Κατηγορία: Γενικά

Από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας
Το Περιφερειακό Γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Ευρώπη
(ΠΟΥ/Ευρώπης), μέσω του Γραφείου του για την Ποιότητα της Φροντίδας και
την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα, διοργάνωσε την εκδήλωση Growing
Healthier Together, με στόχο την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης για την
ψυχική υγεία παιδιών και νέων στην Ελλάδα. Η εκδήλωση υλοποιήθηκε σε
συνεργασία με τον Δήμο Κηφισιάς και με την υποστήριξη του Υπουργείου Υγείας
και πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, 6 Ιουνίου 2026, στο Άλσος Κηφισιάς. Για
δεύτερη συνεχή χρονιά, η εκδήλωση Growing Healthier Together έφερε κοντά
οικογένειες, φροντιστές, παιδιά και εφήβους, καθώς και εθνικούς και τοπικούς
φορείς, σε ένα ανοιχτό και συμπεριληπτικό περιβάλλον. Η φετινή διοργάνωση
εστίασε στην ενσωμάτωση της ψυχικής υγείας στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας
και στην ενίσχυση της κοινοτικής υποστήριξης. Οι προκλήσεις ψυχικής υγείας
που αντιμετωπίζουν παιδιά και έφηβοι στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ
αυξάνονται. Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα, οι ψυχικές διαταραχές σε παιδιά
και εφήβους ηλικίας 0-19 ετών έχουν αυξηθεί κατά ένα τρίτο τα τελευταία 15
χρόνια, η αυτοκτονία παραμένει η κύρια αιτία θανάτου μεταξύ ατόμων ηλικίας
15-29 ετών, ένας στους δέκα εφήβους αναφέρει ότι έχει υποστεί εκφοβισμό,
ένα στα τέσσερα κορίτσια ηλικίας 15-19 ετών ζει με κάποιο ζήτημα ψυχικής
υγείας. Συνολικά, περίπου ένα στα επτά παιδιά και εφήβους στην Περιφέρεια
ζει με κάποιο ζήτημα ψυχικής υγείας. Πίσω από κάθε αριθμό βρίσκεται ένας
νέος άνθρωπος -μια κόρη, ένας γιος, ένας συμμαθητής ή φίλος- που χρειάζεται
κατανόηση, στήριξη και πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες φροντίδας.
Η ψυχική υγεία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής υγείας και ευεξίας,
επηρεάζοντας την ικανότητα των νέων να μαθαίνουν, να αναπτύσσονται και
να συμμετέχουν ενεργά στις κοινότητές τους. Η ενίσχυση της ποιότητας των
υπηρεσιών ψυχικής υγείας και η προαγωγή της ψυχικής ευεξίας αποτελούν
βασικές προτεραιότητες στο πλαίσιο του Δεύτερου Ευρωπαϊκού Προγράμματος
Εργασίας 2026-2030. Η ευαισθητοποίηση, η μείωση του στίγματος και η στήριξη
των οικογενειών και των κοινοτήτων είναι καθοριστικής σημασίας για τη βελτίωση
της ψυχικής υγείας όλων των παιδιών και εφήβων.

Πηγη: HealthDaily

Μια νέα τεχνολογία εμβολίων που αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η επιστήμη προετοιμάζεται για τις επόμενες πανδημίες. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Cambridge και τη DIOSynVax αναπτύσσουν «super-antigen» που στοχεύει κοινά, κρίσιμα σημεία ολόκληρων οικογενειών ιών.

Μια νέα γενιά εμβολίων, σχεδιασμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, φιλοδοξεί να μετατοπίσει την παγκόσμια άμυνα απέναντι στους ιούς από το σημερινό αντιδραστικό μοντέλο σε ένα πιο προληπτικό πλαίσιο. Αντί οι επιστήμονες να αναπτύσσουν εμβόλια αφού ένας ιός εμφανιστεί και εξαπλωθεί, η νέα τεχνολογία επιχειρεί να προβλέψει ποια στοιχεία μιας ολόκληρης οικογένειας ιών παραμένουν κρίσιμα για την επιβίωσή της.

Η προσέγγιση βασίζεται στη δημιουργία ενός λεγόμενου «super-antigen», δηλαδή ενός υπολογιστικά σχεδιασμένου αντιγόνου που συγκεντρώνει κοινά δομικά χαρακτηριστικά πολλών συγγενικών ιών. Με αυτόν τον τρόπο, ένα εμβόλιο θα μπορούσε θεωρητικά να προσφέρει προστασία όχι μόνο έναντι γνωστών στελεχών, αλλά και έναντι μελλοντικών μεταλλάξεων ή συγγενικών ιών που δεν έχουν ακόμη περάσει στον άνθρωπο.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μια τέτοια τεχνολογία θα μπορούσε, εφόσον επιβεβαιωθεί σε μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές, να συμβάλει στην αποτροπή μελλοντικών πανδημιών, να μειώσει την ανάγκη για περιοριστικά μέτρα και να σώσει εκατομμύρια ζωές.

Πώς λειτουργεί το AI-designed «super-antigen»

Η τεχνολογία αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο του Cambridge και τη βιοτεχνολογική εταιρεία DIOSynVax. Χρησιμοποιεί μηχανική μάθηση για να αναλύσει γενετικά δεδομένα από παλαιότερες και τρέχουσες επιδημίες, αναζητώντας τα κοινά χαρακτηριστικά που είναι απαραίτητα για την επιβίωση και τη λειτουργία των ιών.

Στην περίπτωση των κορωνοϊών τύπου Sarbeco, η προσέγγιση συγκεντρώνει διαθέσιμες γενετικές αλληλουχίες από όλο τον κόσμο και εντοπίζει περιοχές που διατηρούνται σε συγγενικούς ιούς. Αυτά τα συντηρημένα στοιχεία θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά, επειδή οι ιοί δεν μπορούν να τα αλλάξουν εύκολα χωρίς να χάσουν κρίσιμες λειτουργίες.

Ο καθηγητής Jonathan Heeney, από το εργαστήριο viral zoonotics του Τμήματος Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου του Cambridge, εξήγησε ότι η πανδημία COVID-19 έδειξε πόσο γρήγορα μπορούν πλέον να παρασκευαστούν εμβόλια, αλλά και ότι το βασικό μοντέλο παραμένει παλαιό: πρώτα εμφανίζεται ο ιός και μετά ξεκινά η προσαρμογή. Η νέα στρατηγική, αντίθετα, στοχεύει σε ένα εμβόλιο που θα καλύπτει ολόκληρη την οικογένεια ιών, με βάση τις μεταξύ τους σχέσεις.

Το καθολικό εμβόλιο έναντι των Sarbeco κορωνοϊών

Το πιο προχωρημένο παράδειγμα αυτής της πλατφόρμας είναι ένα καθολικό εμβόλιο έναντι των Sarbeco κορωνοϊών, της οικογένειας στην οποία ανήκουν ο SARS-CoV-2 και ο SARS-CoV-1. Οι Sarbeco κορωνοϊοί αποτελούν ιδιαίτερο αντικείμενο ενδιαφέροντος, καθώς αρκετοί συγγενικοί ιοί εντοπίζονται σε ζωικούς ξενιστές και θα μπορούσαν μελλοντικά να περάσουν στον άνθρωπο.

Η τεχνολογία δεν περιορίζεται στην αναγνώριση γνωστών μεταλλάξεων. Στόχος είναι να εντοπίσει τμήματα του ιού που παραμένουν σταθερά επειδή είναι βιολογικά απαραίτητα. Αν το ανοσοποιητικό εκπαιδευτεί να αναγνωρίζει αυτά τα σημεία, η προστασία μπορεί να είναι ευρύτερη από εκείνη που προσφέρουν τα εμβόλια που σχεδιάζονται έναντι ενός συγκεκριμένου στελέχους.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή όπου ο SARS-CoV-2 συνεχίζει να εξελίσσεται, ενώ η γρίπη, οι κορωνοϊοί και οι ιοί της ομάδας Ebola παραμένουν παραδείγματα παθογόνων που μπορούν να μεταλλάσσονται και να προκαλούν νέα επιδημιολογικά κύματα.

Πρώτη ανθρώπινη δοκιμή ασφάλειας

Η πρώτη ανθρώπινη δοκιμή για εμβόλιο κορωνοϊού που δημιουργήθηκε με αυτή την τεχνολογία έδειξε ότι η προσέγγιση είναι ασφαλής. Η μελέτη φάσης Ι δημοσιεύθηκε στο Journal of Infection και είχε χορηγό το University Hospital Southampton NHS Foundation Trust.

Το εμβόλιο χορηγήθηκε ως DNA vaccine με τεχνολογία microfluid jet, μια μέθοδο χωρίς βελόνα που χρησιμοποιεί λεπτή ροή υγρού υψηλής πίεσης για να μεταφέρει τις γενετικές οδηγίες του εμβολίου απευθείας στα κύτταρα του δέρματος. Η επιλογή αυτή έχει πρακτική σημασία, καθώς η χορήγηση χωρίς βελόνα θα μπορούσε να διευκολύνει μελλοντικά εμβολιαστικά προγράμματα και να περιορίσει προβλήματα που σχετίζονται με βελόνες και αιχμηρά ιατρικά απόβλητα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το εμβόλιο προκάλεσε ανοσολογική απόκριση όχι μόνο έναντι του SARS-CoV-2 και του SARS, αλλά και έναντι συγγενικών ιών από νυχτερίδες που θα μπορούσαν δυνητικά να περάσουν από τα ζώα στον άνθρωπο.

Γιατί η τεχνολογία θεωρείται αλλαγή παραδείγματος

Οι ειδικοί χαρακτηρίζουν την προσέγγιση ως σημαντική αλλαγή παραδείγματος. Το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης εμβολίων παραμένει σε μεγάλο βαθμό αντιδραστικό: όταν εμφανίζεται ένας νέος ιός ή μια νέα παραλλαγή, οι επιστήμονες προσπαθούν να προσαρμόσουν τα εμβόλια ώστε να ταιριάζουν καλύτερα στο κυρίαρχο στέλεχος.

