Ένας στους επτά ανθρώπους στις ΗΠΑ ανέφερε μακροχρόνια συμπτώματα COVID-19 μέχρι το τέλος του 2022, σύμφωνα με έρευνα επιστημόνων του University College London και του κολεγίου Dartmouth.
Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία για 461.550 άτομα και συνέκριναν τα άτομα που δεν είχαν προσβληθεί από COVID-19 με εκείνους που είχαν νοσήσει χωρίς παρατεταμένα συμπτώματα και με εκείνους που είχαν στο παρελθόν ή έχουν σήμερα long COVID. Ως long Covid ορίζεται η συνέχιση ή ανάπτυξη νέων συμπτωμάτων τουλάχιστον τρεις μήνες μετά την αρχική λοίμωξη.
Η long COVID συνδέεται με άγχος, χαμηλή διάθεση, αυξημένη πιθανότητα συνεχόμενων προβλημάτων σωματικής κινητικότητας, καθώς και δυσκολιών στη μνήμη, τη συγκέντρωση ή την κατανόηση, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας που δημοσιεύεται στο «Plos One».
Σχεδόν οι μισοί από όσους συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν ότι είχαν νοσήσει κάποια στιγμή και το 14% του συνόλου είχαν εμφανίσει long COVID, με τους μισούς από αυτούς (7%) να απαντούν ότι εξακολουθούν να έχουν συμπτώματα. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ένα στα τρία άτομα που νοσούν με COVID-19 μπορεί να εμφανίσει συμπτώματα long COVID, όπως σημειώνει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Επίσης, οι ερευνητές εντόπισαν ότι η long COVID ήταν πιο συχνή στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες, ενώ τα ποσοστά ήταν επίσης αυξημένα στους λευκούς, τα άτομα μέσης ηλικίας και τα άτομα με χαμηλότερο εισόδημα ή μορφωτικό επίπεδο. Επιπλέον, τα μακροχρόνια συμπτώματα ήταν πολύ πιο συχνά στα άτομα που είχαν σοβαρά συμπτώματα κατά τη διάρκεια της αρχικής λοίμωξης.
Ο κίνδυνος άγχους και χαμηλής διάθεσης φάνηκε να είναι πάντως μικρότερος για όσους έχουν εμβολιαστεί.
Σημαντικό αγώνα για τη δημιουργία του πρώτου εμβολίου στον κόσμο, που καταφέρνει να αναστέλλει τις επιπτώσεις από την κοκαΐνη και του κρακ, ανέπτυξαν επιστήμονες, στη Βραζιλία. Η θεραπεία, που προωθείται από το Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της περιοχής Minas Gerais (UFMG), ονομάστηκε «Calixcoca» και, παρόλο που βρίσκεται μόλις σε μια αρχική φάση, δημιουργεί μεγάλες προσδοκίες για το τι θα μπορούσε να σημαίνει.
Το πειραματικό εμβόλιο με την ονομασία «Calixcoca», το οποίο έχει δείξει ελπιδοφόρα αποτελέσματα σε δοκιμές σε ζώα, προκαλεί μια ανοσολογική απόκριση που εμποδίζει την κοκαΐνη και το κρακ να φτάσουν στον εγκέφαλο, κάτι που οι ερευνητές ελπίζουν ότι θα βοηθήσει τους χρήστες να σπάσουν τον κύκλο του εθισμού.
Εάν το εμβόλιο, λάβει έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές, θα είναι η πρώτη φορά που ο εθισμός στην κοκαΐνη αντιμετωπίζεται με τη χρήση εμβολίου, δήλωσε ο ψυχίατρος Φρεντερίκο Γκαρσία, συντονιστής της ομάδας που ανέπτυξε τη θεραπεία στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Minas Gerais.
Την περασμένη εβδομάδα, η ερευνητική ομάδα απέσπασε το κορυφαίο βραβείο που συνοδεύεται από 500.000 ευρώ, στα βραβεία Euro Health Innovation για την ιατρική στη Λατινική Αμερική που χρηματοδοτούνται από τη φαρμακευτική εταιρεία Eurofarma.
Πώς λειτουργεί το εμβόλιο
Το εμβόλιο λειτουργεί ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα των ασθενών προκειμένου να παράξει αντισώματα που συνδέονται με την κοκαΐνη στην κυκλοφορία του αίματος, καθιστώντας τα πολύ μεγάλα για να περάσουν στο «κέντρο ανταμοιβής» του εγκεφάλου όπου το φάρμακο διεγείρει συνήθως υψηλά επίπεδα ντοπαμίνηςμ η οποία προκαλεί ευχαρίστηση.
Παρόμοιες μελέτες, έχουν διεξαχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες – τον κορυφαίο καταναλωτή κοκαΐνης στον κόσμο, σύμφωνα με το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα. Ωστόσο σταμάτησαν όταν οι κλινικές δοκιμές δεν έδειξαν επαρκή αποτελέσματα.
Το Calixcoca, έχει αποδειχθεί μέχρι στιγμής αποτελεσματικό σε δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν σε ζώα, παράγοντας σημαντικά επίπεδα αντισωμάτων κατά της κοκαΐνης με ελάχιστες παρενέργειες. Προστατεύει επίσης τα έμβρυα αρουραίων από την κοκαΐνη, όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές. Το εμβόλιο πρόκειται τώρα να δοκιμαστεί και σε ανθρώπους.
Σύμφωνα με τον ερευνητή, το Calixcoca θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τη θεραπεία του εθισμού. «Δεν υπάρχει ειδική καταγεγραμμένη θεραπεία για τον εθισμό στην κοκαΐνη και το κρακ. Προς το παρόν χρησιμοποιούμε έναν συνδυασμό ψυχολογικής συμβουλευτικής, κοινωνικής βοήθειας και απεξάρτησης, όταν είναι απαραίτητο», εξήγησε.
Θα μπορούσε να ενισχύσει αυτή τη θεραπευτική αγωγή, βοηθώντας τους ασθενείς κατά τα κρίσιμα στάδια της απεξάρτησης.
Ποιους αφορά
Το εμβόλιο παρασκευάζεται με χημικές ενώσεις που σχεδιάζονται στο εργαστήριο και όχι με βιολογικά συστατικά, πράγμα που σημαίνει ότι η παραγωγή του θα ήταν λιγότερο δαπανηρή από πολλά άλλα εμβόλια και δεν θα χρειαζόταν να αποθηκεύεται σε χαμηλές θερμοκρασίες.
Ωστόσο, ο ερευνητής τονίζει, πως δεν είναι «πανάκεια» και δεν θα πρέπει να χορηγείται σε οποιονδήποτε. Η ακριβής ομάδα-στόχος θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα των κλινικών δοκιμών, αλλά θεωρητικά προορίζεται για χρήστες που έχουν ήδη απεξαρτηθεί από την κοκαΐνη. Ο στόχος είναι να αλλάξει αυτό που ο Γκαρσία αποκαλεί «θλιβερή στατιστική». Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο για την Κατάχρηση Ναρκωτικών των ΗΠΑ, ένας στους τέσσερις τακτικούς χρήστες κοκαΐνης εθίζεται. Και μόλις ένας στους τέσσερις εθισμένους από την κοκαΐνη, καταφέρνει να το κόψει μετά από πέντε χρόνια θεραπείας.
