Κατηγορία: Ενημέρωση

Πρόκειται για διαφήμιση και τιμωρείται σύμφωνα με τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, επισημαίνει ο Σύλλογος. Δημιουργεί ειδική πλατφόρμα για την υποβολή καταγγελιών από τον Σεπτέμβριο.

Στο “μικροσκόπιο” του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης μπαίνουν οι χορηγούμενες αναρτήσεις ιδιωτών γιατρών και εταιρειών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Το θέμα απασχόλησε πρόσφατα το Δ.Σ. του φορέα, το οποίο έπειτα από διεξοδική συζήτηση αποφάσισε να συστήσει ειδική ψηφιακή πλατφόρμα για την υποβολή καταγγελιών από γιατρούς – μέλη του Συλλόγου.

Ο ΙΣΘ κάνει λόγο για μηδενική ανοχή απέναντι σε φαινόμενα άμεσης ή έμμεσης διαφήμισης και διαμηνύει πως όλες οι καταγγελίες αξιολογούνται και παραπέμπονται στο Πειθαρχικό Συμβούλιο, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας.

“Είναι διαφήμιση και τιμωρείται”

Οι διατάξεις του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας (Νόμος 3418/2005), που συμπληρώνει 20 χρόνια από τη σύνταξή του, δεν λαμβάνουν υπόψη την σημερινή πραγματικότητα, στην οποία τα social media παίζουν κυρίαρχο ρόλο στην καθημερινότητα των πολιτών, αλλά και στην δραστηριότητα διάφορων επαγγελματικών κλάδων. Στα συλλογικά όργανα έχει τεθεί κατ’ επανάληψη ο προβληματισμός για το ενδεχόμενο αναμόρφωσης – επικαιροποίησής του, ώστε να ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες. Παρ’όλα αυτά, το Δ.Σ. του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης θεωρεί πως το υπάρχον νομικό και δεοντολογικό πλαίσιο – και συγκεκριμένα τα Άρθρα 17 και 18 του Ν. 3418/2005, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Π.Δ. 84/2001- καλύπτει επαρκώς και το επίμαχο θέμα των χορηγούμενων αναρτήσεων.

“Σας επισημαίνουμε ότι κάθε χορηγούμενη προβολή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι διαφήμιση και τιμωρείται ως ανωτέρω”, αναφέρεται ρητά σε ανακοίνωση του Συλλόγου στις 27 Ιουνίου. Στο ίδιο κείμενο προαναγγέλλει την ανάληψη καινοτόμου πρωτοβουλίας για τον έλεγχο του φαινομένου, με την δημιουργία ειδικής πλατφόρμας υποβολής καταγγελιών, τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

“Το ΔΣ του ΙΣΘ, ειδικότερα από 1/9/2025, αποφάσισε να υπάρξει μηδενική ανοχή σε φαινόμενα άμεσης ή έμμεσης διαφήμισης μέσω χορηγούμενων καταχωρήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την καταγγελία των οποίων θα δημιουργηθεί ειδική πλατφόρμα για τον σκοπό αυτό και στην οποία θα μπορούν να συνδεθούν μόνο μέλη του ΙΣΘ”, αναφέρεται, και προστίθεται ότι “όλες οι καταγγελίες αξιολογούνται με την πρέπουσα σοβαρότητα διασφαλίζοντας το κύρος του ΙΣΘ και την υποχρέωση όλων να τηρούν τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας”.

Τι προβλέπει ο Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας

Στο Άρθρο 17 του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας αναφέρεται μεταξύ άλλων (Παρ.2) ότι: Απαγορεύεται η ανάρτηση σε δημόσιο χώρο διαφημιστικών πινακίδων ή επιγραφών, η διανομή φυλλαδίων, αγγελιών, δημοσιευμάτων ή οποιασδήποτε φύσης διαφημιστικών εντύπων ή άλλων ανακοινώσεων στον έντυπο ή ηλεκτρονικό τύπο.

Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η χρήση των ανωτέρω μέσων σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 8, η οποία αναφέρει ότι δεν συνιστούν ανεπίτρεπτη διαφήμιση:

α) οι δημόσιες ανακοινώσεις για ιατρικά θέματα, εφόσον γίνονται από ειδικούς σε θέματα της ειδικότητάς τους και με γνώμονα την ενημέρωση των συναδέλφων ιατρών ή της κοινής γνώμης.

β) η συμμετοχή σε δημόσιες συζητήσεις, στο γραπτό ή ηλεκτρονικό Τύπο, με σκοπό την ενημέρωση της κοινής γνώμης γύρω από θέματα αρμοδιότητας ή ειδικότητας του ιατρού, ή του πεδίου ευθύνης του, επίκαιρα ή μη, που την απασχολούν, εφόσον βεβαίως τηρούνται οι αρχές της αβρότητας, της έντιμης εκφοράς κρίσεων και επιχειρημάτων και του σεβασμού της άλλης άποψης, που διατυπώνεται με τους ίδιους κανόνες.