Ωστόσο, οι ιοί όπως η γρίπη, οι κορωνοϊοί και οι ιοί Ebola εξελίσσονται συνεχώς. Αυτό σημαίνει ότι, μέχρι να αναπτυχθούν, να εγκριθούν και να διανεμηθούν νέα εμβόλια, ο ιός μπορεί να έχει ήδη αλλάξει. Η νέα κλάση καθολικών εμβολίων φιλοδοξεί να προηγηθεί της εξέλιξης, στοχεύοντας ευρύτερα κοινά χαρακτηριστικά.

Ο καθηγητής Saul Faust, από το University of Southampton και κύριος ερευνητής της δοκιμής, υπογράμμισε ότι τα νέα καθολικά εμβόλια θα μπορούσαν να προστατεύουν ταυτόχρονα από πολλές παραλλαγές, αλλά και από συγγενικούς ιούς που δεν έχουν ακόμη εμφανιστεί στον άνθρωπο.

Προοπτικές και όρια της νέας προσέγγισης

Παρά τον ενθουσιασμό, η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο κλινικής αξιολόγησης. Η ασφάλεια σε φάση Ι αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα, αλλά δεν αρκεί για να αποδείξει ευρεία και μακροχρόνια προστασία στον γενικό πληθυσμό.

Η επόμενη φάση θα είναι καθοριστική. Περισσότεροι από 200 συμμετέχοντες αναμένεται να ενταχθούν σε επόμενη μελέτη φάσης ΙΙ, η οποία θα αξιολογήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια την ανοσολογική ισχύ, το εύρος της προστασίας και τη διάρκεια της απόκρισης.

Η τεχνολογία θα πρέπει επίσης να αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργήσει σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, σε ανθρώπους με διαφορετικό ανοσολογικό ιστορικό και, τελικά, σε πραγματικές συνθήκες έκθεσης σε ιούς. Μέχρι τότε, η υπόσχεση ενός «πανδημικά προετοιμασμένου» εμβολίου παραμένει εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, αλλά όχι ακόμη κλινικά επιβεβαιωμένη σε μεγάλη κλίμακα.

Το ευρύτερο στοίχημα για τη δημόσια υγεία

Αν η τεχνολογία επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες προετοιμάζονται για τις επόμενες επιδημίες. Αντί να περιμένουν την εμφάνιση ενός νέου παθογόνου, τα συστήματα υγείας θα μπορούσαν να διαθέτουν προληπτικά εμβόλια έναντι ολόκληρων οικογενειών ιών με πανδημικό δυναμικό.

Αυτό θα είχε τεράστια σημασία για την παγκόσμια υγειονομική ασφάλεια. Θα μπορούσε να μειώσει την ανάγκη για lockdowns, να περιορίσει τις απώλειες ανθρώπινων ζωών και να προστατεύσει την οικονομική και κοινωνική λειτουργία των χωρών.

Η καθηγήτρια Marian Knight, επιστημονική διευθύντρια του National Institute for Health and Care Research Infrastructure, χαρακτήρισε την επιτυχία της δοκιμής του AI-designed «super-antigen» ως κρίσιμο άλμα προς την ευρεία και μακροχρόνια ιογενή προστασία.

Η τεχνητή νοημοσύνη, σε αυτή την περίπτωση, δεν λειτουργεί απλώς ως εργαλείο ταχύτερης ανάλυσης δεδομένων. Μετατρέπεται σε βασικό μηχανισμό σχεδιασμού μιας νέας γενιάς εμβολίων, που φιλοδοξούν να προστατεύουν όχι μόνο από τον ιό που γνωρίζουμε σήμερα, αλλά και από εκείνον που θα μπορούσε να εμφανιστεί αύριο.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Νέα μελέτη του ΙΟΒΕ για τις ανισότητες στην Ελλάδα την περίοδο 2015-2025 δείχνει ότι η πρόσβαση στην υγεία παραμένει βαθιά άνιση, με σοβαρές ακάλυπτες ανάγκες στα χαμηλότερα εισοδήματα και μεγάλη εξάρτηση από ιδιωτικές πληρωμές.

Η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας στην Ελλάδα παραμένει βαθιά συνδεδεμένη με το εισόδημα, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΙΟΒΕ για τις ανισότητες την περίοδο 2015-2025. Παρά τη βελτίωση βασικών οικονομικών δεικτών μετά την κρίση, μεγάλα τμήματα του πληθυσμού εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ακάλυπτες ανάγκες, υψηλές ιδιωτικές πληρωμές και περιορισμένη πρόσβαση σε φροντίδα.

Η υγεία ως καθρέφτης των κοινωνικών ανισοτήτων

Η καλή υγεία στην Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το εισόδημα. Αυτό είναι το πιο ηχηρό συμπέρασμα νέας μελέτης του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, η οποία εξετάζει την εξέλιξη των ανισοτήτων στη χώρα την περίοδο 2015-2025.

Παρότι η ελληνική οικονομία έχει αφήσει πίσω της τη βαθύτερη φάση της δημοσιονομικής κρίσης, η καθημερινή εμπειρία πολλών νοικοκυριών δείχνει ότι η ανάκαμψη δεν κατανέμεται ισότιμα. Η πρόσβαση στην υγεία, στην πρόληψη, στη διάγνωση και στη θεραπεία εξακολουθεί να επηρεάζεται έντονα από την οικονομική δυνατότητα του πολίτη.

Σύμφωνα με τα ευρήματα που παρουσιάστηκαν, η Ελλάδα καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά ιδιωτικών δαπανών υγείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το στοιχείο αυτό έχει καθοριστική σημασία, καθώς όταν ένα μεγάλο μέρος του κόστους μεταφέρεται απευθείας στα νοικοκυριά, οι οικονομικά ασθενέστεροι πολίτες είναι οι πρώτοι που καθυστερούν εξετάσεις, αναβάλλουν θεραπείες ή δεν καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες τους.

Η εικόνα αυτή δημιουργεί ένα διπλό πρόβλημα. Από τη μία πλευρά, επιβαρύνει την υγεία των πιο ευάλωτων ομάδων. Από την άλλη, αυξάνει μελλοντικά το κόστος για το ίδιο το σύστημα υγείας, καθώς η καθυστερημένη διάγνωση και η ανεπαρκής παρακολούθηση οδηγούν συχνά σε βαρύτερα περιστατικά.

Το χάσμα ανάμεσα στα χαμηλά και τα υψηλά εισοδήματα

Τα στοιχεία της μελέτης αποτυπώνουν καθαρά την εισοδηματική διάσταση της υγείας. Το 32% των ατόμων που ανήκουν στο χαμηλότερο εισοδηματικό τεταρτημόριο δηλώνει ανεκπλήρωτες ανάγκες υγείας. Αντίθετα, στο υψηλότερο εισοδηματικό τεταρτημόριο το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 10%.

Η διαφορά αυτή δεν αποτελεί απλώς στατιστική απόκλιση. Περιγράφει δύο διαφορετικές πραγματικότητες μέσα στο ίδιο σύστημα υγείας. Για τα υψηλότερα εισοδήματα, η πρόσβαση σε γιατρό, διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία μπορεί να εξασφαλιστεί ευκολότερα μέσω ιδιωτικών πληρωμών ή ιδιωτικής ασφάλισης. Για τα χαμηλότερα εισοδήματα, το ίδιο κόστος λειτουργεί συχνά ως φραγμός.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η σύνδεση εισοδήματος και χρόνιων νοσημάτων. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα χρόνια νοσήματα αφορούν το 30% των ατόμων στο χαμηλότερο εισοδηματικό τεταρτημόριο, έναντι 18% στο υψηλότερο. Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες με χαμηλότερο εισόδημα έχουν συχνότερα αυξημένες ανάγκες φροντίδας, αλλά ταυτόχρονα διαθέτουν λιγότερους πόρους για να τις καλύψουν.

Έτσι, η ανισότητα δεν αφορά μόνο το πορτοφόλι. Μετατρέπεται σε ανισότητα υγείας, σε διαφορά στο προσδόκιμο υγιούς ζωής, στην ποιότητα της καθημερινότητας και στη δυνατότητα ενός ανθρώπου να εργαστεί, να κινηθεί, να φροντίσει την οικογένειά του και να συμμετέχει ισότιμα στην κοινωνική ζωή.

Οι ιδιωτικές πληρωμές ως μηχανισμός αποκλεισμού

Η υψηλή εξάρτηση από ιδιωτικές πληρωμές αποτελεί μία από τις πιο επίμονες αδυναμίες του ελληνικού συστήματος υγείας. Παρότι το ΕΣΥ παρέχει καθολική κάλυψη ως βασική αρχή, στην πράξη οι πολίτες εξακολουθούν να πληρώνουν σημαντικά ποσά από την τσέπη τους για επισκέψεις, εξετάσεις, φάρμακα, διαγνωστικές πράξεις ή ταχύτερη πρόσβαση.

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο όταν οι δημόσιες δομές εμφανίζουν αναμονές, ελλείψεις ή δυσκολίες συντονισμού. Σε αυτές τις περιπτώσεις, όποιος έχει την οικονομική δυνατότητα στρέφεται πιο εύκολα στον ιδιωτικό τομέα. Όποιος δεν την έχει, περιμένει ή παραιτείται από την ανάγκη.

Αυτή η πραγματικότητα δημιουργεί έναν αθόρυβο μηχανισμό ανισότητας. Η πρόσβαση δεν αποκλείεται θεσμικά, αλλά περιορίζεται οικονομικά. Ο πολίτης έχει τυπικά δικαίωμα σε φροντίδα, αλλά στην πράξη μπορεί να μην καταφέρνει να τη λάβει εγκαίρως.