Το δημογραφικό πρόβλημα είναι μια βραδυφλεγής βόμβα. Στην Eλλάδα η φθίνουσα πορεία των γεννήσεων ξεκίνησε από τη δεκαετία του 1980 και συνεχίζεται με διακυμάνσεις, ενώ η αυξητική πορεία των θανάτων άρχισε από την πρώτη μεταπολεμική δεκαετία.
Το 1951-1960 καταγράφηκαν 580 χιλ. θάνατοι, το 1991-2000 ανήλθαν στις 980 χιλ., το 2011-2020 στο 1,2 εκατ. και το 2021-2022 παρά την COVID-19 στις 141 χιλ., δηλαδή η θνησιμότητα περιορίζεται. Oι 65 ετών και άνω αυξήθηκαν ταχύτητα, καθώς από 520 χιλ. στις αρχές του 1950 ανέρχονται στα 2,4 εκατ. σήμερα.
Aντίθετα ο αριθμός των γεννήσεων μετά το 1980 μειώνεται, καθόσον οι γεννήσεις επηρεάζονται παροδικά, όπως και οι θάνατοι, από δυσμενείς συγκυρίες, όπως η πρόσφατη πανδημία.
Bραδυφλεγής βόμβα το δημογραφικό
Στη χώρα μας οι μεταβολές της γονιμότητας επηρέασαν καθοριστικά τις γεννήσεις. Από 1,54 εκατ. το 1951-60 μειώθηκαν στο 1,02 εκατ. το 1991-2000 και στις 920 χιλ. το 2011-20, ενώ επέδρασε αρνητικά το γεγονός, ότι ο αριθμός των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας μειώθηκε κατά 450 χιλ. το 2008-2022.
H σταθεροποίηση των θανάτων σε 121,2 χιλ. ετησίως την περίοδο 2015-2019 είναι ανέφικτη, καθώς οι 65 ετών και άνω θα αυξηθούν κατά 700-750 χιλ. μέχρι το 2050. Tο φαινόμενο της διαρροής υψηλού επιπέδου εργατικού δυναμικού, το λεγόμενο brain drain, με τις νέες αναχωρήσεις σημαντικά χαμηλότερες το 2022 (5,5 χιλ. αναχωρήσεις) – ενώ το 2010 ήταν 39 χιλ. – πρέπει να ενταχθεί στο Eθνικό Σχέδιο Δράσης μαζί με την αντιμετώπιση της υπογονιμότητας μέσω κρυοσυντήρησης και της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Oι γεννήσεις στα επόμενα 27 έτη δεν αναμένεται να υπερβούν τις 85 χιλ. ετησίως, κατά μέσο όρο 2,3 εκατ. και το 2024-2050, ενώ το ισοζύγιο θα είναι αρνητικό κατά 1,4 εκατ. H χώρα κατέγραψε ουσιαστικά μία γέννηση ανά δύο θανάτους, γεγονός το οποίο, όμως, δυστυχώς, κλιμακώνεται εδώ και σχεδόν μισό αιώνα και αποτελεί εθνικό κίνδυνο για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού μας συστήματος, που συνδέεται με την ευημερία των επόμενων γενιών.
Προτεραιότητα η οικογένεια
H ίδρυση του Yπουργείου Kοινωνικής Συνοχής και Oικογένειας θα εξασφαλίσει τις προτεραιότητες για το βασικό κύτταρο της κοινωνίας, την οικογένεια, συντονίζοντας την οικονομία, την εργασία, τη στέγη, την παιδεία, αλλά και την καθημερινή ζωή, με έμφαση και στον τομέα της εκπαίδευσης, όπως τα Προγράμματα Eναρμόνισης Oικογενειακής και Eπαγγελματικής Zωής στα Kέντρα Δημιουργικής Aπασχόλησης Παιδιών και Παιδιών με Aναπηρία.
Eπίσης χιλιάδες πολύτεκνες οικογένειες πρέπει να εξασφαλιστούν με voucher για τα παιδιά τους, με θέσεις σε παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς και ενδυνάμωση και αναβάθμιση των Σχολών Γονέων, καθώς επιβάλλεται να πετύχουμε επιστημονικά και επιμορφωτικά την αντιστροφή της υπογεννητικότητας, καθώς και να διασφαλίσουμε για τα νέα ζευγάρια την προαγωγή της ευαισθητοποίησης σε θέματα γονιμότητας, ώστε να αποφευχθεί η ακούσια ατεκνία.
H αντιμετώπιση του δημογραφικού έχει άμεση σχέση με την βιωσιμότητα του ασφαλιστικού εξασφαλισμένη μέχρι το 2070, ενώ η γήρανση του ελληνικού πληθυσμού αποτελεί τεράστια πρόκληση, καθώς επηρεάζει την οικονομική βιωσιμότητα των συστημάτων κοινωνικής προστασίας, αποτελεί, μάλιστα, εθνική πρόκληση. Οι αυξήσεις, δε, του προσδόκιμου ζωής στα περισσότερα κράτη της EE έχουν αυξήσει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στα 65, ηλικία στην οποία ο προσδόκιμος μέσος όρος ζωής είναι 84, που σημαίνει 19 χρόνια συνταξιοδότησης.
Τι πρέπει να γίνει
Oι δημογραφικές αλλαγές περιλαμβάνουν της αύξηση της μακροζωΐας και τη χαμηλότερη γονιμότητα, που οδηγεί σε γήρανση του πληθυσμού και αλλαγές στις οικογενειακές δομές, την κινητικότητα εντός της EE και τη μετανάστευση.
Για να επιτευχθεί σταθερός ο πληθυσμός μιας χώρας – εξαιρουμένων των ροών της διεθνούς μετανάστευσης – πρέπει τα ποσοστά γονιμότητάς της, δηλαδή ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας, να είναι περίπου 2,1.
H μείωση του οικονομικά ενεργού πληθυσμού επιδρά αρνητικά στις δυνατότητες οικονομικής μεγέθυνσης, ο αυξανόμενος δείκτης εξάρτησης ασκεί πιέσεις στη δημοσιονομική βιωσιμότητα, ενώ η γήρανση του πληθυσμού επιβραδύνει την παραγωγικότητα της εργασίας.
Oι αυστηρές μεταναστευτικές πολιτικές, που έχουν προωθήσει πολλές κυβερνήσεις τα τελευταία χρόνια, έχουν βοηθήσει τις οικονομίες, που προσπαθούν να στηρίξουν την οικονομική ανάπτυξή τους και να αμβλύνουν το βάρος της στήριξης του αυξανόμενου γηραιού πληθυσμού τους.
