Φλεγμονή οξείας Covid: Ο ρόλος του εντέρου

Μέσα και πάνω στο σώμα μας ζουν τρισεκατομμύρια μικροοργανισμοί, οι οποίοι μας βοηθούν να χωνέψουμε την τροφή και μας προστατεύουν από παθογόνους μικροοργανισμούς. 

Παρόλο που ένα μεγάλο μέρος του μικροβιώματος αποτελείται από βακτήρια, παλαιότερες έρευνες έχουν δείξει ότι και οι μύκητες του εντέρου αλληλεπιδρούν με το ανοσοποιητικό σύστημα.

Νέα μελέτη διαπίστωσε ότι μια ανισορροπία στους μύκητες του εντέρου μπορεί να συμβάλλει στην εκδήλωση φλεγμονής σε άτομα που έχουν νοσήσει σοβαρά από τον κορονοϊό ή που πάσχουν από μακρά Covid-19.

Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα άτομα που είχαν νοσήσει σοβαρά είχαν αυξημένα επίπεδα ενός μύκητα που μπορεί να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα και να προκαλέσει μακροχρόνιες αλλαγές.

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει επίσης πως η μικροβιακή σύνθεση του εντέρου πολλών ατόμων που νόσησαν με κορονοϊό είχε αλλοιωθεί και οι προστατευτικοί φραγμοί του σώματός τους είχαν διαταραχθεί. Αυτό σημαίνει πως θα μπορούσαν να εισέλθουν παθογόνοι μικροοργανισμοί στο αίμα. Επίσης, ορισμένα άτομα που νόσησαν σοβαρά από τον κορονοϊό είχαν προσβληθεί από επικίνδυνες μυκητιασικές λοιμώξεις.

Ο Ίλιαν Λίεβ, ανοσολόγος στο Weill Cornell Medicine της Νέας Υόρκης και οι συνεργάτες του θέλησαν να διερευνήσουν περαιτέρω τη σχέση μεταξύ των μυκήτων και του Covid-19.

Οι ερευνητές εξέτασαν τα δείγματα αίματος 91 ατόμων που νοσηλεύτηκαν με κορονοϊό το 2020. Σχεδόν τα 3/4 είχαν νοσήσει σοβαρά και είχαν λάβει περισσότερα από έξι λίτρα συμπληρωματικού οξυγόνου το λεπτό ή είχαν διασωληνωθεί, ενώ οι υπόλοιποι είχαν νοσήσει πιο ελαφρά.

Όσοι είχαν νοσήσει σοβαρά, είχαν σχεδόν τετραπλάσια αντισώματα έναντι τριών ειδών μυκήτων που βρίσκονται συνήθως στο έντερο, συμπεριλαμβανομένου του ζυμομύκητα Candida albicans.

Ο υψηλός επιπολασμός των αντισωμάτων υποδηλώνει ότι τα άτομα αυτά είχαν αυξημένες ποσότητες μυκήτων. Τα δείγματα κοπράνων που συλλέχθηκαν στις αρχές του 2021 από 10 άτομα που είχαν νοσήσει από τον κορονοϊό έδειξαν επίσης ότι είχαν υψηλότερα συνολικά επίπεδα μυκήτων του εντέρου, ειδικά Candida, σε σχέση με 10 υγιή άτομα. Η αφθονία των Candida συσχετίστηκε θετικά με τη σοβαρότητα της νόσου. Η παρουσία ορισμένων ειδών μυκήτων, ιδίως του C. albicans, έχει αποδειχθεί ότι ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα.

Σε ένα υποσύνολο ατόμων με σοβαρή COVID-19, ο αριθμός των αντισωμάτων κατά του C. albicans στο αίμα τους συνδέθηκε με τον αριθμό των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος που ονομάζονται ουδετερόφιλα, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή.

Όταν οι ερευνητές μόλυναν ποντίκια με τον C. albicans από δείγματα ατόμων που είχαν νοσήσει σοβαρά και στη συνέχεια τα μόλυναν με τον ιό SARS-CoV-2, παρατήρησαν ότι περισσότερα ουδετερόφιλα εισέβαλαν στους πνεύμονες των ζώων και ενεργοποίησαν μια φλεγμονώδη αντίδραση σε σχέση με τα ποντίκια που είχαν μολυνθεί μόνο με τον ιό SARS-CoV-2. Όταν χορήγησαν στα ποντίκια ένα αντιμυκητιασικό φάρμακο, ο αριθμός και η δραστηριότητα των ουδετερόφιλων μειώθηκε.

Η μελέτη διαπίστωσε επίσης πως τα άτομα που είχαν νοσήσει σοβαρά με κορονοϊό, συνέχισαν να έχουν αυξημένα επίπεδα αντισωμάτων κατά του C. albicans και πρόδρομων ουδετερόφιλων πολύ καιρό αφότου είχαν αναρρώσει – έως και ένα χρόνο αργότερα. Αυτοί οι παράγοντες υποδηλώνουν πως οι αλλαγές στα επίπεδα των μυκήτων κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης από τον κορονοϊό θα μπορούσαν να συμβάλουν στη φλεγμονή που σχετίζεται με τη μακρά Covid-19.

«Υπάρχουν διάφορες θεωρίες για το τι μπορεί να προκαλεί επίμονα συμπτώματα μετά τη νόσηση», δήλωσε ο Αράν Σινγκαναγιαγκαμ, ανοσολόγος στο Imperial College του Λονδίνου.

Οι ερευνητές συμφωνούν ότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να διερευνηθεί η σχέση μεταξύ των μυκήτων του εντέρου και του Covid-19.

Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Immunology.

 

 

Πηγη: https://www.onmed.gr/

Αντιγριπικό εμβόλιο: Άνδρες ή γυναίκες έχουν περισσότερες παρενέργειες -Έρευνα

Οι εμβολιασμοί με το αντιγριπικό εμβόλιο καθώς η γρίπη αποτελεί μία συχνή και επικίνδυνη νόσο.