Η κατάσταση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την πρόληψη. Οι οικονομικά ασθενέστεροι είναι πιθανότερο να μην κάνουν προληπτικές εξετάσεις, να καθυστερήσουν τη διερεύνηση συμπτωμάτων ή να διακόψουν παρακολούθηση χρόνιων νοσημάτων. Όμως η πρόληψη αποτελεί το σημείο όπου η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να σώσει ζωές και να μειώσει μελλοντικές δαπάνες.

Η μακροχρόνια φροντίδα ως αδύναμος κρίκος

Η μελέτη του ΙΟΒΕ αναδεικνύει και έναν δεύτερο κρίσιμο πυλώνα ανισότητας: τη μακροχρόνια φροντίδα. Πρόκειται για υπηρεσίες και υποστήριξη σε άτομα που, λόγω ηλικίας, αναπηρίας, σωματικής ή ψυχικής ευαλωτότητας, χρειάζονται βοήθεια για μεγάλο χρονικό διάστημα στις καθημερινές δραστηριότητες ή συνεχή φροντίδα.

Στην Ελλάδα, η μακροχρόνια φροντίδα παραμένει ένας από τους πιο αδύναμους τομείς κοινωνικής προστασίας. Οι δημόσιες δαπάνες αντιστοιχούν μόλις στο 0,16% του ΑΕΠ, έναντι 1,71% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απόσταση αυτή δείχνει ότι η χώρα δεν έχει ακόμη αναπτύξει επαρκές θεσμικό και χρηματοδοτικό πλαίσιο για τη φροντίδα ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρία και πολιτών με μακροχρόνιες ανάγκες υποστήριξης.

Το κενό καλύπτει, σε μεγάλο βαθμό, η οικογένεια. Η άτυπη οικογενειακή φροντίδα παραμένει ο κυρίαρχος μηχανισμός υποστήριξης, συχνά χωρίς οικονομική αναγνώριση, χωρίς εκπαίδευση και χωρίς επαρκή θεσμική στήριξη.

Η πραγματικότητα αυτή μεταφέρει το βάρος κυρίως στις γυναίκες, οι οποίες αναλαμβάνουν δυσανάλογο μέρος της φροντίδας ηλικιωμένων γονέων, συγγενών ή ατόμων με προβλήματα υγείας. Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο κοινωνικό. Είναι και οικονομικό, καθώς η άτυπη φροντίδα περιορίζει τη συμμετοχή στην εργασία, μειώνει εισοδήματα και αυξάνει την οικονομική ανασφάλεια των νοικοκυριών.

Η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει την πίεση

Το πρόβλημα της μακροχρόνιας φροντίδας θα γίνει ακόμη πιο πιεστικό τα επόμενα χρόνια. Η Ελλάδα γηράσκει με ταχύ ρυθμό, ενώ η μείωση των γεννήσεων και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής αλλάζουν τη δημογραφική δομή της χώρας.

Όσο αυξάνεται το ποσοστό των ηλικιωμένων, τόσο αυξάνονται και οι ανάγκες για κατ’ οίκον φροντίδα, δομές ημερήσιας υποστήριξης, υπηρεσίες αποκατάστασης, νοσηλευτική φροντίδα, υποστήριξη φροντιστών και οργανωμένη παρακολούθηση χρόνιων παθήσεων.

Η οικογένεια δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί ως μοναδικός πυλώνας. Η παραδοσιακή αντίληψη ότι τα παιδιά θα φροντίσουν τους ηλικιωμένους γονείς συγκρούεται με τη νέα κοινωνική πραγματικότητα: μικρότερες οικογένειες, μεγαλύτερη επαγγελματική πίεση, μετανάστευση νέων, περισσότερες γυναίκες στην αγορά εργασίας και αυξημένες ανάγκες εξειδικευμένης φροντίδας.

Αν η μακροχρόνια φροντίδα δεν ενισχυθεί θεσμικά, οι ανισότητες θα διευρυνθούν. Τα νοικοκυριά με υψηλότερο εισόδημα θα αγοράζουν υπηρεσίες από την ιδιωτική αγορά. Τα χαμηλότερα εισοδήματα θα εξαρτώνται από συγγενείς, συχνά με μεγάλο προσωπικό και οικονομικό κόστος.

Η ανισότητα δεν μετριέται μόνο με το εισόδημα

Ένα από τα κεντρικά σημεία της μελέτης είναι ότι η ανισότητα δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο μέσα από την κατανομή του εισοδήματος. Η εικόνα της Ελλάδας είναι πιο σύνθετη. Σε ορισμένους δείκτες έχει υπάρξει βελτίωση σε σχέση με την περίοδο της κρίσης. Η απασχόληση έχει ενισχυθεί, η οικονομία έχει επιστρέψει σε αναπτυξιακή τροχιά και η εισοδηματική ανισότητα έχει υποχωρήσει σε σύγκριση με τα πιο δύσκολα χρόνια.

Ωστόσο, η κοινωνική αίσθηση της ανισότητας παραμένει ισχυρή. Πολλά νοικοκυριά δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες, ενώ η καθημερινή εμπειρία τους δεν συμβαδίζει πάντα με τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών.

Η εξήγηση βρίσκεται στις πολλαπλές διαστάσεις της ευημερίας. Δεν αρκεί να αυξηθεί το εισόδημα, αν ταυτόχρονα αυξάνεται το κόστος στέγασης, παραμένει ακριβή η υγεία, είναι δύσκολη η πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση ή λείπουν υπηρεσίες φροντίδας.

Η μελέτη εξετάζει τις ανισότητες μέσα από έξι αλληλένδετες διαστάσεις: εισόδημα, αγορά εργασίας, εκπαίδευση, υγεία, μακροχρόνια φροντίδα και στέγαση. Με αυτόν τον τρόπο αναδεικνύει ότι η κοινωνική θέση ενός πολίτη δεν καθορίζεται μόνο από τον μισθό του, αλλά από το σύνολο των ευκαιριών και υπηρεσιών στις οποίες έχει πραγματική πρόσβαση.

Η αγορά εργασίας και η ποιότητα της απασχόλησης

Η αύξηση της απασχόλησης αποτελεί θετική εξέλιξη, αλλά δεν εξαλείφει από μόνη της την ανασφάλεια. Η ποιότητα της εργασίας, το ύψος των αποδοχών, η σταθερότητα της απασχόλησης, οι προοπτικές εξέλιξης και η ισορροπία με τις οικογενειακές υποχρεώσεις επηρεάζουν καθοριστικά την ευημερία.

Όταν ένας εργαζόμενος έχει χαμηλό εισόδημα, υψηλό κόστος στέγασης, ανάγκη να πληρώνει ιδιωτικά για υγεία και ταυτόχρονα υποχρεώσεις φροντίδας ηλικιωμένων, τότε η απασχόληση δεν αρκεί για να τον βγάλει από την αίσθηση επισφάλειας.

Η μελέτη δείχνει ακριβώς αυτό το χάσμα ανάμεσα στη στατιστική πρόοδο και στην καθημερινή πίεση. Η Ελλάδα μπορεί να εμφανίζει βελτιωμένους δείκτες μετά την κρίση, αλλά μεγάλο μέρος των πολιτών εξακολουθεί να βιώνει περιορισμένη κοινωνική κινητικότητα και δυσκολία πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες.

Η πολιτική πρόκληση είναι να μετατραπεί η ανάπτυξη σε πραγματική βελτίωση της ζωής των νοικοκυριών. Αυτό απαιτεί όχι μόνο αυξήσεις εισοδημάτων, αλλά και καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες, μείωση των ιδιωτικών επιβαρύνσεων και στοχευμένη στήριξη όσων βρίσκονται χαμηλότερα στην εισοδηματική κλίμακα.

Η στέγαση ως νέος παράγοντας ανισότητας

Η στέγαση αποτελεί ακόμη μία κρίσιμη διάσταση. Τα τελευταία χρόνια, το κόστος στέγασης έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες οικονομικής πίεσης για τα ελληνικά νοικοκυριά, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Ακόμη και όταν το εισόδημα αυξάνεται, η αύξηση των ενοικίων, των επιτοκίων, της ενέργειας και των λοιπών λειτουργικών εξόδων περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα. Αυτό επηρεάζει άμεσα και την πρόσβαση στην υγεία. Ένα νοικοκυριό που δαπανά μεγάλο μέρος των εσόδων του για στέγη έχει λιγότερη δυνατότητα να πληρώσει εξετάσεις, φάρμακα, φροντίδα ή ιδιωτική ασφάλιση.

Έτσι, η υγεία, η στέγαση και η εισοδηματική ασφάλεια συνδέονται μεταξύ τους. Η ανισότητα δεν εμφανίζεται σε ένα μόνο πεδίο, αλλά συσσωρεύεται. Όποιος έχει χαμηλό εισόδημα συχνά έχει και χειρότερη στέγη, δυσκολότερη πρόσβαση σε υγεία, μεγαλύτερη πιθανότητα χρόνιων νοσημάτων και μικρότερο περιθώριο να απορροφήσει απρόβλεπτες δαπάνες.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την πολιτική υγείας

Τα ευρήματα του ΙΟΒΕ θέτουν σαφές ερώτημα για την πολιτική υγείας: μπορεί το σύστημα να περιορίσει την εξάρτηση της πρόσβασης από το εισόδημα;

Η απάντηση περνά από την ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών, τη μείωση των άμεσων ιδιωτικών πληρωμών, την καλύτερη οργάνωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και την αύξηση της διαθεσιμότητας δωρεάν ή χαμηλού κόστους διαγνωστικών και προληπτικών υπηρεσιών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόληψη. Όταν οι πολίτες με χαμηλό εισόδημα δεν έχουν πρόσβαση σε τακτικό έλεγχο, η διάγνωση καθυστερεί. Αυτό επιβαρύνει την υγεία τους και αυξάνει τη μελλοντική ανάγκη για πιο ακριβές και σύνθετες θεραπείες. Επομένως, η μείωση των ανισοτήτων στην υγεία δεν είναι μόνο κοινωνική πολιτική. Είναι και οικονομικά ορθολογική επιλογή.