Η παράγραφος 6 του ίδιου Άρθρου, εξάλλου, απαγορεύει τη δημοσίευση –εν γνώσει του ιατρού- αγγελιών, επιστολών ή δηλώσεων με μορφή ευχαριστηρίων ή συγχαρητηρίων και πραγματικών ή υποθετικών διαγνωστικών ή θεραπευτικών επιτυχιών και ικανοτήτων του, η οποία στοχεύει στην επαγγελματική διαφήμιση.

Το Άρθρο 18 του Νόμου 3418/2005 που αφορά την παρουσία των ιατρών στο διαδίκτυο, ορίζει μεταξύ άλλων ότι οι ιατροί μπορούν να διατηρούν ιστοσελίδα, με όνομα, επωνυμία ή τίτλο που συνάδουν με την επαγγελματική του ευπρέπεια και αξιοπρέπεια και ανταποκρίνονται στις πραγματικά παρεχόμενες υπηρεσίες.

Οι πληροφορίες που παρέχονται στην ιστοσελίδα πρέπει να είναι ακριβείς, αντικειμενικές, κατανοητές και σύμφωνες με τον παρόντα Κώδικα. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να οδηγούν σε παραπλάνηση του κοινού ή σε έμμεση συγκριτική εκτίμηση προσόντων ή πτυχίων.

Εταιρείες ΠΦΥ – πρόστιμα

Οι εταιρείες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας οφείλουν να συμμορφώνονται σχετικά με την ιατρική διαφήμιση σύμφωνα με τις διατάξεις του αρ. 15 του Π.Δ 84/2001. Οι ποινές σε περίπτωση παραβάσεων προβλέπονται στο αρ. 17 του ιδίου νόμου, όπως αναφέρεται σε παλιότερη ανακοίνωση του ΙΣΘ. Συγκεκριμένα, κάθε παράβαση φορέα παροχής Π.Φ.Υ. σχετικά  με τη διαφήμιση τιμωρείται με  πρόστιμο ύψους 14.000 ευρώ, το οποίο δύναται να ανέλθει έως και 42.000 ευρώ και σε περίπτωση υποτροπής και  με αφαίρεση της βεβαίωσης λειτουργίας από 1 έως και 6 μήνες. Σε περίπτωση δεύτερης υποτροπής αφαιρείται οριστικά η βεβαίωση λειτουργίας του φορέα Π.Φ.Υ. και επιβάλλεται πρόστιμο 70.000 ευρώ.

Για τους γιατρούς μέλη των εταιρειών ΠΦΥ καθώς και τους επιστημονικά υπευθύνους ισχύουν τα προβλεπόμενα στα αρ. 319 και επόμενα του Ν.4512/2018.

Νέους κανόνες ζητούν οι γιατροί

Στην ετήσια έρευνα του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης για το 2024, που παρουσιάστηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο, η πλειοψηφία των γιατρών – μελών στάθηκε κριτικά απέναντι στην παρουσία και προβολή των λειτουργών της υγείας στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Συγκεκριμένα, το 25,2% έκανε λόγο για υπερβολική έκθεση, το 24,3% για ανεξέλεγκτη, ενώ το 18,2% έθεσε θέμα δεοντολογίας. Στον αντίποδα, το 23,5% έκρινε πως δεν υπάρχει κάτι αρνητικό, ενώ το 8,8% δεν πήρε θέση.

Σε ένα ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό, που υπερβαίνει το 85%, οι ερωτηθέντες τάχθηκαν υπέρ μιας νομοθετικής πρωτοβουλίας για την επικαιροποίηση του πλαισίου και των κανόνων της ιατρικής δεοντολογίας, που χρονολογούνται από το 2005 και δεν έχουν ενσωματώσει την σημερινή πραγματικότητα.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins στις ΗΠΑ κατάφεραν να δημιουργήσουν στο εργαστήριο έναν μικροσκοπικό ανθρώπινο εγκέφαλο με συνδεδεμένες εγκεφαλικές περιοχές και πρώιμα αιμοφόρα αγγεία. Αυτό το οργανοειδές, που μιμείται τον εγκέφαλο ενός εμβρύου στα αρχικά στάδια ανάπτυξης, ανοίγει νέους δρόμους για τη μελέτη και θεραπεία πολύπλοκων ψυχικών διαταραχών.

«Δημιουργήσαμε την επόμενη γενιά εγκεφαλικών οργανοειδών» δήλωσε η κύρια συγγραφέας της μελέτης, Άνι Καθούρια, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Βιοϊατρικής Μηχανικής του JHU.