Στο μικροσκόπιο των ειδικών επιστημόνων μπήκαν οι παρενέργειες από το αντιγριπικό εμβόλιο αλλά και οι διαφορές των δύο φύλων στην λειτουργία του ανοσοποιητικού

Αναλυτικότερα ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μόντρεαλ συμπέραναν ότι εντός επτά ημερών από την λήψη του εμβολίου, οι γυναίκες συμμετέχουσες είχαν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν αντίδραση στο σημείο της ένεσης καθώς και συστηματικές αντιδράσεις όπως:

πονοκέφαλο, μυϊκούς πόνους και πυρετό.

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τους κινδύνους για διάφορα είδη αντιδράσεων:

Ο κίνδυνος για αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης ήταν 29% υψηλότερος για τις νεότερες γυναίκες (ηλικίας 18–64 ετών) και 43% υψηλότερος για τις μεγαλύτερες γυναίκες (ηλικίας 65+) σε σύγκριση με τους άνδρες.

Για τις συστηματικές αντιδράσεις, ο κίνδυνος ήταν 25% υψηλότερος για τις νεότερες γυναίκες και 27% υψηλότερος για τις μεγαλύτερες γυναίκες.

Για σοβαρές αντιδράσεις (π.χ. υψηλός πυρετός) ο κίνδυνος ήταν περίπου διπλάσιος στις γυναίκες από ότι στους άνδρες.

Αντιγριπικό εμβόλιο: Πιο επιρρεπείς οι γυναίκες

Οι γυναίκες μπορεί να έχουν περισσότερες παρενέργειες στο εμβόλιο γρίπης αλλά θα μπορούσαν επίσης να λαμβάνουν και περισσότερη προστασία από αυτό.

Ο δρ. William Schaffner, καθηγητής μολυσματικών ασθενειών στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Vanderbilt, λέει ότι μπορεί να υπάρχουν μερικοί λόγοι για τους οποίους οι γυναίκες ανταποκρίνονται διαφορετικά στα αντιγριπικά εμβόλια από τους άνδρες.

Κάποιες έρευνες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να αναζητήσουν ιατρική φροντίδα για συμπτώματα υγείας, επομένως μπορεί να είναι πιο πιθανό να δώσουν προσοχή στις παρενέργειες του εμβολίου.

Αλλά και μια μελέτη από το Χάρβαρντ έδειξε ότι το φύλο μπορεί να επηρεάσει τις ανοσολογικές αποκρίσεις.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, γενικά, οι γυναίκες “επάγουν ισχυρότερες ανοσοποιητικές λειτουργίες και υψηλότερα επίπεδα αντισωμάτων, που αποτελούνται από πιο λειτουργικά αντισώματα, αλλά παρουσιάζουν επίσης περισσότερες ανεπιθύμητες αντιδράσεις στον εμβολιασμό”.

 

 

Πηγη; https://www.healthreport.gr

Ρίχτερ: Όφελος για την καρδιά τα 3.500 βήματα ημερησίως

«Από τα τρεισήμισι χιλιάδες βήματα και πάνω, για κάθε 1.000 έξτρα βήματα που κάνουμε σε περπάτημα, μειώνουμε 15% την πιθανότητα να πεθάνουμε από οποιαδήποτε αιτία. Και για κάθε 500 βήματα μειώνουμε 7% την καρδιαγγειακή θνησιμότητα.

Ο λόγος που αυξάνεται πιο πολύ η μείωση της ολικής θνησιμότητας, είναι ότι η άσκηση προστατεύει και από τον καρκίνο, καθώς οι περισσότεροι καρκινοπαθείς δεν καταλήγουν από τον καρκίνο, αλλά από τη θρόμβωση που προκαλεί. Η παχυσαρκία άλλωστε σχετίζεται με 28 διαφορετικά είδη καρκίνου. Άρα το περπάτημα και η απώλεια βάρους μειώνουν την εμφάνιση καρκίνου και τις επιπλοκές του».

Τι λεει ο καθηγητής Ρίχτερ για το περπάτημα

Οι ενδιαφέρουσες επισημάνσεις ανήκουν στον αντιπρόεδρο του Ινστιτούτου Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή (ΙΜΕΘΑ) καρδιολόγο Δημήτρη Ρίχτερ, ο οποίος παραχώρησε συνέντευξη στο Πρακτορείο Fm και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 ΜΥΣΤΙΚΑ ΥΓΕΙΑΣ», με αφορμή την καμπάνια «Κινήσου ενάντια στη θρόμβωση», που θα διαρκέσει ως το 2025. Η καμπάνια γίνεται με στόχο να κινητοποιήσει τον κόσμο να ασκηθεί, προκειμένου να μειώσει τον κίνδυνο δημιουργίας θρόμβων στο αίμα, καθώς η θρόμβωση ευθύνεται για τις τρεις βασικές αιτίες καρδιαγγειακών θανάτων παγκοσμίως, που είναι το εγκεφαλικό, το έμφραγμα, και η φλεβική θρομβοεμβολική νόσος.

Το 80% των εφήβων δεν αγαπά το περπάτημα

Ο γνωστός καρδιολόγος παραθέτει πρόσφατα δεδομένα επικαλούμενος μία μεγάλη μετανάλυση, η οποία παρακολούθησε 227.000 άτομα για περισσότερο από 7 χρόνια και δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο στο επιστημονικό περιοδικό «Εuropean Journal of Cardiovascular Prevention» της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας.