Η ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας μπορεί να λειτουργήσει ως βασικό αντίβαρο. Ένα ισχυρό δίκτυο οικογενειακών γιατρών, δημόσιων δομών, κοινοτικών υπηρεσιών και προγραμμάτων πρόληψης μπορεί να μειώσει την ανάγκη προσφυγής σε ακριβότερες υπηρεσίες και να εντοπίζει εγκαίρως προβλήματα υγείας.

Η ανάγκη για οργανωμένη μακροχρόνια φροντίδα

Στον τομέα της μακροχρόνιας φροντίδας, τα ευρήματα δείχνουν ότι η Ελλάδα χρειάζεται πιο συνεκτικό μοντέλο. Η σημερινή εξάρτηση από την οικογένεια δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες της επόμενης δεκαετίας.

Απαιτούνται δημόσιες υπηρεσίες κατ’ οίκον φροντίδας, δομές ημέρας, προγράμματα ανάπαυλας για φροντιστές, ενίσχυση της κοινωνικής εργασίας, καλύτερη διασύνδεση υγείας και πρόνοιας, καθώς και οικονομική στήριξη για νοικοκυριά που επωμίζονται μακροχρόνια φροντίδα.

Η μακροχρόνια φροντίδα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως περιφερειακό ζήτημα. Αφορά το μέλλον του κοινωνικού κράτους, την ισότητα των φύλων, την απασχόληση, τη φτώχεια των ηλικιωμένων και την αξιοπρέπεια των ανθρώπων που χρειάζονται υποστήριξη.

Αν η χώρα δεν κινηθεί έγκαιρα, το κόστος θα μεταφερθεί σιωπηρά στα νοικοκυριά. Και όπως δείχνει η μελέτη, όταν το κόστος μεταφέρεται στα νοικοκυριά, οι ανισότητες βαθαίνουν.

Η παρουσίαση και οι παρεμβάσεις των ειδικών

Η μελέτη παρουσιάστηκε σε ειδική εκδήλωση του ΙΟΒΕ από τον Αντώνη Μαυρόπουλο, Ανώτερο Ερευνητή του Ιδρύματος. Ομιλία για τις τάσεις των ανισοτήτων στην Ευρώπη πραγματοποίησε ο Jonathan Cribb, Deputy Director του Institute for Fiscal Studies του Λονδίνου.

Μετά την παρουσίαση ακολούθησε συζήτηση με τη συμμετοχή του Πάνου Τσακλόγλου, Καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην υφυπουργού Εργασίας και μέλους του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος, της Ειρήνης Ανδριοπούλου, Ανώτερης Οικονομολόγου του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, και της Νίκης Καλαβρέζου, Research Team Leader στο European Centre for Social Welfare Policy and Research της Βιέννης.

Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ και καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Βέττας.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Ξεφεύγουν οι δαπάνες όπως φαίνεται στα νοσοκομεία με αποτέλεσμα να εξετάζεται να μπει όριο ακόμη και ανά γιατρό.
Ειδικότερα, συγκεκριμένο κόστος θα πρέπει να ακολουθεί ο κάθε γιατρός στα νοσοκομεία κατά τη νοσηλεία των ασθενών, αφού οι υπερβάσεις θα περιορίζονται από το υπουργείο Υγείας.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr, άμεσα η ηγεσία του υπουργείου υγείας σε συνεργασία με το ΚΕΤΕΚΝΥ, προτίθεται να εφαρμόσει ένα νέο σύστημα καταγραφής του κόστους ανά γιατρό στα δημόσια νοσοκομεία, προκειμένου να ελέγχονται οι δαπάνες αλλά και οι αγορές που γίνονται σε υγειονομικό υλικό αλλά και σε είδη που χρησιμοποιούνται στα χειρουργεία αλλά και στα τμήματα.

Μέχρι σήμερα καταγράφεται μόνο το κόστος ανά κλινική, κάτι όμως που δεν μπορεί να περιορίσει συνολικά τη δαπάνη σε προμήθειες, φάρμακα και γενικότερα στα υλικά, όπως λένε έγκυρες πηγές του HealthReport.gr.

Στόχος είναι να μπει φραγμός στο κόστος που προκαλούν κάποιοι γιατροί στο δημόσιο σύστημα, αφού φαίνεται πως προκύπτει μεγάλη χρήση αναλωσίμων, εξετάσεων αλλά και χορήγηση φαρμάκων, με συνέπεια να εκτοξεύονται οι απαιτούμενες δαπάνες, συγκριτικά με το υπόλοιπο ιατρικό προσωπικό.
Το κόστος στις κλινικές στα νοσοκομεία

Πάντως ήδη η ηγεσία του υπουργείου Υγείας έχει στα χέρια της αναλυτική λίστα με τις κλινικές που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο κόστος στη νοσηλεία των ασθενών. Μάλιστα σύμφωνα με πληροφορίες του HealthReport.gr, ανάμεσα στη 10αδα είναι τόσο μεγάλα νοσοκομεία της Αθήνας όσο και μεγάλα επαρχιακά.

Υπό το πρίσμα αυτό η ηγεσία του υπουργείου αναμένεται να δώσει οδηγίες στους Διοικητές των Νοσοκομείων να περιορίσουν άρδην το κόστος στις κλινικές που χτυπούν «κόκκινο», περιγράφουν οι ίδιες πηγές.

Όπως διαπιστώθηκε κατά τον έλεγχο, υπάρχουν τμήματα που και προχωρούν σε αλόγιστες αγορές υλικών, και αυξάνουν δυσανάλογα το κόστος σε σύγκριση με άλλες κλινικές. Αποτέλεσμα όμως είναι να υπάρχει μεγάλη απόκλιση από κλινική σε κλινική ακόμη και στα ίδια νοσοκομεία

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Ο χρόνιος πόνος είναι νόσος και αναπηρία, έχει καταλυτική επίδραση στην ποιότητα ζωής, οδηγεί σε πολυφαρμακία και υποτιμάται από το οικογενειακό και το επαγγελματικό περιβάλλον, ενώ από την χώρα μας λείπει μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για τον χρόνιο πόνο, όπως εξηγεί η Ελένη Χρονά, Αναισθησιολόγος, Διευθύντρια Αναισθησιολογίας και Υπεύθυνη Ιατρείου Πόνου, Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας – Πειραιά «Αγ. Παντελεήμων» και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αλγολογίας.

Ο χρόνιος πόνος έχει οριστεί και ως νόσημα από το Παγκόσμιο Οργανισμό υγείας και ως αιτία αναπηρίας. Στην πράξη πόσο ισχύει αυτό στην πατρίδα μας; Σε τι θέση είμαστε στην αναγνώριση του μεγάλου αντίκτυπου του πόνου στην ζωή την ποιότητα ζωής και την παραγωγικότητα των ατόμων που ζουν με πόνο;

Πόσα ιατρεία πόνου έχουμε στην Ελλάδα; Σε τι στάδιο βρισκόμαστε αναφορικά με την ενσωμάτωση τους στο οργανόγραμμα των νοσοκομείων ώστε να διευκολύνεται και η στελέχωσή τους και να μη γίνεται με εθελοντική συνδρομή γιατρών που δίνουν την ψυχή τους και το περίσσευμα του χρόνου τους αλλά δεν μπορεί έτσι να στελεχώνεται μία σημαντική νοσηλευτική δομή.

Στην Ελλάδα λειτουργούν περίπου 57 δημόσια Ιατρεία Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας. Το βασικό πρόβλημα όμως είναι ότι τα περισσότερα δεν είναι πλήρως ενταγμένα στα οργανoγράμματα των νοσοκομείων, άρα δεν έχουν κατοχυρωμένες θέσεις προσωπικού και σταθερή χρηματοδότηση. Έτσι συχνά λειτουργούν χάρη στην υπερπροσπάθεια γιατρών και νοσηλευτών, πολλές φορές πέρα από το κανονικό τους ωράριο. Σήμερα γίνεται πίεση να ενταχθούν επίσημα στις δομές του ΕΣΥ, αλλά ακόμη βρισκόμαστε σε μεταβατικό στάδιο.

Οι πιο επιβαρυντικοί χρόνιοι πόνοι θεωρούνται συνήθως η χρόνια ημικρανία και οι σοβαρές κεφαλαλγίες, ο καρκινικός πόνος, ο νευροπαθητικός πόνος, ο χρόνιος μυοσκελετικός πόνος (ιδίως η οσφυαλγία) και η ινομυαλγία. Η ημικρανία και η οσφυαλγία προκαλούν τεράστια αναπηρία παγκοσμίως λόγω συχνότητας και απώλειας λειτουργικότητας, ενώ ο καρκινικός και ο νευροπαθητικός πόνος θεωρούνται από τους πιο βασανιστικούς σε ένταση.

Ποια είναι τα βασικά «όπλα» στην αντιμετώπιση του πόνου; Οπιοειδή, βιολογικοί παράγοντες, συνοδά αναλγητικά- κάτι άλλο;

Θα ήθελα να μου σχολιάσετε μία πρόσφατη έρευνα που έκανε το Πανεπιστήμιο University College London όπου φανερώθηκε ότι κάποιοι ασθενείς που ζουν με χρόνιο πόνο λαμβάνουν ταυτόχρονα κατηγορίες φαρμάκων που δε θα έπρεπε.