«Τα περισσότερα οργανοειδή που βλέπουμε σε μελέτες προσομοιώνουν μία μόνο περιοχή του εγκεφάλου- όπως ο φλοιός, το στέλεχος ή το μεσεγκέφαλο. Εμείς αναπτύξαμε ένα αρχέγονο ολόκληρο εγκεφαλικό οργανοειδές, το οποίο ονομάζουμε πολυπεριοχικό εγκεφαλικό οργανοειδές (MRBO)» εξήγησε.

Βασικά σημεία της μελέτης

Για πρώτη φορά, επιστήμονες κατάφεραν να δημιουργήσουν οργανοειδές που περιλαμβάνει ιστούς από όλες τις βασικές περιοχές του, οι οποίοι λειτουργούν συντονισμένα.
Τα περισσότερα οργανοειδή μέχρι σήμερα αναπαράγουν μόνο μεμονωμένα τμήματα του.

Το νέο μοντέλο, βασισμένο σε ανθρώπινα κύτταρα, ανοίγει τον δρόμο για τη μελέτη παθήσεων όπως ο αυτισμός και η σχιζοφρένεια, που επηρεάζουν ολόκληρο τον εγκέφαλο- κάτι που μέχρι τώρα γινόταν κυρίως σε ζωικά μοντέλα.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Science, είναι από τις πρώτες που παρουσιάζουν ένα εργαστηριακό μοντέλο με πολλαπλές λειτουργικές περιοχές.

Πώς ανέπτυξαν τον μικροσκοπικό εγκέφαλο οι ερευνητές

Αρχικά, η ομάδα καλλιέργησε ξεχωριστά νευρικά κύτταρα από διάφορες περιοχές του εγκεφάλου, μαζί με πρώιμα αιμοφόρα αγγεία. Στη συνέχεια, αυτά τα συστατικά ενώθηκαν με τη χρήση συγκολλητικών πρωτεϊνών που βοήθησαν τους ιστούς να συνδεθούν. Καθώς το οργανοειδές αναπτυσσόταν, παρουσίασε συγχρονισμένη ηλεκτρική δραστηριότητα- σημάδι ότι οι εγκεφαλικές περιοχές επικοινωνούν μεταξύ τους.

Το τελικό οργανοειδές περιείχε πολλούς διαφορετικούς τύπους νευρώνων, παρόμοιους με εκείνους που εντοπίζονται στον εγκέφαλο ενός ανθρώπινου εμβρύου περίπου 40 ημερών. Συγκεκριμένα, εμφάνισε περίπου το 80% της κυτταρικής ποικιλομορφίας που παρατηρείται στα πρώιμα στάδια ανάπτυξης του. Αν και σαφώς μικρότερο από έναν πλήρως σχηματισμένο εγκέφαλο (με περίπου 6-7 εκατομμύρια νευρώνες, έναντι δεκάδων δισεκατομμυρίων σε έναν ενήλικο εγκέφαλο), προσφέρει ένα ισχυρό εργαλείο μελέτης της συνολικής εγκεφαλικής ανάπτυξης.

Αιματοεγκεφαλικός φραγμός

Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης τη δημιουργία ενός πρώιμου αιματοεγκεφαλικού φραγμού– ενός στρώματος κυττάρων που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και ρυθμίζουν ποιες ουσίες μπορούν να τον διαπεράσουν.

«Για να κατανοήσουμε διαταραχές όπως ο αυτισμός ή η σχιζοφρένεια, χρειαζόμαστε μοντέλα που βασίζονται σε ανθρώπινα κύτταρα. Ωστόσο, δεν μπορούμε απλώς να “ρίξουμε μια ματιά” στον εγκέφαλο κάποιου για να μελετήσουμε αυτές τις παθήσεις», εξήγησε η Καθούρια. «Τα πολυπεριοχικά εγκεφαλικά οργανοειδή μάς επιτρέπουν να παρακολουθούμε την εξέλιξη των διαταραχών σε πραγματικό χρόνο, να δοκιμάζουμε θεραπείες και ενδεχομένως να τις προσαρμόζουμε σε κάθε ασθενή» συμπλήρωσε.

Ένα νέο κεφάλαιο στην ανάπτυξη φαρμάκων

Η χρήση τέτοιων οργανοειδών για τη δοκιμή πειραματικών φαρμάκων θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την επιτυχία των κλινικών δοκιμών. Περίπου το 85–90% των φαρμάκων αποτυγχάνει στη Φάση 1 των δοκιμών, ενώ στα νευροψυχιατρικά φάρμακα το ποσοστό αποτυχίας αγγίζει το 96%. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι η προκλινική φάση βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε ζωικά μοντέλα. Τα πολυπεριοχικά οργανοειδή προσομοιώνουν πιο πιστά την ανθρώπινη εγκεφαλική ανάπτυξη και αναμένεται να αποτελέσουν πιο αξιόπιστους υποψήφιους για κλινικές δοκιμές.

