Ηπατική ίνωση: Η αθέατη απειλή για τη Δημόσια Υγεία

Μελέτη δείχνει ότι το πρόβλημα είναι πολύ πιο συχνό
απ’ όσο ίσως νομίζουμε
Η ηπατική ίνωση δεν είναι μια λέξη που συναντά κανείς συχνά στην καθημερινή
ζωή. Κι όμως, πρόκειται για μια κατάσταση με μεγάλη σημασία για τη δημόσια
υγεία, ακριβώς επειδή εξελίσσεται αθόρυβα. Με απλά λόγια, η ίνωση είναι η
δημιουργία ουλώδους ιστού στο ήπαρ, ύστερα από χρόνια επιβάρυνσης.
Μια μεγάλη ευρωπαϊκή μελέτη, το πρόγραμμα LiverScreen, η οποία
δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο έγκριτο περιοδικό Lancet, έρχεται να δείξει ότι το
πρόβλημα είναι πολύ πιο συχνό απ’ όσο ίσως νομίζουμε και ότι συνδέεται στενά
με ορισμένους πολύ συνηθισμένους παράγοντες της σύγχρονης ζωής.
Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος
Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) και ο Θάνος
Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι η μελέτη συμπεριέλαβε
περισσότερους από 30.000 ανθρώπους ηλικίας 40 ετών και άνω από εννέα
ευρωπαϊκές χώρες.
Ποιοι είναι οι κυριότεροι οδηγοί του προβλήματος
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 6,9% των συμμετεχόντων είχε θετικό αρχικό
έλεγχο, ενώ το 4,6% εμφάνιζε αυξημένη σκληρότητα ήπατος, ένδειξη συμβατή
με πιθανή αδιάγνωστη ίνωση. Όταν οι άνθρωποι αυτοί παραπέμφθηκαν για πιο
εξειδικευμένο έλεγχο από ηπατολόγους, επιβεβαιώθηκε ότι τουλάχιστον το 1,6%
του συνολικού πληθυσμού της μελέτης είχε χρόνια ηπατική νόσο με ίνωση.
Δηλαδή, περίπου ένας στους εξήντα ενήλικες άνω των 40 ετών στον πληθυσμό
που εξετάστηκε είχε ήδη σημαντικό πρόβλημα στο ήπαρ χωρίς να το γνωρίζει.
Η μελέτη δείχνει ξεκάθαρα ότι οι κυριότεροι «οδηγοί» του προβλήματος ήταν
η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και η σημαντική κατανάλωση
αλκοόλ. Επιπλέον, όσο περισσότεροι μεταβολικοί παράγοντες συνυπήρχαν,
τόσο αυξανόταν η πιθανότητα παθολογικού ευρήματος. Σε ανθρώπους χωρίς
μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου και χωρίς ενδείξεις βλαπτικής κατανάλωσης
αλκοόλ, η αυξημένη σκληρότητα ήπατος βρέθηκε στο 1,3%. Όταν όμως υπήρχαν
ένας, δύο, τρεις ή τέσσερις μεταβολικοί παράγοντες, το ποσοστό ανέβαινε
σταδιακά σε 2,2%, 5,2%, 9,4% και 20,7% αντίστοιχα. Και όταν σε αυτούς τους
παράγοντες προστίθετο η σημαντική κατανάλωση αλκοόλ, το ποσοστό μπορούσε
να φτάσει έως και το 37,1%. Συνεπώς, το ήπαρ δεν επηρεάζεται μόνο από την
υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, όπως πιστευόταν συχνά παλιότερα, αλλά και
από το σύνολο του μεταβολικού φορτίου που σχετίζεται με το αυξημένο βάρος,
τον διαβήτη, την υπέρταση και τις διαταραχές των λιπιδίων.
Η έρευνα έδειξε επίσης ότι στη μεγάλη πλειονότητα των επιβεβαιωμένων
περιπτώσεων, η αιτία δεν ήταν κάποια σπάνια ηπατοπάθεια, αλλά η στεατωτική
νόσος του ήπατος, δηλαδή η νόσος που συνδέεται με το λίπος στο ήπαρ και
τον μεταβολισμό. Συγκεκριμένα, το 93% των περιπτώσεων ανήκε σε αυτή την
ευρύτερη κατηγορία.
Σημαντική η έγκαιρη διάγνωση
Η έγκαιρη διάγνωση της ίνωσης μπορεί να δώσει τη δυνατότητα για στοχευμένες
αλλαγές και θεραπευτικές παρεμβάσεις πριν η κατάσταση φτάσει στην κίρρωση.
Υπάρχουν αποτελεσματικές παρεμβάσεις για παράγοντες όπως η παχυσαρκία, ο
διαβήτης τύπου 2 και η σημαντική κατανάλωση αλκοόλ.

 

πΗΓΗ:hEalthDaily

Συνεχίζονται οι ανισότητες στην Υγειονομική περίθαλψη μεταξύ Δυτικής ΚΑ και Δυτικής Ευρώπης