Βοηθούν καθόλου οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις στην βελτίωση της ποιότητας ζωής και την αντιμετώπιση του πόνου; Υπάρχει τρόπος να αλλάξουμε το «mindset» μας;

Ναι – οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την ποιότητα ζωής στον χρόνιο πόνο. Δεν σημαίνει «ο πόνος είναι στο μυαλό», αλλά ότι ο εγκέφαλος ρυθμίζει το πώς βιώνεται ο πόνος και αυτό μπορεί να επηρεαστεί. Κίνηση, φυσικοθεραπεία, εκπαίδευση για τον πόνο, ύπνος και ψυχολογική υποστήριξη μπορούν να μειώσουν τον φόβο, την ευαισθησία και τη λειτουργική αναπηρία. Στόχος δεν είναι πάντα να μηδενιστεί ο πόνος, αλλά να μειωθεί η επίδρασή του στη ζωή.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Είμαστε μια ηλιόλουστη χώρα και γι αυτό μάς αγαπούν οι κάτοικοι της κεντρικής και της Βόρειας Ευρώπης. Όμως ο ήλιος ενέχει κινδύνους, για τους οποίους δεν είμαστε επαρκώς ενημερωμένοι, ενώ κάνουμε σημαντικά λάθη και με τα αντηλιακά, όπως εξηγεί ο Σωτήρης Θεοχάρης, Πρόεδρος της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας (ΕΔΑΕ).

Ως λαός οι Έλληνες χρησιμοποιούν αντηλιακό στην παραλία και στην πόλη; Υπάρχει διαφορά στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τον ήλιο, μήπως τον υπολογίζουν λιγότερο κατά την έκθεση στην πόλη;

Η καθημερινή έκθεση στον ήλιο κατά τη μετακίνηση, την εργασία, το περπάτημα, την σωματική άσκηση ή την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους συσσωρεύεται με την πάροδο του χρόνου. Αυτή η χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία συμβάλλει σημαντικά στη φωτογήρανση του δέρματος, στην εμφάνιση κηλίδων και ρυτίδων, αλλά και στην αύξηση του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος. Η σύγχρονη προσέγγιση στη δερματολογία προτείνει καθημερινή χρήση αντηλιακής προστασίας, ιδιαίτερα στα εκτεθειμένα σημεία του σώματος, ανεξάρτητα από το αν κάποιος βρίσκεται στην παραλία ή στην πόλη.

Η έννοια του συνολικού εκθεσιώματος (exposome) αναφέρεται στο σύνολο των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και συμπεριφορικών παραγόντων στους οποίους εκτίθεται ένας άνθρωπος καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Περιλαμβάνει παράγοντες όπως η ηλιακή ακτινοβολία, η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι χημικές ουσίες, η διατροφή, το κάπνισμα, το άγχος και οι συνθήκες διαβίωσης.

Σε γενικές γραμμές, οι πολίτες γνωρίζουν αρκετά καλά ορισμένους μεμονωμένους κινδύνους, όπως τις βλαβερές συνέπειες της υπεριώδους ακτινοβολίας ή του καπνίσματος. Ωστόσο, η γνώση για τη συνδυαστική και αθροιστική επίδραση όλων αυτών των παραγόντων στον οργανισμό παραμένει περιορισμένη.

Η κλιματική αλλαγή ενισχύει πολλούς από τους παράγοντες που συνθέτουν το εκθεσίωμα. Η αύξηση της θερμοκρασίας, τα συχνότερα κύματα καύσωνα, οι μεταβολές στην ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας, η επιδείνωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε ορισμένες περιοχές και η αυξημένη συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων αυξάνουν την περιβαλλοντική επιβάρυνση του ανθρώπου. Για το δέρμα, αυτό μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερη έκθεση σε UV ακτινοβολία, αφυδάτωση, ερεθισμούς,έξαρση δερματολογικών παθήσεων – καρκινογένεση. Επομένως, η ενημέρωση των πολιτών για το εκθεσίωμα και τους τρόπους περιορισμού των επιβλαβών εκθέσεων αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Τα βρέφη, τα νήπια και τα παιδιά αποτελούν πράγματι μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα, καθώς το δέρμα τους είναι πιο ευαίσθητο στην υπεριώδη ακτινοβολία,παράγει λιγότερη μελανίνη και οι βλάβες που προκαλούνται σε μικρή ηλικία μπορούν να έχουν συνέπειες που εμφανίζονται πολλά χρόνια αργότερα. Γνωρίζουμε ότι ένα μόνο σοβαρό ηλιακό έγκαυμα στην παιδική ηλικία μπορεί να διπλασιάσει τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος στην ενήλικη.

Στην Ελλάδα παρατηρείται γενικά υψηλό επίπεδο ευαισθητοποίησης των γονέων όταν πρόκειται για βρέφη και μικρά παιδιά. Οι περισσότεροι γονείς φροντίζουν για τη χρήση αντηλιακού, καπέλου, προστατευτικού ρουχισμού και αποφυγής έκθεσης στις ώρες έντονης ηλιοφάνειας.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η εφηβεία αποτελεί περίοδο αυξημένης έκθεσης στον ήλιο λόγω αθλητικών δραστηριοτήτων, θαλάσσιων σπορ, διακοπών και πολύωρης παραμονής σε εξωτερικούς χώρους. Παράλληλα, τα εγκαύματα σε αυτές τις ηλικίες δεν είναι λιγότερο επιβλαβή από εκείνα της πρώιμης παιδικής ηλικίας. Αντίθετα, κάθε επιπλέον ηλιακό έγκαυμα προσθέτει ένα ακόμη φορτίο στο συνολικό «ιστορικό» έκθεσης του δέρματος. Η πρόκληση σήμερα δεν είναι μόνο να προστατεύσουμε τα βρέφη και τα νήπια, αλλά να καλλιεργήσουμε στα παιδιά και στους εφήβους μια μόνιμη κουλτούρα φωτοπροστασίας

Το solarium είναι εξίσου καρκινογόνο με οποιαδήποτε άλλη έκθεση σε καρκινογόνο ουσία. Είμαστε γνώστες αυτής της κατάστασης ή μήπως κάποιοι κάνουν solarium θεωρώντας πως αυτό το μαύρισμα είναι γοητεία και προστασία από τον ήλιο;

Οι συσκευές τεχνητού μαυρίσματος εκπέμπουν υπεριώδη ακτινοβολία στο μη ορατό τμήμα του φάσματος (UVA 320-400nm) για πιο γρήγορο μαύρισμα. Γνωρίζουμε ότι η UVA ακτινοβολία προκαλεί πρόωρη γήρανση του δέρματος & Καρκινογένεση

Το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕ.Π.ΚΑ) προειδοποιεί: Η χρήση solarium όχι μόνο δεν είναι ασφαλής αλλά «κρύβει» σημαντικούς κινδύνους για τον ανθρώπινο οργανισμό. Επιπλέον, η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (Ε.Ε.Α.Ε.), ως ρυθμιστική αρχή για την προστασία του πληθυσμού από τις ακτινοβολίες επισημαίνει ότι το τεχνητό μαύρισμα:

Δεν είναι ασφαλέστερη επιλογή για μαύρισμα σε σχέση με τον ήλιο

Δεν προετοιμάζει το δέρμα για την ηλιοθεραπεία – Δεν προστατεύει από εγκαύματα (UVB 280-320nm)

Δεν αυξάνει τα επίπεδα της βιταμίνης D

Επιπροσθέτως, από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) οι πηγές τεχνητού μαυρίσματος κατατάσσονται ως παράγοντες ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος ανάλογα με το κάπνισμα για τον καρκίνο του πνεύμονα. Μία ανάλυση 18 μελετών ανέφερε αύξηση κατά 29% του κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος ιδιαίτερα σε χρήστες solarium πριν την ηλικία των 35 ετών. Πολλές χώρες έχουν απαγορεύσει την χρήση τους σε άτομα κάτω των 18 ετών.

Δυστυχώς, παρά τις προειδοποιήσεις από τους επίσημους Φορείς, υπάρχει μια μερίδα ατόμων που συνεχίζουν να επιλέγουν το τεχνητό μαύρισμα ως πιο ασφαλές από την ηλιοθεραπεία ή να θεωρούν τ ο τεχνητό μαύρισμα γοητεία ή προστασία από τον ήλιο . Οι χρήστες αυτοί, λοιπόν, θα πρέπει να φορούν κατάλληλα προστατευτικά γυαλιά καθ’ όλη τη διάρκεια της συνεδρίας, να αφαιρούν τα καλλυντικά από το σώμα τους, να μην χρησιμοποιούν ενισχυτικά μαυρίσματος ή άλλα παρόμοια προϊόντα, να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο για τουλάχιστον 48 ώρες, μετά από κάθε συνεδρία.

Επιπλέον θα πρέπει οι συμπολίτες μας να γνωρίζουν ότι δεν συστήνεται το τεχνητό μαύρισμα σε άτομα με φωτότυπο τύπου Ι, πολλαπλούς ή δυσπλαστικούς σπίλους, ιστορικό σοβαρών ηλιακών εγκαυμάτων στην παιδική ηλικία, ιστορικό δερματικού καρκίνου,συγγενή πρώτου βαθμού με ιστορικό μελανώματος, ιστορικό φωτοευαισθησίας ή που λαμβάνουν φαρμακευτικές αγωγές που μπορεί να προκαλούν φωτοευαισθησία. Μια εξ αυτών είναι η αγωγή με ισοτρετινοϊνη για την ακμή, που είναι εξαιρετικά διαδεδομένη σε κορίτσια και αγόρια στην εφηβεία!

Για το σοβαρό ζήτημα του Solarium, η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (Ε.Ε.Α.Ε) εξέδωσε τις ακόλουθες συστάσεις:Οι επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες τεχνητού μαυρίσματος οφείλουν να έχουν μηχανήματα σύμφωνα με τις προδιαγραφές για την εκπομπή ακτινοβολίας (0.3W/m2) της ΕΕ και να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις επιδράσεις & πιθανούς κινδύνους της διαδικασίας μαυρίσματος ( Warning Box ) σύμφωνα με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα.