«Παθήσεις όπως ο αυτισμός, η σχιζοφρένεια και το Αλτσχάιμερ επηρεάζουν ολόκληρο τον εγκέφαλο, όχι μόνο ένα τμήμα του. Αν κατανοήσουμε τι πάει στραβά στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης, ίσως μπορέσουμε να εντοπίσουμε νέους στόχους για τη φαρμακευτική αντιμετώπιση», σημείωσε η ερευνήτρια. «Μπορούμε να δοκιμάσουμε φάρμακα ή θεραπείες στα οργανοειδή και να δούμε εάν όντως έχουν επίδραση» κατέληξε η Καθούρια.

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Κάθε εγκεφαλικός όγκος αποτελείται από κύτταρα που βρίσκονται σε διαδοχικά στάδια ενεργοποίησης. Ερευνητές του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας Καρκίνου (DKFZ) και του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης ανέλυσαν για πρώτη φορά την ατομική δομή αυτών των πυραμίδων ενεργοποίησης σε κακοήθεις εγκεφαλικούς όγκους.

Κατά τη διάρκεια της έρευνάς τους, ανακάλυψαν μια πρωτεΐνη-σήμα που επιβραδύνει τη μετάβαση από την κατάσταση ηρεμίας στην ενεργοποίηση, επαναπρογραμματίζοντας επιγενετικά τα καρκινικά κύτταρα. Η ελπίδα είναι ότι αυτό θα επιτρέψει την μόνιμη κατάψυξη των καρκινικών κυττάρων σε κατάσταση ηρεμίας, σταματώντας έτσι την ανάπτυξη του όγκου.

Το γλοιοβλάστωμα είναι η πιο συχνή και επιθετική μορφή όγκων του εγκεφάλου στην ενήλικη ζωή. Παρά τη χειρουργική επέμβαση, την ακτινοθεραπεία και τη χημειοθεραπεία, οι όγκοι συνήθως επανέρχονται μέσα σε λίγους μήνες μετά τη θεραπεία.

Όπως και σε πολλούς άλλους τύπους καρκίνου, η ανάπτυξη του γλοιοβλαστώματος προκαλείται από καρκινικά βλαστοκύτταρα, από τα οποία προκύπτουν καρκινικά κύτταρα σε διάφορα στάδια ενεργοποίησης που αλληλοεπικαλύπτονται.

“Μπορείτε να φανταστείτε τη σύνθεση των κυττάρων του γλοιοβλαστώματος ως μια πυραμίδα: τα αδρανή κύτταρα αποτελούν τη βάση, ακολουθούν τα κύτταρα που έχουν ενεργοποιηθεί για διαίρεση και στην κορυφή βρίσκονται τα λεγόμενα διαφοροποιημένα καρκινικά κύτταρα, τα οποία έχουν πράγματι ορισμένα χαρακτηριστικά των νευρικών κυττάρων”, εξηγεί η επικεφαλής της μελέτης Ana Martin-Villalba από το DKFZ.

Πολλές θεραπείες κατά του καρκίνου δεν είναι βιώσιμες, επειδή στοχεύουν, για παράδειγμα, στα κύτταρα του όγκου που βρίσκονται σε διαίρεση, αλλά οι απώλειές τους αναπληρώνονται γρήγορα από τον πληθυσμό των αδρανών κυττάρων στη βάση της πυραμίδας. “Γι’ αυτό είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ποια μοριακή οδός είναι υπεύθυνη για τη μετάβαση μεταξύ αυτών των δύο καταστάσεων δραστηριότητας. Στη συνέχεια, μπορεί κανείς να αναζητήσει στοχευμένα ένα φαρμακευτικό φράγμα για αυτό, σύμφωνα με την επιστήμονα.

Ωστόσο, αυτές οι μοριακές οδοί, καθώς και η δυναμική με την οποία οι διάφορες καταστάσεις ενεργοποίησης μεταβαίνουν η μία στην άλλη, είναι μια πτυχή της βιολογίας των όγκων που μέχρι τώρα έχει λάβει ελάχιστη προσοχή.

Αυτό αλλάζει τώρα με την τρέχουσα εργασία της ομάδας της Martin-Villalba. Οι ερευνητές από την Χαιδελβέργη ανέπτυξαν μια καινοτόμο μέθοδο ανάλυσης με βάση την αλληλούχιση mRNA μεμονωμένων κυττάρων, με την οποία μπόρεσαν για πρώτη φορά να χαρτογραφήσουν συστηματικά τις καταστάσεις ενεργοποίησης των κυττάρων του γλοιοβλαστώματος.