Στην Eλλάδα, όμως, επιβάλλεται να επαναπροσανατολιστούμε προς τα ελληνικά ιδεώδη, ήθη και έθιμα, με πυξίδα την αναβίωση του οικουμενικού και διαχρονικού ελληνικού πνεύματος και αιχμή του δόρατος την μητρική μας γλώσσα και να ανατάξουμε την γεννητικότητα του εγχώριου πληθυσμού. Πώς; Πριμοδοτώντας αφενός με ανάλογα κίνητρα και αφετέρου να μεριμνήσουμε για τον επαναπατρισμό των 500 χιλ. νέων, που εγκατέλειψαν την χώρα μας κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.
Κωνσταντίνος Κουσκούκης – καθηγητής Δερματολογίας, νομικός, πρόεδρος της Ελληνικής Ακαδημίας Ιαματικής Ιατρικής
Αύξηση κατά 34% των κερδισμένων ετών ζωής και μείωση κατά 260 εκατ. ευρώ στο έμμεσο κόστος του καρκίνου μέσα σε μια πενταετία τα σημαντικότερα αποτελέσματα μελέτης που παρουσιάστηκε στο 5ο Ογκολογικό Συνέδριο Κεντρικής Ελλάδας
Oκαρκίνος παραμένει παγκοσμίως μία από τις βασικότερες αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας, αντιπροσωπεύοντας 1 στους 6 θανάτους.
Μόνο στην Ευρώπη προβλέπεται μία αύξηση της τάξης του 31% στα νέα περιστατικά καρκίνου μέχρι το 2035, ενώ και στην Ελλάδα το φορτίο της νόσου παραμένει εξαιρετικά βαρύ και αναμένεται να αυξηθεί κατά 27% (vs 20122). Έτσι, εκτός των συνεπειών σε οικογενειακό και κοινωνικό επίπεδο, οι ογκολογικοί ασθενείς οδηγούνται και σε αυξανόμενες ιδιωτικές δαπάνες υγείας, που ενίοτε είναι καταστροφικές για τα νοικοκυριά και αναδεικνύουν την κοινωνικοοικονομική διάσταση των ανισοτήτων στην ογκολογική φροντίδα.
H ζήτηση αυτών των υπηρεσιών υγείας συχνά μεταφράζεται ως ένα οικονομικό κόστος, αντιμετωπίζοντας τον καρκίνο ως μία δαπάνη υγείας – κυρίως φαρμακευτική. Ποια είναι όμως η επένδυση που απαιτείται από το κράτος, προκειμένου οι ογκολογικοί ασθενείς στην Ελλάδα να μπορέσουν να απολαύσουν τα οφέλη που προσφέρουν καινοτόμες ογκολογικές θεραπείες;
Στο ερώτημα αυτό έρχεται να απαντήσει η μελέτη με τίτλο «Αποτίμηση του κλινικού και οικονομικού αντίκτυπου των θεραπειών αντι-PD-1/PD-L1 στην ογκολογική φροντίδα υγείας στην Ελλάδα»4 που βασίστηκε στο μοντέλο ΗΙΡ (Health Impact Projection) και παρουσιάστηκε στο 5ο Ογκολογικό Συνέδριο Κεντρικής Ελλάδας (12-14 Οκτωβρίου 2023, Λάρισα).
Η μελέτη, που «έτρεξε» μεταξύ 40 χωρών παγκοσμίως, περιλαμβανομένης της Ελλάδας, συνέκρινε έναν κόσμο με και έναν κόσμο χωρίς καινοτόμες θεραπείες όπως τα anti-PD-(L)1 τα οποία στη χώρα μας αποζημιώνονται ήδη για σημαντικό αριθμό ογκολογικών ενδείξεων. Αξίζει να σημειωθεί ότι το μοντέλο ΗΙΡ4 επιχειρεί να αξιολογήσει τον αντίκτυπο της εισαγωγής αυτών των θεραπειών σε πέντε τύπους καρκίνου (πνεύμονα, μελάνωμα, νεφρό, ουροθήλιο και κεφαλής και τραχήλου), τόσο σε όρους εκβάσεων υγείας, όσο και σε οικονομικούς.
Τι έδειξε η μελέτη
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, η χρήση των καινοτόμων θεραπειών, θα μπορούσε να αυξήσει κατά 34% σε πέντε χρόνια (2021-2025) τα κερδισμένα έτη ζωής (life years gained) προσφέροντας, με άλλα λόγια, στους ογκολογικούς ασθενείς στην Ελλάδα την ευκαιρία να ζήσουν όχι μόνο περισσότερο, αλλά και με κατά 40% καλύτερη ποιότητα ζωής, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα χωρίς υποτροπή της νόσου τους. Τα οφέλη αυτά μπορούν να καταστούν εμφανή με μία επιπρόσθετη επένδυση της τάξης του 1.2% της συνολικής δαπάνης υγείας.
Παράλληλα, μία παράμετρος που συχνά παραβλέπεται, είναι το κοινωνικό κόστος του καρκίνου, το κόστος της χαμένης παραγωγικότητας, το οποίο αφορά όχι μόνο στους ασθενείς, αλλά και στους φροντιστές τους. Η παρούσα ανάλυση έδειξε ότι με τη χρήση των καινοτόμων αυτών θεραπειών, το Σύστημα Υγείας θα μπορούσε να μειώσει κατά 260 εκατομμύρια ευρώ το έμμεσο κόστος του καρκίνου μέσα σε μια πενταετία. Πηγαίνοντας ένα βήμα παρακάτω, αυτό για έναν ασθενή με καρκίνο μεταφράζεται στο ότι μπορεί να παραμείνει ενεργός και παραγωγικός, με αποτέλεσμα η κοινωνία να κερδίζει πίσω περίπου 9 εκατομμύρια ώρες εργασίας το χρόνο.
Τα προαναφερόμενα στοιχεία έρχονται να συμπληρώσουν τα αποτελέσματα μίας άλλης μελέτης που έτρεξε για την Ελλάδα5, η οποία αναλύοντας μία σειρά κριτηρίων (φορτίο της νόσου, δυνατότητα βελτίωσης της υγείας των πασχόντων, άμεσο & έμμεσο κόστος της νόσου, κ.α.) ανέδειξε τα κακοήθη νεοπλάσματα ως τη σημαντικότερη προτεραιότητα για την κατανομή των πόρων υγείας στην Ελλάδα, οι οποίοι θα πρέπει να αφορούν στο σύνολο του συνεχούς της νόσου.
Η μελέτη καταλήγει ότι, «επιβεβαιώνοντας την εμπειρική γνώση, τα αποτελέσματα της ανάλυσης μας δείχνουν ότι η υγεία δεν αποτελεί κόστος, αλλά επένδυση για κάθε σύστημα υγείας, το οποίο μπορεί να “τροφοδοτήσει“ ένα βιώσιμο μέλλον στη διαχείριση της φροντίδας υγείας του καρκίνου στην Ελλάδα».
