζουν την κρίσιμη ανάγκη για αποτελεσματικό έλεγχο, έγκαιρη ανίχνευση και κυρίως πιο αποτελεσματικές θεραπείες», προσθέτει.

Η ερευνητική ομάδα διεξήγε στο εργαστήριο μια λεπτομερή μελέτη της επίδρασης των φαρμάκων αυτών στα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς σε καταστάσεις που μοιάζουν με διαβήτη. Ανθρώπινα ενδοθηλιακά κύτταρα αμφιβληστροειδούς υποβλήθηκαν σε αγωγή με διαφορετικές συγκεντρώσεις σεμαγλουτίδης. Τα κύτταρα διατηρήθηκαν σε καταστάσεις που μοιάζουν με διαβήτη: υψηλά επίπεδα γλυκόζης και οξειδωτικό στρες για 24 ώρες. Στη συνέχεια υποβλήθηκαν σε μια σειρά ελέγχων. Όπως προέκυψε από τα αποτελέσματα, τα κύτταρα που υποβλήθηκαν σε αγωγή με σεμαγλουτίδη ήταν δύο φορές πιο πιθανό να παραμείνουν ζωντανά σε σχέση με τα κύτταρα που δεν πέρασαν από αγωγή. Επιπλέον, είχαν μεγαλύτερα αποθέματα ενέργειας.

Τρεις δείκτες οξειδωτικού στρες στη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια (επίπεδα απόπτωσης, παραγωγή υπεροξειδίου στα μιτοχόνδρια και συσσώρευση επιβλαβών ενώσεων, που ονομάζονται τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης) ήταν σημαντικά χαμηλότεροι στα κύτταρα που υποβλήθηκαν σε αγωγή.

Περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι τα γονίδια που εμπλέκονται στην παραγωγή αντιοξειδωτικών ήταν αυξημένα ή πιο ενεργά στα επεξεργασμένα κύτταρα σε σύγκριση με τα μη επεξεργασμένα. Αυτό το αποτέλεσμα και η αυξημένη επιβίωση των κυττάρων, επισημαίνει η κ. Αναστασίου, δείχνουν ότι η σεμαγλουτίδη επιδιόρθωνε τις βλάβες στα κύτταρα και ενίσχυε την άμυνα των κυττάρων έναντι βλαβών σε καταστάσεις παρόμοιες με τον διαβήτη. Η επικεφαλής της έρευνας διευκρινίζει επίσης ότι η μελέτη δεν διαπίστωσε βλάβη των κυττάρων του αμφιβληστροειδούς από τα φάρμακα αυτά με οποιονδήποτε τρόπο, «αντίθετα υποδηλώνει ότι οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 προστατεύουν από τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια».

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι απαιτούνται κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθούν αυτά τα αποτελέσματα.

 

 

Πηγη:  ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΧΔΥ: Ο ψηφιακός φάκελος υγείας που θα ενώνει την Ευρώπη

Στην Ευρώπη ξεκινά μια νέα εποχή για την υγειονομική φροντίδα, όπου τα δεδομένα υγείας θα ακολουθούν τον ασθενή σε όλη τη διαδρομή του. Ο Κανονισμός για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας (ΕΧΔΥ), που βρίσκεται σε φάση εφαρμογής, έχει στόχο να βελτιώσει τη ροή των πληροφοριών εντός και μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Πρόκειται για τον […]

Στην Ευρώπη ξεκινά μια νέα εποχή για την υγειονομική φροντίδα, όπου τα δεδομένα υγείας θα ακολουθούν τον ασθενή σε όλη τη διαδρομή του.

Ο Κανονισμός για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας (ΕΧΔΥ), που βρίσκεται σε φάση εφαρμογής, έχει στόχο να βελτιώσει τη ροή των πληροφοριών εντός και μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Πρόκειται για τον πρώτο τομεακό χώρο δεδομένων στην Ένωση, ειδικά αφιερωμένο στην υγεία, με σκοπό την ασφαλή ανταλλαγή και χρήση των στοιχείων, πάντα με τον ασθενή να διατηρεί τον πλήρη έλεγχο. Η πρωτοβουλία σηματοδοτεί μια σημαντική πρόοδο προς την ψηφιακή μεταρρύθμιση των υπηρεσιών υγείας στην Ευρώπη.