Προτάσεις για να γεφυρωθεί το χάσμα από την EPFIA
Οι ανισότητες στην πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα αλλά και γενικότερα
στην υγειονομική περίθαλψη μεταξύ των ασθενών στην Κεντρική και Ανατολική
Ευρώπη (CEE) και των ασθενών στη Δυτική Ευρώπη (EU4 – Γερμανία, Γαλλία,
Ισπανία, Ιταλία) συνεχίζουν να υπάρχουν παρά το γεγονός ότι ορισμένες χώρες
στην Κεντροανατολική Ευρώπη έχουν βελτιώσει τις επενδύσεις στην υγεία και τον
εκσυγχρονισμό των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης. Η γεφύρωση αυτού
του χάσματος δεν αποτελεί μόνο προτεραιότητα στον τομέα της υγειονομικής
περίθαλψης, αλλά και οικονομική και κοινωνική αναγκαιότητα, τονίζει η EFPIA σε
σχετικό άρθρο της.
5 χρόνια χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής και 137% υψηλότερη
θνησιμότητα στην ΚΑ Ευρώπη
Σε μελέτη που εκπονήθηκε από την EFPIA, ακαδημαϊκοί εμπειρογνώμονες από την
περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης υπογραμμίζουν και την πρόοδο
που έχει συντελεσθεί στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης στην CEE αλλά
και τις ανισότητες στον τομέα που επιμένουν, όταν γίνονται συγκρίσεις με την
EU4. Τα δεδομένα δείχνουν ότι το 2023 οι δημόσιες επενδύσεις στην υγειονομική
περίθαλψη ήταν κατά μέσο όρο 1.618 ευρώ κατά κεφαλήν στην CEE έναντι 3.221
ευρώ στην ΕΕ4. Η μελέτη δείχνει ότι, ενώ έχουν σημειωθεί κάποιες βελτιώσεις
τα τελευταία χρόνια, τα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας αντικατοπτρίζουν
το επενδυτικό χάσμα: σε σύγκριση με την ΕΕ4, η περιοχή της CEE έχει 5 χρόνια
χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής και 137% υψηλότερη θνησιμότητα από νόσους
που θεραπεύονται.
Τι δείχνει η ανάλυση ανά χώρα
Οι δαπάνες για τη δημόσια υγεία και τα φάρμακα στην CEE αυξάνονται ταχύτερα
από ότι στην ΕΕ4 και αρκετές χώρες της CEE θα μπορούσαν να φτάσουν τα
σημερινά επίπεδα της ΕΕ4 μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες, εάν διατηρηθούν οι
τρέχουσες τάσεις. Η ανάλυση ανά χώρα δείχνει, για παράδειγμα, ότι η Τσεχία και
η Σλοβενία είναι οι χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στις δαπάνες όσον αφορά τον
μέσο όρο των επενδύσεων στην υγεία στην ΕΕ (7%) και εμφανίζουν συγκριτικά
υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην περιοχή.
Εάν διατηρηθούν οι τρέχοντες ρυθμοί ανάπτυξης, τέσσερις χώρες -η Σλοβενία, η
Πολωνία, η Κροατία και η Βουλγαρία- προβλέπεται να φτάσουν στον μέσο όρο
των επιπέδων επενδύσεων της ΕΕ4 έως το 2040.
Ωστόσο η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Λετονία χρειάζονται επιπλέον επενδυτικές
προσπάθειες για να σημειώσουν την ίδια πρόοδο. Η έκθεση επισημαίνει επίσης
ότι, η χρηματοδότηση της υγειονομικής περίθαλψης θα πρέπει να αντιμετωπίζεται
ως στρατηγική, μακροπρόθεσμη επένδυση που υποστηρίζει την ανάπτυξη, την
παραγωγικότητα και τη δημοσιονομική σταθερότητα, και όχι ως βραχυπρόθεσμο
κόστος. Μεταξύ 2020 και 2023, οι ασθενείς στην CEE είχαν κατά μέσο όρο
πρόσβαση με αποζημίωση μόνο στο 31% των νέων φαρμάκων που έχουν
εγκριθεί από τον EMA, σε σύγκριση με 76% στην ΕΕ4. Ο μέσος χρόνος από την
έγκριση του EMA έως την αποζημίωση ήταν 705 ημέρες στην CEE δηλαδή 260
ημέρες περισσότερος από τον μέσο όρο των 445 ημερών στην ΕΕ4.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Μελέτη: Εμβόλια COVID-19 και μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας

Τι δείχνει μια μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη για την ασφάλεια
των ασθενών
Η μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας, γνωστή ως MGUS,
είναι μια σχετικά συχνή κατάσταση του αίματος που συνήθως δεν προκαλεί
συμπτώματα, αλλά παρακολουθείται από τους γιατρούς επειδή σε ένα μικρό
ποσοστό ανθρώπων μπορεί με τα χρόνια να εξελιχθεί σε σοβαρότερα νοσήματα,
όπως το πολλαπλούν μυέλωμα ή άλλες λεμφοϋπερπλαστικές διαταραχές.
Η συχνότητά της αυξάνεται με την ηλικία και αφορά περίπου το 3% έως 7%
του πληθυσμού, ενώ ο ετήσιος κίνδυνος εξέλιξης υπολογίζεται περίπου στο
1% έως 1,5%. Παρότι η MGUS είναι γνωστή εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες
εξακολουθούν να μη γνωρίζουν με βεβαιότητα ποιοι παράγοντες οδηγούν
ορισμένες περιπτώσεις να παραμένουν σταθερές και άλλες να προχωρούν σε
πιο επιθετική νόσο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν
ανησυχίες και ερωτήματα σχετικά με το αν ο εμβολιασμός κατά του SARS-CoV-2,
δηλαδή του ιού που προκαλεί τη νόσο COVID-19, θα μπορούσε να επηρεάσει
τη φυσική πορεία της MGUS.
Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής,
Παθολόγος Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος)
και ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας –
Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν
ότι σε μια πρόσφατη δημοσίευση στο έγκριτο περιοδικό Blood Cancer Journal, οι
ερευνητές αξιοποίησαν τη μεγάλη ισλανδική μελέτη iStopMM, για την ανίχνευση
της MGUS. Για την ανάλυση που αφορά τον εμβολιασμό, οι ερευνητές εστίασαν
σε 1.814 άτομα με MGUS που είχαν λάβει τουλάχιστον μία δόση εμβολίου κατά
του SARS-CoV-2 και για τα οποία υπήρχαν επαναλαμβανόμενες μετρήσεις της
M πρωτεΐνης, δηλαδή του δείκτη που χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση
αυτής της κατάστασης.
Ποια ήταν τα πιο ουσιαστικά ευρήματα
Το πιο ουσιαστικό εύρημα ήταν ότι η πορεία της M πρωτεΐνης πριν και μετά τον
εμβολιασμό ήταν σχεδόν ίδια. Πριν από τον εμβολιασμό, η ετήσια αύξηση της
M πρωτεΐνης υπολογίστηκε στο 1,0%, ενώ μετά τον εμβολιασμό στο 1,2%,
διαφορά που οι ερευνητές δεν θεώρησαν ουσιαστική. Δηλαδή, οι μετρήσεις δεν
έδειξαν ότι το εμβόλιο επιτάχυνε την εξέλιξη της MGUS. Το ίδιο συμπέρασμα
παρέμεινε σταθερό όταν εξετάστηκαν ξεχωριστά άνδρες και γυναίκες, καθώς και
οι διαφορετικές κατηγορίες MGUS ανάλογα με τον τύπο της ανοσοσφαιρίνης.
Δεν φάνηκε επίσης να υπάρχει διαφορά ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων ή
ανάλογα με το είδος του εμβολίου, είτε επρόκειτο για εμβόλια mRNA είτε για
εμβόλια αδενοϊικού φορέα. Ακόμη και όταν οι ερευνητές εξέτασαν αν υπήρχε
κάποια μεταβολή αμέσως μετά τον εμβολιασμό ή μέσα στο επόμενο έτος,
δεν εντόπισαν στατιστικά σημαντική διαφορά. Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο
είναι ότι οι λίγοι συμμετέχοντες που έμειναν ανεμβολίαστοι και συνέχισαν να
παρακολουθούνται παρουσίασαν παρόμοια πορεία της M πρωτεΐνης με εκείνους
που εμβολιάστηκαν. Η μελέτη εξέτασε και μια μικρότερη ομάδα 134 ανθρώπων
που πληρούσαν κριτήρια για το λεγόμενο ασυμπτωματικό πολλαπλούν
μυέλωμα. Και σε αυτή την ομάδα, η ετήσια μεταβολή της M πρωτεΐνης ήταν
παρόμοια, χωρίς ένδειξη ότι ο εμβολιασμός επιδείνωσε την κατάσταση.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Μελέτη: Καρκίνος παχέος εντέρου: CLP1 ή ασπιρίνη για μείωση κινδύνου ;

Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη
Νέα μεγάλη μελέτη έρχεται να στρέψει τα φώτα σε μια κατηγορία φαρμάκων για
τη μείωση κινδύνου εμφάνισης του καρκίνου παχέος εντέρου, που μέχρι σήμερα
συνδέαμε κυρίως με τον διαβήτη και την απώλεια βάρους: τους αγωνιστές του
υποδοχέα GLP-1. Η έρευνα, που παρουσιάστηκε στο ASCO Gastrointestinal
Cancers Symposium 2026, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα άτομα που λάμβαναν
GLP-1 είχαν 36% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο παχέος εντέρου
σε σύγκριση με εκείνα που λάμβαναν ασπιρίνη. Ακόμη πιο έντονο φάνηκε το
όφελος σε ανθρώπους με αυξημένο κίνδυνο λόγω προσωπικού ή οικογενειακού
ιστορικού, όπου η μείωση του κινδύνου έφτασε σχεδόν το 42%. Για πολλά
χρόνια, η ασπιρίνη είχε εξεταστεί ως πιθανό «όπλο» πρόληψης για τον καρκίνο
του παχέος εντέρου. Ωστόσο, το πιθανό όφελος συνοδεύεται από σημαντικούς
κινδύνους, κυρίως αιμορραγίες και γαστρεντερικές επιπλοκές.
Γι’ αυτό και η ασπιρίνη δεν θεωρείται πλέον μια γενική, ασφαλής στρατηγική
πρόληψης για όλους. Αντίθετα, τα GLP-1RAs έχουν ήδη αποκτήσει ευρεία
χρήση στη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και, πιο πρόσφατα,
της παχυσαρκίας. Προκλινικά δεδομένα έχουν δείξει ότι ίσως ασκούν
αντιφλεγμονώδη και αντιπολλαπλασιαστική επίδραση σε καρκινικά κύτταρα
του παχέος εντέρου, επηρεάζοντας βιολογικές οδούς που σχετίζονται με την
ανάπτυξη όγκων. Η νέα μελέτη βασίστηκε σε απο-προσωποποιημένα δεδομένα
από 281.656 άτομα, μέσω της διεθνούς βάσης TriNetX. Οι ερευνητές συνέκριναν
δύο ομάδες ίδιου μεγέθους: 140.828 χρήστες GLP-1RAs και 140.828 χρήστες
ασπιρίνης, με παρόμοια δημογραφικά χαρακτηριστικά.
Δεν πρόκειται για ένα «μαγικό χάπι» πρόληψης, αλλά για μια πιθανή
πρόσθετη ωφέλεια
Η σχετική μείωση του κινδύνου ήταν σημαντική, όμως το απόλυτο όφελος
για κάθε μεμονωμένο άνθρωπο ήταν μικρό. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι
περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι θα έπρεπε να λάβουν ένα GLP-1 ώστε να
προληφθεί ένα περιστατικό καρκίνου του παχέος εντέρου. Αυτό σημαίνει ότι δεν
μιλάμε για ένα «μαγικό χάπι» πρόληψης, αλλά για μια πιθανή πρόσθετη ωφέλεια,
ιδιαίτερα σημαντική σε επίπεδο δημόσιας υγείας, επειδή τα φάρμακα αυτά
χρησιμοποιούνται ήδη από εκατομμύρια ανθρώπους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι το όφελος φάνηκε
ανεξάρτητα από το αν οι συμμετέχοντες είχαν παχυσαρκία ή διαβήτη. Παράλληλα,
παρατηρήθηκε μείωση του κινδύνου και σε όσους ξεκίνησαν τη θεραπεία πριν
από την ηλικία των 45 ετών. Ωστόσο, το ίδιο προστατευτικό αποτέλεσμα δεν
καταγράφηκε σε άτομα που κάπνιζαν ή είχαν αθηροσκλήρωση.
Δεν έδειξαν όλα τα φάρμακα της κατηγορίας το ίδιο αποτέλεσμα
Αξίζει ακόμη να σημειωθεί ότι δεν έδειξαν όλα τα φάρμακα της κατηγορίας το
ίδιο αποτέλεσμα. Όταν οι ερευνητές εξέτασαν τα GLP-1RAs ξεχωριστά, στατιστικά
σημαντική μείωση του κινδύνου παρατηρήθηκε μόνο με τη σεμαγλουτίδη, τη
λιραγλουτίδη και τη ντουλαγλουτίδη. Αντίθετα, η τιρζεπατίδη και η εξενατίδη
δεν έδειξαν την ίδια στατιστική σημασία στη συγκεκριμένη ανάλυση. Αυτό
υπογραμμίζει ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται όλα τα φάρμακα της ίδιας
κατηγορίας ως απολύτως ισοδύναμα.