Για το σκοπό αυτό, συνέκριναν τα μοριακά προφίλ των καρκινικών κυττάρων 55 ασθενών με γλοιοβλάστωμα με αυτά υγιών νευρικών βλαστικών κυττάρων από τον εγκέφαλο ποντικιών. ‘Με αυτόν τον τρόπο, προσδιορίσαμε για πρώτη φορά την ατομική δομή της πυραμίδας για κάθε ασθενή – μια πτυχή της βιολογίας των όγκων που μέχρι τώρα είχε υποτιμηθεί», εξηγεί ο Leo Carl Foerster, ένας από τους δύο πρώτους συγγραφείς της μελέτης.

Το ποσοστό των αδρανών κυττάρων είναι ο καλύτερος δείκτης για την αργή ανάπτυξη του όγκου.

Ένα βασικό αποτέλεσμα: Όσο υψηλότερο είναι το ποσοστό των αδρανών καρκινικών κυττάρων στη βάση της πυραμίδας, τόσο πιο αργά αναπτύσσεται το γλοιοβλάστωμα – και τόσο καλύτερη είναι η πρόγνωση για τους ασθενείς. Συγκρίνοντας τη δυναμική της γονιδιακής έκφρασης σε υγιή κύτταρα και καρκινικά κύτταρα, η ομάδα ανακάλυψε ότι κατά τη μετάβαση από την αδρανή στην ενεργή κατάσταση, η έκφραση της πρωτεΐνης-σήματος SFRP1 είναι εσφαλμένη. Η SFRP1 αναστέλλει τη σημαντική οδό σηματοδότησης Wnt, η οποία είναι σημαντική, μεταξύ άλλων, για την ενεργοποίηση των βλαστικών κυττάρων.

Σε μοντέλα ποντικών, η υπερέκφραση της SFRP1 επιβράδυνε σημαντικά την ανάπτυξη του όγκου. “Μέσω της SFRP1, καταφέραμε να θέσουμε τα ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα σε κατάσταση ύπνωσης. Αυτό όχι μόνο επιβραδύνει την ανάπτυξή τους, αλλά και παρατείνει σημαντικά τη ζωή των ποντικών”, αναφέρει ο Oguzhan Kaya, επίσης πρώτος συγγραφέας.

Καρκινικά κύτταρα σε κατάσταση ύπνωσης;

Υπό την επίδραση της SFRP1, τα καρκινικά κύτταρα δεν άλλαξαν μόνο τη δραστηριότητά τους, αλλά και το επιγενετικό τους προφίλ, δηλαδή τη “μνήμη” της κυτταρικής τους ταυτότητας.

Ανέπτυξαν χαρακτηριστικά ώριμων αστροκυττάρων, δηλαδή εγκεφαλικών κυττάρων που δεν έχουν πλέον την ικανότητα να διαιρούνται.

Αυτός ο επιγενετικός επαναπρογραμματισμός θα μπορούσε ενδεχομένως να βοηθήσει στο μέλλον στην πρόληψη της επανεμφάνισης των όγκων: οι επιγενετικές μεθυλικές επισημάνσεις στο γενετικό υλικό περιορίζουν την κυτταρική μεταβλητότητα, περιορίζοντας το γονιδίωμα στις συγκεκριμένες λειτουργίες των διαφοροποιημένων κυττάρων.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι ο προσδιορισμός του επιγενετικού προφίλ μεθυλίωσης απεικονίζει τη σύνθεση της ατομικής πυραμίδας ενεργοποίησης κάθε όγκου και μπορεί έτσι να χρησιμοποιηθεί για τη διαστρωμάτωση των ασθενών.

Σε μελλοντικές εργασίες, η ομάδα του Πανεπισατημίπου της Χαιδελβέργης θα εξετάσει εάν η μετατροπή της μεθυλίωσης που προκαλείται από το SFRP1 μπορεί να “παγώσει” μόνιμα τα κύτταρα του γλοιοβλαστώματος σε κατάσταση ηρεμίας. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει μια πιθανή θεραπευτική προσέγγιση για ασθένειες που μέχρι τώρα ήταν σχεδόν αδύνατο να ελεγχθούν, όπως το γλοιοβλάστωμα.