Ποια είναι τα οφέλη για τους επαγγελματίες υγείας;

Ο ΕΧΔΥ θα επιτρέπει την ασφαλή πρόσβαση τόσο των πολιτών όσο και των παρόχων υγείας στα ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία σε οποιοδήποτε σημείο της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ταχύτερη και αξιόπιστη ενημέρωση των ιατρών, αποφυγή διπλών εργαστηριακών εξετάσεων, περιορισμό καθυστερήσεων και καλύτερη λήψη κλινικών αποφάσεων. Για τους ασθενείς, εξασφαλίζεται η συνέχεια της φροντίδας και η άμεση ανταπόκριση σε έκτακτες καταστάσεις, αυξάνοντας την ασφάλεια των θεραπειών. Παράλληλα, τα δεδομένα θα αξιοποιούνται με ασφάλεια για έρευνακαινοτομίαδημόσια υγεία και πολιτική στρατηγική, πάντα με τη δυνατότητα των πολιτών να αποφασίζουν για το ποιος έχει πρόσβαση και για ποιους σκοπούς.

Διασυνοριακή πρόσβαση

Μέσω της πλατφόρμας “MyHealth@EU”, οι επαγγελματίες θα μπορούν να ανατρέχουν σε κρίσιμες πληροφορίες όπως συνοπτικό ιστορικό υγείαςηλεκτρονικές συνταγέςιατρικές απεικονίσεις και εργαστηριακά αποτελέσματα πέρα από τα εθνικά σύνορα και μεταφρασμένα στις αντίστοιχες γλώσσες.

Διαλειτουργικότητα και ενιαία πρότυπα

Όλα τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εναρμονίσουν τα συστήματα ηλεκτρονικών φακέλων υγείας (EHR) με τις απαιτήσεις του ΕΧΔΥ, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ κλινικών και νοσοκομείων σε κάθε χώρα.

Αποτελεσματικότητα και ετοιμότητα

Η ύπαρξη πλήρους εικόνας των βασικών δεδομένων μειώνει τις επαναλαμβανόμενες εξετάσεις, εξαλείφει τα κατακερματισμένα αρχεία και επιτρέπει ταχύτερη φροντίδα. Σε περιόδους κρίσεων υγείας, η πρόσβαση σε διαλειτουργικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο ενισχύει την ταχύτητα και την ικανότητα αντίδρασης.

Με τον ΕΧΔΥ, οι ιατροί και οι υπόλοιποι επαγγελματίες μπορούν να συνεργάζονται σε ένα κοινό περιβάλλον, ανταλλάσσοντας πληροφορίες και αξιοποιώντας την καινοτομία.

Καθημερινή πρακτική και ερευνητικές δυνατότητες

Η εφαρμογή του ΕΧΔΥ μεταβάλλει τον τρόπο λειτουργίας των υπηρεσιών υγείας. Με τα διαλειτουργικά συστήματα, οι τεχνικοί φραγμοί καταργούνται και οι γιατροί αποκτούν πλήρη εικόνα της κατάστασης του ασθενούς. Το συνοπτικό ιστορικό θα διασφαλίζει την άμεση πρόσβαση στα κρίσιμα δεδομένα, ενώ η διασυνοριακή πρόσβαση θα επιτρέπει στον ασθενή να «μεταφέρει» τον φάκελό του όπου κι αν βρεθεί.

Πέραν της κλινικής φροντίδας, ο ΕΧΔΥ θα προσφέρει στους ερευνητές και στους πολιτικούς σχεδιαστές πρόσβαση σε δεδομένα πραγματικού κόσμου, στηριζόμενα σε αυστηρά κριτήρια από τα Εθνικά Όργανα Πρόσβασης σε Δεδομένα Υγείας. Αυτό θα εξασφαλίζει ότι οι πληροφορίες αξιοποιούνται μόνο για νόμιμους και εγκεκριμένους σκοπούς.

Προοπτικές και μέλλον

Ο ΕΧΔΥ ανοίγει τον δρόμο για ταχύτερη καινοτομία στην ιατρική, προσφέροντας πρόσβαση σε κλινικές δοκιμέςεξατομικευμένες θεραπείες και ενισχύοντας την ετοιμότητα απέναντι σε μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις.

Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής

  • Έως το 2029: θα είναι διαθέσιμα σε όλα τα κράτη μέλη το συνοπτικό ιστορικό υγείας, οι ηλεκτρονικές συνταγές και οι παραδόσεις φαρμάκων.

  • Έως το 2031: θα προστεθούν τα εργαστηριακά αποτελέσματα, οι ιατρικές απεικονίσεις, οι ιατρικές εκθέσεις και τα νοσοκομειακά εξιτήρια.