Στην μετανάλυση αναφέρεται ότι το όφελος δεν ξεκινάει από τα 10.000 βήματα την ημέρα, πού είναι η ισχύουσα σύσταση, αλλά και από τα 3.500 βήματα και πάνω βλέπουμε σημαντικό όφελος, λέει ο κ. Ρίχτερ, για να συμπληρώσει στη συνέχεια, ότι το ένα τέταρτο του πληθυσμού διεθνώς δεν περπατάει αρκετά, με τις γυναίκες να προηγούνται σε ένα ποσοστό 31%, έναντι ποσοστού 23% των ανδρών.

Στους εφήβους δε το ποσοστό που δεν περπατά αρκετά, φτάνει το 80%. «Το φαινόμενο είναι πολύ πιο συχνό στις πλούσιες χώρες από ό,τι στις φτωχές. Δηλαδή αδράνεια έχουμε στο 37% του πληθυσμού στις πλούσιες χώρες, έναντι ποσοστού 16% στις φτωχές. Ανάλογα με την ανθρωπογεωγραφία των πόλεων, σε κάθε χώρα έχουμε και μία μεγάλη διαφορά στο πόσο περπατάει καθένας. Στην Αμερική ο μέσος όρος είναι 4.800 βήματα ημερησίως, στην Αγγλία 5.500 και στην Κίνα 6.200». Αυτό που μας μαθαίνει αυτή η μεγάλη μετανάλυση είναι ότι με αυτά τα δεδομένα που είναι πρόσφατα και επιβεβαιωμένα παγκοσμίως, είναι κρίμα να μην ξοδεύουμε τουλάχιστον 30 λεπτά την ημέρα για ένα «φάρμακο», που μπορούμε να πάρουμε όλοι, χωρίς να πληρώσουμε τίποτα, τονίζει ο κ. Ρίχτερ.

Η πανδημία μείωσε τις βόλτες

Αυτό πάντως που είναι εντυπωσιακό, καθότι ο περισσότερος κόσμος θεωρούσε ότι στα lockdown, το περπάτημα έγινε «μάστ», είναι ότι τελικά μειώθηκε σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο του ΙΜΕΘΑ. «Ο μέσος όρος προ covid ήταν 5.300 βήματα ημερησίως, νούμερο που μειώθηκε αρκετά κατά τη διάρκεια της πανδημίας και δεν επανήλθε». Όσον αφορά το ερώτημα ποια άσκηση θεωρείται καλύτερη για την πρόληψη δημιουργίας θρόμβου στο αίμα, ο κ. Ρίχτερ απαντά: «Η αερόβια άσκηση κυρίως. Εκτός από το περπάτημα, εξαιρετική άσκηση είναι το κολύμπι, το ποδήλατο και ο χορός. Θα έλεγα ιδανικό όφελος έχει το κολύμπι, γιατί δεν κουράζει καθόλου το μυϊκό σύστημα και δεν δημιουργούνται τραυματισμοί, όπως συμβαίνει συχνά πχ στους δρομείς, μετά τα 50. Τα βάρη είναι πολύ λιγότερο επωφελή, παρά το γεγονός ότι βοηθούν στη βελτίωση του μυοσκελετικού συστήματος για αυτό και σύμφωνα με τις διεθνείς τάσεις είναι καλό να γίνονται δύο φορές την εβδομάδα».

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Lilly: Έγκριση FDA στο Omvoh για ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα

Το πρώτο στην κατηγορία αντίσωμα Mirikizumab (Omvoh) της φαρμακευτικής επιχείρησης Eli Lilly, για τη θεραπεία ενηλίκων με μέτρια έως σοβαρή ενεργό ελκώδη κολίτιδα ενέκρινε η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Το Mirikizumab, το οποίο θα πωλείται με την επωνυμία Omvoh, εντάσσεται στη θεραπευτική κατηγορία που αφορά τις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου.

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Συνάντηση με Χρυσοχοΐδη: Τα αιτήματα των ατόμων με διαβήτη

Συνάντηση με τον Υπουργό Υγείας, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, πραγματοποίησε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ), έπειτα από σχετικo αίτημα, για τα προβλήματα των πασχόντων από Σακχαρώδη Διαβήτη στην χώρα μας.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης η οποία πραγματοποιήθηκε προχθές, Τετάρτη, 25 Οκτωβρίου, ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, Χρήστος Δαραμήλας επεσήμανε στον κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη το αίτημα της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ για αναγνώρισή της από το Υπουργείο, ως επίσημο συνομιλητή της Πολιτείας σε θέματα που άπτονται του Σακχαρώδη Διαβήτη, βάσει του άρθρου 60 του νόμου 4931/2022 (ΦΕΚ 94 Α’/ 13.5.2022).

Ο κ. Δαραμήλας τόνισε την αναγκαιότητα της δημιουργίας Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το Σακχαρώδη Διαβήτη, το οποίο θα αποτελέσει τομή στα δρώμενα του Υπουργείου Υγείας και στην εξυπηρέτηση του Σακχαρώδη Διαβήτη στη χώρα μας.

Επίσης, αναφέρθηκε στην ανάγκη για επανεξέταση του σοβαρού ζητήματος της αναδιαμόρφωσης του ετήσιου προϋπολογισμού για τον Σακχαρώδη Διαβήτη, η οποία θα πρέπει να είναι ανάλογη με τον επιπολασμό της πάθησης, ώστε να δοθεί πρόσβαση στα νέα ιατροτεχνολογικά προϊόντα και στους πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2.

Διαβητολογικά Κέντρα

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη λειτουργίας και στελέχωσης των Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων της χώρας μας και της αναδιαμόρφωσης της υπάρχουσας νομοθεσίας, ώστε περισσότεροι γιατροί να λάβουν εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη καλύπτοντας έτσι πιο γρήγορα τις πανελλήνιες ανάγκες.