“Τα αποτελέσματά μας επιβεβαιώνουν ότι δεν είναι καθοριστικό το να σκοτωθούν οι ενεργές καρκινικές κύτταρα, αλλά ότι η αναστολή της μετάβασης από την ενεργό κατάσταση στην κατάσταση ηρεμίας είναι καθοριστική για την έκβαση της θεραπείας”, συνοψίζει η Ana Martin-Villalba τα αποτελέσματα της εργασίας.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Ασφαλής και ικανός να κινητοποιήσει το ανοσοποιητικό, είναι ο εμβολιασμός κατά του ιού των ανθρώπινων κονδυλωμάτων (HPV), όπως προκύπτει από αξιολόγηση μίας σειράς μελετών που έχουν πραγματοποιηθεί διεθνώς.

Απαιτείται, ωστόσο, περισσότερη ανάλυψη, καθώς η ανοσία μπορεί να επηρεαστεί από παράγοντες, όπως υποκείμενες παθήσεις, που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, των διαφορετικών ανοσοκατασταλτικών θεραπειών, του χρόνου χορήγησης του εμβολίου, της προηγούμενης έκθεσης στον HPV, καθώς και των διακυμάνσεων στην ηλικία και το φύλο.

Τα παραπάνω αναφέρονται, μεταξύ άλλων, σε σημερινή έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).

Στην έκθεση επισημαίνεται πως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος που επηρεάζει τις γυναίκες παγκοσμίως. Προκαλείται από επίμονη μόλυνση με ογκογενείς τύπους του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).

Έχουν εντοπιστεί περισσότεροι από 200 τύποι HPV και περισσότεροι από 40 τύποι από αυτούς μολύνουν το γεννητικό σύστημα. Οι HPV 16 και 18 είναι οι δύο κύριοι ογκογενείς τύποι και ευθύνονται για το 77% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας (δηλαδή το πλακώδες καρκίνωμα) και σε συνδυασμό με τους HPV 31, 33, 45, 52 και 58, αντιπροσωπεύουν το 94,9% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας.

Ενώ οι λοιμώξεις από HPV είναι συχνές και συνήθως υποχωρούν χωρίς καμία συνέπειες, οι επίμονες λοιμώξεις με HPV υψηλού κινδύνου μπορούν να εξελιχθούν σε προκαρκινικές αδενικές ή πλακώδεις ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις (δυσπλασία του τραχήλου της μήτρας).

Ο εμβολιασμός κατά του HPV σε εφήβους αποτελεί σημαντικό μέτρο για την πρόληψη του καρκίνου. Μέχρι σήμερα, τα περισσότερα προγράμματα εμβολιασμού κατά του HPV απευθύνονται σε έφηβα κορίτσια ή/και αγόρια, ενώ ορισμένες χώρες έχουν επεκτείνει τα προγράμματα κάλυψης του εμβολιασμού κατά του HPV σε ενήλικες.

Στην Ευρώπη, τρία εμβόλια HPV είναι επί του παρόντος εγκεκριμένα: διδύναμο, τετραδύναμο και μη ισχυόν. Και τα τρία εμβόλια HPV περιλαμβάνουν σωματίδια που μοιάζουν με ιό των ογκογενών τύπων HPV υψηλού κινδύνου 16 και 18, και το μη ισχυόν εμβόλιο HPV περιλαμβάνει τους πέντε επιπλέον (ογκογενείς) τύπους HPV 31, 33, 45, 52 και 58.

Παρόλο που ο εμβολιασμός κατά του HPV σε εφήβους έδειξε ευεργετικά αποτελέσματα στον γενικό πληθυσμό, δεν είναι σαφές εάν και σε ποιο βαθμό το εμβόλιο HPV προσφέρει προστασία σε έναν ανοσοκατεσταλμένο πληθυσμό, όπως άτομα με μεταμόσχευση οργάνων, θεραπεία με βλαστοκύτταρα ή πληθυσμούς που βρίσκονται υπό ανοσοτροποποιητική θεραπεία.

Τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα διατρέχουν δυνητικά υψηλότερο κίνδυνο για λοιμώδη νοσήματα και ορισμένους καρκίνους σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό, και μελέτες για τον HPV υποδηλώνουν ότι τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για νοσήματα που σχετίζονται με τον HPV (π.χ. καρκίνο του τραχήλου της μήτρας).

Στόχοι

Στόχος της παρούσας ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας, της ανοσογονικότητας και της ασφάλειας του εμβολιασμού κατά του HPV σε μη HIV ανοσοκατεσταλμένα άτομα οποιασδήποτε ηλικίας.

Η συστηματική αναζήτηση διεξήχθη τον Μάιο του 2024 σε τρεις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων: Ovid MEDLINE, Ovid Embase και το Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL). Πραγματοποιήθηκε επίσης αναζήτηση στο μητρώο μελετών ClinicalTrials.gov για τον εντοπισμό μελετών σε εξέλιξη ή μη δημοσιευμένων ολοκληρωμένων μελετών. Δεν χρησιμοποιήθηκαν περιορισμοί ημερομηνίας ή γλώσσας.