Ο ΕΧΔΥ συνιστά ένα ουσιαστικό ορόσημο για την ευρωπαϊκή υγεία. Με τη σύζευξη της ψηφιακής τεχνολογίας και της ιατρικής φροντίδας, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια Ευρώπη όπου η εμπιστοσύνη, η συνεργασία και η καινοτομία οδηγούν σε καλύτερα αποτελέσματα για όλους τους πολίτες.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

ΕΣΥ: 5.000 νέες θέσεις υγειονομικού προσωπικού – Οι ειδικότητες και η φορολόγηση των εφημεριών

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) μπαίνει σε φάση ενίσχυσης με μία από τις μεγαλύτερες προσλήψεις των τελευταίων ετών. Συνολικά 5.000 νέες θέσεις θα ανοίξουν έως το 2026, εκ των οποίων περίπου 2.000 αφορούν γιατρούς, 1.600 νοσηλευτές, ενώ οι υπόλοιπες θέσεις κατανέμονται σε διοικητικό και τεχνικό προσωπικό. Η κίνηση αυτή στοχεύει κυρίως στην κάλυψη των σοβαρών κενών που καταγράφονται σε περιφερειακά […]

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) μπαίνει σε φάση ενίσχυσης με μία από τις μεγαλύτερες προσλήψεις των τελευταίων ετών. Συνολικά 5.000 νέες θέσεις θα ανοίξουν έως το 2026, εκ των οποίων περίπου 2.000 αφορούν γιατρούς1.600 νοσηλευτές, ενώ οι υπόλοιπες θέσεις κατανέμονται σε διοικητικό και τεχνικό προσωπικό. Η κίνηση αυτή στοχεύει κυρίως στην κάλυψη των σοβαρών κενών που καταγράφονται σε περιφερειακά νοσοκομεία και δομές με υψηλό φόρτο.

Μητσοτάκης για το ΕΣΥ: Επένδυση στην Υγεία με ταχύτερες διαδικασίες

Κατά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 30 Σεπτεμβρίου 2025, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι οι προσλήψεις θα πραγματοποιηθούν με ταχύτερους ρυθμούς, ώστε οι δομές υγείας να στελεχωθούν εγκαίρως. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι στο νέο πλαίσιο θα ενσωματωθούν κίνητρα και μπόνους παραγωγικότητας για το προσωπικό, με στόχο να ενισχυθεί η απόδοσή του και να μειωθούν τα φαινόμενα φυγής από το ΕΣΥ.

Στο πλαίσιο αυτό, σημαντικές είναι και οι αλλαγές που αφορούν τον τρόπο φορολόγησης των εφημεριών.

Μέχρι τις αρχές του 2025 οι εφημερίες ενσωματώνονταν στις τακτικές αποδοχές και φορολογούνταν ακόμη και με 44%, περιορίζοντας δραστικά το καθαρό εισόδημα των γιατρών. Με τη ρύθμιση που εφαρμόστηκε φέτος καθιερώθηκε η αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή 22%, ενώ από το 2026 ο συντελεστής μειώνεται περαιτέρω στο 20%. Η αλλαγή αυτή αναμένεται να αυξήσει κατά μέσο όρο γύρω στα 30 ευρώ τον μήνα τα καθαρά έσοδα, ποσό που ωστόσο θεωρείται ελάχιστο σε σχέση με τις ανάγκες και τις αμοιβές των συναδέλφων τους στην Ευρώπη.

Οι βασικοί μισθοί παραμένουν καθηλωμένοι: από περίπου 1.359 ευρώ μικτά για τους ειδικευόμενους έως λίγο πάνω από 3.100 ευρώ για τους συντονιστές διευθυντές, ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας. Έτσι, το επιπλέον εισόδημα προκύπτει κυρίως από τις εφημερίες, ενώ η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι οι γιατροί μπορούν να ενισχύσουν τις αποδοχές τους και μέσα από απογευματινά χειρουργεία με αμοιβή ή ακόμη και με ιδιωτικό έργο, δυνατότητες που πλέον επιτρέπει η νομοθεσία.

Το χρονοδιάγραμμα των προσλήψεων στο ΕΣΥ

Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, οι διαδικασίες έχουν ήδη δρομολογηθεί:

  • Οι πρώτες προκηρύξεις αναμένεται να δημοσιευθούν το φθινόπωρο του 2025.
  • Η διαδικασία μέσω ΑΣΕΠ για τους νοσηλευτές θα ολοκληρωθεί μέχρι την άνοιξη του 2026.
  • Οι τοποθετήσεις των νέων γιατρών και λοιπού προσωπικού θα ξεκινήσουν από τα μέσα του 2026, με στόχο έως το τέλος του έτους να έχουν καλυφθεί όλες οι θέσεις.