 

Πηγη:HealthDaily

Η Κυτισινικλίνη στο επίκεντρο των εξελίξεων για τη διακοπή του καπνίσματος

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο
Σεμινάριο της ΕΠΕ
Νεότερα επιστημονικά δεδομένα αναδεικνύουν την Κυτισινικλίνη, ένα
φυτικής προέλευσης αλκαλοειδές, ως μια αποτελεσματική και καλά
ανεκτή επιλογή για τη διακοπή του καπνίσματος. Τα στοιχεία
παρουσιάστηκαν στο Σεμινάριο Διακοπής Καπνίσματος που διοργάνωσε
η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία και πραγματοποιήθηκε, την Πέμπτη
23 Απριλίου 2026, στο Αμφιθέατρο του Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»,
επιβεβαιώνοντας υψηλά ποσοστά επιτυχούς διακοπής του καπνίσματος,
τόσο σε καπνιστές συμβατικών προϊόντων όσο και σε χρήστες
ηλεκτρονικών τσιγάρων.
Η παρουσία της νικοτίνης σε όλα τα καπνικά προϊόντα την καθιστά βασικό
παράγοντα εξάρτησης, ενώ σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας
(ΠΟΥ), τα προϊόντα αυτά εντάσσονται στο ICD-10 στην ίδια κατηγορία με
ουσίες όπως τα οπιοειδή και η κοκαΐνη.
Την ίδια ώρα, η διάδοση εναλλακτικών μορφών καπνού, όπως τα ηλεκτρονικά
τσιγάρα και τα θερμαινόμενα προϊόντα, εντείνει το πρόβλημα της εξάρτησης
από τη νικοτίνη.
Η επιτυχής διακοπή του καπνίσματος προϋποθέτει συνδυαστική προσέγγιση,
που περιλαμβάνει τόσο συμβουλευτική υποστήριξη, όσο και κατάλληλη
φαρμακοθεραπεία, προσαρμοσμένη στις ανάγκες κάθε καπνιστή.
Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου, η κα Ιωάννα Μητρούσκα, MD, PhD, MSc,
Πνευμονολόγος, παρουσίασε σύγχρονα δεδομένα από διεθνείς κλινικές μελέτες
καθώς και την ελληνική εμπειρία.
Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα
της κυτισινικλίνης, τόσο με τα καθιερωμένα θεραπευτικά σχήματα όσο
και με δοσολογικές προσεγγίσεις που διαφοροποιούνται ως προς τη διάρκεια
και τη δοσολογία της θεραπείας.

 

 

Πηγη:HealthDaily

ΓΝΘ «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ»: Γονιδιακή θεραπεία σε παιδί με σπάνιο δερματικό νόσημα

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα
Μια σημαντική πρωτιά για το ΕΣΥ σημειώθηκε την Τετάρτη 22/04/2026,
στο Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης
με την επιτυχή χορήγηση τοπικής γονιδιακής θεραπείας σε παιδιατρικό
ασθενή με δυστροφική πομφολυγώδη επιδερμόλυση, συγκαταλέγοντας, το στα
λίγα κέντρα που εφαρμόζεται αυτή η αγωγή παγκοσμίως.
Η δυστροφική πομφολυγώδης επιδερμόλυση είναι ένα σπάνιο και
σοβαρό γενετικό νόσημα, το οποίο έως τώρα εθεωρείτο ανίατο. Οι πάσχοντες
εμφανίζουν από τη γέννησή τους πομφόλυγες και ανοιχτές πληγές σε όλο
το σώμα και τους βλεννογόνους. 
Η συγκεκριμένη καινοτόμος θεραπευτική προσέγγιση με
μπερεμαγένη γκεπερπαβέκη, υπό μορφή γέλης, προετοιμάστηκε
εξατομικευμένα στο Φαρμακείο της Αποκεντρωμένης Οργανικής Μονάδας
ΝΑΔΝΘ για τον ασθενή, και διορθώνει το ελαττωματικό γονίδιο κολλαγόνο 7.
Είναι μια θεραπεία, η οποία έχει λάβει έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό
Υγείας το 2025 και πρόκειται για τη μοναδική αγωγή με δυνατότητα ίασης
για τους πάσχοντες από το νόσημα αυτό, καθώς στοχεύει ακριβώς στο αίτιό του.
Όλες οι άλλες υπάρχουσες επιλογές στοχεύουν μόνο στην βελτίωση
της επούλωσης των πληγών και τη διαχείριση των πολλαπλών
συστηματικών εκδηλώσεων του νοσήματος. Πρόκειται για ένα
καινοτόμο φαρμακευτικό προϊόν, το οποίο εφαρμόζεται άμεσα επάνω στις
πληγές επιτρέποντας την παραγωγή του κολλαγόνου 7, χρησιμοποιώντας
τον ερπητοϊό τύπου 1 ως «όχημα» μεταφοράς του γονιδίου, που παράγει
το κολλαγόνο. Η θεραπεία θα επαναλαμβάνεται εβδομαδιαίως σε
διαδοχικές συνεδρίες.