Βιβλιογραφία
Global Cancer Facts & Figures | American Cancer Society
Globocan 2012 (προσαρμοσμένο)
WHO Regional Office for Europe, 2019 and updates from the WHO Barcelona Office for Health Systems Financing
D. Ktena, E. Dalakaki, Y. Dimitriadis, G. Mountain, R. Hughes, S. Clarke-Melville, A. Roediger, P. Naoum, K. Athanasakis. Assessing the impact of anti-PD-1/ PD-L1 inhibitors on cancer care health and budget in Greece. Value in Health, 2022
5. Can We Incorporate Societal Values in Resource Allocation Decisions Among Disease Categories? An Empirical Approach – PubMed (nih.gov)
Αλματώδη άνοδο στις νέες διαγνώσεις διαβήτη καταγράφουν κάθε χρόνο οι επιστημονικοί φορείς, με τους ειδικούς να προβλέπουν ότι ο αριθμός των ασθενών μέχρι το 2050 θα έχει παγκοσμίως ξεπεράσει το ένα δισεκατομμύριο.
Ηεπιθετική αύξηση των νέων περιστατικών σημειώνεται σε όλες σχεδόν τις χώρες και αφορά σχεδόν όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Για τους ειδικούς, ο διαβήτης είναι πλέον μια πραγματική «μάστιγα» αφού σε λιγότερο από 30 χρόνια το 13% του παγκόσμιου πληθυσμού θα ζει πάσχοντας από τη νόσο.
Στην Ελλάδα, περίπου ένα 12% του πληθυσμού νοσεί από σακχαρώδη διαβήτη ενώ τουλάχιστον άλλοι τόσοι άνθρωποι βρίσκονται σε στάδιο προδιαβήτη σύμφωνα με τους γιατρούς.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ
Τι είναι ο διαβήτης;
Η νόσος αφορά σε δυσλειτουργία της έκκρισης ινσουλίνης, είτε όταν το πάγκρεας αδυνατεί να απελευθερώσει την κατάλληλη ποσότητα είτε όταν ο ίδιος ο οργανισμός δεν μπορεί να την αξιοποιήσει όπως πρέπει.
Η ινσουλίνη είναι η ορμόνη που καθοδηγεί την γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα ώστε το σώμα να παράξει ενέργεια. Κάθε φορά που τρώμε, το πάγκρεας εκκρίνει αυτόν τον «μαγικό» ρυθμιστή που βοηθά το σώμα να διατηρήσει σταθερές τις τιμές της γλυκόζης στο αίμα, αποτρέποντας επεισόδια υπερ ή υπό-γλυκαιμίας.
Στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 δεν παράγεται καθόλου ινσουλίνη και οι ασθενείς πρέπει να την λαμβάνουν εξωγενώς. Στον διαβήτη τύπου 2 που είναι και η πιο συχνή μορφή της νόσου το σώμα παρουσιάζει αντίσταση στην ινσουλίνη δηλαδή με απλά λόγια η ορμόνη δεν μπορεί να εκτελέσει αποτελεσματικά την βασική της λειτουργία. Τέλος υπάρχει και ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης που εμφανίζεται κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης ενώ υποχωρεί μετά τον τοκετό.
Οι επιπλοκές του διαβήτη
Πέραν των αλλαγών που φέρνει στη ζωή του ασθενούς η ίδια η νόσος, δυστυχώς ο διαβήτης αποτελεί τον αποφασιστικό παράγοντα που αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο εκδήλωσης μιας σειράς άλλων σοβαρών παθήσεων, μερικών εκ των οποίων απειλητικών για τη ζωή του ασθενούς.
Η διαταραχή που προκαλεί στον οργανισμό πυροδοτεί ένα ντόμινο μεταβολικών δυσλειτουργιών που επηρεάζει την επεξεργασία των λιπιδίων και των πρωτεϊνών, οδηγώντας στο λεγόμενο μεταβολικό σύνδρομο.
Είναι μια πάθηση που σταδιακά επηρεάζει όλα τα όργανα του σώματος και κυρίως τις αρτηρίες.
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι η σοβαρότερη επιπλοκή της νόσου. Ο ασθενής έχει αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξει περιφερική αγγειοπάθεια, στεφανιαία νόσο ή να υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο.
«Ένοχος» ο τρόπος ζωής μας
Η απογοητευτική πραγματικότητα, λένε οι ειδικοί, είναι ότι ο διαβήτης τύπου 2 που αποτελεί περίπου το 90% των διαγνώσεων, είναι αποτέλεσμα του σύγχρονου τρόπου ζωής. Παχυσαρκία και καθιστική ζωή είναι οι κύριοι παράγοντες που πυροδοτούν την εμφάνιση της πάθησης, ιδιαίτερα αν υπάρχει και οικογενειακό ιστορικό.
Ταυτόχρονα ωστόσο αυτό είναι και το μεγαλύτερο «όπλο» στα χέρια γιατρών και ασθενών, αφού αποφασιστικές αλλαγές στην καθημερινότητα του ασθενούς, έχει αποδειχθεί ότι βοηθούν στη ρύθμιση της νόσου ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορούν ακόμα και να την αντιστρέψουν.
Οι βασικότερες αλλαγές αφορούν στην υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής και στην απώλεια βάρους ώστε ο δείκτης μάζας σώματος να προσεγγίσει φυσιολογικά επίπεδα.
Η φυσική δραστηριότητα είναι πολύτιμο εργαλείο σε αυτή την προσπάθεια καθώς όχι μόνο είναι αρωγός στο θέμα διατήρησης ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους αλλά επιπλέον βελτιώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη.
Παράλληλα, η αντιμετώπιση άλλων επιβαρυντικών παραγόντων όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση ή η διακοπή του καπνίσματος, συνεπικουρούν στην μείωση του κινδύνου για εμφάνιση σοβαρότερων επιπλοκών.
Ο βασικός στόχος της θεραπευτικής προσέγγισης, είναι η διατήρηση του επιπέδου γλυκόζης στο αίμα σε όσο το δυνατόν πιο φυσιολογικά επίπεδα, θυμίζουν οι ειδικοί, επαναλαμβάνοντας ότι κανένα φαρμακευτικό σκεύασμα δεν είναι μακροπρόθεσμα αποτελεσματικό σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 αν οι ίδιοι δεν αποφασίσουν να παρέμβουν δραστικά στις καθημερινές τους συνήθειες.
Μακροχρόνια δεδομένα που ενισχύουν το προφίλ αποτελεσματικότητας και ασφάλειας του upadacitinib σε ενήλικες και εφήβους με μέτρια έως σοβαρή ατοπική δερματίτιδα, παρουσιάστηκαν στο Ευρωπαϊκό Δερματολογικό και Αφροδισιολογικό Συνέδριο.