Ο Πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και η Α΄ Αντιπρόεδρος, Γκόλφω Γεμιστού διευκρίνισαν πως το μεγαλύτερο μέρος των Διαβητολογικών Κέντρων της χώρας είναι υποστελεχωμένο και υπολειτουργεί, ενώ στις περιοχές από την Αλεξανδρούπολη έως της Θεσσαλονίκη, αλλά και σε Βόλο, Κοζάνη, Φλώρινα, Ξάνθη, κτλ. δεν υπάρχουν καθόλου Διαβητολογικά Ιατρεία. Συνολικά, πλέον λειτουργούν με μέτρια στελέχωση λιγότερα από 30 Διαβητολογικά Κέντρα και Ιατρεία σε όλη την χώρα, ενώ σχεδόν ανύπαρκτα είναι τα ιατρεία Διαβητικού Ποδιού.

Από την πλευρά του, ο κ. Χρυσοχοΐδης, άκουσε με προσοχή τα αιτήματα της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και συμφώνησε πως ο Σακχαρώδης Διαβήτης είναι μια χρόνια πάθηση που χρειάζεται διαρκή παρακολούθηση. Ειδικότερα, όσον αφορά στα Διαβητολογικά Κέντρα, επεσήμανε όχι μόνο την ανάγκη ύπαρξης Διαβητολογικών Κέντρων, αλλά και την επαρκή στελέχωσή τους από όλες τις ειδικότητες που άπτονται του Σακχαρώδη Διαβήτη, όπως εξειδικευμένους ιατρούς στον Σακχαρώδη Διαβήτη, καρδιολόγο, οφθαλμίατρο, νευρολόγο και αγγειολόγο.

Επίσης, τόνισε την ανάγκη δημιουργίας Διαβητολογικών Κέντρων σε μεγάλα αστικά κέντρα, ενώ για την Κρήτη, ανέφερε πως είναι απαραίτητη η ύπαρξη και η σωστή στελέχωση δυο Διαβητολογικών Κέντρων, ένα στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου (ΠΑΓΝΗ) και ένα στο Νοσοκομείο των Χανίων.

Πρόσβαση στις Δημόσιες Δομές Υγείας

Παράλληλα, έθεσε τον προβληματισμό του, τονίζοντας πως σύμφωνα με τα λεγόμενα της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ, οι πάσχοντες από Σακχαρώδη Διαβήτη στη χώρα μας, οι οποίοι ξεπερνούν το 1.000.000, σε αριθμό, δεν έχουν ικανοποιητική πρόσβαση στις Δημόσιες Δομές Υγείας και στην Πρωτοβάθμια Περίθαλψη, λόγω των σοβαρών ελλείψεων σε Ιατρικό και Νοσηλευτικό Προσωπικό και δεσμεύτηκε πως θα υπάρξει από πλευράς του επικοινωνία με το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ) προκειμένου να πραγματοποιηθεί εκ νέου μια συνάντηση με τη διοίκηση της Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ, με στόχο την υλοποίηση των αιτημάτων. Επιπλέον, αναλαμβάνει την πρωτοβουλία με δική του επίβλεψη να πραγματοποιηθεί συνάντηση ανάμεσα στο Υπουργείο Υγείας, την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και τον ΕΟΠΠΥ, ώστε να λυθούν τα προβλήματα που άπτονται οικονομικών ζητημάτων.

Τέλος, από την πλευρά του ο κ. Δαραμήλας επανάφερε το θέμα και κατέστησε σαφές πως για την ορθότερη και καθολική αντιμετώπιση, οργάνωση και λύση των προβλημάτων των πασχόντων με Σακχαρώδη Διαβήτη, χρειάζεται ένα οργανωμένο Εθνικό Σχέδιο Δράσης, μια πρόταση, την οποία δομημένα διαθέτει ήδη η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και μπορεί να αξιοποιηθεί προς όφελος των πασχόντων, αλλά και του Συστήματος Υγείας. Έτσι, οι σοβαρές αδυναμίες που παρατηρούνται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, χρόνια τώρα και αφορούν στον Σακχαρώδη Διαβήτη να οδηγηθούν σε οριστική λύση..

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Μοντέλα εμβρύων από βλαστοκύτταρα – Ελπίδες και ανησυχίες

Εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της επιστήμης: Πώς ένα ανθρώπινο κύτταρο διαιρείται και αναπαράγεται για να φτάσει να γίνει ένα ανθρώπινο σώμα που αποτελείται από περισσότερα από 30 τρισεκατομμύρια κύτταρα;

Από τη στιγμή που το σπέρμα συγχωνεύεται με το ωάριο, η ανάπτυξη του ανθρώπινου εμβρύου περιλαμβάνει μια σειρά από πολύπλοκες και ελάχιστα κατανοημένες διαδικασίες. Πολλά από όσα ξέρουμε για την ανάπτυξη των εμβρύων προέρχονται από ζώα όπως ποντίκια, κουνέλια, κοτόπουλα και βατράχια, ενώ η έρευνα σε ανθρώπινα έμβρυα ελέγχεται και ρυθμίζεται πολύ αυστηρά στις περισσότερες χώρες.

Αλλά αυτά που μπορούν να μάθουν οι ερευνητές από μελέτες σε ζώα είναι περιορισμένα. Το τι συμβαίνει κατά την ανάπτυξη του ανθρώπινου εμβρύου, ιδίως κατά τον κρίσιμο πρώτο μήνα, παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστο.

«Το μυστήριο είναι ο πρώτος μήνας της εγκυμοσύνης, οι υπόλοιποι οκτώ είναι κυρίως χρόνος ανάπτυξης», δήλωσε ο Τζέικομπ Χάνα, καθηγητής βιολογίας βλαστοκυττάρων και εμβρυολογίας στο Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann στο Ισραήλ.