 

Πηγη:HealthDaily

Επιθετικός καρκίνος σε νέους: Πού αποδίδεται η ανησυχητική αύξηση

Ο επιθετικός καρκίνος φαίνεται ότι παρουσιάζει αύξηση στους νέους.

Σύμφωνα με πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα που προκαλούν ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα αυξάνεται η επίπτωση καρκίνων σε νεότερες ηλικίες, μεταξύ των οποίων και ο καρκίνος του παγκρέατος πρώιμης έναρξης, μία μορφή που χαρακτηρίζεται από επιθετική βιολογική συμπεριφορά και δυσμενή πρόγνωση.

Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Δρ. Μαρία Καπαρέλου, Παθολόγος – Ογκολόγος, και Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής και πρώην Πρύτανης του ΕΚΠΑ, αναφέρουν ότι η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί έναν σημαντικό, τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη κακοηθειών.

Όπως επισημαίνουν, σε μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη που βασίστηκε σε περισσότερα από 6 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 20 έως 39 ετών, εξετάστηκε η σχέση μεταξύ ποσότητας και συχνότητας κατανάλωσης αλκοόλ και κινδύνου εμφάνισης καρκίνου παγκρέατος πριν από την ηλικία των 50 ετών. Μετά από σχεδόν δεκαετή παρακολούθηση, καταγράφηκαν πάνω από 1.500 περιστατικά της νόσου.
Επιθετικός καρκίνος σε νέους: Οι αιτίες πίσω από την αύξηση

Σύμφωνα με τα ευρήματα, η βαριά κατανάλωση αλκοόλ συσχετίστηκε με αύξηση του κινδύνου κατά περίπου 19%, ακόμη και μετά την προσαρμογή για άλλους παράγοντες όπως το κάπνισμα, ο δείκτης μάζας σώματος, η φυσική δραστηριότητα και συνυπάρχοντα νοσήματα. Παράλληλα, η συχνότητα κατανάλωσης αναδείχθηκε ως ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου, με κατανάλωση τρεις ή περισσότερες φορές την εβδομάδα να συνδέεται με αύξηση του κινδύνου κατά 23%.

Αντίθετα, η ελαφριά έως μέτρια κατανάλωση δεν φάνηκε να σχετίζεται με στατιστικά σημαντική αύξηση του κινδύνου, εύρημα που είναι σε συμφωνία με προηγούμενες μελέτες σε μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, αλλά προσθέτει νέα δεδομένα για νεότερους πληθυσμούς.

Οι ειδικοί εξηγούν ότι το αλκοόλ επηρεάζει τον οργανισμό μέσω πολλαπλών μηχανισμών, όπως η τοξική δράση της ακεταλδεΰδης, το οξειδωτικό στρες και η χρόνια φλεγμονή, οι οποίοι μπορούν να συμβάλουν στην καρκινογένεση.

Ωστόσο, επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή, καθώς η εκτίμηση της κατανάλωσης βασίστηκε σε αυτοαναφερόμενα δεδομένα, ενώ η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ασιατικό πληθυσμό, γεγονός που μπορεί να επηρεάζει τη γενικευσιμότητα των συμπερασμάτων. Επιπλέον, δεν ήταν δυνατός ο διαχωρισμός των επιμέρους τύπων καρκίνου του παγκρέατος, ούτε μπορεί να αποκλειστεί πλήρως η επίδραση άλλων παραγόντων, όπως το κάπνισμα.

Συνολικά, τα δεδομένα ενισχύουν την άποψη ότι η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρκίνο ακόμη και σε νεαρές ηλικίες, υπογραμμίζοντας τη σημασία της πρόληψης και της υιοθέτησης πιο υγιεινών συνηθειών.

ΠΗΓΗ: ΕΚΠΑ

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

ΠΙΣ: Αυτά είναι τα αποτελέσματα των εκλογών μετά τον αποκλεισμό 30 συλλόγων

Ολοκληρώθηκε η εκλογική διαδικασία στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο (ΠΙΣ) που διεξήχθη από το προσωρινό Διοικητικό Συμβούλιο. Στις εκλογές δεν συμμετείχαν 18 Ιατρικοί Σύλλογοι οι οποίοι δεν ήταν ταμειακώς εντάξει, όπως είχε αποφανθεί το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).

Παράλληλα όμως δεν επετράπη η συμμετοχή σε άλλους 12 Ιατρικούς Συλλόγους μεταξύ αυτών και του Ιατρικού Συλλόγου της Αθήνας (ΙΣΑ), έπειτα από σχετική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.