Συμπεριλήφθηκαν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές (RCTs) και μη τυχαιοποιημένες μελέτες παρεμβάσεων (NRSI). Οι μελέτες περιελάμβαναν εκείνες που διερευνούσαν ανοσοκατεσταλμένα άτομα, συμπεριλαμβανομένων πρωτοπαθών ή δευτεροπαθών ανοσοανεπάρκειων και ατόμων υπό θεραπεία.

Αποτελέσματα

Δεν υπάρχουν δεδομένα σχετικά με τα αποτελέσματα που σχετίζονται με τους ασθενείς (π.χ. προκαρκινώματα ή καρκίνος του τραχήλου της μήτρας).

Τα περισσότερα στοιχεία βασίζονται σε δεδομένα ανοσογονικότητας και σε ορισμένα αποτελέσματα ασφάλειας από μελέτες που συγκρίνουν εμβολιασμένους ανοσοκατεσταλμένους συμμετέχοντες με άλλες εμβολιασμένες ανοσοκατεσταλμένες ομάδες με διαφορετική ασθένεια ή πάθηση ή με εμβολιασμένους υγιείς συμμετέχοντες ελέγχου.

Συνολικά, ο εμβολιασμός κατά του HPV φαίνεται να είναι ανοσογονικός και γενικά ασφαλής σε όλες τις ανοσοκατεσταλμένες ομάδες, δεδομένου ότι τα δεδομένα έχουν χαμηλή έως πολύ χαμηλή βεβαιότητα αποδεικτικών στοιχείων.

Λόγω της ασαφούς συσχέτισης της προστασίας (π.χ. έναντι καρκίνων που σχετίζονται με τον HPV) και της έλλειψης τυποποίησης των δοκιμασιών και των πρωτοκόλλων για τη μέτρηση αντισωμάτων, είναι σημαντικό να ερμηνεύονται τα δεδομένα ανοσογονικότητας με προσοχή.

Επιπλέον, τα αποτελέσματα ανοσογονικότητας μπορεί να επηρεαστούν από διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των υποκείμενων κλινικών παθήσεων που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, των διαφορετικών ανοσοκατασταλτικών θεραπειών, του χρόνου χορήγησης του εμβολίου, της προηγούμενης έκθεσης στον HPV, καθώς και των διακυμάνσεων στην ηλικία και το φύλο.

Επομένως, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την καλύτερη διαφοροποίηση μεταξύ ανοσοκατεσταλμένων ομάδων και υποομάδων.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Περίπου 5.000 χρόνια πριν, μια μυστηριώδης μορφή πανώλης εξαπλώθηκε στην Ευρασία και 2.000 χρόνια αργότερα εξαφανίστηκε. Ο παθογόνος παράγοντας πίσω από αυτή την επιδημία είναι γνωστός μόνο από ίχνη DNA, ενώ η προέλευσή του και οι τρόποι μετάδοσής του παραμένουν μυστήριο για τους ερευνητές.

Μια ομάδα επιστημόνων εντόπισε για πρώτη φορά τον παθογόνο παράγοντα της πανώλης σε ένα ζώο: ένα οικόσιτο πρόβατο που ζούσε πριν από 4.000 χρόνια στις στέπες της Δυτικής Ευρασίας και τα λείψανα του οποίου βρέθηκαν κατά τη διάρκεια ανασκαφών.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι λοιμώξεις από πανώλη σε ανθρώπους και πρόβατα οφείλονταν στην εξάπλωση από ένα ακόμη άγνωστο άγριο αποθετήριο και ότι η ευρεία εκτροφή προβάτων κατά την Εποχή του Χαλκού έφερε τις κοινότητες των κτηνοτρόφων της στέπας σε στενότερη επαφή με αυτό το αποθετήριο.

Ζωονοτική προέλευση των προϊστορικών λοιμώξεων από πανώλη

Οι περισσότεροι γνωστοί σήμερα ανθρώπινοι παθογόνοι παράγοντες είναι ζωονοτικής προέλευσης, δηλαδή μεταδόθηκαν από ζώα στον άνθρωπο – μια διαδικασία που ονομάζεται spillover.

Όλο και περισσότερες ενδείξεις υποδηλώνουν ότι πολλές από αυτές τις μολυσματικές ασθένειες εμφανίστηκαν τα τελευταία 10.000 χρόνια, ταυτόχρονα με την εξημέρωση των ζώων εκτροφής και των κατοικίδιων ζώων.

Ως εκ τούτου, οι ερευνητές θεωρούν ότι οι όλο και πιο στενές σχέσεις μας με αυτά τα ζώα είναι η αιτία αυτών των ασθενειών στον άνθρωπο.