Το «ξεκλείδωμα» όσων συμβαίνουν εκείνον τον πρώτο μήνα θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκαλύψεις όπως η καλύτερη κατανόηση των αποβολών, των συγγενών γενετικών ανωμαλιών και των παρενεργειών των φαρμάκων που λαμβάνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Και ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι έχουν βρει έναν τρόπο να το κάνουν αυτό, χωρίς να χρειαστούν ωάρια ή σπέρμα.

Τι είναι τα εργαστηριακά μοντέλα εμβρύων

Αξιοποιώντας τις εξελίξεις στα βλαστοκύτταρα, εργαστήρια σε όλο τον κόσμο δημιουργούν δομές που μοιάζουν με έμβρυα – μια ομάδα κυττάρων που ενεργεί σαν έμβρυο αλλά δεν μπορεί να εξελιχθεί σε τέτοιο.

Πρόκειται ουσιαστικά για συσσωματώματα κυττάρων που αναπτύσσονται στο εργαστήριο, τα οποία είναι μικρότερα από έναν κόκκο ρυζιού και αντιπροσωπεύουν τα πολύ πρώιμα στάδια της ανθρώπινης ανάπτυξης, πριν σχηματιστούν οποιαδήποτε όργανα. Δεν έχουν καρδιά, ούτε εγκέφαλο, αλλά διαθέτουν όλους τους τύπους κυττάρων που χρειάζεται ένα έμβρυο για να αναπτυχθεί.

Στα πειράματα μιας ισραηλινής ομάδας επιστημόνων στην οποία συμμετείχε ο Χάνα, οι δομές αφέθηκαν να αναπτυχθούν για οκτώ ημέρες – φτάνοντας σε ένα στάδιο ανάπτυξης που αντιστοιχεί στην 14η ημέρα ενός ανθρώπινου εμβρύου στη μήτρα – μια σημαντική στιγμή κατά την οποία τα φυσικά έμβρυα αποκτούν τις εσωτερικές δομές που τους επιτρέπουν να προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο: την ανάπτυξη των προγονικών σωματικών οργάνων.

Το όριο των 14 ημερών

Μέχρι σήμερα, κανένα από τα μοντέλα εμβρύων δεν έχει αναπτυχθεί πέραν του ισοδύναμου των 14 ημερών, καθώς αυτό είναι το όριο της επιτρεπόμενης εργαστηριακής έρευνας σε καλλιεργημένα ανθρώπινα έμβρυα. Το όριο καθορίστηκε από τον αγγλικό Νόμο περί Γονιμοποίησης και Εμβρυολογίας του 1990, στον απόηχο της δημόσιας ανησυχίας για τα μωρά του σωλήνα, πριν η εξωσωματική γονιμοποίηση γίνει ευρέως αποδεκτή. Ο κανόνας των 14 ημερών υιοθετήθηκε στη συνέχεια από πολλές άλλες χώρες, αποτελώντας τελικά ένα διεθνώς αναγνωρισμένο ηθικό όριο.

Το όριο αυτό, το οποίο ορισμένοι επιστήμονες θέλουν να επεκτείνουν, δεν ισχύει για τα μοντέλα εμβρύων που βασίζονται σε βλαστοκύτταρα, τα οποία, σύμφωνα με τη Διεθνή Εταιρεία Έρευνας Βλαστοκυττάρων, δεν πρέπει να θεωρούνται έμβρυα. Ωστόσο, η οργάνωση συνέστησε η σχετική έρευνα να έχει απαιτούμενη ηθική εποπτεία.

Είναι πιθανό στο μέλλον τα μοντέλα αυτά να χρησιμοποιηθούν για τη μελέτη της ανθρώπινης ανάπτυξης πολύ πέραν του σημείου των 14 ημερών. Ο Χάνα και άλλες ομάδες έχουν αναπτύξει μοντέλα εμβρύων ποντικιών σε μεταγενέστερο ισοδύναμο σημείο. Υποστηρίζει ότι στο μέλλον, θα μπορούσε να φτάσει κανείς μέχρι και τις 40 ημέρες με μοντέλα ανθρώπινων εμβρύων.

Οι φόβοι και η ανάγκη για ρύθμιση

Όσο για τους δυστοπικούς φόβους ότι οι επιστήμονες που μελετούν τα μοντέλα προσπαθούν να δημιουργήσουν έναν εναλλακτικό τρόπο παραγωγής ανθρώπινης ζωής, ο Χάνα θεωρεί ότι ανήκουν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας.

«Ο κόσμος νομίζει ότι προσπαθούμε να αντικαταστήσουμε την εγκυμοσύνη με αυτό το μοντέλο εμβρύου, αλλά στην πραγματικότητα όχι μόνο δεν είναι αυτός ο στόχος, αλλά δεν νομίζω ότι κάτι τέτοιο θα είναι ποτέ εφικτό», είπε.

Πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι τα μοντέλα ανθρώπινων εμβρύων, ιδίως αν μπορούν να παραχθούν σε μεγάλο αριθμό, προσφέρουν μια ηθική εναλλακτική λύση στην έρευνα σε σπάνια και πολύτιμα ανθρώπινα έμβρυα που συνήθως λαμβάνονται ως υποπροϊόν της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Μια πιθανή εφαρμογή θα μπορούσε να είναι ο έλεγχος και η έρευνα φαρμάκων, καθώς οι έγκυες συχνά αποκλείονται από δοκιμές φαρμάκων λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια του γονέα και του αγέννητου παιδιού.