Έχουμε οποιαδήποτε μεταβολή στα στατιστικά των δερματικών καρκίνων, τόσο του βασικοκκυταρικού και ακανθοκυτταρικού καρκινώματος όσο και του μελανώματος; Απ’ όσο γνωρίζω το βασικοκκυταρικό και ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα δεν προσμετρώνται στα στατιστικά των ογκολογικών νοσημάτων γιατί είναι πάρα πολύ συχνά. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην πόλη και στην περιφέρεια; Γιατί κινδυνεύουν περισσότερο από αυτά οι αγρότες και οι ψαράδες; Ανήκουν οι οικοδόμοι και οι εργάτες τεχνικών έργων του δρόμου για παράδειγμα σε αυτήν την κατηγορία υψηλού κινδύνου;

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα μια αυξητική τάση των δερματικών καρκίνων, τόσο του μελανώματος όσο και των μη μελανωματικών καρκίνων του δέρματος, δηλαδή του βασικοκυτταρικού και του ακανθοκυτταρικού καρκινώματος.Τα κεντρικά εθνικά μητρώα καρκίνου συλλέγουν δεδομένα για τους καρκίνους του δέρματος με υψηλή θνητότητα όπως το μελάνωμα.

Τα δεδομένα όμως για τα βασικοκυτταρικά και τα ακανθοκυτταρικά καρκινώματα, που αποτελούν τους πιο συνηθισμένους τύπους καρκίνου του δέρματος, δεν συλλέγονται συνήθως από τα κεντρικά μητρώα καρκίνου, επειδή αντιμετωπίζονται συνήθως επιτυχώς και σπανιότερα οδηγούν σε θάνατο. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική τους συχνότητα πιθανότατα είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που αποτυπώνεται στις επίσημες στατιστικές. Μια εξέταση όμως των δεδομένων της Έρευνας Ιατρικών Δαπανών (Medical Expenditure Panel Survey Data,) υποδηλώνει ότι κάθε χρόνο, περίπου 6,1 εκατομμύρια ενήλικες υποβάλλονται σε θεραπεία για βασικοκυτταρικά και ακανθοκυτταρικάκαρκινώματα με κόστος περίπου 8,9 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως!

Όσον αφορά τη διαφορά μεταξύ πόλης και περιφέρειας, η εικόνα είναι σύνθετη. Οι κάτοικοι της υπαίθρου και οι επαγγελματίες που εργάζονται καθημερινά σε εξωτερικούς χώρους παρουσιάζουν γενικά υψηλότερα ποσοστά βασικοκυτταρικού και ακανθοκυτταρικού καρκινώματος, επειδή εκτίθενται επί χρόνια και για πολλές ώρες στον ήλιο. Αντίθετα, το μελάνωμα συχνά εμφανίζει υψηλότερα ποσοστά σε αστικούς πληθυσμούς και άτομα υψηλότερου κοινωνικοοικονομικού επιπέδου, πιθανώς λόγω διαλείπουσας αλλά έντονης έκθεσης στον ήλιο, όπως τα ηλιακά εγκαύματα κατά τις διακοπές και τα ταξίδια αναψυχής.

Οι αγρότες και οι ψαράδες θεωρούνται κλασικές ομάδες υψηλού κινδύνου επειδή εκτίθενται καθημερινά στην ηλιακή ακτινοβολία επί δεκαετίες. Στην περίπτωση των ψαράδων μάλιστα, η αντανάκλαση της υπεριώδους ακτινοβολίας από την επιφάνεια της θάλασσας αυξάνει ακόμη περισσότερο το συνολικό φορτίο έκθεσης.Στην ίδια κατηγορία υψηλού κινδύνου ανήκουν σαφώς και οι οικοδόμοι, οι εργαζόμενοι σε οδικά και τεχνικά έργα,οι ασφαλτοστρωτές, οι χειριστές μηχανημάτων εξωτερικού χώρου, και γενικότερα όλοι όσοι εργάζονται πολλές ώρες σε εξωτερικό περιβάλλον.

Το μήνυμα είναι ότι δεν κινδυνεύει μόνο όποιος «καίγεται» στην παραλία. Η χρόνια, καθημερινή έκθεση στον ήλιο λόγω επαγγέλματος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για βασικοκυτταρικό και ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα και εξηγεί γιατί οι εργαζόμενοι στην ύπαιθρο χρειάζονται ιδιαίτερη προστασία και τακτικό δερματολογικό έλεγχο.Προς αυτήν την κατεύθυνση γίνονται και οι εκστρατείες της ΕΔΑΕ με στόχο την ενημέρωση του κοινού για την σημασία της πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και έναρξης θεραπείας ώστε να έχουμε περισσότερα περιστατικά με ευνοϊκή πρόγνωση και φυσικά να περιοριστεί η θνητότητα και οι επιβαρυντικές και κοστοβόρες θεραπείες. Γεγονός που πρωτίστως θα ωφελήσει τους ασθενείς αλλά θα λειτουργήσει θετικά και ως προς την ελάφρυνση και μελλοντική βιωσιμότητα του Εθνικού μας Συστήματος Υγείας.

Από την εμπειρία σας ποια είναι τα σημαντικότερα λάθη που κάνουμε στον ήλιο με την χρήση του αντηλιακού. Για παράδειγμα το αφήνουμε μονίμως στο αυτοκίνητο να βράζει στους 50 βαθμούς το καλοκαίρι, το έχουμε στην τσάντα αλλά δεν το φοράμε, το βάζουμε αφού έχουμε κάτσει 2 ώρες στις παραλία, το φοράμε μία φορά το πρωί και δεν το ανανεώνουμε ποτέ;

Το αντιηλιακό είναι η ασπίδα προστασίας μας απέναντι στον ήλιο Εφαρμόζεται καθημερινά 365 ημέρες τον χρόνο .Το μεγαλύτερο λάθος ίσως συνοψίζεται σε μία φράση: «Έχω μαζί μου αντηλιακό, άρα είμαι προστατευμένος.»Η αποτελεσματικότητα του αντηλιακού δεν εξαρτάται από το αν βρίσκεται στην τσάντα της παραλίας, αλλά από το αν εφαρμόζεται έγκαιρα, σωστά και με συστηματική ανανέωση. Αυτό είναι που κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην ονομαστική και στην πραγματική προστασία.

Τα συχνότερα λάθη που κάνουμε είναι τα εξής:

1. Το εφαρμόζουμε πολύ αργά: το αντηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται 15-30 λεπτά πριν από την έκθεση, ώστε να δημιουργηθεί ένα ομοιόμορφο προστατευτικό φιλμ στο δέρμα.

2. Βάζουμε πολύ μικρότερη ποσότητα από την απαιτούμενη: Αυτό είναι ίσως το συχνότερο λάθος. Οι περισσότεροι χρησιμοποιούν περίπου το μισό ή και λιγότερο από την ποσότητα που απαιτείται για να επιτευχθεί ο δείκτης προστασίας (SPF) που αναγράφεται στη συσκευασία. Έτσι, ένα SPF 50 στην πράξη μπορεί να λειτουργεί σαν SPF 15 ή SPF 20.

3. Δεν το ανανεώνουμε: Η φράση «έβαλα το πρωί» ακούγεται πολύ συχνά. Χρειάζεται ανανέωση περίπου κάθε δύο ώρες κατά την παραμονή σε εξωτερικό χώρο και οπωσδήποτε μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση.

4. Ξεχνάμε συγκεκριμένες περιοχές: Αυτιά, μύτη, βλέφαρα, χείλη, αυχένας, πέλματα, πίσω επιφάνεια των ποδιών και τριχωτό της κεφαλής σε άτομα με αραίωση μαλλιών είναι σημεία που συχνά παραμένουν απροστάτευτα και εμφανίζουν συχνά προκαρκινικές ή καρκινικές βλάβες.

5. Πιστεύουμε ότι το αντηλιακό μάς επιτρέπει να μένουμε στον ήλιο χωρίς περιορισμό: Το αντηλιακό δεν είναι «άδεια απεριόριστης έκθεσης»

6. Χρησιμοποιούμε παλιό ή κακοσυντηρημένο προϊόν: Η παρατεταμένη έκθεση του αντηλιακού σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, όπως σε ένα αυτοκίνητο που μπορεί να ξεπεράσει τους 50°C το καλοκαίρι, μπορεί να επηρεάσει τη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα των φίλτρων του. Αν το προϊόν έχει αλλάξει χρώμα, οσμή ή υφή, καλό είναι να αντικαθίσταται.

7. Δεν φοράμε αντηλιακό στην πόλη: Πολλοί θεωρούν ότι χρειάζεται μόνο στην παραλία. Όμως σημαντικό μέρος της συνολικής έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία προέρχεται από τις καθημερινές μετακινήσεις, την εργασία και τις εξωτερικές δραστηριότητες μέσα στην πόλη.

8. Σταματάμε να το χρησιμοποιούμε όταν έχει συννεφιά:Ένα σημαντικό ποσοστό της υπεριώδους ακτινοβολίας διαπερνά τα σύννεφα. Έτσι, μπορεί κανείς να υποστεί σημαντική έκθεση ακόμη και χωρίς να αισθάνεται έντονη ζέστη.

9. Θεωρούμε ότι το σκούρο δέρμα δεν χρειάζεται προστασία:Τα άτομα με πιο σκουρόχρωμο φωτότυπο έχουν μεν μεγαλύτερη φυσική προστασία, αλλά δεν είναι άτρωτα ούτε απέναντι στη φωτογήρανση ούτε απέναντι στους καρκίνους του δέρματος.