Μητσοτάκης: «Ταχύτερες διαδικασίες και κίνητρα για να κρατήσουμε το προσωπικό στο ΕΣΥ»

Κατά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 30 Σεπτεμβρίου 2025, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι οι προσλήψεις θα πραγματοποιηθούν με ταχύτερους ρυθμούς, ώστε οι δομές υγείας να στελεχωθούν εγκαίρως. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι στο νέο πλαίσιο θα ενσωματωθούν κίνητρα και μπόνους παραγωγικότητας για το προσωπικό, με στόχο να ενισχυθεί η απόδοσή του και να μειωθούν τα φαινόμενα φυγής από το ΕΣΥ.

Γεωργιάδης: «Δεν περιοριζόμαστε στην κάλυψη κενών – Στόχος η ολιστική μεταρρύθμιση»

Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης παρουσίασε το σχέδιο προσλήψεων ως κομβικό βήμα για την αναγέννηση του ΕΣΥ. Όπως τόνισε, η κυβέρνηση επιδιώκει μια ολιστική μεταρρύθμιση που θα αλλάξει την καθημερινότητα εργαζομένων και ασθενών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι νέοι οργανισμοί λειτουργίας των νοσοκομείων θα δώσουν περισσότερη ευελιξία στη διοίκηση, πιο σαφείς ρόλους στο προσωπικό και καλύτερη κατανομή πόρων. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα οικονομικά και θεσμικά κίνητρα, όπως τα επιδόματα για άγονες περιοχές και οι νέες δυνατότητες επιμόρφωσης, που έχουν ήδη αυξήσει τις αιτήσεις για θέσεις σε δυσπρόσιτες περιοχές.

Τέλος, διαβεβαίωσε ότι ο προϋπολογισμός για το 2026 παραμένει επαρκής και σταθερός. «Η Υγεία δεν μπορεί να εξαρτάται από έκτακτες ενισχύσεις – χρειάζεται μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και εμείς αυτόν υλοποιούμε», ανέφερε.

Θεμιστοκλέους: «Με ψηφιακές καινοτομίες και ενίσχυση του ΕΚΑΒ αλλάζει η καθημερινότητα στα νοσοκομεία»

Ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους εστίασε στη συμβολή των νέων τεχνολογιών. Ανέφερε το πιλοτικό «έξυπνο βραχιολάκι», το οποίο θα καταγράφει σε πραγματικό χρόνο τον χρόνο αναμονής και τη ροή των ασθενών στα Επείγοντα, βελτιώνοντας τη διαχείριση και μειώνοντας την ταλαιπωρία των πολιτών.

Παράλληλα, παρουσίασε το σχέδιο για την ενίσχυση του ΕΚΑΒ, με νέες προσλήψεις πληρωμάτων και εκσυγχρονισμό του στόλου ασθενοφόρων. Μέσω μιας ψηφιακής πλατφόρμας συντονισμού, ο χρόνος ανταπόκρισης σε έκτακτα περιστατικά αναμένεται να μειωθεί, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές.

Ο κ. Θεμιστοκλέους απέρριψε τις φήμες για μαζικές παραιτήσεις γιατρών, τονίζοντας ότι οι αιτήσεις για νέες θέσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά. «Τα κίνητρα δουλεύουν – το βλέπουμε στην πράξη», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι οι προκηρύξεις θα συνεχιστούν με σταθερό ρυθμό ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες μέχρι το καλοκαίρι του 2026.

Η αναδιάρθρωση του ΕΣΥ: επιφυλάξεις γιατρών και νοσηλευτών και οι εξαγγελίες του υπουργείου

Η συζήτηση γύρω από την αναδιάρθρωση του ΕΣΥ έχει προκαλέσει έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους επαγγελματίες υγείας. Παρά τις διαβεβαιώσεις του υπουργείου για νέες προσλήψεις και ενίσχυση του συστήματος, μεγάλο μέρος των γιατρών και των νοσηλευτών εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για το κατά πόσο τα μέτρα θα αποδώσουν στην πράξη.

Οι γιατροί επισημαίνουν ότι οι ανακοινώσεις για αύξηση προσωπικού δεν αντικατοπτρίζουν πάντα μια πραγματική ενίσχυση, αφού πολλές από τις νέες τοποθετήσεις αποτελούν μετακινήσεις ή αντικαταστάσεις όσων έχουν παραιτηθεί. Παράλληλα, τονίζουν ότι η «εικόνα ενός συστήματος που διαθέτει περισσότερους εργαζόμενους από ποτέ» δεν ανταποκρίνεται στις καθημερινές δυσκολίες που βιώνουν στις κλινικές και στα κέντρα υγείας.