Ωστόσο, καθώς η επιστημονική πρόοδος μειώνει τις διαφορές μεταξύ των μοντέλων εμβρύων και των αντίστοιχων της πραγματικής ζωής, κάποιοι θεωρούν ότι τα μοντέλα θα πρέπει να τύχουν προστασίας. Σε μελέτη σχετικά με την ανάγκη εθνικής πολιτικής και επίβλεψης για τα ανθρώπινα έμβρυα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Genetics & Development τον περασμένο Αύγουστο, επισημαίνεται από τους συντάκτες της:

«Με ακόμη περισσότερες προόδους, θα γίνεται όλο και πιο δύσκολο να είμαστε σίγουροι ότι τα μοντέλα δεν θα μπορούσαν να φτάσουν στο σημείο αντίληψης του πόνου, της συνείδησης ή της βιωσιμότητας. Και το κοινό θα αναρωτηθεί σύντομα, και πολύ σωστά, αν οι επιστήμονες τα χρησιμοποιούν με ηθικά υπεύθυνους τρόπους».

Οι ερευνητές συμφωνούν ότι ο αναδυόμενος τομέας χρειάζεται καλύτερη ρύθμιση καθώς η έρευνα προχωρά, εξετάζοντας τι πρέπει και τι δεν πρέπει να επιτρέπεται.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το πρόγραμμα Governance of Stem-Cell Based Embryo Models (ρύθμιση μοντέλων εμβρύων που βασίζονται σε βλαστοκύτταρα) έχει συγκαλέσει ακαδημαϊκούς ερευνητές, νομικούς, βιοηθικολόγους και χρηματοδότες ερευνών για να προετοιμάσει ένα σύνολο κατευθυντήριων γραμμών. Η ομάδα αναμένεται να δημοσιεύσει ένα σχέδιο ρυθμιστικού πλαισίου το νέο έτος.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Νέα καμπάνια από την ΕΔΑΕ: Να αγαπάς το δέρμα σου

Η Ελληνική Δερματολογική & Αφροδισιολογική Εταιρεία (ΕΔΑΕ) διεξάγει καμπάνια για τα Αυτοάνοσα – Αυτοφλεγμονώδη Δερματικά Νοσήματα, γνωστά ή και λιγότερο γνωστά και σπανιότερα εμφανιζόμενα, που η βαρύτητα των συμπτωμάτων τους όχι μόνο ταλαιπωρεί τους ασθενείς αλλά επιπλέον διαταράσσει την καθημερινότητά τους, επιβαρύνει την ψυχολογία τους και εντέλει επεμβαίνει στην ποιότητα ζωής τους.

Παράλληλα είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα συγκεκριμένα νοσήματα επιφέρουν έναν ρατσισμό και στιγματίζουν τους πάσχοντες οδηγώντας τους συχνά σε απομονωτισμό έως και στην κατάθλιψη.

Εύλογα, λοιπόν, αντιλαμβάνεται κανείς την σημασία της ενημέρωσης, εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού καθώς και την σημαντικότητα της αποστιγματοποίησης των παθήσεων αυτών.

Ειδικότερα δε καθώς η έγκαιρη διάγνωση των συγκεκριμένων παθήσεων και η συστηματική θεραπεία αυτών σε συνεργασία με τον Δερματολόγο μπορεί να ελέγξει τα συμπτώματα και τις νόσους προσφέροντας στους πάσχοντες μια καλύτερη ποιότητα ζωής σε όλα τα επίπεδα.

Η ΕΔΑΕ επέλεξε για τη διεξαγωγή της εκστρατείας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για τα Αυτοάνοσα – Αυτοφλεγμονώδη Δερματικά Νοσήματα, όχι τυχαία, το φθινόπωρο και συγκεκριμένα ξεκινώντας από τις 14 Σεπτεμβρίου έως και τις 31 Οκτωβρίου, συμπεριλαμβάνοντας έτσι τις Παγκόσμιες Ημέρες δύο εκ των πιο συχνών παθήσεων της κατηγορίας, δηλαδή της Ατοπικής Δερματίτιδας (14/9) και της Ψωρίασης (29/10).

Η εκστρατεία που ήδη ξεκίνησε το ταξίδι της εξελίσσεται σε δύο φάσεις.
Στην πρώτη φάση, την «επιστημονική» – ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΥΜΕ μιλώντας για τις νόσους, την αντιμετώπισή τους και τα νέα σχετικά με τις καινούργιες θεραπείες.

Στη δεύτερη φάση την «συναισθηματική» – ΑΦΥΠΝΙΖΟΥΜΕ, ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΟΥΜΕ και ΑΠΟΣΤΙΓΜΑΤΙΖΟΥΜΕ θέτοντας την τέχνη στην υπηρεσία της υγείας και της ιατρικής επιστήμης, με μια ιδιαίτερης αισθητικής τεχνοτροπία και με εξαιρετικής ευαισθησίας κείμενα, παρουσιάζονται σε πίνακες κάποιοι καθημερινοί άνθρωποι, που κάνουν διαφορετικά επαγγέλματα, έχουν διαφορετική κοινωνική ζωή, διαφορετικά όνειρα και φιλοδοξίες αλλά έχουν ένα κοινό.

Πάσχουν από κάποιο αυτοάνοσο – αυτοφλεγμονώδες δερματικό νόσημα, το οποίο όμως είναι το τελευταίο που αναφέρουν όταν συστήνουν τον εαυτό τους. Όχι γιατί δεν τους απασχολεί. Αλλά γιατί δεν τους ορίζει, δεν τους χαρακτηρίζει. Και φυσικά δεν επηρεάζει τη ζωή τους. Το συζητάνε με τον Δερματολόγο τους, το αντιμετωπίζουν μαζί του και απολαμβάνουν την καθημερινότητά τους με την βασική συμβουλή από τον γιατρό και την ΕΔΑΕ:

Να αγαπάς το δέρμα σου!

Η εκστρατεία μέσω της τηλεόρασης, του ραδιοφώνου και των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης ταξιδεύει σε όλη την επικράτεια. Επιπλέον έχει ντύσει έναν συρμό του Μετρό και παρουσιάζει τους πίνακες-νοσήματα σε μια έκθεση ζωγραφικής στο κέντρο της Αθήνας, στη Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΛΑΕΔ), ανοιχτή στο κοινό από τις 26 έως τις 29 Οκτωβρίου.