10. Θεωρούμε πώς είμαστε μεγάλο σε ηλικία το δέρμα μας έχει αποκτήσει ανθεκτικότητα, άρα δεν χρειαζόμαστε αντιηλιακό. Προφανώς αυτό είναι λάθος.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει δυναμικά και στον τομέα της ανάπτυξης εμβολίων, με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ να παρουσιάζουν μια νέα τεχνολογία που φιλοδοξεί να προσφέρει προστασία απέναντι σε ολόκληρες οικογένειες ιών, ακόμη και σε στελέχη που δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη στον άνθρωπο.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, πρόκειται για την πρώτη φορά που το βασικό συστατικό ενός εμβολίου σχεδιάστηκε εξ ολοκλήρου από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και δοκιμάστηκε σε ανθρώπους. Το πειραματικό εμβόλιο στοχεύει όλους τους κορονοϊούς, συμπεριλαμβανομένων των παραλλαγών της Covid-19, αλλά και ιών που κυκλοφορούν σήμερα σε ζώα και θα μπορούσαν να προκαλέσουν μελλοντικές πανδημίες.

Η τεχνολογία βασίζεται στην αξιοποίηση τεράστιου όγκου γενετικών δεδομένων που έχουν συλλεχθεί από διεθνή προγράμματα επιτήρησης ιών. Οι αλγόριθμοι ανέλυσαν τις ομοιότητες και τις διαφορές ανάμεσα σε δεκάδες κορωνοϊούς και στη συνέχεια δημιούργησαν ένα συνθετικό αντιγόνο που συγκεντρώνει τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά τους. Με αυτόν τον τρόπο, οι ερευνητές ελπίζουν ότι θα μπορέσουν να αναπτύξουν εμβόλια που δεν θα χρειάζεται να ανανεώνονται διαρκώς για να ακολουθούν τις μεταλλάξεις των ιών, αλλά θα προσφέρουν ευρύτερη και πιο μακροχρόνια προστασία. Αν η προσέγγιση αποδειχθεί αποτελεσματική στις επόμενες φάσεις των δοκιμών, θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα προετοιμάζεται για μελλοντικές επιδημίες και πανδημίες.

Οι πρώτες δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σε 39 εθελοντές και επιβεβαίωσαν την ασφάλεια του εμβολίου, ενώ βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη δεύτερη μελέτη με περίπου 200 συμμετέχοντες. Αν και η ανοσολογική απόκριση που καταγράφηκε μέχρι στιγμής χαρακτηρίζεται ως μέτρια, τα αποτελέσματα έχουν προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα.

Οι ερευνητές εργάζονται ήδη πάνω σε αντίστοιχες τεχνολογίες για την ανάπτυξη καθολικών εμβολίων κατά της εποχικής γρίπης, της γρίπης των πτηνών και του Έμπολα. Ειδικοί εκτιμούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε τα επόμενα χρόνια να επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη νέων εμβολίων και θεραπειών, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει τις μολυσματικές ασθένειες.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Ανησυχίες εγείρουν για την ασφάλεια και την επάρκεια των αποθεμάτων αίματος στην Ελλάδα ο Σύλλογος Εργαζομένων του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας ΕΚΕΑ και- εκ μέρους των συχνά μεταγγιζόμενων ασθενών -ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο ΠΑΣΠΑΜΑ. Οι προβληματισμοί αυτοί αποκτούν μεγαλύτερο ειδικό βάρος λόγω της συγκυρίας, κατά την οποία διατυπώνονται καθώς έχει ήδη μπει το καλοκαίρι και ούτως ή άλλως δημιουργούνται ελλείψεις αίματος στη χώρα μας, όταν οι συστηματικοί εθελοντές αιμοδότες απουσιάζουν σε διακοπές.

Οι όποιοι κλυδωνισμοί στην ασφάλεια του αίματος και στο απόθεμα του ποσοτικά, αφορούν πρωτίστως τα συχνά μεταγγιζόμενα άτομα όπως είναι οι ασθενείς με μεσογειακή αναιμία και δρεπανοκυτταρική αναιμία, οι οποίοι χρειάζονται μετάγγιση αίματος κάθε 2-3 εβδομάδες, αλλά και κάθε πολίτη που θα μπορούσε να υποστεί ένα τροχαίο ατύχημα ή να χρειαστεί μετάγγιση αίματος σε μία χειρουργική επέμβαση.

Όπως προειδοποιούν οι εργαζόμενοι του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας ΕΚΕΑ και ο Σύλλογος των ασθενών ΠΑΣΠΑΜΑ είναι σε εξέλιξη μία αμφισβητούμενη ανατροπή στο πληροφοριακό σύστημα αιμοδοσίας που διαχειρίζεται το Εθνικό Μητρώο Αιμοδοτών και όλα τα στοιχεία της αιμοδοσίας (ιστορικό αιμοδοτών, κέντρα αιμοδοσίας, κάλυψη αναγκών σε νοσοκομεία κτλ). Η ανατροπή αφορά την μετάβαση από το διεθνώς πιστοποιημένο σύστημα πληροφορικής e-Delphyn που διαθέτει έγκριση FDA (ένα από τα τρία διεθνώς πιστοποιημένα παγκοσμίως) το οποίο τοποθετήθηκε στη χώρα μας μετά το 2021, στα 3 προηγούμενα συστήματα που ίσχυαν πριν.

Διευκρινίζεται στο σημείο αυτό πως το ενιαίο σύστημα πληροφορικής e-Delphyn τοποθετήθηκε σε 6 κέντρα Αιμοδοσίας της Αττικής, μετά από διεθνή δημόσιο διαγωνισμό με την συνεργασία του ΕΚΕΑ και του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ)

Όπως εξηγεί η Βάνα Μυρίλλα, πρόεδρος του Συλλόγου ΠΑΣΠΑΜΑ, το αίμα σαν βιολογικό υλικό ζει για 35 μέρες και πρέπει να αξιοποιηθεί μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα. Στην Ελλάδα έχουμε 100 κέντρα αιμοδοσίας, τα οποία διέθεταν μέχρι πρότινος κατακερματισμένη λειτουργία. Η πατρίδα μας εισάγει ετησίως 17.000 μονάδες αίματος από την Ελβετία, ενώ διαθέτει λίγο παραπάνω από ενάμιση εκατομμύριο εθελοντές αιμοδότες (1.584.705 αιμοδότες), που αντιστοιχούν σε 5.238.878 ασκούς αίματος, οι οποίοι πρωτίστως προορίζονται για οξέα περιστατικά (τροχαία ατυχήματα, βαριά χειρουργεία), με τους πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς (με μεσογειακή αναιμία και δρεπανοκυτταρική νόσο) συχνά να μπαίνουν σε δεύτερη προτεραιότητα-εξ’ ου και οι σοβαρές ελλείψεις που βιώνουν αυτές οι κατηγορίες πασχόντων κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών.

Το ΕΚΕΑ εκπόνησε μελέτη και ζητά χρηματοδότηση 13 εκατομμυρίων ευρώ για τρία έργα– όχι μόνο το πληροφοριακό σύστημα. Στα έργα αυτά περιλαμβάνονται: Πρώτον, η επέκταση του ενιαίου πληροφοριακού συστήματος (αυτού που είχε ήδη εγκατασταθεί σε έξι νοσοκομεία της Αττικής από το 2022). Δεύτερον, η ψηφιοποίηση του αρχείου αιμοδοτών και του ιστορικού των αιμοδοτών της χώρας και τρίτον, η παροχή δυνατότητας της ηλεκτρονικής συμπλήρωσης του ιστορικού αιμοδοσίας, ώστε μαζί με τα τάμπλετ, που θα δοθούν στις μονάδες αιμοδοσίας να μπορέσει όλο το σύστημα να λειτουργήσει ψηφιακά.

«Το αίμα δεν είναι απλά ένα σύστημα πληροφορικής είναι ένας ζωντανός βιολογικός ιστός και σε κάθε χώρα απαιτείται να υπάρχει ένας ενιαίος φορέας, ένα κεντρικό ‘μάτι’ που σε αληθινό χρόνο να μπορεί να ελέγχει το Εθνικό Μητρώο των Αιμοδοτών, να βλέπει τις ελλείψεις αίματος να διακρίνει τις ανάγκες στα νοσοκομεία και να συντονίζει όλες τις μονάδες αιμοδοσίας» εξηγεί η Βάνα Μυρίλλα, η οποία εκπροσωπεί τουλάχιστον 4000 συχνά μεταγγιζόμενους ασθενείς με μεσογειακή αναιμία και δρεπανοκυτταρική νόσο.

Τα παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών αντιμετωπίζουν 3πλάσιο κίνδυνο να αρρωστήσουν αν καταναλώσουν μη ασφαλές φαγητό, σε σύγκριση με τους εφήβους και τους ενήλικες, σύμφωνα με νέα έρευνα του ΠΟΥ.

Παρότι αποτελούν μόλις το 9% του παγκόσμιου πληθυσμού, τα παιδιά αντιστοιχούν στο 33% των συνολικών περιστατικών τροφικής δηλητηρίασης, ιογενούς γαστρεντερίτιδας και άλλων νοσημάτων που προκαλούνται από την κατανάλωση μη ασφαλούς (ή μολυσμένου) φαγητού. Ειδικά οι διαρροϊκές ασθένειες μπορούν να αποδειχθούν φονικές σε αυτές τις ευάλωτες ηλικιακές ομάδες από την εκτεταμένη αφυδάτωση και σοβαρή ηλεκτρολυτική διαταραχή που προκαλούν. Επιπλέον η έκθεση σε βαρέα μέταλλα μέσω της τροφής (όπως ο μόλυβδος ή ο μεθυλυδράργυρος) μπορούν να εμποδίσουν την ομαλή εγκεφαλική ανάπτυξη και να αφήσουν ισόβιες νευρολογικές βλάβες στα παιδιά.

Ο ΠΟΥ εκτιμά πως 866 εκατ. περιστατικά ασθένειας και 1,5 εκατ. θάνατοι ετησίως οφείλονται στη κατανάλωση μη ασφαλούς φαγητού. Τα περιστατικά αυτά μπορούν να μειωθούν δραστικά αν αυξηθεί η πρόσβαση σε καθαρό νερό, σε καλύτερες συνθήκες υγιεινής και σε καλύτερες διαδικασίες συντήρησης των τροφίμων όπως είναι η παστερίωση π.χ. για το γάλα.