Τα κίνητρα δεν φαίνεται να πείθουν

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα νέα κίνητρα για ειδικευμένους γιατρούς προσελκύουν ενδιαφέρον, με αυξημένες αιτήσεις για τις προκηρυσσόμενες θέσεις. Ωστόσο, πολλοί γιατροί θεωρούν ότι οι αμοιβές και οι συνθήκες εργασίας παραμένουν ανταγωνιστικά χαμηλές, με αποτέλεσμα να συνεχίζεται η φυγή προς τον ιδιωτικό τομέα και το εξωτερικό. Οι επικουρικοί γιατροί, παρότι διαβεβαιώνεται ότι δεν θα χάσουν τη θέση τους, εξακολουθούν να εργάζονται σε καθεστώς αβεβαιότητας, αφού οι συμβάσεις τους δεν μετατρέπονται σε μόνιμες.

Οι νοσηλευτές στα όρια

Ανάλογες είναι οι ανησυχίες των νοσηλευτών, οι οποίοι κάνουν λόγο για χρόνια υποστελέχωση και εξουθενωτικές συνθήκες εργασίας. Πολλοί εγκαταλείπουν το ΕΣΥ, είτε μέσω μετατάξεων είτε αναζητώντας καλύτερες ευκαιρίες στο εξωτερικό. Η διαδικασία πρόσληψης μέσω ΑΣΕΠ χαρακτηρίζεται χρονοβόρα και συχνά αποθαρρύνει τους υποψήφιους, ενώ οι εξαγγελίες για αυξήσεις στις αποδοχές θεωρούνται ασαφείς και χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα.

Το χάσμα στην πραγματικότητα

Η κυβέρνηση προβάλλει την εικόνα ενός συστήματος που ενισχύεται με προσλήψεις και νέες δυνατότητες, τονίζοντας ότι τα κίνητρα έχουν αρχίσει να αποδίδουν. Στον αντίποδα, γιατροί και νοσηλευτές επιμένουν πως το ΕΣΥ παραμένει σε κατάσταση πίεσης, με προσωπικό που εργάζεται στα όρια και με δομές που δεν μπορούν να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες. Οι καταγγελίες για εξαντλητικά ωράρια, ανεπαρκείς πόρους και έλλειψη σταθερότητας εντείνουν τον σκεπτικισμό για το αν οι εξαγγελίες θα μετουσιωθούν σε ουσιαστική βελτίωση.

Εν κατακλείδι θα  λέγαμε πως η ενίσχυση του ΕΣΥ με 5.000 νέες προσλήψεις αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ανασυγκρότηση του δημόσιου συστήματος υγείας. Η επιτυχία, ωστόσο, θα κριθεί από την ταχύτητα υλοποίησης, την ουσιαστική στήριξη του προσωπικού και τη δυνατότητα να κρατηθούν οι γιατροί και οι νοσηλευτές μέσα στο ΕΣΥ, προσφέροντας στους πολίτες τις υπηρεσίες που δικαιούνται.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Μεταμοσχεύσεις: Τεχνολογία ενζύμων ανοίγει τον δρόμο για καθολικά όργανα δότη

Η μετατροπή ενός οργάνου σε «καθολικό δότη» δεν είναι απλώς ένα τεχνικό επίτευγμα — είναι μια ελπίδα για χιλιάδες ασθενείς που σήμερα περιμένουν μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.

Η ιατρική κοινότητα έκανε ένα τεράστιο βήμα προς το μέλλον για τις μεταμοσχεύσεις: για πρώτη φορά, ένα ανθρώπινο νεφρό που είχε μετατραπεί από ομάδα αίματος Α σε καθολική ομάδα Ο μεταμοσχεύθηκε επιτυχώς σε άνθρωπο, χάρη σε ειδικά ένζυμα που ανέπτυξαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας (UBC). Το επίτευγμα, που δημοσιεύτηκε στο Nature Biomedical Engineering, υπόσχεται να μειώσει δραστικά τους χρόνους αναμονής για μεταμόσχευση και να σώσει χιλιάδες ζωές.

Ένα ιστορικό πείραμα με ανθρώπινο νεφρό

Η μεταμόσχευση πραγματοποιήθηκε σε έναν ασθενή που βρισκόταν σε κατάσταση εγκεφαλικού θανάτου, με τη συγκατάθεση της οικογένειάς του, ώστε οι επιστήμονες να μπορέσουν να παρακολουθήσουν την ανοσολογική αντίδραση χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο κάποια ζωή.