Οι ασθενείς με μέτρια έως σοβαρή ατοπική δερματίτιδα συχνά αντιμετωπίζουν συνεχή κνησμό και συμπτώματα φλεγμονώδους δέρματος που μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινή τους ζωή», δήλωσε η Mudra Kapoor, M.D., αντιπρόεδρος Παγκόσμιων Ιατρικών Υποθέσεων στον τομέα Ανοσολογίας της AbbVie, σχολιάζοντας τα δεδομένα τριών μελετών φάσης 3 για τη χρήση του upadacitinib για την αντιμετώπιση της μέτριας και σοβαρής ατοπικής δερματίτιδας σε ενήλικες και εφήβους.
«Τα αποτελέσματα αυτά ενδυναμώνουν τη δέσμευσή μας να προσφέρουμε μία αποτελεσματική, μακροχρόνια θεραπευτική επιλογή για τα άτομα που ζουν με αυτή την εξουθενωτική ασθένεια και άλλες χρόνιες παθήσεις ανοσολογικής αρχής», κατέληξε.
Ατοπικη Δερματίτιδα
Η ατοπική δερματίτιδα είναι μία χρόνια, υποτροπιάζουσα φλεγμονώδης νόσος η οποία χαρακτηρίζεται από έναν κύκλο έντονου κνησμού-ξεσμού που οδηγεί σε διάβρωση του δέρματος, απολέπιση και ορορροή (δηλαδή να «τρέχει» υγρό).
Χαρακτηρίζεται από εξάρσεις και υφέσεις, ενώ υπολογίζεται ότι επηρεάζει έως και το 10% των ενηλίκων και 16% των εφήβων. Το 20% με 46% των ενηλίκων με ατοπική δερματίτιδα πάσχει από μέτρια έως σοβαρή μορφή της νόσου.
Η πάθηση «επιδεινώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής παιδιών και ενηλίκων γιατί συχνά οι βλάβες είναι σε σημεία ορατά από τους γύρω τους, όπως το πρόσωπο και τα χέρια, αλλά και από τον συνεχή κνησμό που πολλές φορές τους δυσκολεύει να κοιμηθούν. Επιπλέον, η ανάγκη για διαρκή χρήση μαλακτικών και ειδικά σχεδιασμένων καθαριστικών και ενυδατικών προιόντων, αυξάνει το κόστος θεραπείας», αναφέρει χαρακτηριστικά η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία (ΕΔΑΕ).
Είναι το εύρος των συμπτωμάτων, λοιπόν, που προκαλεί σημαντική σωματική, ψυχολογική και οικονομική επιβάρυνση στα άτομα με ατοπική δερματίτιδα.
Τα δεδομένα
Τα αποτελέσματα, παρουσιάστηκαν προφορικά στο 32ο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Δερματολογίας και Αφροδισιολογίας (EADV) στο Βερολίνο, όπου βρέθηκε το News4Health.
Ειδικότερα, νέες αναλύσεις από τρεις συνεχιζόμενες τυχαιοποιημένες, διπλά-τυφλές πολυκεντρικές μελέτες Φάσης 3 κατέδειξαν το μακροχρόνιο προφίλ αποτελεσματικότητας και ασφάλειας του upadacitinib στην αντιμετώπιση της μέτριας έως σοβαρής ατοπικής δερματίτιδας. Αφορούσαν ενήλικες και εφήβους ηλικίας 12 ετών και άνω με μέτρια έως σοβαρή ατοπική δερματίτιδα για διάστημα 140 εβδομάδων.
«Τα αποτελέσματα αυτά μας ενθαρρύνουν καθώς επιβεβαιώνουν τη δυνατότητα του upadacitinib να βελτιώνει τη φροντίδα για τα άτομα που ζουν με ατοπική δερματίτιδα», δήλωσε ο Jonathan Silverberg, MD, PhD, MPH, καθηγητής δερματολογίας και διευθυντής κλινικής έρευνας στη Σχολή Ιατρικής και Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου George Washington.
«Ενώ το upadacitinib έχει καταδειχθεί ότι αποτελεί μια αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή για τους ασθενείς με ατοπική δερματίτιδα βραχυπρόθεσμα, τα δεδομένα αυτά δείχνουν ένα σταθερό προφίλ ασφάλειας και αποτελεσματικότητα με διάρκεια με μακροχρόνια θεραπεία», συμπλήρωσε.
Η Ελληνική Εταιρεία Καρκίνου Πνεύμονα (ΕΛΕΚΑΠ) είναι Πανελλήνιος επιστημονικός φορέας όλων όσων εμπλέκονται στην έρευνα, πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία του Καρκίνου του Πνεύμονα.
Καθώς ο Νοέμβριος έχει οριστεί ως ο μήνας ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Πνεύμονα, η ΕΛΕΚΑΠ ξεκινάει εκστρατεία ενημέρωσης
του κοινού, με τίτλο «ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΟ ΚΕΝΟ», για να αναδείξει τις μεγάλες κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες που τον χαρακτηρίζουν, από την ενημέρωση και την πρόληψη της νόσου, μέχρι τη θεραπεία και την τελική έκβαση των ασθενών με Καρκίνο του Πνεύμονα.
Πόσοι γνωρίζουν ότι:
Ο κίνδυνος εμφάνισης Καρκίνου του Πνεύμονα είναι 50%-80% συχνότερος σε άτομα με χαμηλότερο εισόδημα και εκπαίδευση, καθώς και από κοινωνικά δυσκολότερες συνθήκες διαβίωσης.
Το ποσοστό εξάρτησης από τη νικοτίνη σε άτομα με διαταραχές συμπεριφοράς και ψυχιατρικά νοσήματα είναι 2-3 φορές υψηλότερο από τον γενικό πληθυσμό.
Ασθενείς με προχωρημένη νόσο που είναι άστεγοι, έχασαν σε διπλάσιο ποσοστό τα ραντεβού τους, για θεραπεία και εξετάσεις.
Ενώ στον δυτικό κόσμο, το 80% των ασθενών με Καρκίνο του Πνεύμονα είναι καπνιστές, σε χώρες του αναπτυσσόμενου και του τρίτου κόσμου κύρια αιτία εμφάνισης Καρκίνου του Πνεύμονα είναι η ρύπανση της ατμόσφαιρας και των εσωτερικών χώρων, λόγω οικονομικής ένδειας.
Μεταξύ άλλων, η εκστρατεία «ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΟ ΚΕΝΟ» περιλαμβάνει:
ραδιοφωνικό & τηλεοπτικό spot
podcasts ασθενών με ΚΠ, που βιώνουν την ανισότητα
παρουσίαση πανελλαδικής δημοσκόπησης με τις αντιλήψεις και τη γνώση του κοινού για τη νόσο,
προβολή του προβλήματος μέσω των κοινωνικών δικτύων, και
καταχωρήσεις.
Όλο το ανωτέρω υλικό και επιπλέον στοιχεία βρίσκονται στην ιστοσελίδα www.prosoxistokeno.gr Η εκστρατεία υλοποιείται με την Αρωγή και Στήριξη του Υπουργείου Υγείας, καθώς και τις Αιγίδες του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και του Δήμου Αθηναίων.