Σημαντικό κεφάλαιο της Δερματολογίας

«Τα Αυτοάνοσα – Φλεγμονώδη Δερματικά Νοσήματα είναι ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο της Δερματολογίας, με σημαντικότερα από αυτά την Ατοπική δερματίτιδα, την Ψωρίαση, τη Λεύκη, τη Γυροειδή αλωπεκία, τη Διαπυητική ιδρωταδενίτιδα και κάποια λιγότερο συχνά εμφανιζόμενα όπως ο Δερματικός ερυθηματώδης λύκος, η Εντοπισμένη σκληροδερμία και οι Πομφολυγώδεις δερματοπάθειες » ανέφερε ο κ. Ιωάννης Μπάρκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας.

Και συνεχίζει λέγοντας «Τα νοσήματα αυτά όχι μόνο προκαλούν δερματικά εξανθήματα και έντονα συμπτώματα, όπως κνησμό, καύσο, δερματική δυσφορία, αλλά επιπλέον μπορεί να συνοδεύονται από συστηματικές εκδηλώσεις και συννοσηρότητες και συχνά προκαλούν σοβαρές ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις (αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη, κοινωνική απομόνωση, στιγματισμό). Όλα αυτά έχουν μεγάλο αρνητικό αντίκτυπο στην προσωπική, επαγγελματική και ερωτική ζωή, διαταράσσοντας σοβαρά την ποιότητα ζωής των πασχόντων.

Η έγκαιρη διάγνωση από δερματολόγο και κατά συνέπεια η συστηματική έναρξη θεραπείας μπορεί να ελέγξει τα νοσήματα αυτά και τα συμπτώματά τους παρέχοντας μια σημαντικά βελτιωμένη καθημερινότητα, καλύτερη ψυχολογία και ποιότητα ζωής όσων πάσχουν από αυτά».

Κλείνει δε ο Πρόεδρος της ΕΔΑΕ τονίζοντας «οι νέες πολλά υποσχόμενες θεραπείες που ήρθαν και αυτές που αναμένουμε μέσα στα επόμενα χρόνια προσθέτουν στην φαρέτρα των δερματολόγων ακόμη περισσότερα όπλα για να αντιμετωπίσουν τα συγκεκριμένα νοσήματα με μακροπρόθεσμα και καλύτερα αποτελέσματα και κυρίως με ασφάλεια και αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό μήνυμα, που και με την πολύτιμη βοήθεια των δημοσιογράφων θέλουμε ως ΕΔΑΕ να φτάσει στους πάσχοντες συνανθρώπους μας.»

Η εκστρατεία τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων.

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

ΕΟΠΥΥ: Διευκρινήσεις σχετικά με την απαλλαγή από τη συμμετοχή και κάθε άλλη επιβάρυνση στη φαρμακευτική δαπάνη των τραυματιών του δυστυχήματος των Τεμπών

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

 

 

 

Καρκίνος μαστού: Δράσεις ενημέρωσης στις 30 και 31 Οκτωβρίου

Ο καρκίνος μαστού είναι ο πιο συχνά διαγνωσμένος καρκίνος στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες. Η ηλικιακή ομάδα 50-69 είναι η πιο κρίσιμη αφού εκεί εμφανίζονται οι περισσότερες νέες διαγνώσεις (32,7%).

Οι γυναίκες που προλαμβάνουν να διαγνωστούν έγκαιρα σε πρώιμο στάδιο καρκίνου του μαστού έχουν πιθανότητα επιβίωσης στην πενταετία μετά την διάγνωση τους που φτάνει το 96%, σε αντιδιαστολή με τις γυναίκες των οποίων η διάγνωση γίνεται σε μεταγενέστερο στάδιο εκδήλωσης του καρκίνου και έχουν πιθανότητα επιβίωσης μόνο 38%.

Καρκίνος μαστού: Δωρεάν εξετάσεις

Στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής Δημόσιας Υγείας και ειδικότερα του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη Δημόσια Υγεία σχεδιάστηκε και υλοποιείται το Πρόγραμμα προληπτικών διαγνωστικών εξετάσεων για τον καρκίνο του μαστού «Φώφη Γεννηματά», με στόχο την έγκαιρη διάγνωση του εν λόγω καρκίνου.

Μέσω του προγράμματος «Φώφη Γεννηματά» οι γυναίκες-δικαιούχοι έχουν την δυνατότητα να πραγματοποιήσουν δωρεάν:

Εξέταση Ψηφιακής Μαστογραφίας

Υπερηχογράφημα (σε περίπτωση ευρήματος ή ανάγκης περαιτέρω διερεύνησης)

Κλινική εξέταση (σε περίπτωση ευρήματος)

Δικαιούχοι του προγράμματος είναι οι γυναίκες Ελληνικής υπηκοότητας και γυναίκες πολίτες τρίτων χωρών που παραμένουν νόμιμα στην Ελληνική επικράτεια, διαθέτουν Αριθμό

Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (Α.Μ.Κ.Α.) και ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα των πενήντα (50) έως εξήντα εννέα (69) ετών.

Εξαιρούνται όσες γυναίκες έχουν διενεργήσει τις ίδιες διαγνωστικές εξετάσεις τους τελευταίους δώδεκα (12) μήνες ή έχουν νοσήσει από καρκίνο του μαστού εντός των τελευταίων πέντε (5) ετών.

Οι διαγνωστικές εξετάσεις και η κλινική εξέταση που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα πραγματοποιούνται σε δημόσιες ή ιδιωτικές Μονάδες Υγείας ενώ οι δαπάνες της Δράσης βαραίνουν το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) του Υπουργείου Υγείας και προέρχονται από ενωσιακούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Τονίζεται ότι το κόστος για τις εξετάσεις είναι μηδενικό για τις δικαιούχους ενώ οι συμβεβλημένες μονάδες και ιατροί αποζημιώνονται απευθείας από το Πρόγραμμα.