Για δύο ημέρες μετά τη μεταμόσχευση, το νεφρό λειτούργησε κανονικά, χωρίς σημάδια υπεροξείας απόρριψης — της επικίνδυνης αντίδρασης του ανοσοποιητικού που μπορεί να καταστρέψει ένα όργανο μέσα σε λίγα λεπτά. Την τρίτη ημέρα, εντοπίστηκαν ξανά ορισμένοι δείκτες ομάδας αίματος και εκδηλώθηκε ήπια ανοσολογική αντίδραση, αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό από το αναμενόμενο.

«Είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε κάτι τέτοιο σε ανθρώπινο μοντέλο», δήλωσε ο καθηγητής χημείας Δρ. Stephen Withers, συνδημιουργός της τεχνολογίας. «Τα ευρήματα αυτά μας δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για τη βελτίωση των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων των μεταμοσχεύσεων».

Από το καθολικό αίμα στα καθολικά όργανα

Η ανακάλυψη αυτή είναι αποτέλεσμα περισσότερης από μιας δεκαετίας έρευνας. Στις αρχές της δεκαετίας του 2010, ο Δρ. Withers και ο συνάδελφός του Δρ. Jayachandran Kizhakkedathu από το Τμήμα Παθολογίας και Εργαστηριακής Ιατρικής του UBC προσπαθούσαν να δημιουργήσουν «καθολικό αίμα» αφαιρώντας τα σάκχαρα που καθορίζουν την ομάδα αίματος.

Αυτά τα ίδια σάκχαρα, γνωστά ως αντιγόνα, καλύπτουν επίσης τα αιμοφόρα αγγεία των οργάνων. Όταν ο οργανισμός του λήπτη εντοπίσει ένα «ξένο» αντιγόνο, επιτίθεται στο μόσχευμα. Οι ασθενείς με ομάδα αίματος Ο – που αποτελούν πάνω από το 50% των λιστών αναμονής για νεφρική μεταμόσχευση – μπορούν να λάβουν όργανα μόνο από δότες της ίδιας ομάδας. Έτσι, περιμένουν κατά μέσο όρο 2 έως 4 χρόνια περισσότερο και συχνά πεθαίνουν περιμένοντας.

Αλλάζοντας το όργανο, όχι τον ασθενή

Οι παραδοσιακές μέθοδοι για την υπέρβαση της ασυμβατότητας απαιτούν ημέρες εντατικής θεραπείας για να αφαιρεθούν αντισώματα και να κατασταλεί το ανοσοποιητικό σύστημα του λήπτη. Αυτές οι διαδικασίες είναι περίπλοκες, χρονοβόρες και απαιτούν ζωντανούς δότες.

Η νέα προσέγγιση είναι επαναστατική: αντί να τροποποιηθεί ο λήπτης, τροποποιείται το ίδιο το όργανο. Έτσι, οι μεταμοσχεύσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν ταχύτερα, με λιγότερες επιπλοκές, αξιοποιώντας για πρώτη φορά και όργανα από νεκρούς δότες — όπου κάθε ώρα μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου.

Η δύναμη των ενζύμων

Το κλειδί ήταν η ανακάλυψη, το 2019, δύο εξαιρετικά αποτελεσματικών ενζύμων από την ομάδα του UBC. Αυτά τα ένζυμα αφαιρούν το σάκχαρο που καθορίζει την ομάδα αίματος Α, μετατρέποντάς την ουσιαστικά σε Ο. «Τα ένζυμα αυτά είναι εξαιρετικά ενεργά, επιλεκτικά και λειτουργούν σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις», εξηγεί ο Δρ. Kizhakkedathu. «Αυτό καθιστά εφικτή ολόκληρη την ιδέα».

Το επόμενο βήμα ήταν η εφαρμογή της τεχνικής σε ολόκληρα όργανα. Το 2022, μια ομάδα στο Τορόντο απέδειξε ότι μπορούσαν να μετατρέψουν πνεύμονες. Στη συνέχεια, πειράματα με αίμα, πνεύμονες και νεφρά σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ επιβεβαίωσαν τη βιωσιμότητα της μεθόδου.

«Μοριακά ψαλίδια» που εξαφανίζουν τις διαφορές

Τα αντιγόνα των ομάδων αίματος λειτουργούν σαν «ετικέτες» στα κύτταρα. Τα ένζυμα του UBC λειτουργούν ως μοριακά ψαλίδια, αφαιρώντας την ετικέτα που υποδηλώνει την ομάδα Α και αποκαλύπτοντας από κάτω την ομάδα Ο.