Εθνικό Μητρώο για τον καρκίνο, εθνικό Συμβούλιο που θα διαχειριστεί την πολιτική για τον καρκίνο και Κέντρα Αναφοράς για την παρακολούθηση του ασθενή διαχρονικά μετά τη νόσο, εντάσσονται στο στρατηγικό σχεδιασμό του υπουργείου Υγείας.
Ευρωπαϊκή και Εθνική Στρατηγική για τον Καρκίνο: Το ψηφιακό άλμα προς τη βελτίωση της ογκολογικής φροντίδας, ήταν το θέμα εκδήλωσης που διοργάνωσαν ο Ευρωβουλευτής της ΝΔ Στέλιος Κυμπουρόπουλος και η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας All.Can. Όλοι οι ομιλητές τόνισαν τη σημασία του ψηφιακού μετασχηματισμού στην ογκολογική φροντίδα και περίθαλψη. Σκοπός της εκδήλωσης ήταν να συζητηθεί η πρόοδος, οι προκλήσεις και οι προοπτικές της Ελλάδας στην ογκολογική φροντίδα, καθώς και ο τρόπος που η ψηφιακή τεχνολογία αλλάζει την κατανόηση σχετικά με το πώς εξελίσσεται ο καρκίνος και πώς βελτιώνει τις πιθανότητες για έγκαιρη διάγνωση και ενισχύει τη γνώση μας σε σχέση με την καλύτερη θεραπεία των ασθενών. Τα μητρώα ογκολογικών ασθενών, τα Real World Data, η τηλεϊατρική και η ψηφιακή διασύνδεση των κλινικών είναι τα ψηφιακά εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν για την έρευνα και ανάπτυξη νέων φαρμάκων και στην ιατρική ακριβείας, τόνισαν οι ομιλητές.
Η στρατηγική του υπουργείου Υγείας για τον καρκίνο
Κατά την ομιλία του στην εκδήλωση ο υπουργός Υγείας Μιχάλης Χρυσοχοΐδης αναφέρθηκε στις προτεραιότητες και στα επόμενα βήματα που θα ακολουθήσει το υπουργείο υγείας στη διαχείριση του καρκίνου, αλλά και στα ψηφιακά εργαλεία και την καινοτομία.
Η δημιουργία Εθνικού Μητρώου για τον Καρκίνο, το οποίο θα καταγράψει όλες τις περιπτώσεις πολιτών που νοσούν από καρκίνο, το ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο για τον καρκίνο, ένα Εθνικό Συμβούλιο που θα διαχειριστεί την πολιτική της χώρας μας για τον καρκίνο, η δημιουργία του ψηφιακού φακέλου του ασθενούς, εντάσσονται στις προτεραιότητες του υπουργείου Υγείας. Επίσης, ο Υπουργός τόνισε την ανάγκη να δημιουργηθούν Κέντρα Αναφοράς στη χώρα για την παρακολούθηση του ασθενή διαχρονικά μετά τη νόσο, ώστε μέσα από την παρακολούθηση να μπορέσει να δημιουργηθεί ένας ψηφιακός χάρτης της νόσου. Αναφερόμενους στην καινοτομία είπε ότι «η Ελλάδα είναι ανοιχτή σε όλες τις καινοτόμες, νέες θεραπείες, οι οποίες δημιουργούν διαφορά σε σχέση με το παρελθόν και οι οποίες εξασφαλίζουν ποιότητα ζωής για τους ασθενείς. Όλα αυτά αποτελούν προτεραιότητα για την κυβέρνηση. Αυτή τη στιγμή τρέχουν γρήγορα οι εξελίξεις. Η πολιτική οφείλει να παράγει δράσεις καθημερινά, ώστε να συμβάλουν στο ζητούμενο, το οποίο είναι μια υγιής κοινωνία.»
Ο ρόλος της ψηφιακής τεχνολογία στη διάγνωση και θεραπεία
Ο Ευρωβουλευτής της ΝΔ κ. Στέλιος Κυμπουρόπουλος, τόνισε ότι η ογκολογική περίθαλψη και φροντίδα πρέπει να έχει μια ολιστική προσέγγιση ανεξαρτήτως του τύπου καρκίνου και να εκμεταλλευτεί στο μέγιστο βαθμό τις νέες δυνατότητες της τεχνολογίας. «Η ψηφιακή τεχνολογία όχι μόνο αλλάζει τον τρόπο κατανόησης σχετικά με το πώς εξελίσσεται ο καρκίνος, αλλά βελτιώνει τις πιθανότητες για έγκαιρη διάγνωση, ενισχύει τη γνώση μας σε σχέση με την καλύτερη θεραπεία των ασθενών και διασφαλίζει την οικονομική βιωσιμότητα των Εθνικών Συστημάτων Υγείας.»
Από την πλευρά του ο Γιώργος Καπετανάκης Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου, αναφέρθηκε στις προκλήσεις που βρίσκονται μπροστά μας και συγκεκριμένα επισήμανε ότι η προστασία των δεδομένων, η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και η δίκαιη πρόσβαση σε ψηφιακές λύσεις βρίσκονται ήδη στην πρώτη γραμμή. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι ευάλωτοι πληθυσμοί, δεν θα μείνουν πίσω σε αυτήν την ψηφιακή επανάσταση, είπε.
Ο Γενικός Διευθυντής της All.Can International κ. Eduardo Pisani, ανέφερε ότι τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να βοηθήσουν ώστε να βελτιωθεί η παρακολούθηση για τη διάγνωση, τη θεραπεία και τη φροντίδα.
Η αξιοποίηση καινοτόμων φαρμάκων για τον καρκίνο ‘
Με τη νέα Εθνική Φαρμακευτική Πολιτική είναι ανάγκη να βρεθεί μια χρυσή τομή ανάμεσα στις προτεραιότητες για πολιτική υγείας και φαρμακευτική πολιτική, ανέφερε ο Γενικός Γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Υγείας Άρης Αγγελής. Η χώρα, πρόσθεσε έχει ανάγκη χρηματοδότησης σε παρεμβάσεις και θεραπείες που πραγματικά προσφέρουν ουσιαστικό αντίκτυπο στη ζωή των ασθενών με κλινικά σημαντική αύξηση προσδόκιμου και ποιότητας ζωής, ενώ είναι αναγκαίες οι επενδύσεις όχι μόνο σε νέα φάρμακα, αλλά και σε υπάρχουσες θεραπείες. Χρειάζεται αλλαγή νοοτροπίας.
«Έχουμε αντίληψη ότι κάθε νέο σημαίνει καλύτερο και καινοτόμο. Πρέπει να γίνεται αξιολόγηση για κάθε νέα θεραπεία που μπαίνει στο σύστημα υγείας».