Δράσεις ενημέρωσης για τον καρκίνο μαστού

Δεδομένου ότι ο Οκτώβριος είναι ο μήνας ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο Μαστού, οι Διοικήσεις των 7 Υγειονομικών Περιφερειών της χώρας προχωρούν στη διοργάνωση ταυτόχρονων δράσεων ενημέρωσης για τον καρκίνο του μαστού και το Πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά» τη Δευτέρα 30 και την Τρίτη 31 Οκτωβρίου.

Στο πλαίσιο των δράσεων, επαγγελματίες υγείας των δομών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας θα ενημερώνουν τους επισκέπτες στην είσοδο των δομών αναφορικά με το Πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά», ενώ αντίστοιχη ενημέρωση θα πραγματοποιείται και σε κεντρικά σημεία των πόλεων των περιοχών ευθύνης της κάθε Υγειονομικής Περιφέρειας.

Ταυτόχρονα καλούνται δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς να αναρτήσουν το ηλεκτρονικό ενημερωτικό υλικό του προγράμματος στους ιστοτόπους τους και σε σημεία προβολής για το κοινό (π.χ. αίθουσες αναμονής, οθόνες ενημέρωσης κεντρικών σημείων κλπ) προς ενημέρωση όλων των πολιτών.

Περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με το είδος των παρεχόμενων εξετάσεων, τα συνεργαζόμενα κέντρα διενέργειας εξετάσεων και τη διαδικασία πραγματοποίησης εξετάσεων μπορούν να αναζητηθούν στο https://mastografia.gov.gr

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

 

 

Ηπατίτιδα Α: Αύξηση του εμβολιασμού κατά της νόσου για την πρόληψη θανάτων

“Μέχρι τον Οκτώβριο του 2023, 34 πολιτείες έχουν κηρύξει το τέλος των επιδημιών τους- ωστόσο, πολλοί ευπαθείς ενήλικες, ιδιαίτερα μεταξύ των ατόμων που κάνουν χρήση ναρκωτικών, των ατόμων που βιώνουν την έλλειψη στέγης και των ατόμων με χρόνια ηπατική νόσο, εξακολουθούν να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης από τον ιό της ηπατίτιδας Α (HAV) ή σοβαρής νόσου από τη μόλυνση από τον ιό της ηπατίτιδας Α (HAV)”, γράφουν οι συγγραφείς.

Ηπατίτιδα Α: Σχεδόν τα δύο τρίτα των ατόμων με θανάτους σχετιζόμενους με τον ιό της ηπατίτιδας Α (HAV) έχουν τουλάχιστον μία τεκμηριωμένη ένδειξη για εμβόλιο ηπατίτιδας Α (HAV) και μόνο το 4% έχει αποδείξεις εμβολιασμού, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο τεύχος 20 Οκτωβρίου της Εβδομαδιαίας Έκθεσης για τη Νοσηρότητα και τη Θνησιμότητα (Morbidity and Mortality Weekly Report).

Η Megan G. Hofmeister, M.D., από το CDC στην Ατλάντα, και οι συνεργάτες της, ανέλυσαν δεδομένα από 27 κράτη που επλήγησαν από την επιδημία της ηπατίτιδας Α (HAV) και συνεισέφεραν στοιχεία κατά τη διάρκεια της 1ης Αυγούστου 2016 έως την 31η Οκτωβρίου 2022, για να χαρακτηρίσουν τα δημογραφικά στοιχεία, τους παράγοντες κινδύνου, τα κλινικά δεδομένα και την αιτία θανάτου μεταξύ 315 θανάτων που σχετίζονται με την επιδημία της ηπατίτιδα Α (HAV). Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στο 60% των διαθέσιμων πιστοποιητικών θανάτου, ο ιός της ηπατίτιδας Α (HAV) τεκμηριώθηκε ως υποκείμενη ή συμβάλλουσα αιτία θανάτου. Υπήρξε μια κορύφωση των θανάτων που σχετίζονται με την επιδημία το 2019, η οποία στη συνέχεια μειώθηκε ετησίως έως το 2022. Η διάμεση ηλικία κατά τον θάνατο ήταν 55 έτη. 73 και 84% των θανάτων συνέβησαν μεταξύ ανδρών και μη ισπανόφωνων λευκών, αντίστοιχα. Συνολικά, το 63% των θανόντων είχε τουλάχιστον μία τεκμηριωμένη ένδειξη για εμβολιασμό κατά του ιού της ηπατίτιδας Α (HAV), συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ναρκωτικών, της έλλειψης στέγης ή της συλλοίμωξης με ηπατίτιδα Β ή ηπατίτιδα C (41, 16, 12 και 31%, αντίστοιχα)- στοιχεία προηγούμενου εμβολιασμού κατά του ιού της ηπατίτιδας Α (HAV) παρατηρήθηκαν για το 4%.

“Μέχρι τον Οκτώβριο του 2023, 34 πολιτείες έχουν κηρύξει το τέλος των επιδημιών τους- ωστόσο, πολλοί ευπαθείς ενήλικες, ιδιαίτερα μεταξύ των ατόμων που κάνουν χρήση ναρκωτικών, των ατόμων που βιώνουν την έλλειψη στέγης και των ατόμων με χρόνια ηπατική νόσο, εξακολουθούν να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης από τον ιό της ηπατίτιδας Α (HAV) ή σοβαρής νόσου από τη μόλυνση από τον ιό της ηπατίτιδας Α (HAV)”, γράφουν οι συγγραφείς.

 

 

Πηγη:https://www.healthweb.gr/