Συμμετοχή 15 χωρών και 20 οργανισμών υγείας Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συγκάλεσε περισσότερες από 15 χώρες και πάνω από 20 περιφερειακούς οργανισμούς υγείας και άλλους εταίρους για να δοκιμάσουν, για πρώτη φορά, έναν νέο παγκόσμιο μηχανισμό συντονισμού για καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης στην Υγεία. Η διήμερη προσομοίωση, Exercise Polaris, δοκίμασε το Global Health Emergency Corps (GHEC), ένα πλαίσιο που έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει το εργατικό δυναμικό των χωρών σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στην Υγεία, να συντονίσει την ανάπτυξη ομάδων και εμπειρογνωμόνων και να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των χωρών. Η άσκηση προσομοίωσε το ξέσπασμα ενός φανταστικού ιού που εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο. Οι συμμετέχουσες χώρες ήταν ο Καναδάς, η Κολομβία, η Κόστα Ρίκα, η Δανία, η Αιθιοπία, η Γερμανία, το Ιράκ, η Σαουδική Αραβία, η Μοζαμβίκη, το Νεπάλ, το Πακιστάν, το Κατάρ, η Σομαλία, η Ουγκάντα και η Ουκρανία, με επιπλέον χώρες ως παρατηρητές. Κάθε χώρα συμμετείχε μέσω της εθνικής της δομής συντονισμού έκτακτης ανάγκης για την υγεία και εργάστηκε υπό πραγματικές συνθήκες για να μοιραστεί πληροφορίες, να ευθυγραμμίσει τις πολιτικές και να ενεργοποιήσει την αντιμετώπισή της. Περιφερειακές και παγκόσμιες υπηρεσίες υγείας και οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων των Africa CDC, European CDC, IFRC, IOM, UNICEF και καθιερωμένα δίκτυα έκτακτης ανάγκης όπως το Global Outbreak Alert and Response Network, η πρωτοβουλία Emergency Medical Teams, Stand-by Partners και η International Association of National Public Health Institutes, συνεργάστηκαν για να υποστηρίξουν την αντιμετώπιση που είχε οργανώσει η κάθε χώρα. Περισσότεροι από 350 εμπειρογνώμονες σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης υγείας συνδέθηκαν παγκοσμίως μέσω αυτής της άσκησης. «Αυτή η άσκηση αποδεικνύει ότι όταν οι χώρες έχουν σχέδιο και οι εταίροι συνδέονται, ο κόσμος είναι καλύτερα προετοιμασμένος», δήλωσε ο Δρ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της την επόμενη πανδημία. Η άσκηση Polaris δείχνει ότι η παγκόσμια συνεργασία δεν είναι μόνο εφικτή-είναι απαραίτητη». Καθ’ όλη τη διάρκεια της προσομοίωσης, οι χώρες ηγήθηκαν των προσπαθειών τους αντιμετώπισης, ενώ συνεργάζονταν με τον ΠΟΥ για συντονισμό, τεχνική καθοδήγηση και υποστήριξη. Η άσκηση παρείχε μια σπάνια ευκαιρία για τις κυβερνήσεις να δοκιμάσουν την ετοιμότητά τους σε ένα ρεαλιστικό περιβάλλον, όπου η εμπιστοσύνη και η αμοιβαία ευθύνη ήταν τόσο σημαντικές όσο η ταχύτητα και η ικανότητα «Το Global Health Emergency Corps έχει εξελιχθεί σε μια ισχυρή πλατφόρμα, που βασίζεται στην πρακτική, την εμπιστοσύνη και τη διασύνδεση», δήλωσε ο Δρ Μάικ Ράιαν, Εκτελεστικός Διευθυντής του Προγράμματος Έκτακτης Ανάγκης Υγείας του ΠΟΥ. «Η άσκηση Polaris έδειξε τι είναι δυνατό όταν οι χώρες λειτουργούν με ετοιμότητα και υποστηρίζονται από εταίρους. Είναι ένα ισχυρό μήνυμα ότι συλλογικά είμαστε πιο έτοιμοι από ό, τι στο παρελθόν». Σε μια εποχή που η πολυμέρεια βρίσκεται υπό πίεση και η ετοιμότητα συχνά πλαισιώνεται από ένα εθνικό πρίσμα, το Exercise Polaris επιβεβαίωσε ότι η υγεία είναι μια παγκόσμια υπόθεση.
Οι συμπεριφορές αυτές επιβαρύνουν σημαντικά τη σωματική και τη ψυχοκοινωνική τους υγεία Ανησυχητικά χαμηλά ποσοστά επαρκούς φυσικής δραστηριότητας για τους εφήβους στη χώρα μας προκύπτουν από τα ευρήματα της Πανελλήνιας έρευνας του 2022 για τις Συμπεριφορές που Συνδέονται με την Υγεία των Έφηβων-Μαθητών (Έρευνα HBSC/WHO). Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Φυσικής Δραστηριότητας στις 6 Απριλίου, το ΕΠΙΨΥ (Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας, Νευροεπιστημών & Ιατρικής Ακριβείας «Κώστας Στεφανής»), αναδεικνύει τα κυριότερα ευρήματα της εν λόγω έκθεσης που αναφέρουν τα εξής: μόνο το 13,6% των εφήβων 11-15 ετών στην Ελλάδα πληροί τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.) για τουλάχιστον 60 λεπτά φυσικής δραστηριότητας καθημερινά. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερο από το διεθνή μέσο όρο (20%), κατατάσσοντας τη χώρα μας στην 40ή θέση μεταξύ 43 χωρών.Οι διαφορές μεταξύ των φύλων είναι ιδιαίτερα εμφανείς, καθώς σχεδόν υποδιπλάσιο ποσοστό κοριτσιών (9,5%) εμφανίζονται να κάνουν επαρκή φυσική δραστηριότητα σε σχέση με τα αγόρια (18,1%). Διαφορές παρατηρούνται και ως προς την ηλικία, με τους 15χρονους να καταγράφουν χαμηλότερα ποσοστά επαρκούς φυσικής δραστηριότητας (11,9%) από τους 11χρονους (16,3%).Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι σχεδόν ένας στους τρεις εφήβους (30,4%) κατηγοριοποιείται ως σωματικά ανενεργός, κάνει, δηλαδή, λιγότερες από τρεις ημέρες την εβδομάδα επαρκή φυσική δραστηριότητα. Το ποσοστό της Ελλάδας σε αυτόν το δείκτη είναι υψηλότερο από το διεθνή μέσο όρο (24%) καταδεικνύοντας την ανάγκη για ενίσχυση των παρεμβάσεων για την προαγωγή της φυσικής δραστηριότητας στον πληθυσμό αυτόν. Τα κορίτσια (37,1%) είναι πιο πιθανό να είναι σωματικά ανενεργά σε σύγκριση με τα αγόρια (22,9%), ενώ η σωματική αδράνεια αυξάνεται με την ηλικία, φτάνοντας το 36,5% στους 15χρονους. Σημασία φαίνεται να έχει και το οικονομικό επίπεδο, καθώς οι έφηβοι από οικογένειες χαμηλότερου οικονομικού επιπέδου εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά σωματικής αδράνειας (41,0%). Παρά τη μείωση που είχε παρατηρηθεί το 2018, αυξημένο εμφανίστηκε το 2022 το ποσοστό των εφήβων 11-15 ετών που είναι σωματικά ανενεργοί. Παράλληλα, ένας στους τέσσερις εφήβους (24,1%) αναφέρει ότι περνά μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου του καθιστός ή ξαπλωμένος με τη συνήθεια αυτή να εντείνεται με την ηλικία, από 14,9% στους 11χρονους σε 30,1% στους 15χρονους. Επιπλέον, 6,4% των εφήβων αναφέρουν ότι στην περιοχή που ζουν δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε χώρους για άσκηση, με τους εφήβους από οικογένειες χαμηλότερου οικονομικού επιπέδου να πλήττονται περισσότερο. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας HBSC/WHO στο ΕΠΙΨΥ, Τάσο Φωτίου, «ήδη σημαντικά από μόνα τους, τα ευρήματα αυτά θα πρέπει να ιδωθούν σε συνδυασμό με τα αντίστοιχα για τη διατροφή, την παχυσαρκία, αλλά και τη αυξημένη χρήση των οθονών, καθώς οι συμπεριφορές αυτές τείνουν να συνυπάρχουν στους εφήβους και αθροιστικά επιβαρύνουν σημαντικά τη σωματική και την ψυχοκοινωνική τους υγεία».
Καμπάνια ευαισθητοποίησης του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος, τιμά τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Υγείας που σηματοδοτεί την ημέρα ίδρυσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 1948 και προωθεί καμπάνια ευαισθητοποίησης της ελληνικής κοινωνίας, υιοθετώντας την αντίστοιχη καμπάνια του ΠΟΥ ο οποίος προτρέπει τα κράτη να στηρίξουν τις μητέρες και τα παιδιά, βάζοντας γερά θεμέλια για υγιείς οικογένειες, ώστε να υπάρχει ένα ελπιδοφόρο μέλλον για όλους μας. Ο ΠΙΣ στηρίζει την απόφασή κάθε γυναίκας που επιθυμεί να γίνει μητέρα, ζητώντας από την Πολιτεία να παρέχει καλύτερες συνθήκες στις εργαζόμενες νέες μητέρες, μεγαλύτερα οικονομικά βοηθήματα σε μονογονεϊκές οικογένειες και σε νέα ζευγάρια που επιλέγουν να μεγαλώσουν την οικογένειά τους, και καλύτερη ενημέρωση για τα θέματα γονιμότητας και περιγεννητικής υγείας σε γυναίκες και άνδρες. Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Υγείας προτρέπει σε καλύτερη υγειονομική περίθαλψη των εγκύων και των νέων μητέρων, αλλά και των βρεφών τους, ώστε η κοινή τους ζωή να ξεκινάει χωρίς προβλήματα υγείας και δυσκολίες που θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί. Ο σωστός προγεννητικός έλεγχος, οι δωρεάν προληπτικές εξετάσεις σε όλες τις φάσεις της κύησης, η ενημέρωση για τα οφέλη από τον φυσιολογικό τοκετό και το θηλασμό, είναι υποχρεώσεις της Πολιτείας προς όλες τις νέες γυναίκες που διατηρούν το δικαίωμα της επιλογής, αφού πρώτα ενημερωθούν. Στην Ελλάδα οι τοκετοί είναι ασφαλείς και οι περιγεννητικοί θάνατοι βρεφών εξαιρετικά σπάνιοι, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι -σύμφωνα με τον ΠΟΥ- παγκοσμίως 300.000 γυναίκες χάνουν ετησίως τη ζωή τους ενώ κυοφορούν ή κατά τον τοκετό, και 2 εκατομμύρια έμβρυα ή βρέφη μέχρι 1 μήνα χάνουν τη ζωή τους από κακούς χειρισμούς, αμέλεια, κακή υγιεινή ή φτώχεια. Καθήκον όλων μας είναι-βελτιώνοντας περαιτέρω τις δικές μας συνθήκες-, να στρέψουμε το βλέμμα και στους ανθρώπους του Τρίτου Κόσμου που βιώνουν αυτές τις τραγωδίες. Το βίντεο από την καμπάνια του ΠΙΣ προβάλλεται στις οθόνες των σταθμών του metro της Αθήνας. Επίσης ανάλογο μήνυμα θα ακουστεί από τα ραδιόφωνα και θα προβληθεί από τους τηλεοπτικούς σταθμούς της ΕΡΤ
Μια ερευνητική ομάδα από το TU Graz και το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Vellore στην Ινδία αναπτύσσει μια 3D εκτυπωμένη απομίμηση δέρματος με ζωντανά κύτταρα προκειμένου να αποφύγει τις δοκιμές καλλυντικών σε ζώα.
Η οδηγία 2010/63/ΕΕ έχει θέσει περιορισμούς στις δοκιμές καλλυντικών και συστατικών τους σε ζώα σε ολόκληρη την ΕΕ. Ως εκ τούτου, υπάρχει μια έντονη αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων για τον έλεγχο της απορρόφησης από το δέρμα και της τοξικότητας των νανοσωματιδίων που περιέχονται σε καλλυντικά όπως οι αντηλιακές κρέμες.
Μια ομάδα ερευνητών από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Γκρατς (TU Graz) και το Τεχνολογικό Ινστιτούτο Vellore (VIT) στην Ινδία εργάζονται για την ανάπτυξη απομιμήσεων δέρματος που μιμούνται την εγγενή ιστική δομή τριών στιβάδων και τις μηχανικές ιδιότητες του ανθρώπινου δέρματος. Τέτοιες απομιμήσεις δέρματος αποτελούνται από σκευάσματα υδρογέλης (τζελ) που εκτυπώνονται τρισδιάστατα μαζί με ζωντανά κύτταρα.
Η Karin Stana Kleinschek, επικεφαλής ερευνήτρια στο TU Graz σημειώνει σε δελτίο τύπου ότι οι υδρογέλες πρέπει να πληρούν πολλά κριτήρια για να είναι αποτελεσματικές. Πρέπει να αλληλεπιδρούν άψογα με τα ζωντανά κύτταρα και να διαθέτουν χαρακτηριστικά που επιτρέπουν την επιβίωση και την ανάπτυξη των κυττάρων για εκτεταμένες περιόδους. Η ενσωμάτωση ζωντανών κυττάρων στις εκτυπωμένες υδρογέλες αντιπροσωπεύει ένα μνημειώδες βήμα προς τα εμπρός, επιτρέποντας τη ρεαλιστική μοντελοποίηση των ιστών του δέρματος που μπορούν να χρησιμεύσουν ως πλατφόρμες για μελλοντικές δοκιμές καλλυντικών.
Η ερευνητική ομάδα εργάζεται για τη σταθεροποίηση των εκτυπωμένων δομών, στοχεύοντας σε διαδικασίες που δεν βασίζονται σε κυτταροτοξικές χημικές ουσίες, διασφαλίζοντας ότι το προϊόν παραμένει κατάλληλο για βιολογικές αλληλεπιδράσεις.
Βασικός στόχος αυτής της έρευνας είναι να παραγάγει μια απομίμηση δέρματος που μπορεί να επιβιώσει για δύο έως τρεις εβδομάδες σε κυτταροκαλλιέργειες. Αυτή η διάρκεια είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη του δερματικού ιστού και επιτρέπει τον έλεγχό του για αντοχή και τοξικότητα πριν προωθηθεί σε πιο περίπλοκα πειράματα. Μόνο όταν τα κύτταρα του δέρματος επιδείξουν μακροζωία και βιολογική δραστηριότητα σε δοκιμές, μπορούν αυτά τα κατασκευασμένα υλικά να εγκριθούν ως βιώσιμα υποκατάστατα για δοκιμές σε ζώα.
Τυχόν απομιμήσεις δέρματος που παράγονται με επιτυχία θα υποβληθούν στη συνέχεια σε διάφορα τεστ καλλυντικών, παρέχοντας πληροφορίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ασφαλέστερες συνθέσεις καλλυντικών.
Τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας είναι ενθαρρυντικά. Τα πειράματα που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής δείχνουν ότι οι τρισδιάστατες εκτυπωμένες υδρογέλες δεν είναι μόνο μηχανικά σταθερές αλλά και μη κυτταροτοξικές.
Στον τομέα της μηχανικής ιστών, η δημιουργία υδρογέλης που μιμείται με ακρίβεια το ανθρώπινο δέρμα εκτείνεται πολύ πέρα από τα καλλυντικά, καθώς ανοίγει δρόμους για άλλες ιατρικές εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένων των δοκιμών φαρμάκων, της επούλωσης τραυμάτων και της αναγεννητικής ιατρικής. Κατανοώντας πώς τα νανοσωματίδια και άλλες ουσίες αλληλεπιδρούν με αυτό το τεχνητό δέρμα, οι ερευνητές μπορούν να προσδιορίσουν καλύτερα την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα πολλών προϊόντων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση.
Η επόμενη φάση αυτής της έρευνας περιλαμβάνει τη χρήση των ανεπτυγμένων απομιμήσεων δέρματος για τη διεξαγωγή δοκιμών για διάφορα νανοσωματίδια που βρίσκονται σε αντιηλιακά και άλλα καλλυντικά. Αυτά τα σωματίδια, συχνά ζωτικής σημασίας για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της αντηλιακής προστασίας, πρέπει να εξεταστούν διεξοδικά για να διασφαλιστεί ότι δεν ενέχουν κινδύνους για την υγεία όταν απορροφώνται από το ανθρώπινο δέρμα.
Χρησιμοποιώντας τις τρισδιάστατες εκτυπωμένες δομές δέρματος, οι ερευνητές στοχεύουν να παρέχουν ένα πιο ηθικό και αξιόπιστο πλαίσιο για τη διεξαγωγή μελετών τοξικότητας, ανοίγοντας το δρόμο για καινοτόμες στρατηγικές που δίνουν προτεραιότητα στην ανθρώπινη ασφάλεια, ενώ ελαχιστοποιούν τη χρήση των ζώων στην επιστημονική έρευνα.
Με αυτές τις εξελίξεις, οι επιστήμονες όχι μόνο ελπίζουν να ικανοποιήσουν τις κανονιστικές απαιτήσεις, αλλά στοχεύουν επίσης να διασφαλίσουν ότι οι καταναλωτές μπορούν να εμπιστεύονται τα προφίλ ασφάλειας των καλλυντικών προϊόντων που επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν. Αυτή είναι μια κομβική στιγμή στη διασταύρωση τεχνολογίας και βιολογίας, καθιερώνοντας ένα νέο σημείο αναφοράς για τον τομέα των καλλυντικών και ανοίγοντας το δρόμο για καινοτομίες που δίνουν προτεραιότητα στην ανθρώπινη υγεία και τις ηθικές επιστημονικές πρακτικές.
Η Ένωση Ιατρών ΕΟΠΥΥ (ΕΝΙ-ΕΟΠΥΥ) προσέφυγε στο ΣτΕ, με αίτηση αναστολής της διαδικασίας προγραμματισμού ιατρικών ραντεβού μέσω ψηφιακής πλατφόρμας
Κατά των ηλεκτρονικών ιατρικών ραντεβού στρέφονται οι ιδιώτες γιατροί, συμβεβλημένοι με τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ). Μετά την έναρξη λειτουργίας (1η Απριλίου) του νέου τρόπου εξυπηρέτησης ασφαλισμένων του ΕΟΠΥΥ αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας ραντεβού, πραγματοποιήθηκε διαδικτυακή σύσκεψη με τους συμβεβλημένους ιατρούς του ΕΟΠΥΥ από όλες τις περιοχές της χώρας.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Ένωση Ιατρών ΕΟΠΥΥ (ΕΝΙ-ΕΟΠΥΥ), η κοινή διαπίστωση είναι πως η νέα πλατφόρμα των ραντεβού της ΗΔΙΚΑ (finddoctors.gov.gr) «έχει στηθεί για να εξυπηρετήσει δημόσιες δομές και δεν εξυπηρετεί τις ιδιαίτερες ανάγκες του ιδιωτικού ιατρείου». Ειδικότερα, όπως υποστηρίζουν οι ιδιώτες γιατροί:
– Πολλοί ασθενείς δεν έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στο ηλεκτρονικό σύστημα των ραντεβού.
– Δεν είναι εφικτή η ειδική διαμόρφωση της διάρκειας των ραντεβού ανάλογα με την περίπτωση του κάθε ασθενούς.
– Η ηλεκτρονική γραφειοκρατία λειτουργεί εις βάρος του χρόνου ιατρικής εξέτασης του ασθενούς.
– Τα κλεισμένα ηλεκτρονικά ραντεβού δεν αφήνουν περιθώριο για την εξυπηρέτηση των χρόνιων ασθενών του ιατρείου, σε τακτική ή έκτακτη βάση.
– Η απαραίτητη ολοήμερη γραμματειακή υποστήριξη εξανεμίζει πλήρως την πενιχρή αποζημίωση του ΕΟΠΥΥ.
– Σε αυτό το προκαθορισμένο περιβάλλον, κρίνεται αδύνατη η προτεραιοποίηση του ιατρού, ανάλογα με την πάθηση του ασθενούς.
– Δεν καλύπτεται ο ψυχίατρος από την πιθανή επικινδυνότητα αγνώστων σε αυτόν, ψυχιατρικών ασθενών, οι οποίοι θα κλείνουν ηλεκτρονικό ραντεβού.
– Με τη νέα πλατφόρμα είναι εμφανής η ποδηγέτηση της λειτουργίας του ιατρείου και η υπαλληλοποίηση του ιατρού.
«Για πάνω από 13 χρόνια, οι ασθενείς έχουν ένα σταθερό σημείο επαφής με τον θεράποντα ιατρό τους με την αναγκαία επικοινωνία και επαφή, απομειώνοντας τη συρροή των ασθενών προς τα νοσοκομεία. Κρίνουμε ότι το ηλεκτρονικό περιβάλλον δεν προσφέρει έδαφος να εξυπηρετηθεί ο ασφαλισμένος με αξιοπρέπεια και σεβασμό ούτε η εύρυθμη λειτουργία του ιατρείου είναι εφικτή υπό αυτές τις συνθήκες. Η ομόφωνη απόφαση του σώματος είναι αποχή από την πλατφόρμα των ηλεκτρονικών ραντεβού έως ότου αποφανθεί η δικαιοσύνη επί της προσφυγής της ΕΝΙ-ΕΟΠΥΥ», αναφέρει η ΕΝΙ-ΕΟΠΥΥ στην ανακοίνωσή της.
Η ΕΝΙ ΕΟΠΥΥ έχει καταφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) με αίτηση αναστολής της διαδικασίας προγραμματισμού ραντεβού μόνο ψηφιακά. «Η πραγματικότητα που διαπιστώσαμε όλοι όλοι είναι ότι ένα 10-15% του συνόλου των συμβεβλημένων έχει συμμετοχή στη συγκεκριμένη πλατφόρμα, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι ασφαλισμένοι να μην μπορούν να έχουν δυνατότητα δωρεάν εξέτασης μέσω του ασφαλιστικού ταμείου τους. Υπάρχουν ειδικότητες σε μεγάλες πόλεις που υπάρχει ελάχιστη ως καμία διαθεσιμότητα όπως 9 Δερματολόγοι και 11 ΩΡΛ σε όλο το νομό Αττικής και 2 Νευρολόγοι και 3 Ουρολόγοι σε ολόκληρο το νομό Θεσσαλονίκης. Το υπουργείο υγείας επέλεξε να εκθέσει σε ανυπέρβλητες δυσκολίες τους ασφαλισμένους πανελληνίως και να αγνοήσει την διάθεση των ιατρών να βοηθήσουν στην διαμόρφωση ενός εφαρμόσιμου πλαισίου, που θα βοηθούσε ιατρούς και ασφαλισμένους ασθενείς», επισημαίνει η ΕΝΙ-ΕΟΠΥΥ.
Το Disorazol Z1 είναι μια φυσική ουσία που κανονικά παράγεται από βακτήρια, γράφει το γερμανικό n-tv.de και εξηγεί την έρευνα που κάνουν επιστήμονες για τη χρήση του κατά του καρκίνου.
Όπως γράφει ο γερμανικός ιστότοπος:
«Μπορεί να εμποδίσει την ανάπτυξη των κυττάρων και επίσης να τα καταστρέψει. Ως εκ τούτου, ερευνάται εδώ και αρκετό καιρό ως πιθανός αντικαρκινικός παράγοντας. Οι χημικοί του Μαγδεμβούργου μπόρεσαν τώρα για πρώτη φορά να αναδημιουργήσουν τη δραστική ουσία στο εργαστήριο.
Οι χημικοί του Πανεπιστημίου Otto von Guericke του Μαγδεμβούργου ισχυρίζονται ότι μια ομάδα με επικεφαλής τον Dieter Schinzer συνέθεσε για πρώτη φορά τη φυσική δραστική ουσία disorazol Z1, χρησιμοποιώντας μια εξαιρετικά αποτελεσματική διαδικασία.
Γιατί όμως είναι τόσο σημαντική η παραγωγή του συγκεκριμένου δραστικού συστατικού;
Η ουσία Disorazol Z μελετάται εδώ και πολύ καιρό λόγω της υψηλής αποτελεσματικότητάς της ως φυσικός αντικαρκινικός παράγοντας. Η Disorazol Z1 είναι μία από τις πιο δραστικές και επιθετικές ενώσεις παγκοσμίως όσον αφορά την κυτταροτοξικότητα. Η κυτταροτοξικότητα περιγράφει την ικανότητα να εμποδίζει, εξαιρετικά αποτελεσματικά, τη διαίρεση των ανθρώπινων και ζωικών κυττάρων και να καταστρέφει τα κύτταρα.
«Η ουσία είναι εξαιρετικά δραστική», εξηγεί ο Schinzer σε δελτίο τύπου. «Μιλάμε για πικομοριακές συγκεντρώσεις, δηλαδή δώδεκα μηδενικά μετά το δεκαδικό σημείο».
Για λόγους ασφαλείας, η ομάδα παρήγαγε αρχικά μόνο δύο χιλιοστόγραμμα και έλαβε αυστηρά μέτρα ασφαλείας, λέει ο χημικός. «Αν είχαμε μεγαλύτερες ποσότητες, αυτό θα μπορούσε να έχει συνέπειες για την υγεία».
Στοχεύοντας τα καρκινικά κύτταρα
Το Disorazol Z1 είναι μια φυσική ουσία και κανονικά παράγεται από βακτήρια. Αυτά είναι ευρέως διαδεδομένα παγκοσμίως και συχνά βρίσκονται σε οργανικά απόβλητα, όπως η κοπριά των κατσικιών. Πριν από μερικά χρόνια, οι επιστήμονες ανακάλυψαν το βακτηριακό στέλεχος, απομόνωσαν τη δραστική ουσία και έκτοτε την ερευνούν σε επιστημονικές μελέτες για πιθανές θεραπείες του καρκίνου.
Καθώς η disorazol Z1 μπορούσε προηγουμένως να παραχθεί μόνο φυσικά από βακτήρια, η παραγωγή της στο εργαστήριο αποτελεί σημαντικό βήμα για την έρευνα του καρκίνου, εξηγούν οι ερευνητές του Μαγδεμβούργου.
«Μιμηθήκαμε τη φύση, αλλά με ένα αποφασιστικό πλεονέκτημα», λέει ο Schinzer. «Τα βακτήρια παράγουν το disorazol Z1 μόνο σε μια συγκεκριμένη μορφή, εμείς μπορούμε να το προσαρμόσουμε ειδικά και να το βελτιστοποιήσουμε για ιατρικές εφαρμογές».
Για παράδειγμα, το δραστικό συστατικό μπορεί να τροποποιηθεί και να χρησιμοποιηθεί ειδικά σε καρκινικά κύτταρα. Ο κυτταρικός θάνατος λαμβάνει τότε χώρα μόνο εκεί όπου είναι επιθυμητός.
«Σε συνεργασία με τη βιομηχανία, η ουσία πρόκειται τώρα να αναπτυχθεί περαιτέρω, έτσι ώστε να επιτίθεται ειδικά στον καρκίνο, ενώ τα υγιή κύτταρα θα παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστα», λέει ο Schinzer.
Τα επόμενα βήματα μετά από αυτή την ερευνητική επιτυχία είναι επομένως η ταχεία κατοχύρωση με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και η δημοσίευση της ανακάλυψης.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε από κρατικά κονδύλια και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Το συνολικό ποσό ανήλθε σε περίπου 1,7 εκατομμύρια ευρώ.
Σε τροχιά υλοποίησης έχει μπει η οργάνωση των 17 Κέντρων Τραύματος εντός υγειονομικών δομών του Εθνικού Συστήματος Υγείας, τα οποία προβλέπει ο νόμος 5173/2025 που ψηφίστηκε πρόσφατα. Η χρηματοδότηση των υλικοτεχνικών υποδομών που απαιτεί η λειτουργία αυτών των κέντρων, όπως και οι πόροι για την εξειδικευμένη εκπαίδευση των γιατρών, που θα τα στελεχώσουν έχει εξασφαλιστεί σε έναν βαθμό, ενώ οι προσπάθειες εστιάζονται σήμερα σε αυτή καθεαυτή τη διαδικασία της στελέχωσης και στις αναγκαίες προσλήψεις.
«Νομίζω ότι η Πολιτεία κινείται σε πολύ σωστή κατεύθυνση και με μεγάλη όρεξη, ώστε να βάλουμε σε πράξη τον νόμο (5173/2025)» ανέφερε ο καθηγητής του Harvard, Γεώργιος Βέλμαχος σε συνέντευξη Τύπου, στο πλαίσιο του Εθνικού συνεδρίου τραύματος, που πραγματοποιείται στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. «Υπάρχουν τρεις άξονες στους οποίους θα κινηθούμε. Ο άξονας της διαμόρφωσης της υλικοτεχνικής υποδομής των μελλοντικών κέντρων τραυμάτων, γιατί αυτά θα χτιστούν μέσα στα υπάρχοντα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, αλλά θα είναι ειδικά Κέντρα Τραύματος. Ο δεύτερος άξονας θα είναι η στελέχωση, καθώς πρέπει να βάλουμε ανθρώπους μέσα στα κέντρα, να γίνουν προσλήψεις, να μεταφερθεί προσωπικό. Και το τρίτο είναι η εκπαίδευση αυτών των ανθρώπων. Πώς θα εκπαιδευτούν; Δε θα πάρουμε ξαφνικά έναν χειρουργό να τον βαφτίσουμε χειρούργο τραύματος», επισήμανε ο καθηγητής, προσθέτοντας πως «έχουμε δημιουργήσει πορείες προς όλες αυτές τις κατευθύνσεις».
«Για την υλικοτεχνική υποδομή έχουν δημιουργηθεί κεφάλαια, οικονομικοί πόροι. Αυτή τη στιγμή διαμορφώνονται τα δεκαεπτά Κέντρα Τραύματος, σύμφωνα τον νόμο που έχει ψηφιστεί. Η στελέχωση είναι ένα ζήτημα, δεν έχουμε δημιουργήσει τις ακριβείς πορείες του πώς θα στελεχωθούν αυτά, αλλά το δουλεύουμε αυτή τη στιγμή. Για την εκπαίδευση επίσης έχουμε βρει οικονομικούς πόρους, ώστε οι πρώτοι γιατροί οι οποίοι θα ενδιαφερθούν να γίνουν χειρουργοί τραύματος, να πάνε να εκπαιδευτούν κλινικά στη Νότιο Αφρική, που είναι το μεγαλύτερο κέντρο τραύματος, να εκπαιδευτούν διοικητικά πιθανότατα στην Αμερική και μετά να γυρίσουν στην Ελλάδα και να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους» διευκρίνισε ο κ. Βέλμαχος.
Σε ό,τι αφορά τις δυνατότητες γεωγραφικής κάλυψης που θα εξασφαλίζει αυτό το δίκτυο των Κέντρων Τραύματος ο καθηγητής του Harvard εξήγησε ότι «η ομορφιά της Ελλάδας, τα νησιά της, είναι και το πιο τρωτό σημείο στη δημιουργία του συστήματος», διότι «δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε κέντρα τραύματος σε κάθε νησάκι και δεν μπορούμε και να στελεχώσουμε με εξειδικευμένους γιατρούς το κάθε Κέντρο Υγείας». Όπως πρόσθεσε, πέραν της παροχής των πρώτων βοηθειών στον τραυματία τα μικρά νησιά στηρίζονται στα κέντρα υγείας. «Πρέπει να δώσουμε κάποια στοιχειώδη εκπαίδευση στους γενικούς γιατρούς που υπάρχουν εκεί και μετά να δημιουργήσουμε ένα επαρκές σύστημα διακομιδής με ελικόπτερα που δεν είναι εύκολο, που είναι ένα από τα μεγάλα θέματα του συνεδρίου και ένα μεγάλο θέμα που συζητάμε με την κυβέρνηση και με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος» επισήμανε.
«Το τραύμα είναι επιδημία, η πρώτη αιτία θανάτου σε ηλικίες 1 έως 45 ετών»
Ο κ. Βέλμαχος χαρακτήρισε το τραύμα ως επιδημία, σημειώνοντας πως «ουσιαστικά είναι μία ασθένεια, γιατί σκοτώνει το πιο δυναμικό και νεαρό μέρος του πληθυσμού σε επιδημικές διαστάσεις» και ότι «στην Ελλάδα και τον υπόλοιπο κόσμο είτε σε χώρες αναπτυγμένες είτε αναπτυσσόμενες, το τραύμα είναι η πρώτη αιτία θανάτου σε ηλικίες ενός έως 45 ετών», ενώ «είναι μάστιγα όχι μόνο γιατί σκοτώνει, αλλά γιατί αφήνει ανάπηρους, πολλές φορές με μόνιμες αναπηρίες, σε πολλαπλάσιο αριθμό από αυτούς που σκοτώνει».
Η Ελλάδα, πρόσθεσε ο καθηγητής, σε όλες τις μετρήσεις είναι εξαιρετικά χαμηλά στην αντιμετώπιση και τη διάσωση των τραυματιών σε σύγκριση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες και απέχει πολύ και από την Αμερική που διαθέτει το καλύτερο σύστημα τραύματος παγκοσμίως, ενώ δεν υπάρχει τομέας εκπαίδευσης στη χειρουργική τραύματος. «Ο νόμος για τη δημιουργία κέντρων τραύματος που ψηφίστηκε πρόσφατα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για να φτιάξουμε το σύστημα», τόνισε, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι τα Κέντρα Τραύματος του ΕΣΥ θα αυξήσουν σε πολύ μεγάλο ποσοστό την προοπτική επιβίωσης ατόμων που τραυματίζονται βαριά, π.χ. σε τροχαία ατυχήματα. Εκτίμησε, επίσης, πως με την έναρξη λειτουργίας των Κέντρων Τραύματος και οι Ιατρικές Σχολές στην Ελλάδα, θα προσανατολιστούν στην κατάρτιση προγραμμάτων σπουδών για το τραύμα, όπως ήδη συμβαίνει σε άλλες χώρες.
Ο κ. Βέλμαχος εστίασε στις δεκάδες ιατρικές ειδικότητες που εμπλέκονται στο τραύμα, λέγοντας ότι «ένας άνθρωπος που χτύπησε με το μηχανάκι έχει σπασμένα κόκαλα, άρα χρειάζεται ορθοπεδικό, έχουν σκιστεί ο σπλήνας και το ήπαρ του, άρα χρειάζεται γενικό χειρουργό, έχει κάκωση στα νεφρά, άρα χρειάζεται ουρολόγο, έχει κάκωση στον εγκέφαλο, άρα χρειάζεται νευροχειρουργό και νευρολόγο, χρειάζεται εντατική παρακολούθηση, άρα εντατικολόγο».
«Στο τραύμα εμπλέκονται οι πάντες. Χρειάζονται μεγάλα συστήματα που δεν αφορούν μόνο το σύστημα τραύματος, αλλά και τη διακίνηση των ασθενοφόρων, την αγορά ελικοπτέρων, τη δημιουργία μετατραυματικών κέντρων αποκατάστασης. Χρειάζονται πολλά πράγματα σε επίπεδο νομοθεσίας, εκπαίδευσης και κοινωνικής συνείδησης, ώστε να σταματήσουν οι τραυματίες να πεθαίνουν», υπογράμμισε.
Καθοριστικός ο χρόνος δράσης
Ο καθηγητής του Harvard μετέφερε και την προσωπική του εμπειρία στην αντιμετώπιση περιστατικού, πριν από δύο χρόνια στην Πάρο, όταν ο ίδιος και η οικογένειά του έγιναν μάρτυρες ενός τροχαίου με μηχανάκι και σοβαρά τραυματίες δύο νέους 30 ετών. «Το ασθενοφόρο έφτασε μετά από 40 λεπτά και διακομίσθηκαν στο κέντρο υγείας του νησιού. Εκεί οι δύο πολύ βαριά τραυματισμένοι παρέμεναν σε φορεία αβοήθητοι ανάμεσα σε άλλα σοβαρά περιστατικά. Ένας ηρωικός γενικός γιατρός και δύο ηρωικές νοσοκόμες έκαναν ό,τι μπορούσαν», σημείωσε ο κ. Βέλμαχος, προσθέτοντας ότι ο ίδιος τηλεφώνησε σε φίλους του στην Αθήνα για να μεταφερθούν οι δύο βαριά τραυματίες, γιατί θα πέθαιναν. «Και εδώ αρχίζει η Οδύσσεια του πρωτοκόλλου. Όπως προέβλεπε, έπρεπε να διακομιστούν στη Σύρο, όπου όμως δεν υπήρχαν ειδικοί γιατροί και θα χάνονταν 5-6 πολύτιμες ώρες. Επιπλέον προϋπόθεση, με βάση το πρωτόκολλο, ήταν να υπάρχει αξονική τομογραφία, η οποία έγινε σε ιδιωτικό αξονικό τομογράφο. Τελικά οι τραυματίες έφτασαν με ελικόπτερο στην Αθήνα περίπου 12 ώρες μετά το τροχαίο», είπε.
«Στην προνοσοκομειακή φροντίδα σημαντικό δεν είναι μόνον ο σύντομος χρόνος άφιξης, αλλά και όσοι παραλαμβάνουν τους τραυματίες να είναι εκπαιδευμένοι στο τραύμα. Ο άριστος εξοπλισμός στα ασθενοφόρα και ο πολύ πιο σύγχρονος στα ελικόπτερα αυξάνουν τις πιθανότητες επιβίωσης», κατέληξε ο καθηγητής.
Νέα επαναστατική θεραπεία αμφισβητεί τα δεδομένα για τους τραυματισμούς στη σπονδυλική στήλη. Σε μία κλινική δοκιμή που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά παγκοσμίως, Ιάπωνες επιστήμονες ανέφεραν μία περίπτωση αξιοσημείωτης ανάρρωσης σε ασθενή με αναπηρία, μετά από μία και μόνο, πρωτοποριακή διαδικασία με βλαστοκύτταρα. Θα μπορούσε αυτό να σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής στην αναγεννητική ιατρική—και ένα μέλλον όπου η παράλυση θα μπορούσε να μην είναι μόνιμη;
Τεχνολογία με βλαστοκύτταρα: Άνδρας περπατά ξανά μετά από μία μόνο ένεση
Ιατρικό ορόσημο κλονίζει τα θεμέλια της αναγεννητικής ιατρικής. Ιάπωνας με αναπηρία έκανε τα πρώτα του βήματα—χάρη σε μία μόνο ένεση με βλαστοκύτταρα. Σε αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν εντυπωσιακή ανάρρωση, αυτή η πρωτοποριακή θεραπεία χρησιμοποίησε επαναπρογραμματισμένα ενήλικα κύτταρα, γνωστά ως επαγόμενα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα (iPSCs), για να επιδιορθώσει ζημιές στον νωτιαίο μυελό που κάποτε θεωρούνταν μη αναστρέψιμες.
Βλαστοκύτταρα: Τι είναι και ποιες οι χρήσεις τους
Τα βλαστοκύτταρα είναι μοναδικά, αδιαφοροποίητα κύτταρα με την αξιοσημείωτη ικανότητα να εξελίσσονται σε διάφορους εξειδικευμένους τύπους κυττάρων στο σώμα. Λειτουργούν ως ένα θεμελιώδες σύστημα επιδιόρθωσης, ικανά τόσο για αυτοανανέωση όσο και για διαφοροποίηση ώστε να αναπληρώσουν κατεστραμμένους ιστούς.
Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες βλαστοκυττάρων:
Εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα (ESCs): Προερχόμενα από έμβρυα σε πρώιμο στάδιο, τα ESCs είναι πολυδύναμα, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να διαφοροποιηθούν σχεδόν σε όλους τους τύπους κυττάρων, προσφέροντας σημαντικές δυνατότητες για την αναγεννητική ιατρική.
Βλαστοκύτταρα ενηλίκων: Επίσης γνωστά ως σωματικά βλαστοκύτταρα, υπάρχουν σε αναπτυγμένους ιστούς όπως ο μυελός των οστών και το λίπος. Είναι συνήθως πολυδυναμικά, ικανά να δημιουργήσουν περιορισμένο αριθμό τύπων κυττάρων που σχετίζονται με τον ιστό προέλευσής τους. Για παράδειγμα, τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα από τον μυελό των οστών μπορούν να παράγουν διάφορα αιμοποιητικά κύτταρα.
Εφαρμογές των βλαστοκυττάρων:
Κατανόηση των μηχανισμών νόσων: Παρατηρώντας πώς τα βλαστοκύτταρα ωριμάζουν σε διαφορετικούς τύπους κυττάρων, οι ερευνητές μπορούν να αποκτήσουν πληροφορίες για την ανάπτυξη διάφορων νόσων και παθήσεων.
Αναγεννητική ιατρική: Τα βλαστοκύτταρα μπορούν να καθοδηγηθούν ώστε να γίνουν συγκεκριμένοι τύποι κυττάρων που χρειάζονται για την επιδιόρθωση ή αντικατάσταση κατεστραμμένων ιστών. Για παράδειγμα, χρησιμοποιούνται σε μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών για την αντιμετώπιση παθήσεων όπως η λευχαιμία και άλλες αιματολογικές διαταραχές.
Δοκιμή φαρμάκων και ανάπτυξη: Πριν την έναρξη κλινικών δοκιμών σε ανθρώπους, τα βλαστοκύτταρα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία συγκεκριμένων τύπων κυττάρων ώστε να αξιολογηθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα νέων φαρμάκων.
Οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν διευρύνει τις θεραπευτικές δυνατότητες των βλαστοκυττάρων. Για παράδειγμα, οι επιστήμονες έχουν αναπτύξει μεθόδους για τη δημιουργία επαγόμενων πολυδύναμων βλαστοκυττάρων (iPSCs) μέσω του επαναπρογραμματισμού ενήλικων κυττάρων σε κατάσταση παρόμοια με αυτή των εμβρυϊκών, επιτρέποντας τη δημιουργία κυττάρων εξατομικευμένης ιατρικής.
Αν και οι θεραπείες με βλαστοκύτταρα έχουν τεράστια προοπτική, η συνεχής έρευνα είναι κρίσιμη για να κατανοηθούν πλήρως οι δυνατότητές τους και για την αντιμετώπιση ηθικών προβληματισμών, ιδιαίτερα σε σχέση με τη χρήση εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων.
Επαναπρογραμματισμένα κύτταρα: Πρωτοποριακή δοκιμή για τραυματισμό στη σπονδυλική στήλη
Μία μόνο ένεση με βλαστοκύτταρα μπορεί να είναι η θεραπεία για ανθρώπους με αναπηρία λόγω τραυματισμού του νωτιαίου μυελού. Ο Ιάπωνας επιστήμονας βλαστοκυττάρων Hideyuki Okano από το Keio University μόλις ανακοίνωσε ότι ένας άνδρας με πλήρη αναπηρία μπορεί πλέον να σταθεί όρθιος και μαθαίνει να περπατά ξανά μετά τη λήψη επαναπρογραμματισμένων βλαστοκυττάρων.
Ο ασθενής ήταν ένας από τέσσερις Ιάπωνες που έλαβαν την ένεση λίγο μετά από καταστροφικούς τραυματισμούς που άφησαν τον καθένα παράλυτο. Ένας άλλος άνδρας στην πρωτοποριακή αυτή δοκιμή μπορεί τώρα να κινεί κάποιους από τους μυς των χεριών και των ποδιών του. Αν και οι επιστήμονες ανέφεραν ότι θα χρειαστούν μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές, τα αρχικά αποτελέσματα δείχνουν μία πιθανότητα 50-50 ότι τα βλαστοκύτταρα θα μπορούσαν να αποκαταστήσουν την ικανότητα κίνησης ενός παράλυτου ασθενούς.
Ο Okano σημείωσε ότι η ιατρική δοκιμή χρησιμοποίησε επαγόμενα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα (iPS), που βασικά σημαίνει ότι είναι φυσιολογικά ενήλικα κύτταρα τα οποία έχουν επαναπρογραμματιστεί ώστε να λειτουργούν όπως τα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα που βρίσκονται σε αγέννητα μωρά. Αυτά τα βλαστοκύτταρα έχουν τη δύναμη να μετασχηματίζονται σε κάθε είδος κυττάρου που χρειάζεται το σώμα, κάτι που τα έχει κάνει εξαιρετικά πολύτιμα για γιατρούς που αναζητούν νέους τρόπους για τη θεραπεία σοβαρών τραυματισμών.
Μια παγκόσμια πρόκληση και η στοχευμένη πιθανή θεραπευτική μέθοδος από την Ιαπωνία
Περισσότερα από 15 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν αυτή τη στιγμή με τραυματισμό του νωτιαίου μυελού και η πλειονότητα αυτών των ασθενών είναι άνδρες. «Αυτή είναι μία εντυπωσιακή ανάρρωση», είπε ο Okano για τον ασθενή που μπορεί να σταθεί ξανά, σύμφωνα με το Daily Mail. «Αυτό το άτομο τώρα εκπαιδεύεται για να περπατήσει».
Η νέα αναφορά στο περιοδικό Nature αποκάλυψε ότι και οι τέσσερις ασθενείς έλαβαν ένεση με δύο εκατομμύρια iPS κύτταρα απευθείας στους αντίστοιχους τραυματισμούς τους. Η ομάδα του Okano ήλπιζε ότι τα βλαστοκύτταρα θα μετατρέπονταν σε νευρώνες (νευρικά κύτταρα) και νευρογλοιακά κύτταρα – τα κύτταρα που συγκρατούν τα νευρικά κύτταρα στη θέση τους ώστε να μπορούν να εκτελούν τη λειτουργία τους.
Κάθε άνδρας ήταν άνω των 60 ετών και είχε υποστεί τραυματισμό στον νωτιαίο μυελό δύο έως τέσσερις εβδομάδες πριν από τη διαδικασία με τα βλαστοκύτταρα. Τα κύτταρα ελήφθησαν από δότη, αφού το πρόγραμμα έλαβε την πλήρη υποστήριξη της ιαπωνικής κυβέρνησης το 2019.
Πριν από αυτό, ο Okano είχε δείξει πώς τα επαναπρογραμματισμένα κύτταρα μπορούσαν να αναγεννήσουν νευρώνες σε πιθήκους που είχαν παραλύσει λόγω τραυματισμού του νωτιαίου μυελού. Αφού έλαβε έγκριση για δοκιμές σε ανθρώπους, ένας ιδανικός ασθενής εμφανίστηκε τον Δεκέμβριο του 2021, ακολουθούμενος από τρία ακόμη θύματα τραυματισμού νωτιαίου μυελού το 2022 και το 2023.
Από τα κύτταρα του δέρματος στην επιδιόρθωση νεύρων: Ο γενετικός επαναπρογραμματισμός πίσω από την ανακάλυψη
Οι ερευνητές παρακολουθούν αυτούς τους ασθενείς από τότε, ελπίζοντας ότι τα κύτταρα θα αρχίσουν να αναπτύσσουν ξανά τα κατεστραμμένα σημεία του νωτιαίου μυελού τους, που εμπόδιζαν την επικοινωνία ανάμεσα στον εγκέφαλο και τα άκρα. Ένας ολόκληρος χρόνος παρακολούθησης αποκάλυψε ότι δεν υπήρξαν παρενέργειες από τις ενέσεις βλαστοκυττάρων και το μισό της ομάδας άρχισε να δείχνει αισθητές βελτιώσεις.
Πριν την έναρξη αυτού του ιατρικού πειράματος, οι επιστήμονες χρησιμοποιούσαν άλλους τύπους βλαστοκυττάρων με πολύ μικτά αποτελέσματα. Ο James St. John, μεταφραστικός νευροεπιστήμονας στο Griffith University στην Αυστραλία παραδέχτηκε «Τίποτα δεν έχει λειτουργήσει πραγματικά μέχρι τώρα».
Αυτό περιλάμβανε τη χρήση κυττάρων που είχαν ληφθεί από ανθρώπινο μυελό των οστών, κύτταρα που δημιουργούν μυς από δότες, και εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα που είχαν εξαχθεί από έμβρυα. Στη νέα διαδικασία, οι επιστήμονες λαμβάνουν κύτταρα από εύκολα προσβάσιμες περιοχές, όπως το δέρμα ή το αίμα ενός ενήλικου δότη.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές χρησιμοποιούν ένα σύνολο τεσσάρων συγκεκριμένων γονιδίων, τα οποία εισάγουν στα συλλεγμένα κύτταρα—γυρίζοντας πίσω το ρολόι και εξαναγκάζοντάς τα να μετατραπούν σε βλαστοκύτταρα. Οι επιστήμονες εισάγουν αυτά τα γονίδια στα κύτταρα χρησιμοποιώντας φορείς όπως ακίνδυνους ιούς ή mRNA—το ίδιο εργαλείο που χρησιμοποιούν οι γιατροί για τα εμβόλια.