Ίδρυση ενός ταμείου καινοτομίας
Εν συνεχεία, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) Ολύμπιος Παπαδημητρίου, αναφέρθηκε τόσο στον ρόλο της ομάδας εργασίας του εθνικού σχεδίου δράσης για τον καρκίνο την οποία δημιούργησε ο ΣΦΕΕ, όσο και σε τρεις σημαντικές, άμεσες προτεραιότητες :
την έναρξη λειτουργίας εθνικού μητρώου για τον καρκίνο
την δημιουργία πλαισίου αποζημίωσης βιοδεικτών
την ενίσχυση λειτουργίας ανακουφιστικής φροντίδας
Πιο συγκεκριμένα ο κ. Παπαδημητρίου είπε «Ο καρκίνος χρειάζεται ολιστική αντιμετώπιση. Νέες θεραπείες (γονιδιακές, κυτταρικές κ.α.) είναι στο δρόμο: Χρειάζονται πόροι για να μπορέσει ένα σύστημα υγείας να διασφαλίσει πρόσβαση των ασθενών σε αυτές. Για αυτό έχουμε εισηγηθεί την ίδρυση ενός ταμείου καινοτομίας, δηλ. ενός προϋπολογισμού για νέες θεραπείες.»
Μέτρηση της καινοτομίας μέσω ψηφιοποίησης
Η Γενική Διευθύντρια της BMS Greece Ελισάβετ Προδρόμου, ανέφερε ότι στη χώρα έχουμε νέα ογκολογικά προϊόντα, αλλά μέσω έκτακτων διαδικασιών, όχι σε ένα πλήρως ολοκληρωμένο σύστημα. Παράλληλα αναφέρθηκε και στην ανεξέλεγκτη νοσοκομειακή δαπάνη.
«Η καινοτομία δεν είναι η απάντηση για τα πάντα. Είναι ένα οικοσύστημα που πρέπει να λειτουργήσει με εξορθολογισμένο τρόπο».
Κλείνοντας, η κα. Προδρόμου πρότεινε την αναθεώρηση της φαρμακευτικής δαπάνης με έναν πιο αποτελεσματικό τρόπο και τη μέτρηση της καινοτομίας μέσω ψηφιοποίησης, ώστε να μετρηθούν οι εκβάσεις και να γνωρίζουμε τι και πώς το ξοδεύουμε.
Νέοι τρόποι αύξησης της χρηματοδότησης του συστήματος υγείας
Ο Επίκουρος Καθηγητής Κώστας Αθανασάκης, ανέφερε ότι «Όσο υψηλή είναι η συνολική δαπάνη υγείας, τόσο πιο υγιείς είναι οι πολίτες», τονίζοντας την ανάγκη για αύξηση της χρηματοδότησης του συστήματος υγείας. «Θα χρειαστεί να αναζητήσουμε νέους τρόπους αύξησης της χρηματοδότησης του συστήματος υγείας. Συζητείται η επιβολή φόρων σε προϊόντα επιβαρυντικά για την υγεία, φόροι που θα πηγαίνουν υπέρ του συστήματος υγείας. Αυτό μπορεί να αποδώσει έως και επιπλέον 571 εκ. ευρώ ετησίως στο σύστημα υγείας. Το Σύστημα Υγείας έχει στόχο να έχουν όλοι πρόσβαση ανεξάρτητα από την οικονομική τους δυνατότητα.»
Τέλος, ο Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας Θανάσης Βοζίκης,ανέφερε ότι χρειάζεται αύξηση στοχευμένης χρηματοδότησης, μέτρα πρόληψης, ενημέρωσης, εγγραμματισμού και ενδυνάμωσης των ασθενών. Επίσης, τόνισε πως χρειάζεται αξιολόγηση ακόμη και της τεχνολογίας που χρησιμοποιείται, ενώ παράλληλα χρειαζόμαστε νέα μοντέλα διαπραγμάτευσης και αποζημίωσης της νέας τεχνολογίας για να είναι ανεκτή από τον προϋπολογισμό. Κλείνοντας είπε ότι «Χρειάζεται σίγουρα η ψηφιακή μεταρρύθμιση, η οποία ωστόσο θέλει χρόνο.»
Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (Artificial Intelligence, AI) στον τομέα της υγείας έχει ήδη δώσει δείγματα γραφής με πολύ καλά αποτελέσματα. Η εξέλιξη των ιατρικών τεχνολογιών σε συνδυασμό με την αυτόματη ανάλυση ιατρικών δεδομένων μέσω τεχνητής νοημοσύνης συνεισφέρουν σε μια επανάσταση στον τομέα της υγείας με ιδιαίτερα ευνοϊκά αποτελέσματα.
Ένας από τους τομείς όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι κατ’ εξοχήν πολλά υποσχόμενη είναι η Ιατρική Απεικόνιση Ακριβείας (Precision Imaging), ένας τομέας που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη συνολικότερη Ιατρική Ακριβείας σε Εξατομικευμένη βάση (Personalized-based Precision Medicine).
Το Κέντρο Απεικόνισης Μαστού του ΜΗΤΕΡΑ συμμετέχει στο ερευνητικό έργο ODELIA που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2023. Στόχος του ODELIA είναι μια επαναστατική προσέγγιση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στον τομέα της απεικόνισης μαστού μέσω της χρήσης της τεχνικής μάθησης «σμήνους» (Swarm Learning).
Ο ορισμός της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι αρκετά απλός. Ο στόχος είναι να αναπτύξουμε έξυπνους αλγορίθμους και λύσεις που θα επιτρέπουν στους υπολογιστές να αναπαράγουν ή ακόμα και να υπερβαίνουν τις ανθρώπινες δυνατότητες σε συγκεκριμένα προβλήματα, καθιστώντας την ένα χρήσιμο εργαλείο για τον ιατρό. Τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία έχουν τεράστια δυναμική για τη βελτίωση της λήψης αποφάσεων στην κλινική πρακτική, με αποτέλεσμα να προσδιορίζονται έγκαιρα, καλύτερα και με μεγαλύτερη ακρίβεια διαγνώσεις, προγνώσεις και θεραπευτικές αγωγές ασθενειών.
Ένα από τα βασικά προβλήματα στην εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία είναι η έλλειψη αρκετά μεγάλων συνόλων δεδομένων για την εκπαίδευση των μοντέλων. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την ανίχνευση του καρκίνου, όπου η συλλογή δεδομένων αντιμετωπίζει σοβαρά πρακτικά, ηθικά και νομικά εμπόδια. Το πρόγραμμα ODELIA στοχεύει στην αντιμετώπιση αυτών των εμποδίων μέσω της υλοποίησης της τεχνικής μάθησης «σμήνους», μιας νέας προσέγγισης που επιτρέπει την εκπαίδευση των ιατρικών αλγορίθμων της ΤΝ με διατήρηση του ιδιωτικού χαρακτήρα των ευαίσθητων δεδομένων και χωρίς κοινή χρήση αυτών.