«Είναι σαν να αφαιρείς το κόκκινο χρώμα από ένα αυτοκίνητο και να αποκαλύπτεις το ουδέτερο υπόστρωμα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Δρ. Withers. «Μόλις γίνει αυτό, το ανοσοποιητικό σύστημα δεν βλέπει πια το όργανο ως ξένο».

Προς τις κλινικές δοκιμές και την καθολική χρήση

Το επόμενο βήμα είναι η ρυθμιστική έγκριση για κλινικές δοκιμές. Η εταιρεία Avivo Biomedical, spin-off του UBC, θα αναλάβει την ανάπτυξη της τεχνολογίας, τόσο για μεταμοσχεύσεις όσο και για τη δημιουργία καθολικού αίματος για μεταγγίσεις.

Η προοπτική είναι τεράστια. Όπως τόνισε ο Δρ. Withers:
«Αυτό είναι το σημείο όπου η βασική επιστήμη μετατρέπεται σε πραγματική ιατρική εφαρμογή. Το να βλέπουμε τις ανακαλύψεις μας να πλησιάζουν στο να σώσουν ζωές είναι το απόλυτο κίνητρο για να συνεχίσουμε».

Ένα νέο κεφάλαιο στις μεταμοσχεύσεις

Αν οι κλινικές δοκιμές επιβεβαιώσουν την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας, οι γιατροί θα μπορούν σύντομα να χρησιμοποιούν όργανα ανεξαρτήτως ομάδας αίματος, μειώνοντας τους χρόνους αναμονής και αυξάνοντας τις πιθανότητες επιτυχίας. Η μετατροπή ενός οργάνου σε «καθολικό δότη» δεν είναι απλώς ένα τεχνικό επίτευγμα — είναι μια ελπίδα για χιλιάδες ασθενείς που σήμερα περιμένουν μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Μελέτη: Chikungunya: Νέα μελέτη αναλύει 86 επιδημίες σε όλο τον κόσμο

Ο ιός chikungunya μπορεί να μην είναι τόσο γνωστός όσο άλλοι ιοί που μεταδίδονται από κουνούπια, όπως ο δάγκειος ή ο ιός Ζίκα, αλλά η νέα έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι η απρόβλεπτη φύση του τον καθιστά μια μεγάλη πρόκληση για τη δημόσια υγεία — και ταυτόχρονα, ένα σημαντικό επιστημονικό παζλ που αξίζει να λυθεί.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται ξαφνικά: οξύς πυρετός που συνοδεύεται από έντονους πόνους στις αρθρώσεις — πόνοι που μπορεί να επιμείνουν για μήνες. Αν και ο ιός chikungunya σπάνια είναι θανατηφόρος, μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για νεογνά, ηλικιωμένους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Ο ιός μεταδίδεται μέσω τσιμπημάτων κουνουπιών, κυρίως των ειδών Aedes aegypti και Aedes albopictus, και είναι συχνός σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές της Ασίας, της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν αναφερθεί περιστατικά και σε πιο βόρεια γεωγραφικά πλάτη, όπως η Ευρώπη, ενώ πρόσφατα επιβεβαιώθηκε και κρούσμα στο Long Island της Νέας Υόρκης.

Οι πρόσφατες επιδημίες έχουν προκαλέσει ανησυχία στους υγειονομικούς φορείς παγκοσμίως. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις προς ταξιδιώτες που κατευθύνονται σε χώρες όπως το Μπαγκλαντές, η Κούβα, η Κένυα, η Μαδαγασκάρη, η Σομαλία και η Σρι Λάνκα, καθώς και στην επαρχία Γκουανγκντόνγκ της Κίνας, όπου σημειώθηκε πρόσφατα «πρωτοφανής» επιδημία.

Η κινεζική κυβέρνηση αναγκάστηκε να επιβάλει καραντίνα σε άτομα που θεωρούνταν πιθανά κρούσματα και να πραγματοποιήσει εκτεταμένους ψεκασμούς σε δημόσιους χώρους και κτίρια για να περιορίσει τη μετάδοση του ιού.

Μια παγκόσμια ανάλυση 86 επιδημιών

Σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances, ερευνητές του Πανεπιστημίου Notre Dame ανέλυσαν 86 επιδημίες του ιού chikungunya σε όλο τον κόσμο, δημιουργώντας το μεγαλύτερο συγκριτικό σύνολο δεδομένων που έχει καταγραφεί ποτέ για τον ιό.