Η μελέτη των παθογόνων από προϊστορικά ζωικά υπολείμματα προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την έρευνα της εμφάνισης των μολυσματικών ασθενειών στον άνθρωπο. Ωστόσο, αυτή η πηγή έχει αξιοποιηθεί ελάχιστα μέχρι σήμερα.

Η πανώλη είναι μια από τις πιο γνωστές θανατηφόρες ζωονόσους. Μεταδίδεται από ψύλλους που ζουν σε αρουραίους και έχει σκοτώσει εκατομμύρια ανθρώπους στην πορεία των χρόνων, κυρίως κατά τη μεγάλη επιδημία πανώλης του 14ου αιώνα, όταν έχασε τη ζωή του περισσότερο από το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ευρώπης.

Ωστόσο, πριν από τις μεγάλες ιστορικές πανδημίες, μια γενετικά διαφορετική, προϊστορική μορφή του παθογόνου της πανώλης Y. pestis κυκλοφορούσε ήδη σε όλη την Ευρασία πριν από περίπου 5.000 χρόνια.

Αυτή η γενεαλογική γραμμή του παθογόνου, που σήμερα ονομάζεται “Late Neolithic Bronze Age”, μόλυνε τον ανθρώπινο πληθυσμό για σχεδόν 3.000 χρόνια πριν εξαφανιστεί. Παραδόξως, η προϊστορική γενεαλογική γραμμή δεν διαθέτει τη γενετική προδιάθεση για τη μετάδοση μέσω ψύλλων, την οποία χρησιμοποιούν τόσο οι ιστορικοί όσο και οι σύγχρονοι στελέχη της πανώλης.

Άλλα ζώα πρέπει λοιπόν να συνέβαλαν στη διάδοσή της – αλλά ποια; “Ένα πρώτο βήμα για την κατανόηση της εξάπλωσης και της εξέλιξης μιας νόσου είναι να ανακαλύψουμε πού εμφανίζεται, αλλά αυτό δεν έχει γίνει συχνά με τη βοήθεια του προϊστορικού DNA”, λέει ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Ian Light-Maka, ο οποίος γράφει τη διδακτορική του διατριβή στο Max Planck Institute for Infection Biology.

“Έχουμε πάνω από 200 γονιδιώματα της πανώλης από προϊστορικούς ανθρώπους, αλλά οι άνθρωποι δεν είναι οι φυσικοί ξενιστές της πανώλης”.

Για πρώτη φορά προϊστορικό γενετικό υλικό του Y. pestis σε ζώα εκτροφής

Ένα κοπάδι προβάτων βόσκει σε μια στέπα των νότιων Ουραλίων κοντά στο Arkaim, όπου πιθανότατα πριν από 4.000 χρόνια βοσκούσαν παρόμοια κοπάδια.

Για να κατανοήσουν πώς ο παθογόνος οργανισμός μπόρεσε να επιβιώσει και να εξαπλωθεί στην Ευρασία για χιλιετίες, μια διεθνής ομάδα ερευνητών από το Ινστιτούτο Μικροβιολογίας Max Planck, το Πανεπιστήμιο Harvard, το Πανεπιστήμιο του Αρκάνσας, το Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Max Planck και το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σεούλ εξέτασε τα οστά και τα δόντια ζώων εκτροφής από την Εποχή του Χαλκού στον βοσκότοπο Arkaim (Ρωσία), έναν ευρασιατικό τόπο στέπας του πολιτιστικού συνδέσμου Sintashta-Petrovka, γνωστό για τις καινοτομίες του στην εκτροφή βοοειδών, προβάτων και αλόγων.

Εκεί ανακάλυψαν τα 4.000 χρόνων παλιά υπολείμματα ενός προβάτου που είχε μολυνθεί από την ίδια σειρά LNBA του παθογόνου παράγοντα της πανώλης που μόλυνε τους ανθρώπους εκείνη την εποχή.

“Το Arkaim ήταν μέρος του πολιτιστικού συμπλέγματος Sintashta και μας προσέφερε ένα εξαιρετικό μέρος για να αναζητήσουμε ενδείξεις της πανώλης: Πρόκειται για πρώιμες κοινωνίες κτηνοτρόφων χωρίς αποθήκες σιτηρών, που θα προσέλκυαν αρουραίους και τις ψύλλους τους – και στο παρελθόν είχαν ήδη βρεθεί άτομα της Sintashta με λοιμώξεις από πανώλη.

Γι’ αυτό αναρωτηθήκαμε αν τα ζώα τους θα μπορούσαν να είναι ο χαμένος κρίκος”, λέει ο Taylor Hermes, επίκουρος καθηγητής ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο του Αρκάνσας και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Πηγές:
Ινστιτούτο Max Planck

Πηγη: https://www.iatronet.gr/