Παρότι το φορτίο νοσηρότητας και θνησιμότητας από το μη ασφαλές φαγητό μειώθηκε από το 2000 στο 2025, εξακολουθούν να καταγράφονται σημαντικές ανισότητες στη Αφρική και την νοτιοανατολική Ασία. Η έκθεση σε βιολογικούς κινδύνους όπως είναι τα βακτήρια, οι ιοί και τα παράσιτα που αναπτύσσονται στα τρόφιμα σε κακές συνθήκες συντήρησης συνιστούν τη μεγαλύτερη υγειονομική απειλή και ευθύνονται για περίπου 860 εκατ. περιστατικά ασθένειας ετησίως, όπως δείχνουν τα δεδομένα του 2021.

Αρσενικό, μόλυβδος και μεθυλυδράργυρος τα πιο επικίνδυνα μέταλλα

Αναφορικά τώρα με τους θανάτους, η «μερίδα του λέοντος» οφείλεται στην έκθεση σε βαρέα μέταλλα και άλλα χημικά. Το έτος 2021 τα τοξικά χημικά ευθύνονταν για το 73% των θανάτων από μολυσμένο φαγητό. Το φορτίο αυτό αποδίδονταν κατά 42% στο ανόργανο αρσενικό και κατά 31% στον μόλυβδο, καθώς η έκθεση σε αυτά τα δύο βαρέα μέταλλα αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα και πολλούς καρκίνους.

Απώλεια παραγωγικότητας

Σε οικονομικοτεχνικό επίπεδο οι ασθένειες από την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων το 2021 προκάλεσαν απώλεια παραγωγικότητας ύψους 310 δισ. δολαρίων. Όταν ο Π.Ο.Υ. προσάρμοσε το ποσό αυτό στο κόστος ζωής μιας δυτικής κοινωνίας, η απώλεια παραγωγικότητας σε ετήσια βάση (από την απουσία από την εργασία λόγω ασθενείας) εκτοξεύθηκε στα 647 δισ. δολάρια.

«Η ασφάλεια των τροφίμων δεν είναι ένα αφηρημένο θεωρητικό ζήτημα. Αφορά κάθε γεύμα, κάθε οικογένεια, κάθε ημέρα. Μέχρι τώρα ωστόσο δεν υπολογίζαμε το φορτίο της. Τα νέα ευρήματα έρχονται να συμπληρώνουν τα κενά στη γνώση και να αναδείξουν πόσο σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας αποτελεί. Για πρώτη φορά κάθε χώρα έχει τα δικά της στοιχεία και μπορούμε να δούμε πού είναι βαρύτερο το φορτίο νοσηρότητας και θνησιμότητας ώστε να λάβουμε μέτρα για την αντιμετώπιση του» επεσήμανε ο Δρ. Τέντρος Άντχανομ Γιεμπρεγιέσους (Tedros Adhanom Ghebreyesus), Γενικός Διευθυντής του Π.Ο.Υ.

Αξιολόγηση 42 διατροφικών κινδύνων

Η νέα έκθεση του Π.Ο.Υ. διευρύνει τη βάση δεδομένων, αξιολογώντας 42 βασικούς διατροφικούς κινδύνους που περιλαμβάνουν βακτήρια, ιούς παράσιτα και χημικά τα οποία απαντώνται στα τρόφιμα. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν από 194 χώρες στο διάστημα 2000-2021.

Η νέα ανάλυση περιλαμβάνει βαρέα μέταλλα, τον ροταϊό και το παράσιτο Trypanosoma cruzi που προκαλεί τη νόσο Chagas. Η νόσος Chagas (ή αμερικανική τρυπανοσωμίαση) είναι μια παρασιτική τροπική ασθένεια που προκαλείται από το πρωτόζωο Trypanosoma cruzi. Μεταδίδεται κυρίως μέσω των μολυσμένων περιττωμάτων εντόμων (triatomine bugs) που τσιμπούν κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Τα τρόφιμα μπορούν να μολυνθούν με χημικά όπως το αρσενικό ό μόλυβδος και ο μεθυλυδράργυρος. Ο τελευταίος αφορά μια εξαιρετικά τοξική οργανική ένωση που συσσωρεύεται στους ζωντανούς οργανισμούς. Συναντάται κυρίως ως υδροδιαλυτός ρύπος στα ψάρια και τα θαλασσινά και είναι γνωστός για τη νευροτοξική του δράση στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Όταν αυτά τα συστατικά εισχωρήσουν στην τροφική αλυσίδα είναι πολύ δύσκολο έως και αδύνατο να αφαιρεθούν. Παρότι η συγκέντρωση βαρέων μετάλλων στις τροφές μειώνεται με τα χρόνια, η μελέτη του Π.Ο.Υ. για πρώτη φορά υπολογίζει πόσοι θάνατοι ετησίως αποδίδονται στην έκθεση σε βαρέα μέταλλα, μέσω της διατροφής και του νερού. Τα ευρήματα επίσης αναδεικνύουν τις μεγάλες ανισότητες, με το μεγαλύτερο φορτίο να καταγράφεται στις χώρες χαμηλού κατά κεφαλήν εισοδήματος. Η Αφρική και η νοτιοανατολική Ασία αντιπροσωπεύουν το 75% των συνολικών ασθενειών και το 60% των θανάτων παγκοσμίως σε αυτόν τον τομέα.

«Αυτή η μελέτη συνιστά κώδωνα κινδύνου και οδικό χάρτη. Τα ευρήματα δείχνουν πως οι ασθένειες που προκαλούνται από μολυσμένα τρόφιμα γίνονται πιο επικίνδυνες από την εξελισσόμενη κλιματική αλλαγή και από την επιδεινούμενη μικροβιακή αντοχή. Αυτές οι απειλές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποσπασματικά. Πρέπει να σπάσουμε τα σιλό ανάμεσα στην υγεία, τη γεωργία και το περιβάλλον. Χρειαζόμαστε την προσέγγιση της μίας, ενιαίας υγείας», επεσήμανε η Γιούκι Μινάτο (Yuki Minato), Τεχνική Διευθύντρια στον ΠΟΥ για την Ασφάλεια των Τροφίμων.

Πηγη: https://www.insider.gr/

Την ώρα που οι υγειονομικές αρχές στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν την επιδημία Έμπολα, επιστήμονες σε όλο τον κόσμο επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για την ανάπτυξη εμβολίου κατά του στελέχους του ιού που ευθύνεται για την έξαρση.

Παρότι υπάρχουν ήδη δύο εγκεκριμένα εμβόλια για τον Έμπολα, αυτά στοχεύουν το στέλεχος Zaire και όχι το στέλεχος Bundibugyo, το οποίο έχει προκαλέσει την τρέχουσα επιδημία. Μέχρι σήμερα, η επιδημία έχει προκαλέσει τον θάνατο 61 ανθρώπων, ενώ έχουν καταγραφεί 359 επιβεβαιωμένα κρούσματα στο Κονγκό και τη γειτονική Ουγκάντα.

Το επίκεντρο της επιδημίας βρίσκεται στην επαρχία Ιτούρι, στα βορειοανατολικά του Κονγκό, όπου οι ένοπλες συγκρούσεις, οι μετακινήσεις πληθυσμών, η παρουσία μεγάλων μεταναστευτικών κοινοτήτων και οι ανεπαρκώς στελεχωμένες υγειονομικές δομές δυσχεραίνουν τον έλεγχο της εξάπλωσης.

Σε σχετικό podcast της ιστοσελίδας The Conversation, οι επιστήμονες Τερέζα Λαμπ και Ρεμπέκα Μέικινσον από την Ομάδα Εμβολίων της Οξφόρδης παρουσιάζουν τις προσπάθειές τους για την ανάπτυξη ενός υποψήφιου εμβολίου κατά του στελέχους Bundibugyo. Την 1η Ιουνίου, η ερευνητική τους ομάδα συγκαταλέχθηκε στις τρεις που έλαβαν χρηματοδότηση ταχείας ανάπτυξης από τον Συνασπισμό για Καινοτομίες στην Επιδημική Ετοιμότητα (CEPI), μαζί με τις Moderna και IAVI.

Η ομάδα της Οξφόρδης αξιοποιεί την τεχνολογία ιικού φορέα ChAdOx1, η οποία αποτέλεσε τη βάση του εμβολίου Oxford-AstraZeneca κατά της COVID-19, προσαρμόζοντάς την στο στέλεχος Bundibugyo του Έμπολα. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται σε προηγούμενη ερευνητική εργασία για άλλο στέλεχος του ιού το 2022.

Σύμφωνα με την Τερέζα Λαμπ, η ανάπτυξη ενός εμβολίου περιλαμβάνει συνήθως προκλινικές δοκιμές, μελέτες σε ζώα και παραγωγή παρτίδων για κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους. Ωστόσο, χάρη στην εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την πλατφόρμα ChAdOx1, οι ερευνητές επιδιώκουν να «τρέξουν» όλα αυτά τα στάδια παράλληλα, επιταχύνοντας σημαντικά τη διαδικασία.

Η ίδια αποκάλυψε ότι οι δοκιμές σε μικρά ζώα έχουν ήδη ξεκινήσει, ενώ παράλληλα παρασκευάζονται δόσεις του εμβολίου για κλινικές δοκιμές, με στόχο την έναρξη μελέτης φάσης Ι το συντομότερο δυνατό.

Από την πλευρά της, η Ρεμπέκα Μέικινσον υπογράμμισε ότι το βασικό ζητούμενο δεν είναι πλέον αν μπορεί να αναπτυχθεί ένα εμβόλιο κατά του Έμπολα, αλλά πώς μπορούν να δημιουργούνται και να είναι διαθέσιμα τέτοια εμβόλια πριν από την εκδήλωση νέων επιδημιών, ώστε να χρησιμοποιούνται άμεσα όπου και όταν χρειάζονται περισσότερο.

Πηγη: https://www.news4health.gr/