Μια απόφαση που προκαλεί τη μήνη του υπουργού υγείας Άδωνι Γεωργιάδη ο οποίος εδώ και καιρό έχει ζητήσει από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο να τηρήσει την απόφαση του δικαστηρίου.

Ο κ. Γεωργιάδης με αναρτήσεις αλλά και σχετική υπουργική απόφαση, είχε καλέσει τον ΠΙΣ να τηρήσει τον νόμο και να μην αποκλείσει στις αρχαιρεσίες 12 Ιατρικούς Συλλόγους, αφού όπως σημείωνε δεν είναι δυνατόν να γίνουν εκλογές χωρίς τη συμμετοχή των περισσότερων γιατρών της χώρας που ανήκουν στον Ιατρικό Σύλλογο της Αθήνας (ΙΣΑ).

Ο υπουργός υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έχει δηλώσει πάντως σε ανάρτησή του ότι εάν αποκλειστούν οι 12 Ιατρικοί Σύλλογοι που δεν προβλέπονται από τη σχετική δικαστική απόφαση, τότε δεν θα επικυρώσει τα αποτελέσματα των εκλογών στον ΠΙΣ.

Να σημειωθεί εδώ πως ένσταση κατά της διαδικασίας υπέβαλλε πριν από την έναρξη της γενικής συνέλευσης η ΠΑΝΔΗΚΙ για το γεγονός ότι αποκλείσθηκαν από την εκλογική διαδικασία 12 επιπλέον Ιατρικοί Σύλλογοι από εκείνους που προέβλεπε η σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και παρά τις υπουργικές αποφάσεις που ακολούθησαν. Μάλιστα η ΠΑΝΔΗΚΙ αμφισβήτησε τη νομιμότητα της διαδικασίας και προανήγγειλε προσφυγή στη δικαιοσύνη.

Το νέο ΔΣ θα συνεδριάσει τις επόμενες ημέρες, προκειμένου να συγκροτηθεί σε σώμα, οπότε θα υπάρξει νέα ανακοίνωση.

Όπως ανακοίνωσε η Εφορευτική Επιτροπή του ΠΙΣ, ψήφισαν συνολικώς 143 εκλέκτορες και βρέθηκαν τέσσερα λευκά ψηφοδέλτια. Έλαβαν:

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ

Ψήφισαν συνολικά 143, βρέθηκαν 4 Λευκά ψηφοδέλτια

Έλαβαν:

ΔΗ.Κ.Ι.-ΕΝΟ.ΣΥ 65 ψήφους 7 έδρες

ΜΕΤΩΠΟ Π.Ι.Σ. 19 ψήφους 2 έδρες

Ν.Α.Ι. ΝΕΑ ΑΡΧΗ ΙΑΤΡΩΝ 15 ψήφους 2 έδρες

ΠΑΝ.ΔΗ.Κ.Ι. – ΝΕΑ ΑΡΧΗ 26 ψήφους 3 έδρες

ΠΑΣΚ ΓΙΑΤΡΩΝ Π.Ι.Σ. 14 ψήφους 1 έδρα

Με βάση τις ψήφους που έλαβαν και ανά συνδυασμό εκλέγονται ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του ΠΙΣ οι:

Από τον Συνδυασμό ΠΑΝ.ΔΗ.Κ.Ι-ΝΕΑ ΑΡΧΗ οι:

Παύλος Θεοδόσης – Καψαμπέλης
Άννα Μαστοράκου
Σοφία Ζαφειράτου

Από τον Συνδυασμό ΜΕΤΩΠΟ ΠΙΣ οι:

Δημήτριος Βαρνάβας
Αναστάσιος Καραδέδος

Από τον Συνδυασμό ΔΗΚΙ-ΕΝΟΣΥ οι:

Ανδρέας Παπανδρούδης
Βασίλειος Ψυχογυιός
Ιωάννης Γεωργιάδης
Πρόδρομος Ισαακίδης
Παρασκευή Ορφανουδάκη
Δημήτριος Καλούδης
Αριστόβουλος Τριβλής

Από τον Συνδυασμό ΠΑΣΚ ΓΙΑΤΡΩΝ ΠΙΣ ο:

Βλαδίμηρος Παναγιωτίδης

Από τον Συνδυασμό Ν.Α.Ι ΝΕΑ ΑΡΧΗ ΙΑΤΡΩΝ οι:

Παντελής Παπαθανάσης
Κωσνταντίνος Μασγανάς

Ανώτατο πειθαρχικό Συμβούλιο

Πρόεδρος του Α.Π.Σ.Ι. εκλέγεται ο υποψήφιος του πλειοψηφούντος συνδυασμού Ιατρική Συνεργασία Πανελληνίου κος Νικολαράκης Κωνσταντίνος, Αντιπρόεδρος του Α.Π.Σ.Ι. εκλέγεται ο υποψήφιος του πλειοψηφούντος συνδυασμού Ιατρική Συνεργασία Πανελληνίου Γεωργακόπουλος Παναγιώτης.

Τακτικά Μέλη εκλέγονται οι:

Αντωνίου Αναστασία

Σπανόπουλος Ιωάννης

Αποστολάτος Γεράσιμος

Στην Εξελεγκτική Επιτροπή του Π.Ι.Σ. εκλέγονται οι:

Μηλούση Αθανάσιο
Καρατάσο Θεόδωρο
Σταυρίδη Μιχαήλ

Δείτε ΕΔΩ το πρακτικό της Εφορευτικής Επιτροπής το οποίο καταγράφει τις ψήφους που έλαβαν οι παρατάξεις και τα μέλη που εκλέγονται.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Νέο εμβόλιο mRNA για τη γρίπη των πτηνών δοκιμάζεται σε 4.000 εθελοντές

Η πρώτη μεγάλη δοκιμή εμβολίου στη Βρετανία κατά στελέχους της γρίπης των πτηνών H5N1 έχει ήδη αρχίσει, με τους πρώτους εθελοντές να λαμβάνουν το υπό μελέτη σκεύασμα.