Η μάθηση «σμήνους» (Swarm learning) είναι μια μέθοδος εκπαίδευσης των μοντέλων της τεχνητής νοημοσύνης, όπου πολλές συσκευές συνεργάζονται μαζί. Κάθε συσκευή εκπαιδεύει το δικό της μοντέλο με τα δικά της δεδομένα και κοινοποιεί τις γνώσεις της με άλλες συσκευές. Εργαζόμενες από κοινού, οι συσκευές δημιουργούν ένα πιο ακριβές και αποδοτικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης. Αυτή η προσέγγιση έχει πλεονεκτήματα έναντι των παραδοσιακών μεθόδων επειδή κάνει καλύτερη χρήση των διαθέσιμων πόρων και βοηθάει στην προστασία του απορρήτου των δεδομένων. Επιπλέον, η συλλογική γνώση από πολλές συσκευές μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία πιο ανθεκτικών και αξιόπιστων μοντέλων.
Η επιτυχής ολοκλήρωση του έργου ODELIA αναμένεται να ενθαρρύνει τους συνεργαζόμενους εταίρους να λειτουργήσουν ως πυρήνες για την εκθετική ανάπτυξη του δικτύου και να επεκτείνουν το έργο σε μια πληθώρα ιατρικών εφαρμογών. Αυτό θα παρέχει στους ασθενείς, στους φορείς υγείας και στους πολίτες στην Ευρώπη μια ψηφιακή υποδομή που επιτρέπει την ανάπτυξη εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης επιπέδου εμπειρογνωμόνων σε μεγάλο όγκο δεδομένων, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα των δεδομένων.
Η επιτυχία του έργου ODELIA θα σημάνει μια μεγάλη πρόοδο στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία, ανοίγοντας το δρόμο για την ανάπτυξη ακόμη περισσότερων πρωτοποριακών εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης στο μέλλον. Η ανάπτυξη τέτοιων εφαρμογών θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στη βελτίωση της πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας των ασθενειών, ενισχύοντας έτσι την υγεία και την ευημερία των πολιτών.
Στο πρόγραμμα ODELIA συμμετέχουν ερευνητές από δώδεκα Ακαδημαϊκά ιδρύματα και εταιρείες από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες όπως Ελλάδα, Αυστρία, Γερμανία, Ισπανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ελβετία και Ηνωμένο Βασίλειο. Στους εταίρους, εκτός από το ΜΗΤΕΡΑ, περιλαμβάνονται το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Βιοϊατρικής Απεικονιστικής Έρευνας, το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Άαχεν, το Ινστιτούτο Ογκολογίας Vall d’Hebron, το Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο Radboud, το Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο Utrecht, το νοσοκομείο Ribera Salud, το Fraunhofer Institute for Digital Medicine MEVIS, το OSIMIS, το Technische Universität Dresden, το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης και το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.
Τι αναφέρουν οι ειδικοί του Οργανισμού, στο πλαίσιο της Εβδομάδας Φαρμακοεπαγρύπνησης (6 – 12 Νοεμβρίου).
Συμβάλλετε στην ασφάλεια των φαρμάκων. Είτε είστε ασθενής, φροντιστής, γιατρός ή άλλος επαγγελματίας υγείας, μπορείτε να βοηθήσετε να γίνουν τα φάρμακα ασφαλέστερα, αναφέροντας τις ανεπιθύμητες ενέργειες στην εφαρμογή του ΕΟΦ kitrinikarta.gr.
Τα παραπάνω επισημαίνουν οι υπεύθυνοι του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), στο πλαίσιο της Εβδομάδας Φαρμακοεπαγρύπνησης )6 – 12 Νοεμβρίου).
Όπως αναφέρουν, μέσω της εκστρατείας #MedSafetyWeek, περισσότερες από 80 χώρες θα συνεργαστούν για τη βελτίωση της ασφάλειας των φαρμάκων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Από τις 6 έως τις 12 Νοεμβρίου, ο ΕΟΦ συμμετέχει στην παγκόσμια εκστρατεία ευαισθητοποίησης, με στόχο την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία της αναφοράς των ανεπιθύμητων ενεργειών των φαρμάκων.
Με θέμα “Ποιος μπορεί να αναφέρει;”, η φετινή εκστρατεία θα επικεντρωθεί στον καίριο ρόλο κάθε ασθενούς, φροντιστή, γιατρού, ή άλλου επαγγελματία Υγείας, να αναφέρει κάθε πιθανολογούμενη ανεπιθύμητη ενέργεια, ιδιαίτερα αν είναι ασυνήθης, συμβάλλοντας στην ασφαλή χρήση των φαρμάκων.
Όλες οι Αρχές Φαρμάκων διαθέτουν συστήματα για τον εντοπισμό και την ανάλυση ανεπιθύμητων ενεργειών των φαρμάκων. Ο σκοπός της παρακολούθησης ασφάλειας είναι να αποκτήσουμε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες και να ανακαλύψουμε νέες.
Η συνεχής συλλογή και ο έλεγχος των πληροφοριών που λαμβάνονται από τις αναφορές βοηθά στον εντοπισμό των κινδύνων που σχετίζονται με τα φάρμακα και στη λήψη μέτρων για την ελαχιστοποίηση της βλάβης.
Ο ΕΟΦ τονίζει τη σημασία της αναφοράς ανεπιθύμητων ενεργειών μέσω της εφαρμογής kitrinikarta.gr Όλες οι αναφορές που υποβάλλονται στον EOΦ αξιολογούνται και εξετάζονται διεξοδικά προκειμένου να καθοριστούν τα κατάλληλα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την προστασία του πληθυσμού, μέσω των ευρωπαϊκών και εθνικών διαδικασιών.
Από το 1983, ο ΕΟΦ έχει λάβει και επεξεργαστεί πάνω από 36.000, στις οποίες οι ασθενείς, οι φροντιστές και οι επαγγελματίες Υγείας έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο.
Ο ΕΟΦ επισημαίνει:
“Κάθε αναφορά είναι σημαντική για την απόκτηση περισσότερης γνώσης και κατανόησης των οφελών και των κινδύνων των φαρμάκων στην κλινική πράξη και επιτρέπει τη λήψη μέτρων για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων.
Η αναφορά πιθανολογούμενων ανεπιθύμητων ενεργειών μέσω της εφαρμογής Kitrinikarta.gr συμβάλλει στο να γίνουν τα φάρμακα ασφαλέστερα για τους ασθενείς σε όλο τον κόσμο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερες οδηγίες συνταγογράφησης, οι οποίες μπορούν να βελτιώσουν την έκβαση της υγείας των ασθενών.
Εάν εσείς ή ένας ασθενής που φροντίζετε, αντιμετωπίσετε μια ανεπιθύμητη ενέργεια μετά τη λήψη ενός φαρμάκου, παρακαλούμε φροντίστε να μας την αναφέρετε αμέσως”.
Οι αναφορές ανεπιθύμητων ενεργειών μπορούν να υποβληθούν με τους παρακάτω τρόπους :
• Μέσω της εφαρμογής kitrinikarta.gr.
• Με ηλεκτρονική αποστολή του εντύπου της Κίτρινης Κάρτας στη διεύθυνση [email protected].
• Με ταχυδρομική αποστολή του εντύπου της Κίτρινης Κάρτας στη διεύθυνση: Λεωφ. Μεσογείων 284, 15562 Χολαργός.