«Οι επιδημίες του chikungunya είναι απρόβλεπτες τόσο σε μέγεθος όσο και σε σοβαρότητα», δήλωσε ο Alex Perkins, καθηγητής επιδημιολογίας λοιμωδών νόσων και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Μπορεί να υπάρξει μια μικρή επιδημία με λίγα μόνο περιστατικά και, σε μια παρόμοια περιοχή, μια άλλη που να προσβάλει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Αυτή η αστάθεια κάνει τον σχεδιασμό της δημόσιας υγείας και την ανάπτυξη εμβολίων εξαιρετικά δύσκολους.»

Η ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση του μεταδιδακτορικού επιστήμονα Alexander Meyer, συνέλεξε και ανακατασκεύασε δεδομένα από δεκάδες επιδημίες, προσπαθώντας να εντοπίσει μοτίβα στη μετάδοση και τη σοβαρότητα. «Αντί να εξετάζουμε κάθε επιδημία μεμονωμένα, αναλύσαμε πολλές μαζί – διαφορετικές σε έκταση και ένταση – ώστε να εντοπίσουμε κοινά χαρακτηριστικά και διαφορές», εξήγησε ο Meyer.

Ένας ιός που εκπλήσσει τους επιστήμονες

Ο ιός chikungunya εντοπίστηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1950. Από τότε, οι επιδημίες του έχουν γίνει συχνότερες και πιο εκτεταμένες, όμως παραμένουν σποραδικές και δύσκολα προβλέψιμες. Αυτό καθιστά δύσκολη την προετοιμασία των υγειονομικών αρχών και τη λήψη μέτρων πρόληψης.

Η μετάδοση του ιού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες — μεταξύ αυτών, οι κλιματικές συνθήκες παίζουν ρόλο, καθώς η ζέστη και η υγρασία ευνοούν την αναπαραγωγή των κουνουπιών. Παρ’ όλα αυτά, η μελέτη έδειξε ότι το κλίμα δεν είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που καθορίζει τη σοβαρότητα μιας επιδημίας.

Ο Perkins τόνισε ότι οι τοπικές συνθήκες έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία: «Η θερμοκρασία και οι βροχοπτώσεις μπορούν να μας δείξουν πού είναι πιθανές οι επιδημίες, αλλά όχι πόσο σοβαρές θα είναι. Παράγοντες όπως η ποιότητα των κατοικιών, η πυκνότητα των κουνουπιών και η αντίδραση των κοινοτήτων είναι καθοριστικοί. Επιπλέον, υπάρχει πάντα και το στοιχείο της τύχης – η τυχαιότητα είναι μέρος της ιστορίας.»

Η πρόκληση των εμβολίων

Μέχρι σήμερα, μόνο δύο εμβόλια κατά του chikungunya έχουν λάβει ρυθμιστική έγκριση, αλλά δεν είναι ευρέως διαθέσιμα στις περιοχές όπου ο ιός είναι ενδημικός.

Η ύπαρξη ενός τόσο εκτεταμένου συνόλου δεδομένων βοηθά στην ανάπτυξη πιο ακριβών μοντέλων πρόβλεψης, τα οποία είναι απαραίτητα για τον σχεδιασμό κλινικών δοκιμών εμβολίων. Οι εταιρείες που αναπτύσσουν εμβόλια χρειάζονται προβλέψεις για το πού θα εκδηλωθούν επιδημίες, ώστε να μπορέσουν να δοκιμάσουν εγκαίρως την αποτελεσματικότητα των υποψηφίων εμβολίων.

Νέα γνώση, καλύτερη προετοιμασία

Η μελέτη του Πανεπιστημίου Notre Dame δείχνει ότι η ανάλυση πολλών επιδημιών μαζί, και όχι η αποσπασματική μελέτη μεμονωμένων περιστατικών, μπορεί να προσφέρει πολύτιμα εργαλεία πρόληψης.

Αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να βοηθήσει τις αρχές δημόσιας υγείας να προετοιμαστούν πιο αποτελεσματικά, να προστατεύσουν τις ευάλωτες ομάδες και να συμβάλουν στην επιτάχυνση της ανάπτυξης εμβολίων.

Ο ιός chikungunya μπορεί να μην είναι τόσο γνωστός όσο άλλοι ιοί που μεταδίδονται από κουνούπια, όπως ο δάγκειος ή ο ιός Ζίκα, αλλά η νέα έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι η απρόβλεπτη φύση του τον καθιστά μια μεγάλη πρόκληση για τη δημόσια υγεία — και ταυτόχρονα, ένα σημαντικό επιστημονικό παζλ που αξίζει να λυθεί.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/