Το εμβόλιο στοχεύει σε ένα στέλεχος που έχει προκαλέσει εκτεταμένες λοιμώξεις σε πληθυσμούς πτηνών παγκοσμίως και έχει περάσει και σε ορισμένα θηλαστικά, εντείνοντας την ανησυχία των ειδικών για τον κίνδυνο μελλοντικής πανδημίας.

Σύμφωνα με την UK Health Security Agency, ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει σήμερα χαμηλός, καθώς σχεδόν όλα τα ανθρώπινα περιστατικά έχουν συνδεθεί με στενή επαφή με μολυσμένα ζώα. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η εξέλιξη και η εξάπλωση του ιού σε διαφορετικά είδη ζώων απαιτούν προετοιμασία πριν υπάρξει πιθανή μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Εμβόλιο mRNA για ταχύτερη παραγωγή σε περίπτωση πανδημίας

Το νέο εμβόλιο χρησιμοποιεί την ίδια τεχνολογία mRNA που αξιοποιήθηκε στα εμβόλια κατά της COVID-19. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό επιτρέπει ταχύτερη ανάπτυξη και μαζική παραγωγή, εφόσον χρειαστεί άμεση απάντηση σε πανδημική απειλή.

Η δοκιμή στοχεύει να εντάξει άτομα που εργάζονται στην πτηνοτροφία, καθώς και πολίτες άνω των 65 ετών, δηλαδή δύο ομάδες που θεωρούνται υψηλότερου κινδύνου. Μία από τις πρώτες εθελόντριες ήταν η Clare Howard από το Hampshire, η οποία διατηρεί κοτόπουλα επί χρόνια και εμβολιάστηκε σε κλινική στο Southampton.

Στόχος η συμμετοχή 4.000 εθελοντών

Η μελέτη θα περιλάβει συνολικά 4.000 εθελοντές. Τα τρία τέταρτα θα στρατολογηθούν σε 26 κέντρα στην Αγγλία και στη Σκωτία, ενώ οι υπόλοιποι θα συμμετάσχουν από τις ΗΠΑ.

Η δρ Rebecca Clark, εθνική συντονίστρια της δοκιμής, ανέφερε ότι το στέλεχος H5N1 εξελίσσεται και εξαπλώνεται μεταξύ ζωικών ειδών. Όπως σημείωσε, παρότι ακόμη δεν μεταδίδεται εύκολα μεταξύ ανθρώπων, η πιθανότητα ανθρώπινης μετάδοσης πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πραγματικό ενδεχόμενο.

Η μελέτη θα αξιολογήσει αν το εμβόλιο είναι ασφαλές και αν προκαλεί ισχυρή ανοσολογική απόκριση. Εφόσον τα αποτελέσματα είναι θετικά, θα μπορούσε να αδειοδοτηθεί για χρήση όταν και αν χρειαστεί.

Πώς θα παραχθεί το εμβόλιο αν χρειαστεί

Εάν το εμβόλιο κριθεί αναγκαίο, η παραγωγή του θα μπορούσε να γίνει στο νέο εργοστάσιο της Moderna στο Harwell του Oxfordshire, το οποίο σήμερα παράγει εμβόλια COVID-19 για το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η μονάδα μπορεί να παράγει 100 εκατομμύρια δόσεις εμβολίων τον χρόνο, ενώ σε περίπτωση πανδημίας η δυναμικότητα θα μπορούσε να αυξηθεί στα 250 εκατομμύρια δόσεις.

Η τεχνολογία mRNA θεωρείται σημαντική επειδή μπορεί να παρακαμφθεί η παραδοσιακή μέθοδος παραγωγής εμβολίων γρίπης σε αυγά. Η μέθοδος αυτή μπορεί να παρουσιάσει προβλήματα σε στελέχη γρίπης των πτηνών που είναι ιδιαίτερα λοιμογόνα, καθώς μπορούν να καταστρέψουν τα αυγά που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή.

Γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες για το H5N1

Οι πανδημίες γρίπης θεωρούνται αναπόφευκτες, παρότι δεν μπορεί να προβλεφθεί πότε θα εμφανιστεί η επόμενη. Ο ιός της γρίπης μεταβάλλεται συνεχώς, γι’ αυτό και κάθε χρόνο χρειάζεται νέο εποχικό εμβόλιο.

Πανδημία προκύπτει όταν ο ιός αλλάζει αρκετά ώστε ο ανθρώπινος πληθυσμός να μην έχει φυσική ανοσία απέναντί του. Η τελευταία πανδημία γρίπης, το 2009, γνωστή ως γρίπη των χοίρων, ήταν σχετικά ήπια. Αντίθετα, η ισπανική γρίπη μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο προκάλεσε περίπου 50 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως.

Δεν είναι γνωστό αν το H5N1 θα είναι το στέλεχος που θα προκαλέσει την επόμενη πανδημία. Από το 2003 έχουν αναφερθεί στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας περίπου 1.000 επιβεβαιωμένα ανθρώπινα περιστατικά, με σχεδόν τα μισά να αποβαίνουν θανατηφόρα. Από το 2024 έχουν επιβεβαιωθεί 116 ανθρώπινα περιστατικά παγκοσμίως, σχεδόν όλα μετά από στενή επαφή με μολυσμένα ζώα.