Ανακάλυψη σε εξέλιξη: Η υπόσχεση και τα όρια της θεραπείας με κύτταρα iPS
Ο βραβευμένος με Νόμπελ Ιάπωνας, Shinya Yamanaka, ήταν ο πρώτος που αναγνωρίστηκε για την ανακάλυψη αυτών των γενετικών διακοπτών για τον επαναπρογραμματισμό κυττάρων το 2006. Μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες μέχρι τα ενήλικα κύτταρα να χάσουν όλα τα εξειδικευμένα χαρακτηριστικά τους και να επιστρέψουν στην κατάσταση βλαστοκυττάρων. Μόλις όλα μετατραπούν σε βλαστοκύτταρα, οι γιατροί μπορούν να τα εγχύσουν σε περιοχές του σώματος όπου υπάρχει βλάβη ή εκφύλιση.
Αν όλα πάνε καλά, τα κύτταρα θα αρχίσουν να λειτουργούν όπως τα χαμένα ή κατεστραμμένα κύτταρα—ουσιαστικά ξαναδημιουργώντας αυτά τα μέρη του σώματος—όπως έναν σύνδεσμο στο γόνατο, τον αμφιβληστροειδή του ματιού ή τον νωτιαίο μυελό. «Αυτό είναι ένα εξαιρετικά θετικό αποτέλεσμα. Είναι πολύ συναρπαστικό για τον τομέα», πρόσθεσε ο St. John. Ωστόσο, ο St. John προειδοποίησε ότι υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος μέχρι αυτή η ανακάλυψη να γίνει μία οριστική θεραπεία για τους τραυματισμούς του νωτιαίου μυελού.
Ο St. John, ο οποίος έχει πραγματοποιήσει τις δικές του δοκιμές βλαστοκυττάρων για τραυματισμούς του νωτιαίου μυελού, σημείωσε ότι κάθε τραυματισμός είναι διαφορετικός και οι ερευνητές θα χρειαστεί να πραγματοποιήσουν περισσότερες δοκιμές για να δουν αν τα κύτταρα iPS λειτουργούν για όλους τους τύπους τραυματισμών ή μόνο για συγκεκριμένες περιπτώσεις παράλυσης.
Πρόκειται για την παγκοσμίως δεύτερη επιτυχή μεταμόσχευση κερατοειδούς από βρέφος δότη, ενώ και η πρώτη είχε πραγματοποιηθεί στην ίδια Κλινική, πριν από 5 χρόνια, με δότη βρέφος τριών μηνών.
Eνα βρέφος οκτώ μηνών που απεβίωσε στην Αθήνα από καρδιακή ανακοπή, χάρισε φως σε μια 48χρονη γυναίκα.
Χάρη στη δωρεά των κερατοειδών του βρέφους πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τρίτη επιτυχής μεταμόσχευση κερατοειδούς στη 48χρονη, στη Β’ Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική (ΑΠΘ), στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου.
Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής της Κλινικής, καθηγητής Οφθαλμολογίας Νικόλαος Ζιάκας , η 48χρονη, που είχε δυστροφία ενδοθηλίου κερατοειδούς ήταν σε λίστα αναμονής εδώ και πέντε χρόνια, ενώ είχε υποβληθεί σε μεταμόσχευση κερατοειδούς και στο άλλο μάτι. Σύμφωνα με τον κ. Ζιάκα, η 48χρονη θα πάρει αύριο εξιτήριο, ενώ η όρασή της θα έχει αποκατασταθεί μέσα στον πρώτο μήνα από τη μεταμόσχευση.
Να σημειωθεί ότι πρόκειται για την παγκοσμίως δεύτερη επιτυχή μεταμόσχευση κερατοειδούς από βρέφος δότη, ενώ και η πρώτη είχε πραγματοποιηθεί στην ίδια Κλινική, πριν από 5 χρόνια, με δότη βρέφος τριών μηνών.
Με την ΣτΕ 1273/2024 κρίθηκε νόμιμη και σύμφωνη με τις ισχύουσες διατάξεις η πρωτοβουλία του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, αναγνωρίζοντας την επιστημονική ελευθερία κάθε ιατρού, να θέσει απτούς και συγκεκριμένους κανόνες για την έκδοση ιατρικών πραγματογνωμοσυνών – γνωματεύσεων – πιστοποιητικών, που αφορούν σε υποθέσεις που εκκρεμούν στη δικαιοσύνη ή/και θα χορηγηθούν για δικαστική χρήση.
Το Διοικητικό Συμβούλιο απασχόλησε το φαινόμενο της συχνής και κατ’ εξακολούθηση έκδοσης από κάποιους ιατρούς γνωματεύσεων, γνωμοδοτήσεων, ιατρικών εκθέσεων, πιστοποιητικών, βεβαιώσεων κλπ προκειμένου να χρησιμοποιηθούν σε δικαστικές διενέξεις.
Με την απόφαση αυτή το Διοικητικό Συμβούλιο του ΙΣΑ αναγνώρισε τη σημασία και σπουδαιότητα αυτής της ιατρικής πράξης στην απονομή της δικαιοσύνης και με αποκλειστικό γνώμονα το κύρος του ιατρικού λειτουργήματος έθεσε σαφείς και συγκεκριμένους κανόνες που θα πρέπει οι ιατροί μέλη του να ακολουθούν κάθε φορά που καλούνται στα πλαίσια μίας δικαστικής υπόθεσης να εκφράσουν την άποψή τους, σύμφωνα με το νόμο και ειδικότερα σύμφωνα με τα όσα ορίζει και επιτάσσει η διάταξη του άρθρου 5 του ν. 3418/2005 (Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας) που αφορά στην έκδοση ιατρικών πιστοποιητικών και γνωματεύσεων αλλά και το πνεύμα του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας.
Το ΣτΕ αναγνώρισε ότι ο ΙΣΑ νόμιμα εξέδωσε τη συγκεκριμένη δεσμευτική για τα μέλη του απόφαση (κανόνες), την οποία απευθύνει ο Σύλλογος στα μέλη του, μεριμνώντας για την προάσπιση του κύρους του ιατρικού λειτουργήματος, με βάση τις διατάξεις, αλλά και το πνεύμα του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας η οποία αποτελεί σύσταση προς τα μέλη του ΙΣΑ και προτροπή ώστε να τηρούν τις γενικές αρχές της αντικειμενικότητας και της αμεροληψίας και τις ειδικότερες αρχές της ιατρικής δεοντολογίας.
Την απόφασή του δε αυτή το Δικαστήριο δημοσίευσε προς κάθε κατεύθυνση και προς τους
Εισαγγελείς να ενεργήσουν κατά την αρμοδιότητά τους και τα άλλα όργανα της Δημόσιας Δύναμης να βοηθήσουν όταν τους ζητηθεί.
Ο ΙΣΑ θα συνεχίσει να παρακολουθεί τα κρίσιμα ζητήματα που αφορούν στην καθημέρα πράξη, την άσκηση της ιατρικής και την προάσπιση του κύρους του ιατρικού λειτουργήματος και με αντίστοιχες αποφάσεις και συστάσεις του να εξειδικεύει τις ηθικές και νομικές υποχρεώσεις αλλά και τα δικαιώματα των ιατρών που ασκούν το ιατρικό λειτούργημα στην περιφέρειά του.