Πιο πρόσφατα, στέλεχος που κυκλοφορεί στις ΗΠΑ συνδέθηκε με ηπιότερα συμπτώματα, με κύρια εκδήλωση τη φλεγμονή στα μάτια.

Χρηματοδότηση από CEPI και δέσμευση για δίκαιη πρόσβαση

Η δοκιμή χρηματοδοτείται με 40 εκατ. λίρες από την Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI). Η παρέμβαση αυτή έρχεται μετά την περικοπή χρηματοδότησης ύψους 500 εκατ. δολαρίων για εμβόλια mRNA από την αμερικανική κυβέρνηση τον Αύγουστο του 2025, έπειτα από δήλωση του υπουργού Υγείας Robert F. Kennedy Jr. ότι η τεχνολογία mRNA ενέχει περισσότερους κινδύνους παρά οφέλη για τους αναπνευστικούς ιούς.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Moderna δεσμεύεται να διασφαλίσει ταχεία και οικονομικά προσιτή πρόσβαση στο εμβόλιο για χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος σε περίπτωση μελλοντικής πανδημίας.

Η CEPI τονίζει ότι στόχος είναι να αποφευχθεί η επανάληψη του «εμβολιαστικού εθνικισμού» που καταγράφηκε στην πανδημία COVID-19, όταν πλούσιες χώρες εξασφάλισαν πρώτες τις διαθέσιμες δόσεις, αφήνοντας εκατομμύρια ανθρώπους σε φτωχότερα κράτη απροστάτευτους.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Υπουργείο Υγείας: Σε αγώνα δρόμου για να βρεθούν υγειονομικοί για τα νησιά – Οι επιπλέον παροχές

Σε αγώνα δρόμου έχει επιδοθεί το υπουργείο Υγείας προκειμένου να καλύψει τα σοβαρά κενά σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό στις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές ενόψει καλοκαιριού.

Το τελευταίο διάστημα στο αρμόδιο υπουργείο πραγματοποιούνται συνεχείς συσκέψεις και τηλεδιασκέψεις με τους διοικητές των Υγειονομικών Περιφερειών και των νοσοκομείων, με στόχο την πλήρη καταγραφή των ελλείψεων και την άμεση εξεύρεση λύσεων. Οι ανάγκες παραμένουν μεγάλες, καθώς πολλές δημόσιες δομές υγείας σε νησιά και περιφέρεια λειτουργούν με περιορισμένο προσωπικό, δημιουργώντας ανησυχία για τη θερινή περίοδο.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του HealthReport.gr , παρά τις προκηρύξεις θέσεων, το ενδιαφέρον από υγειονομικούς παραμένει χαμηλό, γεγονός που δυσκολεύει την κάλυψη των κενών. Η ηγεσία του υπουργείου στρέφεται πλέον στα οικονομικά κίνητρα, ελπίζοντας ότι θα προσελκύσουν περισσότερους εργαζόμενους.

Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η χορήγηση μηνιαίου μπόνους έως 1.200 ευρώ σε νοσηλευτές και λοιπό προσωπικό που θα μετακινηθούν σε νησιά και άγονες περιοχές για διάστημα έως και τεσσάρων μηνών, από τον Ιούνιο έως και τον Σεπτέμβριο του 2026. Το ποσό αυτό θα καταβάλλεται επιπλέον του μισθού τους.

Η σχετική ρύθμιση περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας και εφαρμόζεται κάθε χρόνο, με στόχο να καταστεί πιο ελκυστική η στελέχωση των απομακρυσμένων δομών. Μάλιστα, προβλέπεται και αναδρομική ισχύς για το 2025, ώστε να αποζημιωθούν όσοι ήδη εργάστηκαν εκτός του τόπου τους.

Παράλληλα, οι αρμόδιες αρχές παρακολουθούν στενά την εξέλιξη των νέων κινήτρων για γιατρούς που καλούνται να υπηρετήσουν σε δεκάδες άγονα νησιά, ευελπιστώντας ότι φέτος θα αποφευχθούν τα προβλήματα στελέχωσης που εμφανίζονται κάθε καλοκαίρι.

Υπουργείο Υγείας: Τα κίνητρα από τους δήμους

Από την πλευρά τους και οι δήμοι σε μια προσπάθεια να καλυφθούν τα κενά και οι ελλείψεις στις δομές υγείας στις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο προσφέροντας πρόσθετα κίνητρα σε γιατρούς και υγειονομικό προσωπικό.

Αξίζει να υπενθυμιστεί εδώ ότι η 2η Υγειονομική Περιφέρεια έχει συγκεντρώσει και δημοσιοποιήσει αναλυτικά τα διαθέσιμα κίνητρα ανά δήμο, τα οποία περιλαμβάνουν οικονομικές ενισχύσεις, δωρεάν στέγαση, κάλυψη λογαριασμών και άλλες διευκολύνσεις.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα δείχνουν την έκταση των παροχών:

Στις Οινούσσες προσφέρεται μηνιαία αποζημίωση, δωρεάν κατοικία πλήρως εξοπλισμένη, σίτιση και κάλυψη μετακινήσεων.

Στην Ίο, οι γιατροί λαμβάνουν επίδομα, ενώ παρέχεται και δωρεάν στέγη με κάλυψη εξόδων.

Στον Πόρο, προβλέπεται σημαντική οικονομική ενίσχυση για ειδικευμένους γιατρούς.

Στη Μύκονο διατίθενται κατοικίες, αλλά και επιπλέον χρηματικά κίνητρα για επικουρικούς και αγροτικούς γιατρούς.

Σε νησιά όπως η Ηρακλειά και η Μήλος, προσφέρονται επιδόματα και κάλυψη βασικών αναγκών, ανάλογα με την ειδικότητα και τη θέση.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr